فقهاي نامدار شيعه

پيشگفتار

كاربرد فقه

طبقات فقهاء:

اهميت فقه و فقهاء:

امانتداران شريعت:

تاريخ و جامعه:

انحراف مسير تاريخ:

نگاهى به كتابهاى موجود:

تشكر و سپاسگزارى:

1- على بن بابويه قمى

گفتار استاد:

على بن بابويه كيست؟

گفتار ابن نديم:

تاليفات او:

مورد عنايت و توجه:

2- محمد بن مسعود عياشى سمرقندى

گفتار استاد:

عياشى كيست؟

گفتار مرحوم مدرس:

قرين سعادت:

گفتار مرحوم حاج آقا بزرگ تهرانى:

گفتار آية الله سيد حسن صدر:

ارادت به اهل بيت(ع):

گفتار صاحب سفينه:

گفتار مؤلف جامع الرواة:

تاليفات او:

فرزندان او:

3- ابن ابى عقيل عمانى

گفتار استاد:

گفتار صاحب رياض:

گفتار نجاشى:

گفتار شيخ طوسى:

گفتار بزرگان در حق او:

گفتار اردبيلى:

گفتار مرحوم سيد صدر:

گفتار مرحوم آية الله خويى:

4- ابن جنيد اسكافى

گفتار استاد:

ابن جنيد و روزگار او:

گفتار نجاشى:

گفتار سيد صدر:

گفتار صاحب معجم رجال الحديث:

تاليفات او:

5- شيخ مفيد(ره)

گفتار استاد:

شيخ مفيد و روزگار زندگى او:

بازگشت‏به خويشتن:

مكتب مفيد:

مفيد از ديدگاه دانشمندان شيعه:

نظر دانشمندان اهل سنت:

اساتيد او:

شاگردان او:

تاليفات او:

6- سيد مرتضى علم الهدى

گفتار استاد:

علم الهدى از ديدگاه دانشمندان اهل سنت:

يكى از اساتيد ادبيات مصر گويد:

حوزه درسى او:

داستان آغاز تحصيل او:

اساتيد و شاگردان او:

تاليفات او:

لقب علم الهدى:

مناعت طبع و ملكات فاضله او:

وقف ملك براى هزينه فقهاء:

كتابخانه او:

7- شيخ ابو جعفر طوسى ، مؤسس حوزه نجف

گفتار استاد:

كتابهاى مرجع:

كرسى تدريس در بغداد:

گفتار نجاشى:

گفتار حاج آقا بزرگ تهرانى:

مقام و موقعيت‏شيخ طوسى:

مجتهدى كه مرجعيت مجتهدان را داشت:

گفتار بحر العلوم:

فرزندان شيخ:

وفات شيخ:

8- قاضى عبد العزيز حلبى (ابن البراج)

گفتار استاد:

گفتار ارباب تراجم در باب او:

تاليفات او:

9- شيخ ابو الصلاح حلبى

گفتار استاد:

ولادت و عصر زندگى او:

اساتيد او:

گفتار بزرگان در حق او:

توثيق بزرگان:

گفتار صاحب مجمع البحرين:

گفتار صاحب معجم رجال الحديث:

فرزندان او:

آثار و تاليفات او:

10- حمزة بن عبد العزيز ديلمى (سلار ديلمى)

گفتار استاد:

زندگى او:

گفتار صاحب ريحانه:

تاليفات او:

شاگردان او:

11- سيد ابو المكارم ابن زهره

گفتار استاد:

ابو المكارم و عصر زندگى او:

نياكان او:

آراء دانشمندان درباره او:

گفتار صاحب رياض:

سخن علامه مجلسى در بحار:

گفتار مرحوم مدرس:

خاندان زهره:

داستان جالبى از زندگى ابن زهره:

اساتيد او:

شاگردان او:

12- ابن حمزه معروف به عماد الدين طوسى

گفتار استاد:

تاليفات او:

گفتار صاحب رياض:

گفتار صاحب روضات:

13- محمد بن ادريس حلى

گفتار استاد:

ولادت او:

سرزمين حله:

ابن ادريس در نظر محققين:

ابن ادريس خبر واحد را نمى‏پذيرد:

