يادداشت ناشر مقدمه فصل اول : تربيت تربيت سه اصل اساسى در نظام تربيتى اسلام 1- ((توحيد و خدا محورى )):اوّلين اصل اعتقادى حاكم بر جهان بينى انسان 2- ((تقوا)) اصل حاكم بر رفتار و اعمال 3- ((ابتلا)) اصل حاكم بر بينش و نگرش انسان در ارتباط با حوادث جهان طرح و بناى شخصيّت كودكان موضوع تعليم و تربيّت پايه ريزى شخصيّت اخلاقى كودك توجّه به همه جنبه هاى شخصيّت قبل از ورود به دبستان تاءثير مسائل عاطفى در يادگيرى ايجاد عادتهاى مطلوب تاءثير بازى در رشد كودك فصل دوّم : تربيّت فرزند و مراحل رشد او تربيّت فرزند و مراحل رشد او هفت سال اول زندگى مهمترين دوران ثمرات ارزشمند سيادت كودك در هفت سال اول 1- شكوفايى استعدادهاى نهفته در كودك 2 - اعتماد كودك به پدر و مادر 3 - مهيّا شدن كودك براى دوران اطاعت 4 - آرامش روحى و روانى كودك در دوران بعدى 5 - ايجاد روحيه اعتماد به نفس و پرورش شخصيّتى مستقل تذكّرى درباره دوران سيادت هفت سال دوّم زندگى هفت سال دوّم مهمترين دوران اءدب آموزى هفت سال سوّم زندگى دوران جوانى فصل سوّم : دوران بلوغ جوان نخستين گام آينده نگرى براى جوان واقع بينى مهمترين دوران زندگى پديده هاى جسمى بلوغ آثار روحى و روانى بلوغ در پسران آثار دوران بلوغ در دختران ارزش خود رشد ذهنى و عقلى جوان ظهور هويّت ((من )) در جوان ترس در جوان خشم در جوان محبت احكام دوران بلوغ در پسران احكام دوران بلوغ در دختران اهميت دوران بلوغ جشن تكليف كشمكشهاى درونى و عوامل مهيج بيرونى ديدگاه واقع بينانه اوقات فراغت نظم در جوان معاشرت با دوستان دختر جوان و پوشش خويشتن دارى جوان فصل چهارم : انحرافات جنسى و راه درمان آن انحرافات جنسى و راه درمان آن زمينه ها ديدگاه صحيح عشق و جوانى علل پيدايش انحراف جنسى هشدار بازگشت با تغيير بينش جوان راه علاج توصيه هاى عملى چند حكم فقهى فصل پنجم : مسؤوليت تربيت مسؤوليت تربيت خانه و مدرسه هماهنگى در خانه قبل از مدرسه نقش ارتباط در اولين جايگاه تربيت سيستم چيست ؟ ارتباط چيست ؟ ارتباط سالم كدام است ؟ كلام مهمترين وسيله ارتباط ارتباط كلامى فضاى ارتباط فضاى معنوى ارتباط خوب گوش دادن خوب سخن گفتن (لحن و آهنگ گفتار) سخن خوب گفتن در سخن گفتن ارزيابى منفى نكنيد ارتباط والدين با يكديگر نقش روانى و عاطفى كلمات ارتباط سالم و سازنده والدين با يكديگر ويژگيهاى ارتباط سالم زن و شوهر ويژگيهاى ارتباط ناسالم زن و شوهر فصل ششم : روشهاى ارتباط با كودكان و نوجوانان ارتباط با كودكان و نوجوانان قدم اوّل : شناخت سطح درك و ميزان فهم كودكان قدم دوّم : شناخت سطح درك اخلاقى كودكان قدم سوّم : شناخت موقعيت فعلى و آمادگى روانى كودك قدم چهارم : گوش دادن كامل به سخنان و اظهار نظرهاى كودك قدم پنجم : پذيرفتن كودك آن چنان كه هست نه آن چنان كه بايد باشد قدم ششم : احساس همدردى و همدلى روش آزاد منشانه ، زمينه اى براى جهت