آيه 213 ، سوره بقره بيان آيه شريفه و اشاره به علت تشريع دين آغاز خلقت انسان فرضيه هاى علماى طبيعى امروز در باره تكامل بشر هيچ دليل علمى و يقينى ندارد انسان مركب از روح و بدن است شعور حقيقى انسان و ارتباطش با اشيا دانشهاى علمى انسان گوناگونى علوم و ادراكات انسان هدايت خداوند كه مربوط به تمامى موجودات مى شود ، و هدايت او كه مختص انسان است انسان هر چيزى را جهت انتفاع استخدام مى كند انسان به مقتضاى طبيعتش مدنى است پديد آمدن اختلاف ميان افراد انسان و لزوم تشريع قوانين در جوامع بشرى راه هاى اعمال قانون در جامعه بيان يك مثل براى درك بهتر مطالب فوق تنها راه صحيح رفع اختلاف راه دين است اعتقاد به معاد و نقش آن در زندگى انسان بطلان سخن كسانى كه اساس دين را بر جهل و تقليد مى دانند اختلاف در خود دين انسان بعد از دنيا كلمه :امت ، ريشه و موارد استعمال آن مراد از امت واحده بودن انسان و اشاره به پيدايش دو اختلاف در ميان آنها بررسى مسئله اختلاف از قديم ترين عهد زندگى بشر تفسيرهاى ديگرى بر (كان الناس امة واحدة ) و نقد ورد آنها تفسير بعضى كه مفاد آيه را مدنى بالطبع بودن انسان در همه ادوار تاريخ پنداشته اند سه وجه در رد گفتار مفسرين فوق الذكر كتاب نوح عليه السلام نخستين كتاب آسمانى اختلاف در دين به وسيله علما و از طغيان و بغى پديد آمده است سه طائفه كه خداوند آنان را معذور مى داند فطرى بودن دين با غفلت و اشتباه منافاتى ندارد چند نكته عنايت خداى تعالى به رفع اختلافات انسانها و هدايت بشر بسوى كمال از راه بعث انبيا(ع ) دليل و برهان براى نبوت عامه راه رفع اختلافات انسانها (نكته ششم ) دين اسلام كه خاتم اديان است براى آخرين مرحله كمال انسان تشريع شده است شبهه شريعت اسلام قابل انطباق با همه اعصار نيست و پاسخ بدان نكته هفتم عصمت انبيا على نبينا و آله و عليهم السلام گفتار عصمت انبيا (ع ) از خطا در تلقى و در تبليغ وحى عصمت انبيا (ع ) از معصيت . و ذكر آياتى كه بطور مطلق بر عصمت انبيا (ع ) دلالت دارند آياتى كه بطور مطلق بر عصمت دلالت مى كنند استدلال از طريق عقلى بر عصمت انبياء استدلال به آيه (و ما ارسلنا من رسول الا ليطاع باذن الله ) بر عصمت انبياء اشكال به آيات استدلال شده بر عصمت انبياء و پاسخ به آن سبب و منشاء عصمت انبيا (ع ) نيرو و ملكه نفسانى آنها است نه عامل و سبب خارج از وجود ايشان گفتارى در نبوت معناى ((رسول )) و ((نبى )) و فرق آن دو انبيائى كه در قرآن از آنان ياد شده است تعداد انبيا و انبياى اولوالعزم بحث روايتى (شامل رواياتى در ذيل آيه ((كان الناس ...))و پيرامون نبوت و مسائل آن ) روايتى از امام صادق (ع ) در اثبات نبوت و وجود انبياء الهى روايتى مشهور در باره عدد انبياء و رسل و كتب مرسله روايتى درباره مراد از ((رسول )) و ((نبى )) و اشاره به نسبت بين آن دو رواياتى درباره انبياى الواالعزم (ع ) معناى اولواالعزم و اقوال متعدد درباره انبياى اولوالعزم روايتى از امام صادق (ع ) دال براينكه شريعت محمدى (ص ) كامل ترين شرايع است (درباره نبوت عامه از جهت اثر آن در كمال يابى انسان ) عقل عملى و احساسات فطرى انسان بدون دعوت انبياء (ع ) كفايت نمى كند (درباره نبوت و پاسخ به شبهات و اشكالات ) رابطه هدايت الهيه و دعوت نبويه به هدايت تكوينيه آثار تكوينى هدايت دينى در اصلاح جوامع بشرى و تاءثير متقابل عمل و نفس در يكديگر اشاره به اقسام اجتماعات بشرى و اينكه تنها مى توان از تربيت دينى اميد خير و سعادت داشت رابطه دعوت انبياء (ع ) با فطرت انسانها بطلان گفتار كسى كه در صدد توجيه