آيا ابن ادريس نوه شيخ طوسى است؟

14- شيخ ابو القاسم جعفر بن حسن ‏« محقق حلى‏»

گفتار استاد:

ولادت و تحصيلات او:

استاد چهار صد مجتهد نامدار:

از اشعار او:

اساتيد او:

شاگردان او:

تاليفات او:

محقق و خواجه نصير الدين طوسى:

گفتار مرحوم افندى در اين مورد:

15- شيخ حسن بن يوسف حلى (علامه حلى)

گفتار استاد:

ولادت او:

عصر زندگى او:

اساتيد او:

مشايخ روايتى او:

شاگردان او:

تاليفات او:

گفتار تفرشى:

گفتار صاحب مستدرك:

گفتار صاحب رياض:

دانشمندان اهل سنت و علامه:

16- فخر المحققين حلى فرزند علامه حلى

گفتار استاد:

استعداد و نبوغ وى:

نظريه ديگر:

تحقيق و بررسى در اين مورد:

فخر المحققين در نظر علامه:

استاد-شاگردان:

تاليفات او:

وفات و مدفن او:

17- شهيد اول شمس الدين بن مكى محمد

گفتار استاد:

شهيد و شهادت:

ولادت و شهرت او:

خاندان پربركت:

اساتيد او:

مشايخ روايتى و اجازه:

شاگردان او:

تاليفات و آثار او:

خصوصيات روحى و جسمى او:

عامل شهادت:

18- فاضل مقداد سيورى حلى

گفتار استاد:

گفتار بزرگان در حق او:

1- گفتار صاحب رياض:

گفتار صاحب روضات:

3- گفتار صاحب ريحانة الادب:

تاليفات او:

19- احمد بن فهد حلى اسدى

گفتار استاد:

گفتار ديگران درباره او:

مناظره و گفتگو با ارباب مذاهب:

شاگردان او:

20- شيخ الاسلام على بن هلال جزائرى

گفتار استاد:

عنوان شيخ الاسلام چيست؟

گفتار دانشمندان درباره او:

گفتار صاحب رياض:

21- محقق كركى يا محقق ثانى

گفتار استاد:

محقق دوم،صاحب جامع المقاصد:

گفتار ديگران در حق او:

1- شهيد ثانى:

2- سيد نعمت الله جزائرى:

3- صاحب رياض العلماء:

4- گفتار صاحب امل الآمل:

5- گفتار صاحب ريحانة الادب:

تاليفات او:

فرزند او:

شاگردان او:

22- زين الدين على بن احمد «شهيد ثانى‏»

گفتار استاد:

سفرهاى علمى:

شهرت علمى:

اقامت دائمى در موطن اصلى:

عظمت‏شخصيت او:

كار و تلاش:

اساتيد شهيد ثانى:

تاليفات و آثار علمى شهيد ثانى:

الف- كتب و رسالات فقهى:

ب-كتب درايه:

ج-كتب اصول فقه:

د-كتب مربوط به حديث:

ه-كتب ادعيه:

ط-اخلاق و عرفان دينى:

ماجراى شهادت او:

23- احمد بن محمد اردبيلى «مقدس اردبيلى‏»

گفتار استاد:

ولادت او:

گفتار دانشمندان درباره او:

گفتار محدث نورى:

گفتار محدث قمى:

كرامات روحى و فضايل اخلاقى:

نامه او به شاه عباس:

اساتيد او:

شاگردان او:

تاليفات و آثار او:

24- شيخ بهاء الدين محمد عاملى ‏« شيخ بهائى‏»

گفتار استاد:

منزلت علمى و قلمى او:

عصر زندگى او:

اساتيد او:

شاگردان او:

تاليفات او:

الف-فقه(29 جلد):

ب-علوم قرآنى(9 جلد):

ج-حديث(2 جلد):

د-ادعيه و مناجات(6 جلد):

ه-اصول اعتقادات(5 جلد):

و-اصول فقه(5 جلد)

ز-رجال و اجازات(8 جلد):

ح-ادبيات و علوم عربى(28 جلد):

ط-وقايع الايام(1 جلد):

ى-رياضيات(20 جلد):

ك-حكمت و فلسفه(3 جلد):

ل-علوم غريبه(4 جلد):

