|
شرق تا غرب شكرين گردد | |
گر نمايد بدو شكرت نبات |
|
جان من جام عشق دلبر ديد | |
لعل چون خون خويش گفت كه هات |
|
جان بنوشيد و از سرش تا پاى | |
آتشى برفروخت از شررات |
|
مست شد جان چنان كه نشناسد | |
خويشتن را ز مى جز از طاعات |
|
بانگ آمد ز عرش مژده تو را | |
كه ز من درگذشت نور عطات |
|
مژده از بخششى كه نتوان يافت | |
به دو صد سال خون چشم و عنات |
|
كه به هر قطره از پياله او | |
مرده زنده شود عجوز فتات |
|
گرش از عشق دوست بو بودى | |
كى نگوسار گشتى هرگز لات |
|
چون شدى مست او كجا دانى | |
تو ركوع و سجود در صلوات |
|
چونك بيخود شدى ز پرتو عشق | |
جسم آن شاه ماست جان صلات |
|
چو بمردى به پاى شمس الدين | |
زنده گشتى تو ايمنى ز ممات |
|
داد مخدوم از خداونديش | |
بهر ملك ابد مثال و برات |
|
در صوفى دل ست و كويش جان | |
باده صوفيان ز خم خداست |
|
سر خم را گشاد ساقى و گفت | |
الصلا هر كسى كه عاشق ماست |
|
اين چنين باده و چنين مستى | |
در همه مذهبى حلال و رواست |
|
توبه بشكن كه در چنين مجلس | |
از خطا توبه صد هزار خطاست |
|
چون شكستى تو زاهدان را نيز | |
الصلا زن كه روز روز صلاست |
|
مردمت گر ز چشم خويش انداخت | |
مردم چشم عاشقانت جاست |
|
گر برفت آب روى كمتر غم | |
جاى عاشق برون آب و هواست |
|
آشنايان اگر ز ما گشتند | |
غرقه را آشنا در آن درياست |
|
عشق را بوحنيفه درس نكرد | |
شافعى را در او روايت نيست |
|
لايجوز و يجوز تا اجل ست | |
علم عشاق را نهايت نيست |
|
عاشقان غرقه اند در شكراب | |
از شكر مصر را شكايت نيست |
|
جان مخمور چون نگويد شكر | |
باده اى را كه حد و غايت نيست |
|
هر كه را پرغم و ترش ديدى | |
نيست عاشق و زان ولايت نيست |
|
گر نه هر غنچه پرده باغى ست | |
غيرت و رشك را سرايت نيست |
|
مبتدى باشد اندر اين ره عشق | |
آنك او واقف از بدايت نيست |
|
نيست شو نيست از خودى زيرا | |
بتر از هستيت جنايت نيست |
|
هيچ راعى مشو رعيت شو | |
راعيى جز سد رعايت نيست |
|
بس بدى بنده را كفى بالله | |
ليكش اين دانش و كفايت نيست |
|
گويد اين مشكل و كناياتست | |
اين صريح است اين كنايت نيست |
|
پاى كورى به كوزه اى برزد | |
گفت فراش را وقايت نيست |
|
كوزه و كاسه چيست بر سر ره | |
راه را زين خزف نقايت نيست |
|
كوزه ها را ز راه برگيريد | |
يا كه فراش در سعايت نيست |
|
گفت اى كور كوزه بر ره نيست | |
ليك بر ره تو را درايت نيست |
|
ره رها كرده اى سوى كوزه | |
مى روى آن بجز غوايت نيست |
|
خواجه جز مستى تو در ره دين | |
آيتى ز ابتدا و غايت نيست |
|
آيتى تو و طالب آيت | |
به ز آيت طلب خود آيت نيست |
|
بى رهى ور نه در ره كوشش | |
هيچ كوشنده بى جرايت نيست |
|
چونك مثقال ذره يره است | |
ذره زله بى نكايت نيست |