دهى به احساسات كودك جهت دهى مثبت به احساسات و گرايشهاى كودك قدم هفتم : ارزنده سازى و برانگيختن عزت نفس ضربه به شخصيت و عزت نفس ، علّت اصلى بروز اختلالات روانى در كودكان ديدگاه سياسى تحقير شخصيت انسان صورتهاى توهين و تحقير كودكان بعضى از رفتارهاى توهين آميز: نمونه اى از احاديث و روايات درباره تمهيدات مراحل اوليه تربيت كودك حقوق فرزندان و وظايف اوليا و مربيان نسبت به آنها نقش معلم در سازندگى و آگاهى والدين نسبت به آن فصل هفتم : مراحل شكل گيرى مقررات اخلاقى در كودكان و نوجوانان مراحلشكل گيرى مقررات اخلاقى كودكان و نوجوانان مرحله نخست : مرحله دوّم : مرحله سوّم : چگونه زمينه هاى يادگيرى و پذيرش آگاهانه فراهم مى شود درونى كردن مفاهيم اخلاقى مواجه كردن كودك با نتايج منطقى رفتار مواجه كردن كودك با معما و سؤ ال نقش هماهنگى و صميميت والدين نتايج اختلاف والدين چه بايد كرد؟ ريشه ايجاد عادات در كودكان روشهاى تربيتى 1 - محبت اثرات بى توجهى به كودك 2 - احترام گذاشتن به شخصيّت كودك راههاى شخصيّت دادن به كودك 1 - همبازى شدن با كودك 2 - سلام كردن به كودك 3 - وفاى به عهد 4 - حلم و بردبارى تنبيه آثار نامطلوب تنبيه بدنى نكات مهم در امر تنبيه تشويق نكاتى چند درباره تشويق برخورد منطقى آگاهيهاى لازم و ضرورى قبل از مدرسه اولين هدف تربيتى در دبستان انضباط آگاهانه استفاده از عوامل كمكى فصل هشتم : نقش ارزشيابى تحصيلى در شخصيّت كودكان نقش ارزشيابى تحصيلى در شخصيت كودكان هدف از ارزشيابى بعضى مدارس هدف از تعليم و تربيت تعريف ارزشيابى اهداف ارزشيابى اهداف ارزشيابى در ارتباط با دانش آموز: اهداف ارزشيابى در ارتباط با والدين اهداف ارزشيابى در ارتباط با معلم فصل نهم : زمينه هاى پرورش شخصيّت نونهالان زمينه ها و مكانيزم عمل مهمترين اصل محور اساسى كار حسّاسيتها و شرايط عمل استخراج انرژى پرتوان عزّت نفس مهمترين اصول در روشهاى برخورد مكانيزم شكل گيرى احساس ارزشمندى و عزّت نفس مهمترين نياز روانى انسان اساس پيدايش و تجلّى عزت نفس بازتاب عزت نفس و احساس ارزشمندى انعطاف و خلّاقيت در عزت نفس وسعت ديد و سعه وجودى در عزت نفس فقدان عزت نفس تاءثيرات زيانبار احساس حقارت فصل دهم : عوامل كاربردى در احياى كرامت نفس فرزندان 1 - روش آزادمنشانه 2 - احترام متقابل 3 - ايجاد دلگرمى 4 - تشكيل جلسات بحث گروهى ضرورت جلسات بحث گروهى دست يابى به كرامت ارزشى كرامت در رفتار و برخوردهاى پيامبر اكرم صلى اللّه عليه و آله كرامت در برخورد با كودكان فصل يازدهم : نكات مهم كاربردى در تربيت كودكان و نوجوانان نكات مهم كاربردى در تربيت كودكان و نوجوانان اجبار كودكان نكات پرورشى در دوره ابتدايى ناسازگارى آزادى پايدارى برخوردها كسب عادت احساس عاطفى مسائل اخلاقى و تربيتى خلاصه نكات لازم كاربردى در كار با كودك و نوجوان چند توصيه مهم در امر تعليم و تربيت