سخنى در تاريخ وفات او:

25- ملا محمد باقر سبزوارى

گفتار استاد:

تاليفات او:

26- محقق خوانسارى

گفتار استاد:

اساتيد او:

شاگردان او:

تاليفات او:

27- آقا جمال خوانسارى

گفتار استاد:

تاليفات او:

28- فاضل هندى

گفتار استاد:

ولادت او:

تاليفات و آثار او:

29- علامه وحيد بهبهانى (استاد الكل)

گفتار استاد:

ولادت او:

مهاجرت به بهبهان:

سفر به كربلا:

تاليفات او:

اساتيد و شاگردان او:

30- آية الله سيد محمد مهدى بحر العلوم

گفتار استاد:

آثار علمى و عملى بحر العلوم:

«بحر العلوم‏»چرا؟:

گفتار بزرگان:

شاگردان او:

آثار و كتب او:

رسيدگى به حال بينوايان:

31- آية الله شيخ جعفر كاشف الغطاء

گفتار استاد:

ستايش بزرگان از كاشف الغطاء:

اخلاق كاشف الغطاء:

آثار علمى و شاگردان كاشف الغطاء:

تاليفات شيخ:

32- آية الله سيد جواد حسينى عاملى

اساتيد او:

شاگردان او:

تاليفات او:

احترام استاد:

ترجمه گفتار او:

حادثه دلخراش حمله وهابيها:

33- شيخ محمد حسن صاحب جواهر

گفتار استاد:

پدر و مادر:

موقعيت‏سياسى نجف:

اساتيد او:

شاگردان او:

ديدگاه صاحب جواهر نسبت‏به شيخ مرتضى:

نامه به سعيد العلماء و جواب ايشان:

حفر كانال نجف اشرف:

گفتار ديگران درباره او:

34- شيخ مرتضى انصارى

گفتار استاد:

ولادت او:

مسافرت به كربلا:

مسافرت به مشهد:

مبتكر علم اصول جديد:

اخلاق و رفتار شيخ:

نماز استيجارى:

حاشيه نويسان محقق:

سبك نگارش او:

اساتيد شيخ:

مجيزين شيخ:

شاگردان او:

آثار و تاليفات ارزنده شيخ انصارى(ره):

35- ميرزاى شيرازى

گفتار استاد:

تحصيلات:

گزينش ميرزا به مرجعيت و زعامت دينى:

سيرت ميرزا در دوران زعامت:

حافظه ميرزا:

خرد ميرزا:

شيوه ميرزا در رسيدگى به امور:

اخلاق او:

كرامات ميرزا:

تاليفات و تصنيفات:

اقدامات و اصلاحات عملى ميرزا:

تحريم تنباكو:

سفر سوم ناصر الدين شاه به اروپا:

قيام مردم شيراز:

قيام مردم تبريز:

قيام مردم اصفهان:

حكم تبعيد ميرزاى آشتيانى:

وفات ميرزا:

36- آخوند ملا محمد كاظم خراسانى

گفتار استاد:

تاليفات او:

مبارزه با اومانيسم و لامذهبى:

تلگراف آخوند خراسانى به آية الله انگجى:

37- ميرزا محمد تقى شيرازى‏ «ميرزاىدوم‏»

تاليفات او:

موقعيت عراق و نجف:

اشغال نيروهاى اجنبى:

گفتار حاج آقا بزرگ تهرانى:

گفتار مرحوم صدر:

نامه تكان دهنده:

تامين اعتبار جهاد:

نامه دوم:

هم‏رزمان مرحوم ميرزا:

شهيدان فضيلت:

38- آية الله العظمى سيد كاظم طباطبايى يزدى

ولادت و تحصيلات او:

تاليفات او:

نمونه‏اى از اشعار او:

بناهاى خيريه:

شهادت فرزند:

شخصيت‏سيد از زبان بيگانه:

فتواى او درباره جهاد با استعمار غرب:

39- آية الله شيخ الشريعة اصفهانى

ولادت و رشد و نماى او:

امتيازات شيخ شريعت:

تاليفات او:

شاگردان او:

مرجعيت او:

40- آية الله علامه نائينى

گفتار استاد:

مقام علمى او:

شاگردان و تاليفات او:

