سوختگى ها
سوختگى ها به سه دسته تقسيم مى شود، درجه يك ، درجه دو، درجه سه ، اگر سطحى باشد و قرمزى و سوزش كمى داشته باشد آنرا درجه يك گويند كه با تبريد (سرد كردن ) موضع با گلاب سوزش فرو مى نشيند، چون داغ شد دوباره دستمال آلوده به گلاب و آب يخ بكار مى برند تا سوزش بكلى از بين برود يا گل ارمنى نرم كوبيده با آب و سركه يا ماست و سفيده تخم مرغ يا روغن گل بنفشه و سفيده تخم مرغ مخلوط كرده به موضع سوختگى قرار دهند يا برگ خطمى را يا برگ خيار شنبر به آب پخته يا سفيداب و آب گشنيز آميخته قرار داهند اگر سوختگى با روغن داغ باشد سفيده تخم مرغ و سفيداب كف را در ظرفى مخلوط كرده خوب ظرف را تكان دهند و بمالند. اگر سوختگى در اثر آب جوش باشد مقدارى خاكستر را در آب ريخته صاف كرده دوباره آب روى آن بگيرند تا 5 مرتبه اين عمل را تكرار كنند سپس آب آن را روى سوختگى كه زخم نشده و طاول ندارد بزنند.
اگر طاول و زخم باشد اين دستور زيان دارد و از دستورات قبلى استفاده شود. خاكستر جو يا سفيده تخم مرغ مرهم خوبى براى سوختگى مى باشد (اين دستور براى استفاده از وجود املاح محتوى خاكستر است )
اگر از آفتاب سوختگى پديد آيد بايد از مرهم نوره استفاده شود.
مرهم نوره : مقدارى آهك را در ظرفى ريخته آب روى آن بريزند تا آب روى همه آنها را بپوشاند بعد از دو ساعت آب را خالى كرده آهك ها را نرم كنند دوباره آب بريزند تا 7 مرتبه بعدا آهك را خشك كرده در روغن گل يا روغن كنجد ريخته به صورت خمير نسبتا نرمى در آورده به محل سوختگى بمالند اين پماد براى انواع سوختگى مؤثر است ، اگر به فرمول ، گل قيموليا اضافه شود بهتر است . اگر محل سوختگى را اول با روغن كنجد چرب كرده بعد از تسكين درد مرهم نوره گذارند مفيد است .
نسخه :
سرمه 5 گرم با 20 گرم پيه مخلوط كرده به صورت كرم بمالند، اگر درد شديد باشد روغن گل اضافه نمايند.
نسخه :
مردار سنگ 5 گرم
دوده 5/2 گرم
حنا 5 گرم
بوره 5 گرم
همه را مخلوط كرده در نصف استكان روغن كنجد مخلوط كرده گرم بمالند.
آقاقيا را در روغن زيتون سائيده بمالند، اگر چند روز از سوختگى گذشته باشد و معالجه نكرده باشند آهك شسته طبق دستور گذشته را روغن كنجد مؤثر است ، پاشيدن خاكستر برگ سر و مفيد است ، سوختگى هاى درجه 2 و 3 را بايد با دستورات فوق معالجه و درمان نمود، مخصوصا با مرهم نوره ، آمله سوخته را با روغن گل اگر زخم ها شديد باشد يا با روغن كتان بمالند، برگ كنار را در آب سائيده يا آنغوزه در آب جوش حل كرده يا پيه بز 10 گرم ، نيل 5 گرم ، موم 5 گرم قبلا پيه و موم را حل كرده سپس نيل را اضافه كرده بمالند اگر سوختگى وسيع باشد ميتوان مقدار بيشترى از داروهاى فوق را به كار برد، يا مردار سنگ 5 گرم ، سفيداب قلع 5 گرم ، كافور يك گرم در سركه رقيق كرده قدرى روغن گل اضافه كرده بمالند يا صمغ عربى را نرم كوبيده در سفيده تخم مرغ حل كرده يا خاكستر چوب نى را در روغن كتان حل كرده يا گل ارمنى با دوغ ترش يا خاكستر چوب تمرهندى در روغن كنجد حل كرده بمالند.
نسخه :
هوا چوبه را نرم كوبيده روى زخم بپاشند يا آن را كوبيده در سرمه و پيه يا روغن زيتون و مورد حل كرده ضماد نمايند.
ناخن
يكى از بيماريهاى ناخن و امراض آزار دهنده آن كه مدتها باعث ناراحتى بيمار مى شود كچلى ناخن است كه عامل اصلى آن يك نوع قارچ مى باشد كه ممكن است ناخن پا و دستها، تواءم مبتلا شوند.
درمان :
پيه مرغ 20 گرم
موم 5 گرم
مغز ساق گاو 1 عدد
هر سه را آب كرده درهم آميزند سپس لعاب تخم شنبليله يا كمى سرش را اضافه كرده بمالند، قبل از مالش داروى فوق بهتر است با آب ميوه كاج ناخنها را بشويند.
يا سريش و سركه كه با نمك يا سريش و سركه با سياهدانه نرم كوبيده شده يا پودر پياز عنصل و روغن كنجد يا مصطكى را نرم سائيده نمك و روغن كنجد يا تخم شاهى نرم كوبيده با نمك و سركه ضماد نمايند و دايم با نمك و سركه بشويند.
نسخه :
تخم شاهى را نرم كوبيده در روغن كتان حل كرده قدرى حنا اضافه نموده بمالند و يا روزانه با آب شنبليله بشويند.
نسخه :
مصطكى 10 گرم نرم كوبيده در 5 گرم نمك ريخته در روغن كنجد حل كرده بمالند. شستشو با آب ميوه كاج كه گذشت خيلى مؤثر است بايد توجه داشت كه معالجه كچلى ناخن مدتى بايد ادامه داشته باشد حتى تا چندين ماه متوالى بايد دارو به كار برده شود.
موى و بيماريهاى آن
پيدايش مو در بعضى جاها براى زينت و در بعضى جاها براى حفاظت است و در جائى براى هر دو با كمى توجه مى توان دريافت كه موها در جائى از بدن مرتبا بزرگ مى شوند و در جائى كوچك و كم رشد باقى مى مانند در صورتى كه همه از يك غذا از يك بدن و از يك شريان خونى تغذيه مى شوند.
ريزش قطعه اى مو (موليسك )
اين بيمارى به دارالثعلب مشهور است و بيشتر دامنگير موهاى سر و ريش ‍ مى گردد و گاهى ابروها را نيز فرا مى گيرد، علت اصلى اين ريزش ناگهانى مو، مربوط به عوامل چندى است ، ريزش مو به علت دخالت ويروسها و كم شدن تغذيه ناگهانى قسمتى از بدن ، اما علل اصلى آن هنوز مجهول است . درمان :
پاكسازى بدن از مواد بلغمى 2 درمان با دستورات زير.
تربد 5 گرم ، غاريقون 5 گرم هر دو را نرم كوبيده چهار روز صبح ناشتا كفلمه نمايند بعد از اين دستور درمان زير را به كار برند تخم ترب 15 گرم ، تخم شبت 10 گرم ، ريشه ايرسا 20 گرم همه را نرم كوبيده 10 روز صبح ناشتا با عسل ميل نمايند و در خلال آن ماءالاصول و گل قند خورند.
براى درمان موضعى اول بايستى محل ريزش مو را با يك پارچه خشن خوب ماساژ داده يا به وسيله يك قطعه پياز عنصل يا سير محل ريزش موى را ماساژ داده تا سرخ شود بعدا از نسخه زير استفاده نمايند.
نسخه :
صمغ عربى 10 گرم
سداب 10 گرم
خردل 5 گرم
نرم كوبيده در يك استكان زهره (صفراى گاو) ريخته بمالند.
نسخه موليسك ديگر
محل ريزش مو را با جوشانده آب گل زوفا و آب خرفه ماساژ دهند، سپس از داروى زير بمالند.
پياز عنصل 5 گرم
خردل 5/2 گرم
نرم كوبيده در نصف ليوان سركه حل كرده روزى سه مرتبه گرم بمالند.
نسخه :
سير 5 گرم ، عاقرقرحا 5 گرم ، نرم كوبيده با زهره گاو بمالند.
نسخه :
فرفيون و سير از هر كدام 5 گرم نرم كوبيده با زهره گاو بكار برند.
نسخه :
حبة الخضرا (بن ) و پوست فندق از هر كدام 10 گرم بسوزانند و با 5 گرم پودر پياز عنصل و نصف استكان روغن بادام تلخ آميخته بمالند.