|
ذره خير بى گشادى نيست | |
چشم بگشا اگر عمايت نيست |
|
هر نباتى نشانى آب است | |
چيست كان را از او جبايت نيست |
|
بس كن اين آب را نشانى هاست | |
تشنه را حاجت وصايت نيست |
|
خواب دل را خراب ديد و يباب | |
بى نمك بود از اين كباب گريخت |
|
خواب مسكين به زير پنجه عشق | |
زخم ها خورد وز اضطراب گريخت |
|
عشق همچون نهنگ لب بگشاد | |
خواب چون ماهى اندر آب گريخت |
|
خواب چون ديد خصم بى زنهار | |
مول مولى بزد شتاب گريخت |
|
ماه ما شب برآمد و اين خواب | |
همچو سايه ز آفتاب گريخت |
|
خواب چون ديد دولت بيدار | |
همچو گنجشك از عقاب گريخت |
|
شكرلله هماى بازآمد | |
چونك باز آمد اين غراب گريخت |
|
عشق از خواب يك سوالى كرد | |
چون فروماند از جواب گريخت |
|
خواب مى بست شش جهت را در | |
چون خدا كرد فتح باب گريخت |
|
شمس تبريز از خيالت خواب | |
چون خطاييست كز صواب گريخت |
|
هر نظرى بر رخ او راست نيست | |
جز نظرى كو ز ازل بود راست |
|
اسب خسان را به رخى پى بزن | |
عشوه ده اى شاه كه اين روى ماست |
|
عشوه و عيارى و جور و دغل | |
تو نكنى ور كنى از تو رواست |
|
از تو اگر سنگ رسد گوهرست | |
گر تو كنى جور به از صد وفاست |
|
تيره نظر چونك ببيند دو نقش | |
جامه درد نعره زند كاين صفاست |
|
چونك هر انديشه خيالى گزيد | |
مجلس عشاق خيالش جداست |
|
كعبه چو از سنگ پرستان پرست | |
روى به ما آر كه قبله خداست |
|
آنك از اين قبله گدايى كند | |
در نظرش سنجر و سلطان گداست |
|
جز كه به تبريز بر شمس دين | |
روح نياسود و نخفت و نخاست |
|
در دل و در ديده ديو و پرى | |
دبدبه فر سليمان ماست |
|
رستم دستان و هزاران چو او | |
بنده و بازيچه دستان ماست |
|
بس نبود مصر مرا اين شرف | |
اين كه شهش يوسف كنعان ماست |
|
خيز كه فرمان ده جان و جهان | |
از كرم امروز به فرمان ماست |
|
زهره و مه دف زن شادى ماست | |
بلبل جان مست گلستان ماست |
|
كاسه ارزاق پياپى شده ست | |
كيسه اقبال حرمدان ماست |
|
شاه شهى بخش طرب ساز ماست | |
يار پرى روى پرى خوان ماست |
|
آن ملك مفخر چوگان و گوى | |
شكر كه امروز به ميدان ماست |
|
آن ملك مملكت جان و دل | |
در دل و در جان پريشان ماست |
|
كيست در آن گوشه دل تن زده | |
پيش كشش كو شكرستان ماست |
|
خازن رضوان كه مه جنت ست | |
مست رضاى دل رضوان ماست |
|
شور درافكنده و پنهان شده | |
او نمك عمر و نمكدان ماست |
|
گوشه گرفتست و جهان مست اوست | |
او خضر و چشمه حيوان ماست |
|
چون نمك ديگ و چو جان در بدن | |
از همه ظاهرتر و پنهان ماست |
|
نيست نماينده و خود جمله اوست | |
خود همه ماييم چو او آن ماست |
|
بيش مگو حجت و برهان كه عشق | |
در خمشى حجت و برهان ماست |
|
نى غلطم در طلب جان جان | |