اخلاق و ملكات آية الله نائينى:

خدمات سياسى و اجتماعى او:

انقلاب عراق و نقش آية الله نائينى:

تبعيد مراجع شيعه به ايران:

41-آية الله العظمى حاج شيخ عبد الكريم حائرى

هجرت به اراك و قم:

تاسيس حوزه علميه قم:

توطئه كشف حجاب:

ولاى به اهل بيت(ع):

خدمات ارزنده آية الله حائرى نسبت‏به مستضعفين:

شاگردان آية الله حائرى:

نظر مرحوم آية الله شيخ مرتضى حائرى در مورد استاد و والد خويش:

1- توجه به حقوق همسر:

2- ايثار به ديگران:

3- گرسنگى خانواده در شب رحلت مؤسس حوزه علميه قم:

تاليفات آية الله حائرى:

وفات آية الله حائرى:

42- آية الله العظمى سيد ابو الحسن اصفهانى

صفات و اخلاق او:

صبر و پايدارى:

دخالت در امور سياسى:

متن فتواى آية الله اصفهانى:

حادثه مسجد گوهرشاد:

شاگردان مكتب او:

43- آية الله العظمى حاج حسين طباطبايى قمى

اساتيد ايشان:

تاليفات ايشان:

تحصيل در سامراء:

آية الله قمى و مشهد:

ايستادگى در برابر ظلم و تقوى:

سرباز امام زمان(عج):

درخواستهاى پنجگانه از دولت ايران:

عبرت از تاريخ:

قضيه گوهرشاد از زبان آية الله اراكى:

گفتار آية الله العظمى مرعشى:

44-آية الله العظمى حاج ميرزا محمد فيض قمى

اصرار در مهاجرت:

شاگردان:

ترويج‏براى خدا:

تاليفات:

اخلاف شايسته:

45- آية الله العظمى سيد محمد تقى خوانسارى

نقش معظم له در نگهدارى حوزه:

نماز استسقاء:

ويژگيها و خصوصيات:

تاليفات:

شاگردان:

گفتار صاحب نقباء البشر:

خواب راستين:

در رثاى او:

46- آية الله العظمى سيد محمد حجت كوه‏كمرى

ولادت و نسب:

بيوگرافى اجمالى:

ويژگيها و خصوصيات روحى آية الله حجت:

آثار و خدمات:

دخالت در امور سياسى:

گفتار صاحب ريحانة الادب:

آثار و تاليفات:

47- آية الله سيد صدر الدين صدر عاملى موسوى

مولد خاندان صدر:

اساتيد او:

گفتار سيد عليرضا ريحان يزدى:

آل صدر الدين:

دوران فترت:

دوران مرجعيت:

اخلاق و ويژگيها:

حق استاد:

آثار و تاليفات:

گفتار كوتاه مرحوم خيابانى:

يادگارهاى ارزنده:

48- آية الله العظمى سيد حسين بروجردى

گفتار شهيد استاد مطهرى:

1- آشنايى با تاريخ فقه:

2- تبحر در شناخت رجال:

3- آشنايى با مكاتب فقهى:

توضيح مطلب:

آثار تاريخى:

شاگردان او:

تاليفات او:

49- آية الله العظمى سيد عبد الهادى شيرازى

ولادت و نسب:

خصوصيات و ويژگيها:

مراتب علمى:

ورع و تقوى:

از دست دادن بينايى:

آثار و تاليفات:

يادگارهاى او:

50- آية الله العظمى حاج آقا سيد محمد محقق داماد

حوزه درس فعال:

خصوصيات و روحيات:

آثار و تاليفات:

فرزندان و اخلاف:

تاريخ وفات:

51- آية الله العظمى سيد محسن طباطبائى حكيم

اساتيد او:

شاگردان ايشان:

تاليفات او:

فعاليتهاى سياسى او:

1-حضور شجاعانه در جبهه:

2-تكفير حزب شيوعى و اشتراكى:

3-كمك به جنبشهاى آزادى‏بخش:

4-شركت در نهضت اسلامى ايران:

الف-تلگراف ايشان به مرحوم آية الله بهبهانى:

ب-تلگراف دعوت از مراجع عظام قم:

