در جوانه ها و ريشه زرشگ ، بعلاوه نوعى قند، مواد رزينى ، موسيلاژى ، مواد پكتيكى و تان نات وجود دارد. در پوست ريشه ، اوكسياكانتين و يك الكالوئيد ديگر به نام بربامين Berbamineپالماتيين Palmatine ژاتوريزين Jatrrbizi كلوم بارين Columbarine بر بروبين Berbrubineوجود دارد. ميوه زرشك داراى موادى قندى (مجموعا 67/4 درصد) اسيد ماليك (به مقدار حداكثر 62/6 درصد) مواد پكتيك ، صمغ و احتمالا نوعى اسيد عطرى است .
باديان ختائى يا انيسون
تركيب شيمياى :
ماده مؤثر باديان اسانس آن است كه به مقدار 4 تا 5 درصد در ميوه وجود دارد علاوه بر اسانس شامل موسيلاژ، قند و غيره است . دانه آن داراى روغن و آلورون مى باشد.
اسانس مذكور كه از ميوه گياه ، با روشهاى بسيار ابتدائى در محل رويش تهيه مى شود، شباهت زيادى به اسانس انيس سبز دارد. مايعى است بى رنگ يا كمى مايل به زرد كه از هر 60 كيلوگرم ميوه تازه ، به مقدار معادل 2 كيلوگرم بدست مى آيد. وزن مخصوص آن در گرماى 15 درجه بين 980/0 و 990/0 است . اين اسانس در گرماى 20 درجه ، سه برابر حجم خود با الكل 90 درجه حل مى شود.
از برگ اين گياه نيز اسانس گيرى مى كنند و بطور تقلبى به اسانس ميوه مى افزايند.
قسمت اعظم اسانس حاصل از باديان را، آنه تول Anetholتشكيل مى دهد كه معادل 80 تا 90 درصد اسانس است . بقيه مواد ديگر تشكيل دهنده اين اسانس به مقدار كم در آن يافت مى شود عبارتند از ترپن ها Terpens پينن ها Pinensاستراگول Estragolسافرول ، ترپينئول Terpincol سزكوئى ترين ، كاردى نن Cardinen بيزابولن Bisaboleneليمونن چپ گرد، آلفافلاندرن ، آلفاديپانتن Dipantenو غيره .
شقايق يا خشخاش بستانى
تركيب شيمياى :
گل شقايق داراى الكالوئيدى به نام آردين Rheadineبه فرمول C21 H21 NO6 است . اين الكالوئيد در كاسبرگها و تخمدان گل به مقدار زيادتر وجود دارد. بعلاوه مواد ديگرى در گل شقايق نظير اسيد راديك Rheadique .Ac، اسيد پاپاوريك Papverique.Ac، دو ماده رنگى ، اسيد مكونيك ، موسيلاژ، صمغ ، قند و غيره يافت مى شود. اسيدهاى رقيق ، دم كرده آن را در حرارت به رنگ قرمز در مى آورند. در حاليكه همين دم كرده در مجاور قليائيات ، رنگ قهوه اى و تحت اثر اسيد سولفوريك غليظ، رنگ سبز حاصل مى كند.
ماميران Chlidonium Magus
تركيب شيمياى :
ماميران داراى الكالوئيدهائى است كه بعضى از آنها اثر سمى دارند اين اكالوئيدها عبارت از كليدونين Chelidonineكلريت رين Chelerythrine سانگينارين sanguinasineو پروتوپين Protopine است . مواد ديگرى نظير موسيلاژ، مواد رزينى ، پكتيكى ، يك ماده رنگى به نام كليدوگزانتين Chelidoxanthine اسيد كليدونيك Chelidonique. Acاسيدهاى آلى ديگر، املاح معدنى مخصوصا فسفاتهاى كلسيم ، منيزيوم و آمونيوم نيز در ماميران وجود دارد.
كليدونين به فرمول + H19 NO5، H2O C20 به صورت بلوريهاى سوزنى شكل يا فلس مانند به دست آمده است . كليدونين ، غيرمحلول در آب است . به مقدار كم در اتر و الكل ولى به مقدار زياد در كلروفرم و روغنها حل مى شود. كلريت رين ، به فرمول C21 H17 NO4، به صورت بلوريهاى بى رنگ متبلور مى شود. ماده اى است كه به مقدار كم در حلالهاى آلى به استثناى كلروفرم حل مى گردد و فلئورسنس سبز ايجاد مى نمايد.