پيش ميا پس به مرو دور نيست |
|
طلعت خورشيد كجا برنتافت | |
ماه بر كيست كه مشهور نيست |
|
پرده انديشه جز انديشه نيست | |
ترك كن انديشه كه مستور نيست |
|
اى شكرى دور ز وهم مگس | |
وى عسلى كز تن زنبور نيست |
|
هر كه خورد غصه و غم بعد از اين | |
با رخ چون ماه تو معذور نيست |
|
هر دل بى عشق اگر پادشاست | |
جز كفن اطلس و جز گور نيست |
|
تابش انديشه هر منكرى | |
مقت خدا بيند اگر كور نيست |
|
پير و جوان كو خورد آب حيات | |
مرگ بر او نافذ و ميسور نيست |
|
پرده حق خواست شدن ماه و خور | |
عشق شناسيد كه او حور نيست |
|
مفخر تبريز تويى شمس دين | |
گفتن اسرار تو دستور نيست |
|
تا كه مرا شير غمت صيد كرد | |
جز كه همين شير شكاريم نيست |
|
در تك اين بحر چه خوش گوهرى | |
كه مثل موج قراريم نيست |
|
بر لب بحر تو مقيمم مقيم | |
مست لبم گر چه كناريم نيست |
|
وقف كنم اشكم خود بر ميت | |
كز مى تو هيچ خماريم نيست |
|
مى رسدم باده تو ز آسمان | |
منت هر شيره فشاريم نيست |
|
باده ات از كوه سكونت برد | |
عيب مكن زان كه وقاريم نيست |
|
ملك جهان گيرم چون آفتاب | |
گر چه سپاهى و سواريم نيست |
|
مى كشم از مصر شكر سوى روم | |
گر چه شتربان و قطاريم نيست |
|
گر چه ندارم به جهان سرورى | |
دردسر بيهده باريم نيست |
|
بر سر كوى تو مرا خانه گير | |
كز سر كوى تو گذاريم نيست |
|
همچو شكر با گلت آميختم | |
نيست عجب گر سر خاريم نيست |
|
قطب جهانى همه را رو به توست | |
جز كه به گرد تو دواريم نيست |
|
خويش من آنست كه از عشق زاد | |
خوشتر از اين خويش و تباريم نيست |
|
چيست فزون از دو جهان شهر عشق | |
بهتر از اين شهر و دياريم نيست |
|
گر ننگارم سخنى بعد از اين | |
نيست از آن رو كه نگاريم نيست |
|
غصه كشى كو كه ز خوف تو نيست | |
يا طربى كان ز رجاى تو نيست |
|
بخل كفى كو كه ز قبض تو نيست | |
يا كرمى كان ز عطاى تو نيست |
|
لعل لبى كو كه ز كان تو نيست | |
محتشمى كو كه گداى تو نيست |
|
متصل اوصاف تو با جان ها | |
يك رگ بى بند و گشاى تو نيست |
|
هر دو جهان چون دو كف و تو چو جان | |
كف چه دهد كان ز سخاى تو نيست |
|
چشم كى ديدست در اين باغ كون | |
رقص گلى كان ز هواى تو نيست |
|
غافل ناله كند از جور خلق | |
خلق بجز شبه عصاى تو نيست |
|
جنبش اين جمله عصاها ز توست | |
هر يك جز درد و دواى تو نيست |
|
زخم معلم زند آن چوب كيست | |
كيست كه او بند قضاى تو نيست |
|
همچو سگان چوب تو را مى گزند | |
در سرشان فهم جزاى تو نيست |
|
دفع بلاى تن و آزار خلق | |
جز به مناجات و ثناى تو نيست |
|
بشكنى اين چوب نه چوبش كمست | |
دفع دو سه چوب رهاى تو نيست |
|
صاحب حوت از غم امت گريخت | |
جان به كجا برد كه جاى تو نيست |
|
بس كن وز محنت يونس بترس | |
