íÜF éØç l·F Þ kßF Щ¿ÎCßFC yokCpF l×A Ý@i@v é@F é@Æ í@w@Æ ÍÞC
qC Þ kpÆ §ßµ Co HÏ®× ÖD×C ,lÜO¿Ê Co ÚDÜiv ÝëC éÇÜì@Ø@ç.Ù@zD@ç
éØç éÆ kCk Co Úlz éO¡Æ pGh DèÛA éF ,P¿Ê Co íëDëD©ÂCkp¾ Ä@ëD@Ã@d
éÆ íÛCßVßÛ ÝìØç PÂßÛA .lÛkpÆ íÃÏN ÉorF ækt× ÈëÐS× Pvok DèÛA
jëoDN ,ÙìÛCkí× êkD×Ck Co ÞC êÞqoA Þ ÙìÜÆí× ÙϱÞC éF ol@ Ý@ëC D@×
ÖßÏ·× éÎDv ækrìv éaF Èë .PwìZ Ý× êÞqoA éO¿Êykßh lëßÊí×
ÐS× .lÜì¡Ûí× ÚCkp× pv P¡J ,lÜÆíØÛ PÆpzDè@ÛA ¸@Ø@V ok P@vC
éÆ lì¡Æí× pv HNp× Þ kßF éOw¡Û EDe¤C pvP¡J ÚCßV ÝëC éÇ@Ü@ëC
,lëßzí× éO¡Æ DØz éØç kß×p¾ ÖD×C éÆ íOÂÞ.lÜëßÊí× éZ ÚCp@Ë@ëk
kßh DF ?éÛ Dë lz lçCßh Ùç Ý× Ð×Dz DëA éÆ kpÆpǾ ykßh DF п¬ ÝëC
éO¡Æ ÚDÊorF éÆ PvC ÝëC DÂA kߥÃ× lëDz,ÖCéa@F Ý@× p@hA P@¿@Ê
DÛöC Þ)) :kpÆ §pµ Þ DÂA éF kpÆ Þo PÂÞ Èë.Öp커 qßÜç Ý× ,lÛßzí×
ÓDd ?ÙOwìÛ Dë ÙOwç ÚDÊlz éO¡ÆörV Ý× DëA ((?Ð@O@Ã@ë Ý@× í@¾
Èë ßN qC Ý× ÍÞC :kß×p¾ ,kClÛ Co¢FCßV DÂA ?PwìZ ¢ëÞqoA lìÜ@ì@G@F
,lìÜz Co ECßV ÝëC Þ kpÆ CoÍCåv ÝëC D¤ß¥i× D@ÂA (Ù@Ü@Æí@× ÍCå@v
ÝëC lÜÜÇÛ pǾ ælÜëA Ökp×éÆ lëDìF ¢ìJ ECßV Þ ÍCå@v Ý@ëC P@vCß@h
ælÜëA Ökp× pËëk ,kCkÝO¡Æ éF Co ykßh ælìØè¿Û Þ éOwÛClÛ ÚCß@Vß@Û
Pvok éÏWd ¢ëCpFpËëk ,kßF êkD×Ck êÞqoA ok ÚCßVßÛ ÝëC lÜ@ëß@Ë@Û
:kpÆ §pµ .ÙÜÆí×ÍCåv Ý× ÍÞC éÆ kß×p¾ DÂA .lÜÜÇÛ PëDÜV ,lÜÜ@Ç@Û
ÍÞC ,ÖokCpF lÛqp¾ ,ÙÆpwJ ((Ålܵ MßØÎC ÀìÆ)) :kß×p¾ .lìëD×p¿@F
:P¿Ê Coß¾ koCkêCær× éZ ßN éÃñCm ok Úlz éO¡Æ Þ Úkp@× é@Æ ß@Ë@F
éO¡Æ ßN EDÆook Ý× .PvCpOÜëpìz Ðwµ qC ,((Ðw·ÎC Ý@× í@Ï@dC))
qC Mp©dÚßZ) ívpJí× éÃñCm qC pÊC ?ÙÜÆ ßN êCl¾ Co ÙÛDV ,Öß@¡@F
Ý× êCpFíÜ·ë ,PvC pNÝëpìz éÃñCm ÝëC ok Ð@w@µ qC (l@ì@vp@J é@ÃñCm
ÚDÇNæp²Ü× olÃZ lìÜìGF .koClÛ kßVÞ ÞqoA ÝëC qC pNÝ@ëp@ì@z í@ëÞqoA
!PvC ælÜçk
ÙëCælÛqDN PvC ækpÆ íiëoDN ÉorF éRkDd Èë Co éRkDd ÝëC éÆ PvDèÜëC
lçCßhClìJ íÜìwd éÛ pËëk ÚßZ ,ÙëoClF éËÛ ælÛq Co éRkDd ÝëC lëDF D@×
l·F éÆlçkí× yqoC oClÃ× ÝëC éÆ PvC ÝëC .íÜweÎC ÝF ÙvD éÛÞ lz
êoDÆÙëqDwF ÚD¡×DÜF ⁽⁴¹⁾êCéìÜìwd ÝìÜZ Èë pÊC Úp ækoDèZ qC
êkD×CkêÞqoA DçéaF éØç éÆ ,koCk êkD×Ck êÞqoA éÆ ÚA ÓCÞ .ÙëCækpÇÛ
ÍßJ ,lçCßhíØÛÚkpÆ ½p¤ PÂÞ ,lçCßhíØÛ Co Dè¾pd ÝëC pËëk ,lÛoCk
íÛCpÜiv lçCßhíØÛÝOhDv éìÜìw@d ,l@çCß@hí@Ø@Û Úkp@Æ ½p@¤