پروتوپين ، به فرمول C20 H19 NO5، به صورت گرد سفيدى متبلور مى شود. در آب غير محلول است ولى در كلروفرم و آمونياك به مقدار زياد حل مى گردد.
كلريت ريت و سانگينارين ، داراى سميت زياد و اثر تحريك كننده اند.
سيرك Alliaria Petiolata
تركيب شيمياى :
كليه قسمتهاى گياه به حالت تازه داراى موادى نظير موم ، كاروتين ، ساپونارين Saponaribne قندهاى مختلف مانند ساكارزينتانوز و گلوكزيدى است كه تحت اثر ميروزين و در مجاورت آب ، تجزيه شده ، سنه ول اليليك Senevolallallyiqueسولفوراليل و غيره از آن نتيجه مى شود.
ترب Ruphanus Salivos
تركيب شيميايى :
ريشه ترب داراى گلوكزيدى است كه بر اثر تجزيه تحت اثر آنزيم مخصوص ‍ به اسانس و رافانول تجزيه مى گردد. داراى 86 تا 93 درصد آب ، مقدار كمى مواد قندى ، مواد چرب (20/1 تا 90/1 درصد)، مواد ازته ، اسيد فسفريك و به مقدار بسيار جزئى از مواد نشاسته اى است .
طعم تند آن مربوط به ماده اى به نام سنه ول Senovolاست . دانه ترب داراى تركيب شيميايى مشابه به گونه ديگرى از اين گياه به نامRaphanitrum . Rاست كه بدان اشاره مى گردد.
كلم Brassica Oberacea
تركيب شيمياى :
كلم از سبزيهائى است كه داراى 90 درصد آب و موادى نظير مواد آلبومينوئيدى به مقدار 1 تا 5 درصد، مواد چرب 1/0 تا 9/0 درصد، مواد قندى 1 تا 5/2 درصد، ميروزين و گلوكزيدهاى مختلف مى باشند. اين گلوكزيدها در مجاورت آب ، هيدروليز شده ، گلوكز و اسانس گوگرددار توليد مى نمايد. خاكستر حاصله از كلم ، داراى 8 درصد گوگرد مى باشد و به علت وجود همين مواد گوگردى است كه كلم بر اثر تجزيه ، بوى ناپسند به وجود مى آورد.
كور يا كبر Caparis Spinosa
تركيب شيمياى :
ريشه و جوانه هاى مولد گل آن ، داراى پكتين ، نوعى اسانس (به مقدار بسيار جزئى )، يك ماده رزينى ، يك رامنوگلوكزيد و ماده اى به نام كاپارى روتين Caparirutine به فرمول C27 H30 O15
بنفشه Viola Odorata
تركيب شيمياى :
بنفشه معطر داراى موسيلاژ، اسيد سالسيليك و يك ماده ملون به رنگ آبى است كه سريعا فاسد مى شود. اين ماده اگر تحت اثر اسيدها قرار گيرد، رنگ قرمز توليد مى كند در حالى كه قليائيات آنرا به رنگ سبز در مى آورد. بنفشه معطر علاوه بر مواد مذكور، داراى مقدار بسيار كمى اسانس با بوى مطبوع و ماده اى بنام ويولين Violineاست كه اثرى شبيه امتين Emetine دارد. برگه آن داراى مقدار كمى آنتوسيانين Anthcyanine است .
صابون يا غاسول
تركيب شيمياى :
ريشه خشك شده صابونى ، داراى ساپونين ، صمغ ، رزين ، هيدراتهاى كربن ، به مقدار جزئى از مواد چرب و غيره است .
خرفه Protulaca Oleracea
تركيب شيمياى :
خرفه داراى 92 تا 95 درصد آب ، مواد لعابى ، پكتين و 30/0 تا 40/0 درصد مواد چرب است . ضمنا به خلاف تشخيص و اظهار نظر بعضى محققين ، فاقد ساپونين است .
درخت گز
تركيب شيمياى :
پوست و قسمتهاى مختلف اين گياه و گونه هاى ديگر آن داراى اسيدگاليك ، نوعى ماده رنگى و برگ آن داراى اسكولين Sculine است .