با قدر استيزه به پاى تو نيست |
|
سر بنهم من كه مرا سر خوشست | |
راه تو پيما كه سرت ناخوشست |
|
گر چه كه تاريك بود مسكنم | |
در نظر يوسف زيبا خوشست |
|
دوست چو در چاه بود چه خوشست | |
دوست چو بالاست به بالا خوشست |
|
در بن دريا به تك آب تلخ | |
در طلب گوهر رعنا خوشست |
|
بلبل نالنده به گلشن به دشت | |
طوطى گوينده شكرخا خوشست |
|
تابش تسبيح فرشته ست و روح | |
كاين فلك نادره مينا خوشست |
|
چونك خدا روفت دلت را ز حرص | |
رو به دل آور دل يكتا خوشست |
|
از تو چو انداخت خدا رنج كار | |
رو به تماشا كه تماشا خوشست |
|
گفت تماشاى جهان عكس ماست | |
هم بر ما باش كه با ما خوشست |
|
عكس در آيينه اگر چه نكوست | |
ليك خود آن صورت احيا خوشست |
|
زردى رو عكس رخ احمرست | |
بگذر از اين عكس كه حمرا خوشست |
|
نور خدايى ست كه ذرات را | |
رقص كنان بى سر و بى پا خوشست |
|
رقص در اين نور خرد كن كز او | |
تحت ثرى تا به ثريا خوشست |
|
ذره شدى بازمرو كه مشو | |
صبر و وفا كن كه وفاها خوشست |
|
بس كن چون ديده ببين و مگو | |
ديده مجو ديده بينا خوشست |
|
مفخر تبريز شهم شمس دين | |
با همه فرخنده و تنها خوشست |
|
بازوى تو قوس خدا يافت يافت | |
تير تو از چرخ برون جست جست |
|
غيرت تو گفت برو راه نيست | |
رحمت تو گفت بيا هست هست |
|
لطف تو درياست و منم ماهيش | |
غيرت تو ساخت مرا شست شست |
|
مرهم تو طالب مجروح هاست | |
نيست غم ار شست توام خست خست |
|
اى كه تو نزديكتر از دم به من | |
دم نزنم پيش تو جز پست پست |
|
گر چه يكى يوسف و صد گرگ بود | |
از دم يعقوب كرم رست رست |
|
مست همه گرد در اين شهر ما | |
دزد و عسس را شه ما بست بست |
|
درد نباشد ننمايد صبور | |
كه دل او روشن يا تاريست |
|
آينه جويى ست نشان جمال | |
كه رخم از عيب و كلف عاريست |
|
ور كلفى باشد عاريتيست | |
قابل داروست و تب افشاريست |
|
آينه رنج ز فرعون دور | |
كان رخ او رنگى و زنگاريست |
|
چند هزاران سر طفلان بريد | |
كم ز قضا دردسرى ساريست |
|
من در آن خوف ببندم تمام | |
چون كه مرا حكم و شهى جاريست |
|
گفت قضا بر سر و سبلت مخند | |
كاين قلمى رفته ز جباريست |
|
كور شو امروز كه موسى رسيد | |
در كف او خنجر قهاريست |
|
حلق بكش پيش وى و سر مپيچ | |
كاين نه زمان فن و مكاريست |
|
سبط كه سرشان بشكستى به ظلم | |
بعد توشان دولت و پاداريست |
|
خار زدى در دل و در ديدشان | |
اين دمشان نوبت گلزاريست |
|
خلق مرا زهر خورانيده اى | |
از منشان داد شكرباريست |
|
از تو كشيدند خمار دراز | |
تا به ابدشان مى و خماريست |
|
هيزم ديك فقرا ظالمست | |
پخته بدو گردد كو ناريست |
|
دم نزدم زان كه دم من سكست | |
نوبت خاموشى و ستاريست |
|
خامش كن كه تا بگويد حبيب | |
آن سخنان كز همه متواريست |