ج-محكوم نمودن عوامل فاجعه 15 خرداد:

آثار و ابنيه:

فرزندان آن مرحوم:

وفات آن بزرگوار:

52- آية الله العظمى ملا على معصومى همدانى

تقرب پيش استاد:

خاطره‏اى از آن روزگاران:

مقامات علمى:

ويژگيهاى اخلاقى:

مقامات معنوى:

عباى وصله‏دار:

تبادل رمز بين دو همرزم:

پايگاه روحانيت غرب كشور:

عشق به استاد:

عبادت و تهجد:

تاثير سخن:

حاضر جوابى و بديهه‏گويى:

خصوصيت مجلس او:

اساتيد او:

جمعى از شاگردان او:

آثار و تاليفات:

خدمات اجتماعى و فرهنگى:

چند داستان شيرين:

2-تفرس به سنت:

اخلاف و فرزندان:

53- آية الله العظمى حاج سيد احمد خوانسارى

تحصيلات:

اقامت در تهران:

مرجعيت عمومى:

تاليفات:

دو اعلاميه تسليت:

پيام آية الله العظمى گلپايگانى:

تحليلى جزئى از دو تسليت مهم:

54- آية الله العظمى سيد روح الله الموسوى الخمينى

مدرس عاليقدر حوزه:

مكتب درسى و تربيتى امام خمينى:

اساتيد او:

شاگردان او:

آثار و تاليفات امام:

تشكيل حكومت اسلامى:

55- آية الله العظمى مرعشى نجفى

خدمات ارزشمند:

تاسيس كتابخانه:

مصاحبه با فرزند عاليقدر آن مرحوم:

تاليف و تصانيف و آثار علمى و سفرنامه‏ها:

اجازات و استجازات:

نقش او در انقلاب اسلامى:

يادى از سال 1384:

خصوصيات اخلاقى:

1-ساده زيستن:

2-عشق به كمال و علم:

3-استفاده از امكانات داخلى:

4-مداومت‏بر نماز جماعت:

5-ارادت به اهل بيت(ع):

بناها و آثار دينى:

عاشق كتاب:

تاسيس كتابخانه فعلى:

شيوه بهره‏بردارى از كتب خطى:

وصيتنامه:

نگهدارى كتابخانه:

56- آية الله العظمى سيد ابو القاسم خويى

اساتيد او:

عاشق تاليف و تدريس و تربيت‏شاگرد:

آثار و تاليفات او:

تقريرات دروس او:

توضيحاتى پيرامون آثار فقهى و اصولى آن مرحوم:

آثار فقهى معظم‏له:

آثار اصولى آية الله العظمى خوئى:

آثار ديگر آية الله العظمى خوئى:

مشايخ آية الله العظمى خوئى:

ويژگيهاى آية الله العظمى خوئى:

شاگردان او:

خدمات اجتماعى و آثار باقيه و جاودانى:

رحلت مظلومانه او:

57- آية الله العظمى سيد محمد رضا گلپايگانى

زندگى ايشان در شكل‏گيرى حوزه و تحولات آن:

حوزه پربركت:

در روزگار مراجع سه‏گانه:

گفتار مرحوم سيد ريحان الله يزدى:

اساتيد او:

خصوصيات علمى و اخلاقى:

اخلاص در توسل:

در عالم شهود:

استقلال حوزه:

فعاليتهاى سياسى و اجتماعى او:

روز شمار حوادث آن روز:

نمونه‏هايى از اعلاميه‏هاى پيش از پيروزى انقلاب:

پس از پيروزى انقلاب:

يك فقيه بزرگوار و اين همه خدمات:

تاليفات:

پيامهاى تسليت:

58- آية الله العظمى شيخ محمد على اراكى

سندى از تاريخ:

خصوصيات و ويژگيها:

نعمات الهى:

دوران تحصيل و اساتيد:

آشنايى با حضرت امام(ره):

تاليفات:

اقدامات اجتماعى و سياسى:

2-اقامه نماز جمعه:

3-امامت جماعت:

4-همگانى با انقلاب اسلامى:

5-حمايت از دفاع مقدس:

6-تاييد و تقويت رهبرى بعد از رحلت امام:

7-پيامها در مقاطع حساس:

8-مرجعيت: