نام كتاب : امام خمينى و جهان معاصر
نام نويسنده : موسسه چاپ و نشر عروج

مقدمه
امام خمينى (س)، روح بيدار گر قرن در بيانات جامع خودشان در جمع گروهى از بانوان عضو جهاد دانشگاهى فرمودند: ⁽¹⁾
(( آنچه كه در ايران بزرگتر از هر چيز بود تحولى است كه در بانوان ايران حاصل شد. بانوان ايران در اين نهضت و انقلاب سهم بيشترى از مردان دارند... ))
اكنون كه به تحولات عظيم انقلاب و دستاوردهاى ارزشى آن مى نگريم به ضرورت در مى يابيم كه جهان معاصر نيز خود را مديون اين نگرش عميق امام (س) مى داند. چرا كه زنان دنيا متوجه اين امر شگرف معنى ساز و بيدار گر كه همانا حفظ عفاف و پاسدارى و صيانت از انديشه و ارزش زن در جوامع بشرى است گرديده اند. امام خمينى (سلام الله عليه ) در نشان دادن راه رهايى انسان از گرداب جهل و نادانى و سلطه پذيرى انسان معاصر از ابرقدرتها اقدام به ايجاد حكومتى الهى كردند تا جهان و جهانيان را به حراست از آرمان هاى والاى انسانى وا دارند.
كتاب حاضر در بر دارنده مصاحبه و گفتگوهاى بانوان جهان است كه به تبيين بنيادهاى فكرى امام خمينى و حكومت دينى پرداخته اند.
حاصل اين نوشتار منتخب مصاحبه هاى انجام شده با ميهمانان شركت كننده در مراسم سالگرد رحلت امام خمينى است كه تحت عنوان (( امام خمينى و جهان معاصر )) پيش روى شماست .
پيوند عارفانه امام (سلام الله عليه) و مردم از عمده مسائلى است كه حركت هاى مسلمانان جهان را به خود معطوف كرد. اين پيوند الگو و نمونه مناسب و مددرسان بوده است . به عقيده برخى از صاحب نظران توانا در مسائل اجتماعى امام خمينى رسول بيدارى بود. يكى از خانم هاى مصاحبه شونده در ضمن تحليل گفتار خود اشاره به اين نكته كرده است كه : (( امام خمينى عشق به اسلام را در اذهان و قلوب مسلمانان شعله ور ساخته است )) . خانمى از بوسنى اظهار داشته است كه : (( امام خمينى رهبر محبوب همه مسلمانان جهان است )) . خانم مهرالنسا شاعر و اديب و عضو كميته بانوان تاجيكستان چنين بيان مى دارد: (( امام خمينى از شخصيتهاى برجسته و ماندگار تاريخ بشرى است )) .
گوياترين كلمه براى اين شخصيت جهانى صفت (( ماندگار )) است كه در عبارت خانم مهرالنسا به ايجاز گنجانده شده است . و زيباترين نقشى كه از امام خمينى بر قلوب بانوان جهان بر جاى مانده است اين جمله است كه (( امام خمينى هر چه كرد براى خدا و در راه خدا بود )) .
پيوند الهى امام خمينى با امت در هر گوشه جهان پيوندى ريشه دار و هدفمند بوده است . اين پيوندهاى عارفانه ناياب و نادر است البته جاى پاى از آن را در مذهب و دين و معارف حقه الهى مى توان جستجو كرد.
تعدادى از بانوان كشورهاى مجاور و دور دست به پاى پاسدارى و صيانت از ارزشهاى والاى زن در بينش و فرهنگ اسلامى و تبلور آن در فرهنگ انقلاب و انديشه امام خمينى در كتاب حاضر به اظهار بيانات و نظراتى پرداخته اند.

ناشر

خانم نسيم والجى عضو كميته زنان و سردبير مجلات (( الكوثر )) و (( راه هدايت )) از كنيا:
امام خمينى حقيقتا شخصيتى است كه هر چه كرد براى خدا و در راه خدا بود.
با تشكر و سپاس از خانم نسيم به خاطر شركت در اين گفتگو از ايشان مى خواهيم خلاصه اى از سوابق و فعاليت هاى فرهنگى خود را بيان فرمايند.
نسيم والجى :
من نسيم والجى از كشور كنيا و مسلمان شيعه هستم ،از شما كه اين گفتگو را ترتيب داده ايد تشكر مى كنم و از جمهورى اسلامى ايران سپاسگزارم كه چنين همايش و گرد همايى را در سالگرد رحلت امام خمينى رهبر مسلمين جهان فراهم كرده است .
دو سال است كه من در رايزنى فرهنگى در سفارت جمهورى اسلامى ايران در نايروبى كار مى كنم ، سر دبير دو مجله هستم : يكى مجله ويژه بانوان (( الكوثر )) و مجله ديگرى به نام (( راه هدايت )) كه مجله اى است عمومى و مخاطب عام دارد.
قبل از گذراندن دانشگاه در لندن بودم ، و بعد از انقلاب اسلامى به ايران آمدم ، دروس اسلامى را در قم و جامعه الزهرا تحصيل كردم و در حال حاضر بيشتر به زنان مسلمان در كنيا و آفريقا كمك مى كنم . در مسائلى كه براى آنها پيش مى آيد، عضو كميته زنان هستم ، ما ده نفر هستيم كه تشكيل دهنده اين كميته هستيم و به بررسى و اصلاح امور زنان مى پردازيم .