í¾ ÐµDV íÛC)) ÁCl¥×,lÜOwç PìÛDwÛC æpçßV DèÜëC íÎÞ .lçCßhíØÛ
:kß×p¾ .lÜOwç éOzp¾qC pNÓDF DèÜëC ,lÜOwç ⁽⁴²⁾(( é¿ì@Ï@h §oÓC
ßÏGN ÚC l·F)) êßzí×éO¡Æ ,ÙçlF Co PFCßV xJ ,ÖokCpF lÛqp¾ é@Ï@F
Èë ,PvC MÞD¿O×íÏìh ÚCpËëk DF ßN ÚkCk ÚDV D×C ((Ù@ì@²@µ öÔ@G@F
pÆm ÝëC lz ækD×AxÏW× ÚßZ) .íÜÆí× ClìJ êlëlz oDìwF êoDO¾pÊ
CoßzDµ qÞo .koClÛÅDF Ô¤C ækCq DÂA ÝëC (.ÙÜÆí× §pµ Co P@G@ì@¥@×
íçoq ,PvC éaF ,kÞoí×ÚClì× éF êoCp¤C éZ DF éÇÛA qC xJ ÓDd .PvC
kßVÞ ÞC ÖClÛC DF HvDÜ×kßh ,koClÛ kßVÞ lzDF ÞC ÖClÛC DF HvDÜ@O@× é@Æ
lÛCéOzßÛ CnèÎ .koClÛkßVÞ ÞC ÖClÛC DF HvDÜ× éØÇZ Þ é@e@Ï@vC ,koCl@Û
((pØ øÃϾ éÛöDÆ))kßF éOzCnÊ pv éF êCé×Dص ,P¾o o߬ Ýì@Ø@ç
ÝëC .æD× æoDJ ÈëÐS× ,kßF DGëq éaF ÝëC êol éF lÛCéOzßÛ ol Ýì@Ø@ç
:P¿Ê .PvC éO¿Ê ÞC æoDFok ÝØzk éÆ PvC êCéÏØV

P¿Ê lëk Co ßN éÆ pç ÞolÜN up¾ pF

?kpFí× DWÆ kDF Co gpv íÏÊ ÉpF

Þ ,PvC qDF ¢ëDè¡¿Æ qC íÇë lÜF Ölëk éÆ Ökp@Æ æD@Ë@Û P@¿@Ê êÞCo
éØÇZ kßzí× ÖßÏ·× DWÜëC qC .kßF Ùç ¢K@Z êD@J é@Æ kÞoí@Ø@ÛÖkD@ë
.PvC ækßGÛ¢ëDJ
lÛCéOzßÛ,kßh êDV éF ,kCk ÞC éF íOµDWz éZ PëßÜ·× ÚA Þ cÞo ÚA ÓDd
ÖßÏ·× .kßF¢Ovk éF ¢GvC ÖDWÎ .kßF ækDOwëC éØìh ok (oDÜÆ) ÖD×C éÆ
êoDÇz qDFÈë ÐS× lÛCéOzßÛ .lìÜz êkDëp¾ éGNp× Èë .PvC p²OÜ× kßF
lìÛCkí× .kpÆéÏØd HvC êÞo lëpJ ÖD×C íOµpv éZ éF lìØè¿Û íwÆ éÆ
éF P¾o DÂAíOÂÞ !ÚDV ßص !ÚDV ßص æDص Dë kDëp¾ ?kßF éZ kD@ëp@¾ ÚA
éÆ ÖD×C.lÛkßF éO¾pÊ Co ÞC oÞk p¿Û PwëÞk kÞld ok ÚCßVßÛ ÝëC ÝìÎDF
ÝìñDJ HvCqC éÆ ÚDÜØzk qC íÇë lÛkpÆ oCp¾ DèÛA ,kpÆ éÏØd kpÆ PÆpd
HvC êDJ pëqok ykßh ,lÜÆ ClV ÚlF qC Co ÙvDÂ EDÜV pv DN kßF æl@×A
Ùv pëq okCoßzDµ ok lÜëßÊí× éÆ Co íwÆ ÚA .lz ÍDØëDJ kßh êDþo
Mp©déÛ kßF DèÜØzk qC íÇë ,kßF ælÛq éÆ íÎDd ok ,lz ÍDØëDJ DèG@vC
,ÙvDÂ
Þ kpÊ éÆ íOÂÞ ok íÎÞ ,ÙvD ÝìÎDF éF lÛlÛDvo Co ÚDzkßh Mp@©@d
ÝëC éÆ íOÂÞ .PvC oCp éZ qC éì©Â lìØè¾íØÛ íwÆ Þ kßF kDëqoD@G@º
Þ éOw¡Û ÙvD ÝìÎDF pF DÂA éÆ lÛlëk PÂÞ Èë ,Pw¡Û DçoDG@ºÞ kp@Ê
:kß×p¾ éÆ lÛlìÜz DÂA qC Co éÏØV ÝëC .PvC éO¾pÊ Ý×Ck éFCo ÙvDÂp@v
((È·¿ÜëÔ¾ ÈGìWëÞC ÈGìWëÔ¾ æßµlN ÚC Èص íÏ@µÕC Þr@·@ë))
ßN lÛCßOÛ ,íÛCßiF ßN éÆ PvC Piv ßN êßص pF íÏìh !ækCqokCpFíÜ·@ë
.lçlF ÖDWÛC êoDÆ ßN êCpF lÛCßOÛ D×C ,lÜÇF PFD@VC D@ë ,l@Ü@Æ P@FD@VCCo