علف چاهى يا هوفاريقون :Hypericum Perforatum
تركيب شيمياى :
سرشاخه گلدار اين گياه داراى اسانس و تاننى شبيه تان چاى است . مقدار تانن آن نيز در نمونه هاى مختلف ممكن است تا 40/12 درصد برسد. به علاوه داراى هتروزيدى به نام هيپرين Hyperine و ماده قرمزرنگى به نام هيپريسين Hypericineاست . هيدرين ، ماده اى است به رنگ زرد روشن كه از گلبرگ هاى گياه به دست مى آيد و اگر تحت اثر اسيدهاى رقيق قرار گيرد، هيدروليزه شده ، كوئر ستين Quercetine از آن نتيجه مى شود.
پنيرك MaKva Silvestris
تركيب شيمياى :
در تمام قسمتهاى گياه ، علاوه بر تانن ، مواد لعابى فراوان ، قند، اكسالات ، كلسيم مواد رزينى و پكتيك وجود دارد. گل پنيرك علاوه بر مواد فوق ، شامل مقدار بسيار جزئى از يك ماده رنگى به نام مال وين Malvine كه بر اثر هيدروليز، تجزيه شده ، گلوكز و مال وى نين Maluinie ميدهد.
كتان Linum Usitatissimum
تركيب شيمياى :
دانه كتان داراى موسيلاژ چسبنده اى به مقدار 6 تا 15 درصد است . از هيدروليز آن ، آرابينوز، گلوكز، و گزيلوز Xyloseحاصل مى شود. در آلبومين و لپه هاى دانه آن ، 30 درصد روغن خشك شونده قابل استخراج ، همراه با رزين ، تان و املاح پتاسيم يافت مى شود. دانه كتان داراى گلوكزيدى به نام ليناماروزيد Linmarosideبه فرمول C10 NO2 H17 نيز هست كه تحت اثر فرمانى به نام ليناز Linas تجزيه گرديده ، موادى نظير گلوكز، اسيد سيانيدريك و استن از آن نتيجه مى شود.
خارخسك Tribulus Terrestris
تركيب شيمياى :
ريشه و ميوه گياه اثر مقوى و اشتهاآور دارد و از آن در مواردى كه ادرار به سختى و به مقدار كم با حالت دردناك دفع مى شود و همچنين دفع سنگ كليه و مثانه استفاده مى گردد. در رفع ناراحتى هاى پوستى ، بواسير و آسم مفيد واقع مى گردد. برگ آن ، اثر مقوى و تصفيه كننده خون دارد و مانند ريشه و ميوه گياه التهاب مجارى ادرار را درمان مى كند. براى ريشه ميوه و خاكستر برگ آن اثر مقوى باء قائل اند. عده اى معتقدند كه ريشه گياه مقوى معده ، بادشكن و قاعده آور نيز مى باشد و درمان لمباگو مؤثر واقع مى گردد.
سداب Ruts Graveolems
تركيب شيميايى :
سداب داراى دو ماه اصلى يكى با حالت گلوكزيدى به نام روتين Rutine يا روتوزيد Rutosideو ديگرى اسانس است . از هيدروليز اين گلوكزيد دو مولكول قند (گلوكزرامنوز) و كوئرستين Quercetine حاصل مى شود.
اسانس دورو EssencedeRueكه از تقطير گياه با آب به دست مى آيد داراى راندمان كم و برابر 100 گرم براى هر 100 كيلوگرم است . مايعى است بى رنگ يا به رنگ مايل به زرد كه بوى قوى و طعم تلخ و خيلى تند دارد.
وزن مخصوص اين اسانس بين 835/0 و 840/0 است . در درجه گرماى 228، نيز به جوش مى آيد اسانس رو در گرماى 20 درجه در 2 تا 3 برابر حجم خود الكل 70 درجه حل مى گردد 90 درصد آن را نيز ماده اى به نام متيل ستن نونيل Methlnonylcetoneتشكيل مى دهد در الجزيره ، اسانس رو از گونه ديگرى از اين گياه به نام Rutamuntana تهيه مى گردد كه داراى همان نوع ستن است . از Ruta Bracteosa نيز اسانس گيرى به عمل مى آيد.