برنامه روز زن و روز بزرگداشت تولد فاطمه زهرا را در كنيا برگزار مى كنيم ، زيرا كنيا از نظر فرهنگ اسلامى هنوز بسيار كار دارد و واجب است بر ما مسلمانان كه افكار انسانها را هدايت كنيم به سعادت ابدى كه سعادت قرآن مجيد است .
كمى راجع به موقعيت زن در كشور كنيا براى ما صحبت كنيد.
در بين مسلمانان كنيا مسئله توجه به زن و مسائل زنان در حال حاضر مسئله مهمى است . زنان مسلمان از طريق برنامه هاى اسلامى بيدار شده اند، البته مشكلات ما در كنيا بسيار است ؛ از نظر اقتصادى و سياسى و... ما در حال حاضر براى تحصيل علم و بيدارى در زنان مسلمان خيلى كوشش مى كنيم ، چون در كنيا فقر بيداد مى كند، مردم كنيا در فقر فرهنگى و اقتصادى به سر مى برند، اگر ما بتوانيم رشد علمى و فرهنگى را در زنان كنيا بالا ببريم طبعا در چگونگى بافت خانواده و تربيت كودكانمان بسيار موثر است .
ما ميدانيم كه در اسلام نقش زن نقش بسيار با اهميتى است ، حضرت پيامبر در تاريخ به دخترش فاطمه مى گويد (( فاطمه ام ابيهااست )) در اسلام براى زن بسيار عزت و شرافت قايل شده اند، اگر زنى در راه اسلام كوشش كند بسيار با بركت است و باعث رشد و تعالى در جامعه اسلامى مى شود و انحراف و فساد و امراض نفسى از ميان مى رود.
بعد از انقلاب اسلامى ايران با رهبرى مقدس و معظم امام خمينى (سلام الله عليه) براى مردم آفريقا پشتوانه محكمى ايجاد شد. و اين در موقعيت زنان آفريقا تاثير گذاشت . امام خمينى به زنان مسلمان ايران افتخار مى كردند، و زن مسلمان ايرانى به عنوان يك الگو قرار گرفت .
در بازتابى كه انقلاب اسلامى از چهره زن دارد تاثير بسيار عميقى در زنان كنيا ايجاد شد. در دوران انقلاب و در جنگ ، زنان ايرانى از هيچ كوششى فرو گذار نكردند، فرزندان ، همسران ، پدران و برادران خود را به اسلام تقديم كردند، و زينب وار چون سمبل مقاومت و ايثار ايستادند و به انقلاب و ايران اسلامى خدمت كرده اند، آنها حتى به جنگ رفته اند و در پشت جبهه ها نيز خدمت كرده اند.
جمهورى اسلامى ايران در عالم اسلام و عالم غير اسلام نيز يك نمونه است . زنان مسلمان كنيا نيز در راه اخلاق و علم و هدايت بسيار تلاش ‍ مى كنند و براى كسب علوم قرآنى و تجزيه و تحليل مسائل روز فعاليت دارند. آنها با الگو قرار دادن زنان مسلمان ايرانى سعى دارند تا جامعه خود را از نابسامانيها و مشكلات حاضر به شرايط بهترى برسانند.
موقعيت زن را در غرب در قياس با موقعيت زن در كشورها و جوامع اسلامى چگونه مى بينيد؟
موقعيت زنان در غرب همراه با صفات سلبيه و شيطانى است . يك زن در آمريكا و اروپا داراى آزادى است ولى كدام آزادى ؟ يك زن در غرب نمى داند زن است يا مرد؟ او هويت خود را گم كرده است و در چنگ صنعت تكنولوژى و سرمايه دارى دچار بحران هويت شده است . غرب رو به اضمحلال است ، جوانان در غرب دچار بى هويتى و فساد هستند.خانواده ها نيز نمى توانند هيچ مهارى براى آنها باشند و هيچ تاثير و بازتابى را در كنترل و حفظ جوان ها از فساد داشته باشند. حتى حكومت ايشان از اين همه فساد و خشونت و بى سامانى كه محصول خودشان است به ستوه آمده اند. اين جامعه منحرف و گمراه چطور به راه راست هدايت خواهد شد. حتى رئيس جمهورى آمريكا بحران زده است و نمى داند كه بايد به كدام سو برود.
بيماريهاى خطرناكى نظير (( ايدز )) نيز كه از آمريكا شروع شد حاصل همين بى بندوبارى است . و حالا مى بينيم كه خبر گزارى ها چطور اعلان مى كنند كه اين امراض از آفريقا برخاسته است . در صورتى كه اين دروغ بى شرمانه اى بيشتر نيست و به نوعى سرپوش گذاشتن از فساد ريشه دار در غرب و بد نام كردن و بد گمان كردن جهان نسبت به مردم محروم و مسلمان آفريقاست . اخلاق و شريعت كه نباشد اينطور مى شود.
در حال حاضر در بعضى كشورهاى مسلمان هم زنان مورد ظلم قرار گرفته اند، نمى توانند اشتغال داشته باشند، نمى تواند نقش فرهنگى يا سياسى داشته باشند و نمى توانند تحصيل كنند. در عربستان سعودى يك زن حتى از حق ساده و مسلمى مثل رانندگى كردن محروم است . در حالى كه زنان مسلمان ايرانى داراى نقش سياسى ، اجتماعى و اقتصادى و مهمتر از همه نقش فرهنگى وسيعى در سطح جامعه هستند. داراى انجمن هستند،داراى تشكل هستند،داراى بينش دينى و بينش سياسى و اجتماعى هستند.داراى تحصيلات دانشگاهى و سمت هاى شغلى بالا هستند. به شكر خدا جمهورى اسلامى ايران يك نمونه عظيم ارائه داده است از زن و موقعيت و جايگاه زن در جامعه اسلامى .