ÚDV Þ lz lÜÏF ÚCßVßÛ ÝëC qC êkDëp¾ PÂÞ Èë éÆ kßF ÍDd Ýì@Ø@çok
.kpÆ ÙìÏwN Ýëp¾A ÚDVéF
Þ lØe× íϵ ÕC íϤ Þ Ùì²·@ÎC í@Ï@·@ÎC ÕD@F ÓC ÷ß@Â Ó Þ Íß@d Ó Þ
....ÕC Dë ÖpÆÓC ÐVÓC rµÓC DØì²µ ÓC Ùì²·ÎC ÈØvDF ,ÝëpçD®ÎCéÎC
ÖÔvC ÄëDÃd éF Co D× .D×p¿F pìh éF ÙOh Co D× éØç p×C P@G@ÂD@µ D@ëCl@h
oÞk D× qC Mkßh À®Î Þ ÖpÆ éF Co DèìÛCkDÛ ÝëC Þ DèÏèV Ý@ëC .Ý@ÆD@Ü@zA
MDVDd .D×p¿F PëDܵ D× éØç éF PìÛ £ßÏh Þ Ðص Ä@ì@¾ß@N.ÚCkp@Ë@F
.qp×DìF Þ ¢iGF Co D× éØç MCß×C .oÞA pF CoD× éµÞp¡×
.MCßÏ¥ÎC ¸× øeND¿ÎC öp Ý× ÕC Ùd
éZ ,PvC éO¾pÊ (Moߤ íND¿ëpeN ÔFpÆ íiëoDN é·ÂCÞ ok ÙìO¿@Ê)o
ælz HGv MD¿ëpeN ÝìØç Þ .êßÜ·× ÀëpeN ´ßÛ qC éZ Þ í³¿Î ´ß@ÛqC
Dë Þ pRCíF D× êCpF íOìFpN ÉorF ¸GÜ× ÝëC Þ íiëoDN ÉorF lÜv Ý@ëCé@Æ
é¿ì±Þ ÝëC D× Ößص .l¡iGF ußÇ·× pRC í·ÂCß× ok DÛDìdC Þ ,kßzpRC ÙÆ
ÅDJ PvC ækpÆ ækßÎA Co ÚA éÆ DèëpeN ÝëC qC Co ulÃ× lÜv ÝëC éÆÙëoCk
Þ ÙÜÆ TeF ÀëpeN êDèÏ×Dµ æoDFok H¡×C éÆ ÖkCk ælµÞ .ÙìÜÆærÜ× Þ
éRkDd ÝëC êßÜ·× MD¿ëpeN ½Cp¬C ok D× TeF ,ÕC öD¡@ÛC H@zCkp@¾ ok
.kßFlçCßh
ÚDÜØzk §CpºC - 1 :ÀëpeN Ð×Cßµ 
éÆ PvDèÏ×Dµ qC ´ßÛ Èë .P@vC Ù@w@ Þk p@F À@ëp@e@N êD@è@Ï@×D@µ
kßVÞ Ð×Cßµ ÝëC DìÛk jëoCßN ok íÏÆ oß®F íÜ·ë .PvC í×ßصêDèÏ×Dµ
CoßzDµ éRkDd éF £D¥OhC ,lÜ@Æí@× À@ëp@e@N oD@Zk Co j@ëoCß@NkoCk
éÇÜëC êCpF PvC íÏ×Dµ ,kßh ,ÚDÜØzk §CpºC é¡@ì@Ø@ç Ô@S@×.koCl@Û
kßh §pº Þ ½lç éF éÇÜëC êCpF ÝØzk .lÜÆ ÀëpeN oDZk CoêCéRkD@d
êDçpìw¿N Þ éìVßN Dë Þ lçkí× jëoDN ÝO× ok íñDèÏëlGN Þ pìì»N,lvp@F
éÆ koCk êkDëq êDçéÛßØÛ HÏ®× Ý@ëC Þ l@Ü@Æí@× j@ëoD@N qCí@ëCÞoD@Û
ÙÜÆí× §pµ ol ÝìØç .ÙzDF ækpÆ íSeF ÚA êDçéÛßØÛqC ÙçCßhíØÛ
ÚDÜØzk íÜ·ë .PzCk PÎDhk Ð×Dµ qC ´ßÛ ÝëC Ùç ÔFpÆé@RkD@d ok é@Æ
DìÛk ok éÆ êo߬ ÚDØç .lÛl×A pF íÜìwd P©è@Û À@ëp@e@Nkl@¤ok
Äëp¿N Þ ÍÔhC Þ kDw¾C éF Co ulÃ× êDèO©èÛ ÚDÜØzk éÆPvC ÍßØ·×
rìÛ êß×C P×ßÇd ,lÜÜÆí× ÙèO× DèÜëC ÍDS×C Þ ½ÔOhCkDWëC Þ é@Ø@Ï@Æ
.lçlF íÜìwd P©èÛ éF íËÛo ÝìÜZ éÇÜëC êCpF kpÆ¢zßÆ íÏìh
æl×A é¾ßÆ éF éÆ ÙÏw× .lz ´Þpz íND»ìÏGN Ýì@Ü@Z ÍÞC qÞo ÚD@Ø@ç qC
okD¤ é¾ßÆ P×ßÇd PèV kDëq ÝFC êCpF éÆ íºÔFC ÝØ@¨ l@ër@ë,kß@F
Þ PvC æl×A é¾ßÆ éF Ðìõ pwJ ÙÏw×)) :lwëßÛí× éÛßÊ ÝëC,lÜÆí×
ÞpF xJ ,PvC ÚDÛDØÏw× ÚDì× ok ½ÔOhC kDWëC Þ kDw¾C Þ ÍÔhC¢¾lç