سماق Rhus Coriaria
تركيب شيمياى :
تمام قسمتهاى گياه داراى تانن فراوان است . برگ خشك شده آن داراى 13 تا 27 درصد تانن و حتى بيشتر است (نمونه هاى موجود در ايتاليا و سيسيل ) به علاوه داراى دكستروز، يك ماده مومى ، يك ماده رنگى زرد ميريستين myrecetine يا اكسى كوئرستين oxyqurcetine مى باشد.
ساقه آن داراى 4/3 درصد تانن و 11 درصد اسيد تانيك است . در ميوه آن مقدارى زياد اسيد سيتريك ، اسيد وينيك ، اسيد ماليك ، مالات قليايى و غيره يافت مى گردد.
مسموميت ميوه تازه سماق ايجاد مسموميت مى كند به همين جهت ميوه خشك شده آن به مقدار كم به صورت چاشنى اغذيه به كار مى رود. برگ آن اگر توسط حيواناتى مانند بز و گوسفند مصرف گردد، ايجاد ناراحتيهاى شديد مانند سوءهضم و اختلالات گوارشى منجر به مرگ مى نمايد.
مصطكى pistasia lenticum
تركيب شيمياى :
معادل 9 درصد ماستيك را، مخلوطى از اسيد ماستيسيك masticique . acبه فرمول C20 H32 O2تشكيل مى دهد. بعلاوه شامل اسانسى به مقدار 2 درصد است كه قسمت اعظم آن از پنين راست تشكيل مى يابد.
خوشه انگور، آش انگور، خرزل شل نرپرن nerprane
تركيب شيمياى :
ميوه نرپرن ، شامل هتروزيدى به رنگ زرد، به نام گزانتورام نينxanthorahmnine يارامنى ژن rhamnignاست . از تجزيه آن رامنه تين rhamnetine سه مولكول رامنوز و يك مولكول گلوكز به دست مى آيد. اثر مسهلى ميوه نرپرن ، مربوط به هتروزيدهاى امودين است كه charaux bridelمشابه فرانگولوزيد ذكر كرده اند. از تجزيه ساده اين ماده ، قند، رامنوز و فرانگولو، امودين حاصل مى شود.
عناب Zizyphus Zusuba
تركيب شيمياى :
عناب داراى لعاب فراوان مواد قندى مختلف ، 73/2 تا 43/6 درصد مواد پروتئينى ، املاح آلى و ويتامين c است از عصاره آبى چوب آن ، يك ماده قابل تبلور به نام اسيد زى زيفيك ziziphique . ac تاننى به نام اسيد زى زيفوتانيك ac.ziziphotennique و نوعى ماده قندى به دست آمده است latoun وجود اسيد زى زيفيك در ميوه گياه نيز ذكر شده است .
اكليل الملك يا هندوق (ناخنك )melilotus officinalis
تركيب شيمياى :
سرشاخه گلدار اين گياه ، داراى كومارين comarine اسيد ملى لوتيك و اسانس است .
از گلهاى خشك شده آن ، اسانسى به رنگ تيره به كمك بنزن و به مقدار نسبى 12/0 درصد به دست مى آيد كه تركيب شيميايى آن هنوز به خوبى مشخص نشده است . دانه اش داراى 80/7 درصد ماده روغنى و كومارين به مقدار بسيار جزئى است .
بادام زمينى
تركيب شيمياى :
دانه بادام زمين 70 تا 80 درصد وزن كلى ميوه را تشكيل مى دهد و چنانچه ذكر كرديم از يك پوسته نازك قهوه اى رنگ پوشيده شده است . تركيب شيميايى لپه هاى دانه مخصوصا از نظر مواد چرب به تناسب محل كشت تفاوت مى نمايد. كشورهاى توليد كننده مانند كنگو، بمبئى ، ژاپن و اسپانيا مورد بررسى قرار گرفته اند.
بادام زمينى داراى ويتامين f يا اسيدلينوليك ميباشد كه بهترين داروى ريزش موى سر است .
شنبليله
تركيب شيمياى :
بررسى هاى فراوانى كه طى سالهاى متمادى توسط عده اى از محققين بر روى دانه شنبليله به عمل آمده ، وجود موادى به نسبتهاى زير 36/7 درصد مواد چرب 72/40 درصد مواد نشاسته اى و قندى 91/28 درصد مواد ازته ، مقدار زيادى مواد فسفردار، كولين ، الكالوئيدى به نام ترى گونل لين trigoneline يا تركيبى مشابه اسيد نيكوتينيك nicotinique .Ac را در آن محقق نمود. تجسسات بعدى نشان داد كه مقدار جزئى كومارين comanine تانن ، يك ماده زرد رنگ و اسانس ‍ نيز در آن يافت مى گردد.
يونجه
تركيب شيمياى :
تركيب شيميايى اين گياه برحسب آنكه عمل تجزيه بر روى گياه جوان (از گل دادن ) يا در آغاز گل دادن و يا پس از پيدايش گل انجام گيرد، تفاوت مى نمايد بطورى كه در گياه جوان ، مقدار پروتئين ها زيادتر از آغاز گل دادن و بر عكس مواد سلولزى و هيدراتهاى كربن آن كمتر است .
پروتئين هاى موجود در گياه شامل ليزين ، آرژينين Arginine هيستيدين Hiotidineآدنين Adenine فنيل آلالين Pheneyalaline آسپاراژين Spuragine و سيستين Cystine است . يونجه علاوه بر مواد مذكور داراى هيدراتهاى كربن ، دياستازها، نوعى ساپونين با اثر عطسه آور شديد، ستن ها، دو ماده رنگى ، اسيد فسفريك و ويتامين هاى مختلف .K.C.E.A در آن وجود دارد. ويتامين Aدر آن به صورت بتاكاروتن به مقدار 3000 تا 5000 واحد درصد است . مقدار ويتامين هاى احتياج روزانه در آن به مقادير نسبتا زياد است . در خاكستر آن مقدار زيادى آهك (به مقدار سه برابر شير)، پتاس ، اسيد فسفريك ، كمى منيزيوم ، آهن (به مقدار 2 برابر اسفناج ) و به مقدار بسيار جزئى ارسنيك و سيليس است .
شيرين بيان Glycyrrhiza Glabra
تركيب شيمياى :
ريزوم و ريشه شيرين بيان داراى 4/1 درصد گلوكز، 5/2 درصد ساكارز، 25 تا 30 درصد آميدون 2 تا 4 درصد آسپاراژين ، مواد آلبومينوئيدى ، رزين ، كمى اسانس و غيره است ولى ماده اصلى آن گليسيريزين Glycyrrhizine يا اسيد گليسيريزيك - Glycgcir.Ac rhizique به فرمول C42 H62 O16 مى باشد كه طعم شيرين داشته بر اثر هيدروليز موادى نظير اسيد گليسيرتيك Glycyrrhiteque اسيد گليكورونيك Glycurronique . Ac(دو مولكول ) و همچنين آب از آن حاصل مى شود.
در بازار تجارت تركيب آمونياكى گليسريزين ، به صورت فلسهاى قهوه اى رنگ به نام گليزين Glyzin در معرض استفاده قرار مى گيرد. واريته هاى مهم اين گياه طبق تحقيقات Boissinبه شرح زير است .
1 - نوعى كه در منطقه مديترانه آرال ، درياى خزر و افغانستان يافت مى شود.
2 - گونه اى كه در دجله و فرات و بين النهرين است .
3 - نوع ديگرى كه به حد وفور در هنگرى ، جنوب روسيه ، تركيه ، افغانستان و آسياى صغير وجود دارد.
4 - شكل ديگرى كه در سوريه مى رويد.
باقلا
تركيب شيمياى :
باقلاى سبز داراى 80 درصد آب ، 40/5 درصد مواد آلبومينوئيدى ، 3/7 درصد مواد هيدروكربنه و 30/0 درصد مواد چرب است . از سوختن آن ، 70/0 درصد خاكستر برجاى مى ماند.
آزمايشهاى مختلفى كه بر روى باقلاى خشك به عمل آمده ، نشان داد كه باقلا به حالت خشك داراى 8 تا 18 درصد آب ، 70/17 تا 50/31 درصد مواد آلبومينوئيدى نظير لگومين ويسيلين Vicilineلگوملين Lagumeline پروتئوز Proteose و همچنين ويسين Vicine كنويسين Convicineفيتين Phytineنوكلئين 41 تا 59 درصد مواد هيدروكربنه و غيره است ضمنا معادل 70/1 تا 70/4 درصد خاكستر از آن بر جاى مى ماند كه در آن ، عناصر پتاسيم و گاهى مس ‍ يافت مى شود. مقدار پتاس ميوه باقلا (پيله ) خيلى زياد است . در باقلا وجود مقدار كم ويتامين ها Bمحقق گرديده است .
ماش
تركيب شيمياى :
دانه نژادهاى پرورش يافته ماش داراى 13 تا 30/14 درصد آب ، 5/27 تا 29 درصد مواد آلبومينوئيدى مركب از لگومين ، لگومالين ، پروتئوز، نوكلئين ، ليستين ، كلسترين و همچنين ويسين Vicineكنويسين Convicine كولين ، بتائين ، گوانين و غيره 40 تا 46 درصد مواد هيدروكربنه ، مركب از آميدون ، گالاكتان ، قندهاى مختلف ، اسيدهاى سيتريك و پالميتك و 1 تا 3 درصد مواد چرب است به علاوه معادل 30/2 تا 60/4 خاكستر از آن به دست مى آيد.
در خاكستر آن ، 27 تا 46 درصد پتاس ، 24 تا 41 درصد آهك ، 7 تا 13 درصد اسيد فسفريك ، 6 تا 11 درصد منيزى يافت مى گردد.
نخود
تركيب شيمياى :
ارسنيك . اسيد اكساليك ، اسيد استيك ، اسيد ماليك ، آرژى نين ، تاپروزين ، سى ستين ، ترى پرتونان ، ويتامينهاى A.D.E و ويتامينهاى گروه B در تجريه شيميايى آن فيتين و ساپونين ، نخود بيش از ساير حبوبات روغن است ، وجود كلسيم ، فسفر، آهن ، و پطاسيم در آن ثابت شده است . نياسين ، تيامين ، راميوفلاوين در نخود وجود دارد.
لوبيا
تركيب شيمياى :
تركيب شيميايى دانه لوبياى سبز و خشك با يكديگر متفاوت است . در جدول زير، مقادير درصد مواد كلى آنها با دانه سوژا مقايسه شده است .

	دانه لوبياي سبز	دانه لوبياي خشک	دانه رسيده سوژا
آب	89.17	13.60	11.30
مواد آلبومينوئيدي	2.7	22	23
مواد هيدروکربني	7.42	61.54	26
مواد چرب	0.21	1.54	17
خاکستر	0.70	3.54	4.50

در ميوه لوبيا سبز (پيله ) كه محتوى دانه است ، معادل 75/0 درصد اينوزيت 16/1 درصد ساكارز وجود دارد. در هنگام رسيدن ميوه ، مواد مختلف نظير آسپاراژين ، آرژنين ، ترى گونل لين Trigonelline ، تيروزين ، لويسنLeucine ، ليزين ، كولين ، آلانتوئين ، نوكلئين و غيره در آن به وجود مى آيد كه در دانه ها ذخيره مى گردد.دانه لوبيا به علاوه داراى 20 درصد فازه ئولين Phaseoline(گلوبولين قابل تبلور) مقدار كمى فازلين Phaseline كلسترين ، ليستين ، مواد پكتيك ، مواد چرب ، استاكيوز، ساكارز، ترپيتوفان ، نوعى فسفاتيد، هيدراتهاى كربن محلول و غيره است . در ميوه خشك لوبيا، ماده اى به نام فازول Phasol و 6/48 درصد همين سلولز وجود دارد، از هيدروليزماده اخير، گالكتوز، آرابيموز و كمى لولز حاصل مى شود.
عدس
تركيب شيمياى :
عدس داراى مواد غذائى با ارزش كافى است و براى اينكه به صورت يك غذاى كامل درآيد، احتياج به افزودن مواد چرب به آن نيست . هضم عدس ‍ به مراتب سهل تر از نخود است . در خاكستر عدس مواد فسفاته زياد ديده مى شود. آرد عدس گرم اثر نرم كننده و از بين برنده التهاب هاى سطحى بدن دارد از اين جهت به صورت ضماد ميتوان از آن استفاده نمود.
مورد
تركيب شيمياى :
برگ مورد داراى تانن : مواد رزينى و تلخ ، و كامفن و 30/0 درصد اسانس ‍ است برجستگى هاى روى ساقه مورد Galle كه از قديم الايام ، ديوسكوريد آن را تحت نام - Myrtidana به عنوان قابض مورد استفاده قرار مى داده و يا براى آن اين اثر را قائل بوده است تانن فراوان دارد ميوه گياه داراى تانن ، اسانس ، مواد رزينى ، قندهاى مختلف و اسيدهاى آلى نظير ماليك و اسيد سيتريك است .
دانه مورد داراى نوعى ماده روغنى است كه از اولئين ، لينولئين ، ميريستينMyristine و پالميتين تشكيل مى يابد. اسانس مورد از برگ مورد بر اثر تقطير با بخار آب ، نوعى اسانس تهيه مى گردد كه بازده آن 300 گرم اسانس ‍ براى هر 100 كيلوگرم است . اسانس مورد مايعى به رنگ زرد مايل به بژ و داراى بوئى مطبوع و وزن مخصوص بين 895/0 و 920/0 است . در 2 قسمت الكل 80 درجه نيز حل مى شود. اسانس مورد داراى ديپانتن و ميرنتول به فرمول C10 H12 O2 است .
ميخك Eugenia Caryophyllata
تركيب شيمياى :
ميخك دارى صمغ ، تانن به مقدار 13 درصد، موم يك ماده قابل تبلور و بدون رنگ و بو به نام كاريوفيل لين Caryophyllineو اسانس ‍ است . خاكسترى كه از آن برجاى مى ماند، معادل 7 درصد وزن كلى ميخك است .
اسانس ميخك ، از تقطير برگ ، گل ، و حتى شاخه هاى گلدار گياه به وسيله آب و افزون مقدارى كلروردوسديم تهيه مى گردد ولى بهترين نوع آن اسانسى است كه از غنچه هاى ناشكفته به دست آيد. اسانس ميخك را امروزه به وسيله بخار آب و در دستگاههاى جديد و مدرن تهيه مى كنند. اولين محصول تقطير، اسانس سبكتر از آب است ولى بعدا نوع سنگين اسانس به دست مى آيد. آنچه بنام اسانس ميخك مورد استفاده قرار مى گيرد، مخلوط و نوع اسانس مذكور مى باشد. اسانس ميخك مايعى است بى رنگ كه تدريجا به رنگ زرد روشن و سپس به مرور زمان به رنگ قهوه اى درمى آيد (اسانسى كه در بازار تجارت عرضه مى شود، قهوه اى رنگ است ) وزن مخصوص اين اسانس در گرماى 15 درجه بين 043/1 و 068/1 است تا 25 درجه نيز حالت مايع دارد. بوى آن قوى و كمى مطبوع و طعمش ‍ سوزاننده است اسانس ميخك با هم حجم خود الكل 95 درجه و 5/2 تا سه برابر حجم الكل 70 درجه ، محلول زلال مى دهد، اسانس ميخك ، شامل 70 تا 97 درصد اوژنول Eugenol است . ارزش تجارتى اسانس ‍ نيز بستگى به مقدار درصد همين ماده دارد. در اسانس ميخك : علاوه بر اوژنول موادى نظير كاريوفيل لن ، متيل آميل ستن -Methlamlylcotane ، الكل بنزيلك ، بنزوات دومتيل فورفورول و غيره يافت مى شود. چون تمام قسمتهاى درخت ميخك ، داراى اوژنول مى باشد از اين جهت از برگهاى آن نيز غالبا اسانس گيرى به عمل مى آيد.
گل ساعت
تركيب شيمياى :
در ريشه ، برگ و گل اين گياه وجود يك تركيب مولد اسيد سيانيدريك توسط دانشمندان در سال 1906 مشخص گرديد. مقدار اين ماده كه در گل پاسيفلور كمتر از برگ و ريشه آن است ، معادل 50/0 گرم براى هر كيلوگرم ريشه و برگ تعيين شده است بررسى هاى Plouvierكه در سال 1924 صورت گرفت نشان داد كه مقدار اسيد سيانيدرى آزاد و با نبودن آن به علت اشكالاتى كه در استابيليزه كردن وجود داشت اظهار ننمود ضمنا دانشمند اخير ماده مولد اسيد سيانيدريك را نوعى گلوكزيد اظهار داشت . درپاسيفلور، دياستازهاى مختلف مانند سوكراز، آميلاژآميگدالاز، بتاگلوكزيداز Glucosidosو مقدار زيادى كلسيم نيز يافت مى شود.