در جمهورى اسلامى ايران (( آزادى )) است و آزادى براى زنان (( آزادى )) سازنده و آزادى مبتنى بر حقوق زنان در اسلام است . آزادى مبتنى بر شريعت ، اسلام و قرآن . اين خيلى مهم است ،زيرا كه (( الله )) سبحان تعالى مى گويد يا ايها الناس انا خلقناكم من ذكر و اثنى و جعلناكم شعوبا و قبائل و يا (( ان اكرمكم عند الله اتقيكم ))
از نظر خداوند زن و مرد يكى است و برابر است ، ولى يك زن در اسلام مسئوليت مادرى دارد، كه بالاترين مسئوليت هاست . مسئوليت خواهرى دارد، مسئوليت فرزندى دارد، و مسئوليت همسرى دارد، كه اين چهار تا نكات بسيار مهمى است .
نمى شود صرفا با تكيه بر اينكه (( زن )) آزادى مى خواهد اين حقوق و اين وظايف الهى را از او سلب كرد. چرا كه آزادى يعنى آزادى مبتنى بر عقل ،آزادى مبتنى بر شعور و آزادى مبتنى بر تعالى بشريت و بر حقوق انسانى كه همه اينها ريشه در قرآن و اسلام دارد.
پس آزادى زمانى اهميت و ارزش دارد كه تعالى بخش باشد، و آزادى در اسلام آزادى روحانى است . يك حكومت و يك جمعيت كه روحانيت ، دين و شريعت نداشته باشد مسلما آزادى هم در آن زنان و مردان را به فساد مى برد.
پس مى بينيم كه غرب دچار چنين مشكلى است .
در شرق و كشورهاى مسلمان اين مشكل كمتر است . حالا ما بايد به كدام طرف برويم . ما دست در دست خداوند و دست در دست اهل بيت مى گذاريم . قرآن كتاب زندگى است .هزار و چهارصد سال است كه قرآن بر پيامبر اكرم نازل شده است و زمان نشان داده است كه هر چه در قرآن است حقيقت مطلق است و قرآن دين حق است و شريعت حق است و هر چه در قرآن است براى تعالى بشر و پيشرفت انسان آمده است . نا گفته نماند كه در مجموع من احساس مى كنم هر زن مسلمان بايد به راه قرآن و به راه شريعت و به راه راست برود و سعادت بشرى و سعادت انسان در اين است .
ما در اسلام براى زنان مسلمان نمونه داريم ، فاطمه زهرا را داريم ، زينب را داريم ،آسيه را داريم كه چگونه عليه فرعون جهاد كرد. مريم را داريم كه الگوى پاكى و قداست است . زينب (عليها السلام ) براى شهدا رسالت پيام آورى و براى يتيمان رسالت پدرى داشت .
امروز زن ، تكيه گاه و ستون اصلى خيمه بشريت معاصر است و زن حقيقتى است كه بايد درك شود. درك زن يعنى اينكه ، زمينه و بسترى فراهم شود تا اينكه حقانيت و حقيقت او به بشر معاصر شناسانده شود، تا اينكه بتوانيم نيمى از پرتو نور الهى را به ميدان مبارزه با جهل و نادانى بياوريم ، يعنى اينكه بتوانيم در سامان دهى و تربيت نسل پيامبر كوشا باشيم . هرگاه زن به نقش حقيقى و جايگاه واقعى خود هدايت شود و از نفس شى بودن و عروسك بودن و مصرفى بودن كه غرب تبليغ و ترويج كرده است ، خارج شود، حقيقتى بس عظيم به جهان بشرى ابلاغ شده است و اين يعنى بشارت ، بشارتى است كه امام خمينى به جهان معاصر داد و كوشيد و سعى و تلاش كرد تا حقيقت وجودى زن را از مخفى گاه گمراهى تبليغات مطبوعات و رسانه هاى غرب بيرون بكشد و به شفافيت و زلال بودن ويژگى هاى وجودى زن سهمى و نقشى با معنى ببخشد و ما بايد مريد و مقلد چنان انديشه اى باشيم .
تمام تلاش و كوشش اسلامى كه احياى مجدد آن را در آرمان هاى امام خمينى يافته ايم ، بخشيدن عظمت و عزت حقيقى به زن معاصر است . زنى كه با تامل به صفات روحى خانم فاطمه زهرا مى تواند ارايه دهنده الگويى جهانى باشد. فاطمه ، اسوه تاريخ اسلام است .
زن معاصر در جهان اسلام به يك معنا به مرد، حيات مى بخشد و سيطره كفر جهانى نيز در اين تلاش بى اثر است كه جامعيت زن را از بيراهه زوال و تن نمايى و تن پرورى و خواسته هاى غرب سوق دهد.
در جايى ژنرال دو گل گفته است كه اگر در جهان سرمايه دارى بخواهد بازار اقتصادى هر يك از جوامع را قبضه كند بايد صاحبان سرمايه سليقه و علايق زنان آن جامعه را در دست گيرند. جهان استكبار با چنين زمينه هاى ذهنى سعى در تاراج تفكر جوامع و اقتصاد آنان دارند و چنين است كه زن معاصر بايد از ايفاى چنين نقش تخريبى خارج و به حقيقت نقش سازندگى و آفرينش انسانى هدايت شود.
شما در گفتگويتان اشاره به تشكلى داشتيد به نام (( كميته زنان كنيا )) راجع به اين تشكل توضيحات بيشترى بدهيد.
اين كميته ، كميته اى غير دولتى است . ما در حال حاضر تشكل جوانى هستيم ، دو سال است كه فعاليت داريم و بيشترين تلاش را بر چگونگى تربيت و رشد كودكان مى گذاريم .
رسانه ها و تبليغات غرب ، ماهواره و تلويزيون مى تواند تاثير تخريبى شديدى بر نسل جوان داشته باشد و به صورت يك تهاجم فرهنگى وسيع و همه جانبه بر زندگى ، سرنوشت ، آينده و روح كودكان و جوانان ما سنگينى كنند. ما در كنيا، با توجه به اين تشكيلات هر روز كه چشم باز مى كنيم خود را در جهاد مى بينيم . ما خود را در جهاد اكبر حس مى كنيم ، اينجا بحمدالله كشورى مسلمان است و بسيارى از مسائلش در جهات فراوانى حل شده است . مسئله حجاب است كه در ميان زنان و دختران مورد استقبال قرار گرفته است و با جان و دل پذيرا شده اند، مسئله آزادى روحانى و آزادى افكار است و رشد اين آزادى كه اين هم حل شده است . كنيا، اولا كشورى مسيحى است ، و تلاش ما بايد دو برابر باشد. حل كردن مسائل و هدايت جامعه و نسل جوان مشكل تر و متضمن كوشش بيشترى است .
در جوامع غير مسلمان به دليل پيشينه قوى كه در ساختار اجتماعى و نقش فعلى زن به وجود آورده اند، به صورت ناگهانى و با برگزارى مجالس ‍ سخنرانى و گفتگو به سرعت نمى شود نقش و جايگاه اجتماعى زن را تغيير داد و يا به گونه ديگرى تعريف كرد. اين موضوع متضمن تلاشى عميق ، در دست داشتن رسانه ها و به وجود آوردن فضاى روحانى و فراهم كردن فضاى فكرى و انديشه اى است كه عموما با مانع هاى نظام ها و حكومت ها نيز روبرو هستيم .
از طرفى ديگر در اقليت بودن و در زير فشار كار كردن شرايط سختى را فراهم كرده است . البته اين بدان معنى نيست كه بايد دست روى دست بگذاريم و دست از فعاليت ها بكشيم و نخواهيم كه اين واقعيت ترويج شود. اما مى دانيم كه در سالهاى اخير تعداد مخاطبان ما افزون شده اند، و ايجاد تشكل هدايت زنان با برخوردارى از زمينه هاى اقتصادى و فرهنگى هر كدام به نوعى در ترويج مبانى انديشه اسلامى زن در توسعه و رشد و آگاهى بخشى به مفاهيم فرهنگى زنان فعاليت داشته و كارساز بوده است ، و ليكن تا رسيدن به سر منزل مقصود بايد راه هاى طولانى را طى كرد، اما اميد و مبارزه هميشه معنى زندگى براى نسل هاى بشر بوده است و ما هم به همين اميدوارى به راهمان ادامه مى دهيم .
آيا كميته زنان در كنيا از طرف هيچ ارگان يا تشكيلات ديگرى كمك مالى يا معنوى دريافت مى كند؟
ما فقط از طرف سفارت جمهورى اسلامى ايران مورد حمايت قرار مى گيريم بخش رايزنى سفارت ايران كمك هايى را منظور مى كند و از لحاظ كتاب ، نوار كاست ، فيلم ويدئو و برنامه هاى فرهنگى ما را مورد حمايت قرار مى دهد و زمينه را براى فعاليت هاى فرهنگى مساعد مى كند. هر برنامه در كنيا مانند روز زن ، يا سالگرد رحلت امام و هفته وحدت اسلامى مورد لطف و حمايت جمهورى اسلامى قرار مى گيرد، و از لحاظ مالى نيز به ما كمك و مساعدت دارند.
شما قبل از اين هم به ايران سفر داشته ايد.
بله ، من بعد از انقلاب اسلامى هفت سال در ايران بوده ام و در جامعه الزهرا به تحصيل علوم اسلامى مشغول بودم .
و تحصيلات شما به كجا منجر شد،...
شما ميدانيد كه علوم اسلامى مثل يك درياست و هر چه شما از اين دريا بنوشيد كم و ناچيز است ؛ خصوصا هر انسان بهتر است كه از مذاهب و اديان ديگر هم مطلع باشد. چون با اشراف بر اديان ديگر و اشراف بر اسلام بهتر مى تواند كمال دين اسلام را درك كند و ايمان مستحكم ترى به دست آورد، و اين دقيقا مثل جهادى براى كشف صراط مستقيم است . پس ‍ هر چه كه بدانى در مقابل اين دريا نا چيز است .
شما شخصيت ، تفكر و آرمانهاى امام خمينى (سلام الله عليه) را تا چه حدى مىشناسيد؟
به خدا كه از شخصيت امام خمينى اين شخصيت بسيار اعظم در قرن حاضر و در عصر جهالت و عصر فساد و اضمحلال انسان نمى توان به طور كامل سخن گفت . حقيقتا امام شخصيتى است كه هر چه كرد براى خدا بود و در راه خدا بود.
امام خمينى در صراط انبيا كار كرد، بسيار پرهيزكار بود و در مقابل تفكر غرب و تفكر شرق ايستادگى كرد و در راه اسلام ناب و شيوه انبيا تلاش ‍ بسيار كرد. امام خمينى با تفكر، حكمت و اخلاق خود، حيرتى را براى جهان معاصر پديد آورد، او در نامه اى به گورباچف ، آنچه را كه در شرق رخ داد پيش بينى كرد. و هر چه كه امام خمينى (سلام الله عليه) پيش بينى كرد راجع به اتفاقات و رخدادهاى جهان معاصر همان اتفاق افتاد.
براى او مقام و مرتبه زن مسلمان بسيار ارزشمند بود و بسيارى از حقوق زنان پشتيبانى كرد و زن را به مرتبه ارزشمندى رساند. او ارزشى همچون حجاب را طرح كرد، و آن را عاملى براى ارزشهاى درونى زن قرار داد.
امام خمينى (سلام الله عليه) رسولى بود براى شرق و پيام آور حيات حقيقى بشر. سر سلسله تفكر حضرت امام در عرفان و انديشه براى نجات بشر معاصر به اولياى خدا بر مى گردد و كتاب تعريف زندگى بشر را كه از زمان پيامبر است بازخوانى كرد و زبان وحى را براى جوامع معاصر يكبار دگر پيام آور شد و خواستار آن بود كه جهان كنونى با پندار و دركى نو، از تعريف انسان به راهى برود كه با معنى ضلالت و جهل متضاد باشد. اين رسول تمام طول عمر خويش را در مبارزه با ظلم و ستم و جهاد گذراند، و انديشه كرده بود كه در اين مبارزه زن بايد حقانيت حقيقت خويش را باز جويد و به اين مهم نظر داشت كه بسيارى از جهالت ها و تباهى ها به دليل وضعيت كنونى زن است و زن بايد از چنين ورطه اى و غوطه ور بودن و فرو پاشى رهايى يابد و ميل به تعالى در اين نيم انبوه ، ز جمعيت كره زمين بايد پيدا شود و چنانچه اين اتفاق بيفتد آنچه مى ماند زير مجموعه چنين تغيير انديشه اى است كه به روال خود به سازندگى و شكوفايى خواهد رسيد و بايد سعى و تلاش كرد تا اين بيدارى صورت پذيرد كه امروز پرتو چنين هشيارى را در اقصى نقاط كشورهاى مسلمان و حتى كشورهاى مسيحى و ديگر ملل نيز مى بينيم و اين راه گشوده شده است .
شما نقش حجاب را در تعالى جوامع بشرى و استحكام خانواده چگونه مى بينيد؟
نقش حجاب در دين اسلام و براى جوامع بشرى بسيار با اهميت است . اگر كشورهاى غربى دچار فساد هستند و منحرف شده اند جوابش ‍ تنها حجاب است .
خداوند فضيلتى را در وضع فيزيكى و ظاهر به بدن بخشيده است كه بايد همچون يك نعمت موجب رشد و تعالى بشر شود نه اينكه اين فضيلت باعث سر در گمى ، حيرت و سقوط بشريت باشد.
اين موضوع در يك كليت جهانى مورد بحث است . صورت حجاب يك صورت بيرونى نيست ، صورت حجاب يك معنى ذاتى است و زيبايى ذات وقتى داراى حجاب باشد بهره از صورت نمى جويد، و زن از نقش ‍ حقيقى خود بهره ور مى شود و اين مهم ترين بحث است .
البته سعى بسيار شده است كه بحث حجاب را به سطح و بيرون بكشانند و اينگونه جلوه دهند كه محدوديت هايى را حجاب براى زن معاصر قائل مى شود، اما بايد بگويم كه اينگونه نيست ، اين نماد ين است و نماد يعنى بيان و قبول يك شرايط روحى و شرايط روحى حجاب بدين معنى تلقى و تعريف مى شود كه زن با قبول امر حجاب به نوعى تفهيم مى نمايد كه خواستار حفظ حريمى است و در امان بودن و در پناه بودن را خواستار است ، و در اين معنى به ديگر انسان ها اين گونه بيان مى كند كه داراى حريمى است و نمى خواهد كه مورد تجاوز شخصيتى و يا محيطى قرار گيرد. يعنى اينگونه نيست كه فقط به پوسته ظاهرى حجاب توجه شده باشد، خير، حقيقتى را با نماد حجاب يك محجبه قبول مى كند و بيان مى كند، بودن حقيقى را و حقيقت داشتن را و وقار و آزادگى و انسانيت و پاسدارى از معنى وجودى خويش را مى خواهد بگويد. و فكر نمى كنم كسى چه مرد و چه زن وقتى به اين معناى عظيم واقف شد، مخالفتى با چنين ارزشى داشته باشد.
خانم نسيم شما فكر مى كنيد انسان معاصر در حال حاضر به كجا مى رود و چه تحليلى از وضع كنونى جهان داريد؟ شما انسان معاصررا چگونه در مى يابيد، و چه سرنوشتى را براى جوامع بشرى پيش بينى مى كنيد؟
يك قسم مردم هستند كه فقط بر مبناى ماديات و فقط براى دنيا زندگى مى كنند، آنها ماده را عبادت مى كنند. دسته دوم دسته غافلان هستند، آن دسته كه تحت تاثير جو قرار مى گيرند، و حقانيت را در نيافته اند و تابع هستند. و دسته سوم مسلمانان مخلص هستند كه معتقدند اين دنيا گذرى بيش نيست و تنها دنياى ابدى است كه ارزشمند است و مرگ براى هر انسان تقدير است .
پس بايد به دنيا و در دنيا به امور دنيا پرداخت ولى در راه خدا و بس . فقط اينگونه است كه مى توان به آرامش روحى رسيد. و فقط به اين صورت است كه ما يكسره درگير ماديات نمى شويم . معترض مى شويم كه چرا گرانى است ، چرا اقتصاد مملكت اينگونه است ، در حال حاضر تمام كشورها در دنيا دچار بحران اقتصاد هستند. ولى ما مسلمانان از جهت معنويات غنى هستيم ، پس ما هر شرايطى را با جهاد و صبر تحمل مى كنيم . رسول بيدارى جهان امروز، يعنى امام خمينى (سلام الله عليه) در پايمردى و ايستادگى سالهاى مستمر كوشيد تا بتواند آرمان رسول خدا را در چنين شرايطى زنده و احيا كند. صبر نه به اين معنا كه ظلم پذير باشيم ، صبر به اين مفهوم كه صبر ظلم ستيزى داشته باشيم ، يعنى بيان حقيقت نماييم و سعى در ايجاد گستره حقيقت نماييم و حقايق هستى و معنى حقيقى بشريت و نقش الهى و انسان ساز را براى زن جامعه معاصر بازگو كنيم تا بتواند با رشد انديشه به رسالت انسانى خويش پى ببرد و از مهلكه تاراج تن و نزول و هبوط خويش برهد و به واقعيت خويش ‍ بينديشد و در آن مسير گام نهد. اينگونه است كه تشكل ها و تلاش و تجمع ها عملى خواهند بود.
خانم نسيم ، آثار حضرت امام را تا چه حد مى شناسيد؟
در كنيا و هر كشور آفريقا كتابهاى امام در دسترس هستند، ولى ما از جمهورى اسلامى ايران تقاضا مى كنيم كه بيشتر از اين ، امكاناتى را در دسترس علاقه مندان قرار دهند.
شخصيت الهى امام (سلام الله عليه) اخلاق امام و حيات اسلامى حضرت امام از آثار ايشان به خوبى مشهود است . امام خمينى (سلام الله عليه) ضمن مبارزه به كار تاليف و تحقيق و تدوين آرا و نظرات خويش ‍ همت گماردند و هم اكنون توسط موسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى اين آثار ارزشمند چاپ و نشر مى شوند و در دسترس مخاطبان قرار دارند. در كنيا نيز ترجمه و بر گرداندن آثار امام خمينى صورت گرفته است ، تاليف آثارى به اين درجه از كمال مبين آن است كه امام خمينى (سلام الله عليه) همواره خواستار رشد فرهنگ و انديشه و مبانى فكرى جوامع بوده اند و مطالبى را كه از ايشان نيز به زبانهاى ديگر ملل منتشر شده است و بخصوص در آفريقا مطالعه كرده ام ، خاستگاه روحى شرق به قوت در جوهر قلم و انديشه اين مصلح معاصر به چشم مى خورد.
تاثير حضرت امام و جريان انقلاب اسلامى را بر نسل جوان چگونه مى بينيد؟
امام خمينى (سلام الله عليه) تاثير فراوان و ژرفى را در جهان معاصر داشت ، خصوصا در مسلمانان آفريقا. در حال حاضر هر جاى دنيا را كه نگاه مى كنيد، الجزيره ، لبنان ، بوسنى ،... مى بينيد كه جوان ها بيدار شده اند و از اسلام پيروى مى كنند، بسيارى از خواهران و برادران ما الان در بند هستند و در شرايط سخت و مبارزه و زندان به سر مى برند.
در حال حاضر در جمهورى اسلامى ايران جمعيتى فعال است به نام (( نهضت زنان مسلمان )) كه نشريه اى را به نام (( ندا )) منتشرمى كنند آيا شما اين نهضت را مى شناسيد؟
بله ، ما متاسفانه بيشتر به زبان انگليسى تسلط داريم و فقط در سفارت است كه با همكارانمان به زبان فارسى صحبت مى كنيم . ما اشتياق زيادى به مطالعه اين نشريات داريم . مجلات (( ندا )) و مجله (( زن روز )) و ساير مجلات به كنيا مى آيد ولى خواستار دريافت مجلاتى به زبان انگليسى هستيم .
بسيار متشكريم كه وقتتان را در اختيار ما قرار داديد و اميد است كه موفق باشيد.
من هم سپاسگزارم به خاطر انجام اين گفتگو، خداوند رهبر مسلمانان آيت الله خامنه اى را حفظ كند. تا ظهور حضرت مهدى (عج ) و السلام عليكم و رحمه الله و بركاته .

خانم آسيه حاجى آوا خبرنگار از باكو:
پيوندى عاشقانه و عميق را مى توان بين امام خمينى و پيروانش ديد و اين رمز موفقيت انقلاب اسلامى است
با تشكر از خانم آسيه كه در اين گفتگو شركت مى كنند،...
آسيه حاجى آوا: من تنها در صورتى حاضر به مصاحبه هستم كه مسائلى كه مطرح مى شود صرفا شخصى در نظر گرفته شود، زيرا نمى توانم از طرف هيچ شخص با تشكلى صحبت كنم .
شما مى توانيد راجع به آنچه مشتاق هستيد براى ما صحبت كنيد. اصلا بگذاريد بحث را از اينجا شروع كنم كه تا به حال گفت گوهايى را كه با ديگر خانم ها داشته ايم در يك نقطه مشترك بود و اغلب آنها اولين شرطى كه براى ما مى گذاشتند كه مصاحبه ، جنبه سياسى نداشته باشد، بلكه تمايل داشتند راجع به موضوعات فرهنگى صحبت كنند. حالا شما به عنوان يك خبر نگار كه خانم هم هستيد بفرماييد كه مسئله را چطور مى بينيد؟ آيا اين خانم ها هستند كه از سياست گريزانند، يا چيزى ديگر باعث مى شود كه خانم ها تمايل داشته باشند از سياست حرف نزنند؟
زن امروز در اكثر نقاط جهان آنقدر قدرت ندارد كه بخواهد درگير مسائلى سياسى شود. به نظر من ، بهتر آن است كه مرد، به سياست بپردازد و زن در زمينه هاى فرهنگى و اجتماعى فعاليت داشته باشد.
اگر نظر شخصى مرا بخواهيد، من با اين مسئله كه زن ها و مردها پا به پاى هم هم وارد مسائل سياسى شوند و با هم به بحث بپردازند، مخالفم . اگر زن به كار مردها بپردازد از ماهيت زن بودن خودش خارج مى شود. زن ها وظايف مهم ترى دارند و مسائل با ارزش ترى كه به آنها بپردازند. اگر قرآن را اصل قرار دهيم والاترين و اولين وظيفه زن ، مادرى است ، تربيت و ساختن انسان هايى كه به صورت يك موهبت بر عهده زنان گذاشته شده است . آن است كه آزاد انديشى ، آزاديخواهى را از طريق تربيت و تعليم به فرزندش بياموزد و اين يعنى ساختن انسان . امر الهى پس از خلقت ، تربيت است ، يعنى آموزش سلوك و سلوك بدون شناخت و تفكر انسان غير ممكن است كه بر ديگرى منتقل شود.
ببينيد آنچه از فطرت و حقيقت زن يافت مى شود، جوهر وجودى اش ‍ مادرانه است ، يعنى افضل بر تمامى موجودات ، يعنى تعليم ، يعنى آموزش و فراگيرى . طفل از رفتار روحى مادر قوت وجودى مى يابد و از فيزيك و روان مادر تغذيه مادى فكرى و روحى مى كند و اين گونه است كه اگر زنان آزادگان تاريخ باشند مى توانند در جمع جهات فرزندان خود را كه نسل هاى آينده بشريت هستند پرورش دهند.
چگونه مى شود در دنياى مرد سالارى امروز به زن درس آزادى و آزادگى داد و چگونه مى شود وقتى نيمى از جهان به شى ء بودن و مصرفى بودن زن در جوامع عملا معتقدند از زن انتظار آموزشى نسلى را داشت كه به خود باورى برسد و داراى استقلال و انديشه حيات باشد؟ پس زن بايد در معنى آزاد زندگى كند، و در حكم اسلام آزادگى زن قابل احترام است . امام خمينى چنين انديشيد و چنين عمل كرد كه اين معنا را به جهان معاصر بياموزد و خواست كه زن به اين فرزانگى و به اين امر متعالى و مقدس دسترسى داشته باشد.
حرفه اى كه شما انتخاب كرده ايد عملا نقطه تضاد و تناقض نظرى است كه در ابتدا بيان كرديد. حرفه خبرنگارى چندان دور از مسائل سياسى نيست ، از سوى ديگر، شما بهعنوان يك زن براى آينده زنان نگران هستيد اين تضاد بين نظر و اعتقاد و حرفه شما ازچه منشا مى گيرد؟
در كشور شما جايگاه براى زنان و مردان به گونه اى فراهم شده است كه زن و مرد به طور يكسان در مسائل دخالت دارند، بدون اينكه به زنان لطمه اى بخورد، ولى در كشور ما اگر زن زياد در مسائل سياسى پا بگذارد احساس مى شود كه دچار مسئله و مشكل شود.
من شخصا براى خودم محدوديتى قائل شدم و حتى در زمينه خبر نگارى هم زياد مسئله سياست را در كار خود دخالت نمى دهم . و نظر شخصى من آزادى مرا نشان مى دهد.
من شخصا مطالب سياسى نمى نويسم ، فقط مصاحبه مى كنم و كار ديگرى در زمينه هاى سياسى انجام نمى دهم .
شما در صحبتهايتان گفتيد كه سياست بااصل و ماهيت زنانگى منافات دارد. شما چه تعريف و دريافتى را از زن داريد كه در ماهيتش چنين تضادى را با سياست احساس مى كنيد؟
مهم ترين مسئله يك زن تربيت فرزندان است ، زن ماهيتا تنها موجودى است كه انسان پرورش دهد، ورود در كارهاى سياسى ، او را از وظيفه اصلى اش باز مى دارد.
كمى بيشتر از خودتان بگوييد و سوابق فرهنگى ، شغلى تان را برايمان بگوييد.
من آسيه حاجى آوا هستم در باكو زندگى مى كنم ، يكسال و نيم است به عنوان خبرنگار و گزارشگر كار مى كنم ، قبل از هشت سال در تلويزيون كار كرده ام ، پدرم مترجم زبان فارسى است و پيش از اين در افغانستان زندگى مى كرديم .
در حال حاضر با كدام مطبوعات همكارى داريد؟
من با آژانس خبرى و دفاتر كار مى كنم ، با تلويزيون كار مى كنم و با روزنامه آوناسريا.
آيا قبل از اين هم سفرى به ايران داشته ايد؟ چقدر از ايران مى دانستيد و تصورتان از ايران تا چه حد منطبق با آنچه كه ديديد بود؟O من قبلا سفرى به ايران نداشته ام، در مجلات و كتبى كه مطالعه كرده بودم و آن طور كه شنيده بودم ، ايران به عنوانمهدى از دانش . معلومات و ادبيات در ذهنمان تجسم شده ، ايران از نظر خبرى نيز در چندسال گذشته بسيار با اهميت و حساس و خبر ساز بوده است .