éF Co ÞC Þ kßzí× oDO¾pÊ ÙÏw× éÆ Ùç íOÂÞ .((Ý@Æ Eß@Æp@vCo ÞC Þ
!Ðìõ pwJ)) :lëßÊí× ÙÏw× éF kDëq ÝFC ,lÛpFí× kDëq ÝFCæoD@×ÓCoCk
íÜòØ®× ÖCoA ¸¨Þ Ökp@× ?êl@×A p@è@z Ý@ëC é@F é@Æl@z é@Z Co ß@N
Þ êkpÆ ½ÔOhC kDWëC ,êkpÆ EßzA p@è@zÝ@ëC ok êl@×A,l@Ü@O@zCk
D× Úl×A ÓÞC P¿Ê :kCk ECßV éÛCkp× ÙçÙÏw× ((êkpÆ êrìËÛCéÜO@¾
êDç é×DÛ ,lÛkpÆ Mßµk D× qC pèz ÝëCÖkp× .kßGÛ íëClOFC pè@z Ý@ëC é@F
kDëq ,ßN olJ lÜOzßÛ Dçé×DÛ ÚA ok Þ .PwçÚD¡ëDçé×DÛ Þ lÜOzßÛ ÚCÞCp@¾
pF Co ÚClF ,éO¡Æ Co Ökp× ÚDÇìÛ ,ækpÆ P×ßÇdDWÜëC ok éÆ íëDèÎDv ok
D× qC .PvC ækpÆ Ökp× éF Dè¾DeVC Þ DèØϱ´CßÛC Þ ækpÆ ¯Ïw× ÚDÇ@ì@Û
PÎClµ êoCpÂpF êCpF D× .ÙìÜÆ oCpÂpF Co PÎClµéÇÜëC êCpF lÛkpÆ Mßµk
ÝëC êCpF Co D× Ùç Ökp× ,ÙëCæl×DìÛ Ùç ÚD@×kß@h¢@ì@J qC Þ .Ù@ëCæl@×A
.lÛCéOvCßh oß²Ü×
êßÜ·× ÀëpeN (é·ÂCÞ ÝëC ok) éÇÜëC êCpF êß@×C P@×ß@Ç@d Ù@ç l@·@F
pìRöDN PeN ÖÔvC jëoDN íÎÞ ,P¿Ê kDëq DëD©Â oßV ÝëC qC ,lzD@Fækp@Æ
ClìJ DìÛk ok Co p²ÜGdD¤ Þ goß× Èë DØz Þ .l¡@Û ¸@ÂCÞ À@ëp@e@NÝ@ëC
l×A ,kpÆ íëDWFDÛ ÖDì ÕDFmDì·ÎC íϵ ÝF Ýìwd lëßËF éÆlìÜ@Æí@Ø@Û
ok PwÛCßOÛ ÝØzk ,pìh .kpGF ÝìF qC Co kDeNC ,lÜÆ Äëp¿NCo Ökp× éØÏÆ
DF ,ælz ÀëpeN éZ pç ÔFpÆ éRkDd ok .lÜÆ kDWëC í¿ëpeNÔFpÆ éRkD@d
.PvC ÚDOvÞk éìdDÛ qCÀvDN ÍDØÆ
êqDv æoß®vC éF p¡F ÐëDØN - 2 :ÀëpeN Ð×Cßµ 
Þ PvC êqDvéÛDw¾C Þ êqDvæoß®vC éF PvC p¡F ÐëD@Ø@N ,ÖÞk Ð@×D@µ
íOvpJ ÚD×pè xd Èë ,p¡F ok .koCk kßVÞ DìÛk jëoCßN ÖDØ@N okÝ@ëC
éÛDw¾C íÜëk êDèÛD×pèÂ Þ íÏ× êDèÛD×pè æoDFok ÚA pRC ok é@ÆP@w@ç
PGe¤ íO·ëpz pOÆk êDÂA éÆ pël@º l@ì@µ êD@è@G@z ok).kqD@ví@×
p¡F kCp¾C éØç ok éÆ íwd ÝëC éF ¸VCo íÎDµ oDìwF TeFÈë ,lÛkpÆí×
íOvpJ ÚD×pèÂ Þ êqDv ÚD×pèÂ Þ êqDv éÛDw¾C Þ êqDvæoß®@vC êCp@F
(.lÛkpÆ kCpëC ,Pwç êCækD·ÎC Áß¾ Þ ækD·ÎC ÁoDh ÐÇzÈ@ë é@F Ù@ç ÚA
jìz Þ DÜìv íϵßF ÐS× í»FCßÛ êCpF Ökp× éÆ PvC ÝëC¢ÏìÎk ÝëpOè@F
Þ ækßF é»FDÛ Èz ÚÞlF DÜìv íϵßF !lÛkpÆ Ð·V éÛDw¾ColÃZ í@ëD@è@F
íÎÞ .PvC éOzCk íÊkD·ÎC Áß¾ éGÜV Èë ÞC í@dÞoÞ í@Ø@w@V êCß@Â
íϵßF lÜëßËF ÔS× .lÛqDwF DçéÛDw¾C ÞC êCpF Ökp×ælz HGv DèÜ@ì@Ø@ç
éÆ êkp× ÝëC P¿Ê l×Aí× íËÜvp¾ Èë éϤD¾qC é@Æ êkp@× D@Ü@ì@v
ÚDÛ éÆ êlìØè¾ DWÆ qC lÜO¿@Ê .koß@hí@×Ep@Z ÚD@Û koCk l@ëAí@×
?êlëk éÛßËZ íivp¾ Èë pv ok ?PvCEpZ Ùç ÞC ÚD@Û Þ koß@hí@×
Co íëDçé¡J Ý× P¿Ê éÆ kßF pÊoDÆ olÃÛA¢Ø¡Z oßÛ ,éÏF lÜëßÊí×
oÞk é¡J éÆ PvC EpZ ¢ÛDÛ ÖlìØè¾,lÛkpÊí× ÞC ÚDÛ oÞk éÆ Öl@ëk
Èë qC Co é¡J éÆ í×kA ,PvC éÛDw¾C ÝëCéÆ PvC ÖßÏ·× .lÜÆí× qCÞpJ ÚA
ÔS× Dë .lÜìFí× pNkÞq Dçé¡J kßhqC Co ÚDÛ íFpZ ,lÜì@G@F í@Ë@Ü@vp@¾
P¿Ê ,kpÇì× Ðì¥eN ÚD迤Cok éÆ íNl× ok (DÜìv íϵßF lÛCéO¿Ê)
êDçpËw× ¢ÇZ êCl¤ ,Örìhí×pF é·ÎD®× êCpF éÆ Hz êDçéØìÛ Ý×
oßOvk Hz Èë ,lÛkpÆ éFpWNlÜO¾o .ÙÜÆ é·ÎD®× koCnÊíØÛ ÚD@zD@Æ
ÖCoA P¿Ê íϵßF Co HzÚA ,lÛrÛ ¢ÇZ ÚDzD@Æ êD@çp@Ë@w@× l@ÛkCk
.PvC éÛDw¾CDèÜëC éÆ PvC ÖßÏ·× .ÖkpÆ é·ÎD®×
éF £D¥OhC .lÜOhDv DçéÛDw@¾C ol@Ã@Z Ökp@× í@ëD@è@F j@ì@z êCp@F
Áp¾ ,ÖkpÆ §pµ ¢ìJ éwÏV éÆ o߬ ÚDØç íÎÞ .koClÛ CoßzDµéRkD@d
êkDµ éRkDd Èë ok éÆ ,íeëp¿N ,íÏ·V íÛDOvCk ,êCéÛDw¾C ÚDì×P@vC
Ökp× ÓDd (.lzDF íiëoDN Ùè× éRkDd Èë ok éÆ í@¿@ëp@e@N Þ )l@zD@F
.DV bìç éF lÛqí× op¨ DWÆ éF ,lÜëßËF ,lÜëßÊí× éZ pç íϵßFæoDFok
éF ?lÛqí× op¨ DWÆ éF ,lÜëßËF lÜçCßhí× éZ pç íñDèF jì@zæoD@Fok
Íß ,PvC íëCß¡ìJ Pì¥iz ,DèÛA Pì¥iz éÆ êkCp@¾C D@×C.D@Vb@ì@ç
lëDGÛ DèÜëC ok ,PvC PWd Þ lÜv ,DèÛA P©èÛ Þ ÖDì ,DèÛA Ð@Ø@µ,D@è@ÛA
.ÚDzéaiëoDN ok ,ÚD¡Oì¥iz ok ,ÚDÜiv ok .kß¡F ¸@ÂCÞí@¿@ëp@e@N
D× kßh éÛDw¾C olÃZ ÚDì·ìz D× ,ÖÔwÎC éìϵ íϵ ÝìÜ×ßØÎCpì×CæoDFok
,PwìÛ íSeF ,PvC êCækD·ÎC ÁoDh kp× íϵ éÇÜëC ok !ÙëCéO¾DFÚDì·ìz
lÛCækpÆ ½CpOµC ÝØzk Þ PvÞk ÖÔwÎC éìϵ í@Ï@µ P@µD@W@zÔ@S@×
ÖÔwÎC éìϵ íϵ .PvC ækßF êkDµ kCp¾C Áß¾ PµDWz Èë íϵPµDWz
ÝëC .kq Ýì×rF Þ lìFßÆ Co ÚCßÏèJ ÚA éÇÛA pË× kpÇÛ kpGÛ íÛCßÏèJbìç D@F
ok íÎÞ ,éOzCk íÊkD·ÎC Áß¾ .lzDF oDÇÛC êDV ,ÚA ok éÆ PwìÛêrì@Z
xÆ bìç ÌÜV ÚClì× ok éÆ êp¡F Èë ,ækD·@ÎC Áß@¾ p@¡@FÈ@ë l@d
oClÃ× ÝìØç éF DçqDv æoß®vC Þ DçqDv éÛDw¾C pË× D×C.kßG@Û ¢@¿@ëp@d
ÔS× !lÜO¿Ê DçéÜì×q ÝìØç okDè¾pd éZ lìÜìGF DØz!?lÛkpÆ PµDÜ@Â
Áß¾olÃZ Hdp× .lz ÞpFÞo êpGìh Hdp× DF pGìhÌÜV ok (´)í@Ï@µ
(´)íϵ DWÛA ok éÆ lÛCéOzßÛ Ùç Ýìhoß× .Eßh oDìwF!PzCk íÊkD·ÎC
ÝëC ÙÛCkíØÛ Ý× ÓDd .kpÆ ÙìÛ Þk Co kp× ÝëC .koÞA kÞp¾éÆ Co ¢OFp@¨
DWÜëC ok íÎÞ .lìvo yCéÜìv DN ÔS× D@ë kß@F Ð@×D@ÆÙ@ì@Û Þk ,Ù@ì@Û Þk
ídÞ ÐìñpGV éF lÛCéO¿Ê .lÜÆí× ECph Co ÝëkéÆ PvC íëDçéÛD@w@¾C
íϵ ok D× éÆ íG©º ÚA éÆ ÞpF ,ÞpF Ý@ì@×qé@F Coß@¾ !Ð@ìñp@G@V :l@z
Þ ÞDÊ éF ,lÜÆí× ÙìÛ Þk Co Ýì×q ,lëDìFkÞp¾ ypì¡Øz pÊC ,ÙìÜìFí×
,P¾pÊ P¾o .pìËF íϵ pì¡Øz pëqCo kßh ÍDF ,lìvo l@çCß@h í@çD@×
Þ lz ÙìÛ Þk Hdp× éÆ koÞA kÞp¾ÚDÜaÛA Co ypì¡Øz Ù@ç (´)í@Ï@µ
ÐìñpGV ÍDF lÛkßF pFCpF ÙçDF lÜOzCnÊí× ÞqCpN ok Co Ùì@Û Þk ÚA p@ÊC
cÞpW× Þ lëk HìvA íϵpì¡Øz qC ,kßF éO¾pÊ (oCpÂ) HvC Ýëq pëq éÆ
P¾o ÚDØvA éF éÆ íOÂÞ .kÞpFÚDØvA éF PwÛCßOÛ qÞo éÛDGz ÐèZ DN ,lz
éF ßN ,ÖkßF Ýì×q ok DëClh ?êkßFDWÆ qÞo ÐèZ ÝëC kpÆ ÍCßv ÞC qC Clh
kÞp¾ éÆ íϵ pì¡Øz DëClh ?íO¡ËÛpFkÞq CpZ .êkßF ækCk Pëoß×D× Ý×
Ökßh ÍDF ÚDØwÛDJ Íß»¡× qÞo ÐèZÝëC Ý× ,kpÆ cÞpW× Co ÙÎD@F l@×A
!ÖkßF
Áp¾ qC ,l×A ÖpÛ Þ ¸ëpv ÚDÜaÛA íϵ pì@¡@Ø@z :l@ëß@Êí@× êp@Ë@ëk
ÚÞpìF Co ypì¡Øz íϵ Þ .lìvo HvC Ýëq lØÛ éF DN ,PznÊH@dp@×
P¿Ê .l¡Û êoDÆ PFp¨ kpÆ ÍDìh .lìØè¿Û Ùç Hdp× kßhéÆ lì¡@Æ
pÊC :P¿Ê ?kßF ÝìØç ßN íÛCßÏèJ éØç ?kßF ÝìØç ßN oÞqéØç !í@Ï@µ
Èë ,kCk ÚDÇN Co ykßh Hdp× ælF ÚDÇN Co Mkßhíëß@Êí@× P@vCo
!DçéÛDw¾C o߬ ÝëC .½p¬ ÚA qC PØw Èë ,kDO¾C ½p¬ÝëC qC PØwÂ
kDÃOÛC ÚD@Vp@× Þ å@Îå@Î ED@O@Æ ok ,Éor@F kp@× Ý@ëC ,êoß@Û í@VD@d
éÆ Ý쿤 ÌÜV ok Щ¿ÎCßFC Mp©d PµDWz êCpF :lëßÊí×,lÜÆí×
éaF Èë ækpÆ PÆpz Ùç pÊC ,PwìÛ ÖßÏ·× Ùç Mp©d PÆp@zÐ@¤C
éF kpÆ EDNpJ Co êkp× uDG·ÎC Щ¿ÎCßFC lÛCéOzßÛPvC ækßF éÎDvækrÛDJ
qßÜç ,kpÆ EDNpJ éÆ Co í×kDO¡ç p¿Û ,p¿Û kDO¡ç DN ,Co pËëk í@Ç@ë,Cß@ç
Co í×Þk ,kpÆ ¢ØìÛ Þk Ýì×q éF l×A éÆ íÎÞC .kßF æl×DìÛ Ýì×r@Fí@ÎÞC
!DçéÛDw¾C ÝëC qC ...Þ Co í×ßv ,kpÆÙìÛ Þk
PvC éO¾pÊ Moߤ éÆ íND¿ëpeN qC PØ@w@ È@ë Ô@Fp@Æ é@RkD@d ok
DèìñDJÞoC íëDèÂCpºC Þ Dç é»ÎDG× .PvC êqD@v æoß@®@vC x@dÍß@Ï@·@×
PvCo Þ ,PvC kDëq (ÁCpºC Þ é»ÎDG×) Ýì×q Áp¡× jëoDNok lÜëß@Êí@×
.lÜëßÊí× Ùç
pص ÚDëpÇ¡Î klµ PvC éOzßÛ ækDè¡ÎCoCp@vC ok êl@Ü@Fok êD@ÂA Ô@×
ÚD¡µßØW× Þ oÞpÆ Þk DèÛA ækDìJ ,kßF p¿Û oCrç l¥¡z DèÛA æoCßvl·@v
é¾ßÆ phA .lÛkßF é¾ßÆ ÐçC Ùç éØç ,kßF p¿Û oCrç l¥¡z Þ ÚßìÏì×È@ë
XÜJ Þ ív qßÜç .kßF êqDv æqDN pèz Èë é¾ßÆ ?kßF ÉorF olÃ@Zp@Ë@×
ÝFpص ÚD×q ok Co é¾ßÆ ÚßZ ,kßF éOznËÛ é¾ßÆ pص qC pO@¡@ì@FÍD@v
ÝëC kCk oßOvk pص ,kßF ÖÔvC ÚDìçDKv rÆp× é¾ßÆ Þ .lÜOhDvED®iÎC
Èë ÚCpëC íÇëkrÛ ok ÖÔvC ÚDëpÇ¡Î éÇÜëC êCpF lÛqDwF DV ÝëCok Co pèz
éF DëA PÂÞ ÚA ok PwìÛ ÖßÏ·× é¾ßÆ Pì·ØV éØç .lÜzDF éOzCkêrÆp×