رويدادهاى سياسى و مذهبى اخير در ايران نقش موثرى را در تغييرات افكار عمومى و ايجاد شريان هاى اسلامى در جهان داشته است .
ايران به عنوان يك نمونه و الگو در حركت هاى اسلامى و انقلابى جهان تاثير فراوان داشته است .
وضعيت حجاب در بين زنان آذربايجان چگونه است ؟
حجاب در ميان جوانان در آذربايجان هنوز آن طور كه بايد به طور كامل دريافت نشده است ، هنوز جوانان با توجه به مسايل و مشكلات حكومت و نظام شوروى سابق به حجاب اشراف ندارند، و بيشتر زنان ميان سال هستند كه محجبه هستند، اما اخيرا گرايش در بين جوانان نيز به حجاب زياد شده است و اين كاملا قابل لمس است . به تازگى مدارسى در آذربايجان تاسيس شده كه علوم دينى را تدريس مى كنند و مبلغ حجاب هستند جوانان بسيارى به اين مدارس روى آورده اند.
حجاب پيش از اين در آذربايجان جنبه سنتى داشت ، ولى در حال حاضر روى كرد دينى محسوب مى شود.
اسلام حجاب را توصيه كرده است و فرموده است كه زنان فقط دست ها و گردى صورتشان پيدا باشد، اما كشورى غربى با تبليغات دايم و تحميق و انحراف ، مسئله حجاب را در بين حتى بعضى مسلمانان حتى كمرنگ كرده اند.
براى كشورهايى همچون آذربايجان كه در حال حاضر آن طور كه بايد زمينه گرايش به حجاب را ندارد، بايد ساليان متمادى اين مفهوم كار شود تا شناخته شود، در اروپا بعيد است كه به اين زودى بشود مسئله حجاب را تبليغ و تفهيم كرد، آنها از نظر سيستم اجتماعى زن رااينگونه كه هست شناخته و ساخته اند و مصرف مى كنند.
شما مى بينيد كه مبانى فكرى كمونيسم و ماركسيسم با وجود وضع كنونيش در جهان در كشورهاى آسياى ميانه به جاى مانده است ، بدين جهت ، امر آموزش حجاب يك مسئله فرهنگى است كه از طريق مطبوعات و ديگر رسانه ها بايد به گونه پديده فرهنگى كار شود و روى اين موضوع با انديشه و ساخت فرهنگى و همسو با ديگر آموزش ها تعليم صورت پذيرد در آذربايجان تفاوت نسل ها بسيار زياد است و اين مشغله و گرفتارى كار را سخت كرده است ، با توجه به اينكه امكان آموزش هم ضعيف است ، اما اگر صورت پذيرد، يك تحول اساسى در ساخت اجتماعى جمهورى اتفاق مى افتد.
تمام مسائل شرعى و قوانين اسلام از قرآن سرچشمه مى گيرد و تمام اين دستورات و توصيه هاى مربوط به حجاب در قرآن به وضوح آمده است . در كتاب مقدس ما به حجاب توصيه شده است و اين ما هستيم كه به نسبت عقل و شعور و دريافت شخصى خود از چنين درياى لامتناهى مى توانيم بهره و سهم داشته باشيم .
ما مى دانيم به تعداد نفوسى كه وجود دارد، براى شناخت خدا راه هايى وجود دارد و اين ما هستيم كه با خويشتن شناسى بايد براى رسيدن به خدا و سنت پيامبران قدم برداريم .
اسلام دين آزادگى است ، ولى كشورهاى اروپايى و غرب به طور كل طورى تبليغ كرده اند كه وقتى مسئله اسلام طرح مى شود، در ذهن بعضى ها به صورت جبر تداعى مى شود، در صورتى كه آزادى روحانى و آزادى مبتنى بر قرآن ، آزادگى را به همراه دارد.
كشورهاى غرب سعى در ايجاد رعب و منفى گرايى نسبت به ديدگاههاى اسلامى دارند كه موقعيت كنونى زن در جامعه اسلامى در حال حاضر خود به تمامى اين تهمت ها پاسخ مى دهد. اسلام گرايى در ايران با اسلام در عربستان بسيار متفاوت است . در حال حاضر ايران به عنوان قطب اسلام معاصر شناخته شده است ، به خاطر اينكه هيچوقت دين را از سياست جدا نديده است .
حجاب نيز در ايران علاوه بر بار مذهبى ، بار سياسى دارد و به همين علت ما مى بينيم كه خواهران ايرانى رعايت پوشش و حجاب را اعتبارى براى انقلاب و اعتبارى براى حفظ آرمانهاى اعتقادى و ياد شهداى خود مى دانند.
چادر براى زن مسلمان ايرانى به نوعى جنبه رسالت و تبليغ و اشاعه آرمان گرايى است و حربه اى است كه همه جابا او هست و اين براى زنان در كشورهاى مابسيار مسئله با اهميتى است .
كسى كه به اسلام روى مى آورد مى داند كه بايد در پيشگاه خداوند به تمامى تسليم بشود و دستورات اسلامى را به تمامى به جا آورد، براى به جا آوردن نماز، يا رعايت حجاب يا هر دستورى ديگر از دستورات اسلام بايد به كنه و ژرفاى ضرورت رسيد و فلسفه آن را تا اعماق جان دريافت و پذيرفت با اميد اينكه خداوند بر ما نظر عنايت داشته باشد.