Þ ÚßìÏ× Èë PÂÞ ÚA ?PvC ælìvoíØÛ Dë ælì@voí@× p@¿@ÛoCr@çl@¤
Ùç (´)íϵ ÝF Ýìwd Þ kß¡F ¸ØV qÞo ÚA ok íçDKv p¿ÛoCrç l¥¡z
ÝëC (Ýiv) ,ÝëC .lëAíØÛ ok oßV Ðõ DF ,l¡ÇF Co DèÛA p¿ÛoCrç l¥@ì@v
éÆ kßzí× í×kA ÚDØç ½pd .kqClÛCí× yqoC qC íÏÆo߬ Co é@ì@©@Â
Èë MCpç ,P¿Êí× ,kpÆí× é»ÎDG× Þ ÁCpºC MCpçæoDFok lÜëß@Êí@×
PÂÞ Èë ok :P¿Ê ?kßF ÉorF olÃZ :lÜO¿Ê .kßFÉorF íÏìh íO@ÂÞ
kßVÞ rJ éÏÆ Ù¡Z Èë lØdC oCrç Èë Þ Pwì@FMCp@ç ok l@dCÞ ÚA ok
Þ ÙìzDF éOzCk lØdC lëDF olÃZ Þ ÙìzDF éOzCk ÖkAlëDF D× olÃZ .PzCk
rJ éÏÆ Ù¡Z Èë lØdC olÃZ Þ ÙìzDF éOzCk Ù¡ZÈë l@Ø@dC ol@Ã@Z
éOzCk kßVÞ rJ éÏÆ Ù¡Z Èë lØdC oCrç Èë Þ PwìFéÆ ÙìzDF éO@zCk
.lzDF
Èë lëDGÛ éÆ D× .PvC ækpÆ DçoDÆ íÏ@ì@h êqD@væoß@®@vC x@d Ý@ëC
ÀÏh ÐÆ DÜÎ ÚC Þ)) .ÙìçlF oCp DçqDvéÛDw¾C oDìOhC ok Co ulÃ×lÜ@v
.ÙëoCk é¿ì±Þ D× ((ÝìÏ®GØÎC ÍDeOÛCÞ ÝìÎD»ÎC ÀëpeN éܵ Úß¿ÜëÓÞlµ
pç éÆ pç MCpç êCpF ÓDd .ÙëoÞDìF ÚÞpìF DçqDv éÛDw¾C ÌÜZ qC CoDèÜ@ëC
D× éÆ êCéRkDd ,CoßzDµ é@RkD@d êCp@F D@×C .l@ëß@Ë@F ,l@çCß@hí@×é@Z
éØèÜëC ,ÙëoClF ælÛq HOÇ× Èë MoߥF Co ÚA ÍDv p@ç Ù@ëoCkoß@O@vk
!?kß¡FkoCÞ éÛDw¾C
í¤ß¥h Ð×Dµ - 3 :ÀëpeN Ð×Cßµ 
íÜ·ë,ÖkpÆ §pµ éÆ Ð×Dµ Þk ÝëC .PvC í¤ß¥h Ð×Dµ Èë Ößv Ð×Dµ
ok ,êqDvéÛDw¾C Þ êqDvæoß®vC xd Þ ÚDÜØzk êDèNÞClµ Þ Dè@¨p@º
Ð×Dµ ÈëCoßzDµ éRkDd £ß¥h ok íÎÞ .koCk kßVÞ DìÛk jëoCßN ÖD@Ø@N
ok éÆ P@vC æl@z H@G@v Ð@×D@µ Ý@ëC é@Æ P@w@ç í@¤ß@¥@i@ÎD@F
?PwìZ Ð×Dµ ÚA .kß¡F ¸ÂCÞ Ð·V ,£ß¥iÎDFÚDOvCkÝëC
¼ìÏF Þ lìÆC oßOvk oDè¬C éØñC Þ ÖpÆC pGØ»ìJ ÚD×q qC Ýëk ÚD@ëCß@¡@ì@J
ÝF Ýìwd PGì¥× lëDF ,lÛDØF ælÛq íϵ ÝF Ýìwd ÖDÛ lëDF éÆl@ÛCækCk
ÝëC .PvC ((CpZ)) ÝëC ok TeF ?CpZ .kß¡F lël@W@N ÍD@vp@ç í@Ï@µ
´ß¨ß× ÝëC éF éØèÜëC Ýëk éØñC Cp@Z ?ÖÔ@vC ok P@vC êoß@O@vké@Z
HìºpN Þ ÖDØOçC éØèÜëC íϵ ÝF Ýìwd MoDëq êCpF CpZ ,lÜOzCkÖDØOçC
ÝÇØ× .ÙìÜÆ PÂk ((CpZ)) ÝëC éF lëDF D× ?PvC Äëß¡N éØç ÝëC,PvC
Mp©d êCpF êp¬Dh íÏwN éÆ PwÜëC êCpF ÝëC)) :lëßËF íw@ÆP@vC
ÍDv 1400 qC l·F éÆ PwìÛ æp@i@w@× ½p@d Ý@ëC D@ëA ((.l@zD@FCp@çq
¦Û éF éÆ íNoߤ ok ?lzDF éOzCk PìÏwN éF UDìOdC Cpçq Mp©dqßÜç
,Ýìwd ÖD×C MkDèz qC l·F ,Ýëk MoÞp¨ ÙÇeF Þ Ýì@w@d ÖD@×Ckß@h
í¾pd éZ ÝëC .lÜwOç pËëlÇë krÛ Cpçq Mp©d Þ Ýì@w@d ÖD@×Cp@Ë@ëk
DØñCk Ùç qßÜç ÍDv 1400 qC l·F éÆ PvC éaF Cpçq Mp©d pË×!?P@vC
íO×Ôvpv ÚD¡ëC éF ÙëÞpF D× l·F ,lÜÆ éëp@Ê ,l@Ûr@F ykß@hp@v é@F
ÖÔwÎC éìϵ Ýìwd .lÜÆí× ECph Co Ýëk éÆ PvDè¾pdÝëC !?Ùì@çl@F
íÏص éÛßØÛ ÖÔwÎC éìϵ Ýìwd .kpÆ xìvDN ÖÔvC okíÏص H@O@Ç@×
lÜOvCßh ,lÛDØF ælÛq Ýìwd HOÇ× lÜOvCßh .PvC ídÔ¤CêDè×D@ì@Â
oßè± yrìËÛCévDØd Þ íÎDµ Þ Ýëpìz êDçClÛ ÚA DF oDF Èë íÎDvÝìwd
éܵ íçDÜOëÓ Ð¬DGÎC Þ éF ÐØ·ëÓ ÄeÎC ÚöC ÚÞpNÓC)) :lÜÆ kDëp¾,lÜ@Æ
íÎÞC MßØÎC)) lÜOvCßh ⁽⁴³⁾ (( .DÃe× ÕC öDÃÎ í¾ Ý×åØÎCHºp@ì@Î
êCpF ,PvC pOèF ÝìËÜÛ íÊlÛq qC Ép×) , ⁽⁴⁴⁾(( oD·ÎC Eß@ÆoÝ@×
¸× ÷DìeÎCÞ ÷kD·v ÓC MßØÎC êoC Ó)) lÜOvCßh .lÛDØF ælÛqé¡@ì@Ø@ç
DF íÊlÛq .lÛDØF ælÛq é¡ìØç êCpF ⁽⁴⁵⁾(( D@×p@F ÓCÝ@ì@Ø@ÎD@²@ÎC
MkD·v rV Ý× p²Û ok Ép× ,PvC oÞA íËOwhÝ× êCpF ÚCoDÇ@Ø@O@v
íϵ MßØÎC ¯h)) :Ýìwd pËëk êDçéÏØV ÚA lÜOvCßh,PwìÛ êrìZ
MDèìç)) ,lÛDØF ælÛq ⁽⁴⁶⁾(( ÷DO¿ÎC lìV íϵ ækÔÃÎC¯i× ÖkA lÎÞ
Dëok Èë ÐFDÃ× ok DWÛA lëAí× éÆ êkp× .lÛDØF ælÛq⁽⁴⁷⁾(( øÎnÎC DÜ×
PëDèÛ ok éÆ íÎDd ok ,éÛCkp× o߬ ÚA ,lOwëCí× ,p¿ÛoCrç ív ,(ÚDwÛC)
,ykßh ÚClÛDh éìdDÛ qC ,ykßh ¦iz éìdDÛ qC ,PvCoDO¾pÊ ,Mlz
:lëßÊí× Þ PvC ælëlÛ ykßh éF DìÛk êkp× ÝìÜZ éÆoCÞkp@× Þ kp@×
Þ øÎnÎC Þ øÏwÎC ÝìF ÝìOÜRC ÝìF rÆ ol í@µl@ÎC Ý@FCí@µl@ÎC ÚCÞÓC))
Mpè¬ Þ PFD¬ oßWd Þ éÎßvo Þ DÜÎ ÈÎmÕC íFDë øÎnÎC DÜ@× MD@è@ì@ç
PìFpN ,lÛDØF ælÛq Ýìwd HOÇ× ,lÛDØFælÛq DèÜëC lÜOvCßh , ⁽⁴⁸⁾((
yCé¿wϾ .lFDOF PÏ× ÝëC ok íÜìwd cÞoqC êßNpJ ,lÛDØF ælÛq íÜìwd
Þ MDìd .kß¡F yß×Cp¾ éRkDd ÝëC lëoCnËÛlÜO¿Ê .PvC ÝzÞo íÏ@ì@h
éF íËOwF DØz ½pz Þ PìÛDwÛC ,koCk éRkDdÝëC éF íËOwF DØz íÊlÛq
.lëoCk éËÛ ælÛq Eßh lìÛCßNí× éÏìvÞ ÝëCDF Co ÖÔvC ,koCk éRkDd ÝëC
ælÛq Co íÜìwd êCrµ x@Ï@W@× é@Æ Ý@ëC é@F l@Ûkp@Æ H@ì@ºp@N x@J
fìe¤ é¿wϾ D·ÂCÞ íϵ ÝF Ýìwd êoCkCrµ .PvC PvCo.lëoCl@è@Ë@Û
¢zßÆ æCo ÝëC ok D× éZ pç .koCk Ùç íÎDµ oDìwF oDìwFé¿@w@Ï@¾ ,koCk
D×C .PvDWF ,ÙìçlF ¦ìi¡N Co oDÆ ÝëC½lç éÇÜ@ëC«p@z é@F ,Ù@ì@Ü@Æ
éF Co Ökp× éÇÜëC ÚÞlF lÛkpÆ ÍDìh ,lÜOhDÜ¡Û Co ÝëCêCælµ éÛD¿vöDO@×
éF ½oDµ ,ÙìÜÆ DÜzA íÜìwd ÖDì é¿wϾ éF ,ÙìÜÆDÜzA Ýìwd HO@Ç@×
Èë Þ lÜOw¡Û Þ lÛl×A í×kp× éÆ ol ÝìØç,ÙìÜÆ íÜìwd MD@×D@Ã@×
!.PvC ÚDçDÜÊ æoD¿Æ ,lÛkpÆéOwÛClÛ Þ ælìØè¿Û Co êCéëpÊ