موهاى نازكى كه روئيده مى شود، چون قدرت و توانائى زيستن را ندارند بايستى تراشيده تا موهاى بعدى كه مى رويد قويتر شود.
اگر مزاج صفراوى باشد محل ريزش مو مثل مو مرغ پوست كنده نمايان مى شود اين حالت را مى توان به وسيله تركيبات هليله زرد پاكسازى نمود. شربت ليمو، شربت سيب ، شربت انار مفيد است و بايد محل ريزش مو را با سركه بشويند، روغن گل و سركه مخلوط كرده بمالند براى از بين بردن عاملى كه باعث بيمارى شده است 5 گرم گوگرد زرد را در نصف استكان روغن زيتون ريخته روزى دو سه مرتبه محل ريزش مو را ماساژ دهند، يا فندق را سوزانده در سركه كهنه حل كرده بمالند يا بادام را با پوست سوزانده چنين كنند، اگر بعد از مدتى موها نروئيدند، لادن را در روغن كنجد حل كرده بمالند و يا درمنه را سوزانده با كف دريا و مازو با روغن مورد آميخته بمالند و سر را روزانه با سبوس گندم يا برنج و گل خطمى جوشانده شده بشويند.
و يا اينكه با جوشانده برگ بيد محل را شستشو دهند و يا اينكه از جوشانده آب برگ چغندر و سبوس استفاده شود يا سير را كوبيده در سركه ريخته مثل خمير به محل ريزش مو ضماد نمايند اگر مزاج بيمار سوداوى باشد با پاكسازى بدن از سودا كوشند سپس از جوشانده اسطوخدوس و افتيمون 7 روز صبح ناشتا استفاده نمايند (به صورت خوراكى ) روازنه 5 گرم اسطوخدوس را در يك ليوان آب جوشانده با يك 5 گرم افتيمون نرم سائيده شده اضافه كرده و پس از ساعتى ميل نمايند (افتيمون را كوبيده روى جوشانده بپاشند).
دستورات گذشته چه ماليدنيها و چه داروهائيكه براى شستشو به كار مى رود در اينجا مورد مصرف دارد اگر طبع بيمار دموى باشد پس از فصد و خون گيرى ، شربت عناب و شربت انار و آب ليمو دهند، يكى از دانشمندان معتقد است كه در مزاجهاى دموى اول خون گيرى و بعد جوشانده خيار شنبر و سپس ايارج فيقرا مفيدتر است ، در مزاجهاى صفراوى اول جوشانده هليله و بعد از آن ايارج فيقرا و در سوداوى ، اول دم كرده افتيمون و پس از آن ايارج فيقرا و در بلغمى مزاج اول پاكسازى بعد ايارج فيقرا.
گفتار محمد زكرياى رازى
ماليدن پياز عنصل به محل ريزش مو و پوشاندن سر و محل ريزش مو لازم است و او معتقد است كه براى روئيدن موها پرسياوشان بهترين دارو است ، با توجه به گفتار فوق شستشوى محل ريزش مو با پرسياوشان بهترين دستور است او معتقد است كه براى روئيدن ابروها فندق سوخته را در روغن ترب حل كرده بمالند.
يكى از دانشمندان بنام لارزوربير، معتقد است كه براى روئيدن موها، سركه ، پياز عنصل عجيب الفعل است ، طرز تهيه آن به قرار زير است :
پياز عنصل را نرم كوبيده در سركه حل كرده بمالند (10 گرم پياز عنصل در يك استكان سركه ) همچنانكه مكرر گفته شده است ، روغن زرده تخم مرغ و نشادر بسيار مفيد است (5 گرم نشادر در روغن ده عدد تخم مرغ ) براى تغذيه بهتر و جريان خون بيشتر در محل ريزش مو، بايستى آن محل را ماساژ دهند براى اين كار از آب جوشانده گل زوفا يا گل اروانه و پر سياوشان استفاده مى شود و نيز از آب مورد و گل خطمى مى توان استفاده نمود. روغن آمله ، روغن بابونه ، و يا جوشانده ابهل و روغن كنجد يا كف دريا و خاكستر برنجاسف و روغن گل يا كوبيده لادن در روغن زيتون ، همه براى رفع ريزش مو مؤثرند.
ريزش عمومى موها
با توجه به مزاج بيمار و پاكسازى آن از جرم بيمارى زا، تغذيه مناسب و خواب و استراحت كافى و شستشوى موها بطور مرتب لازمه مو داشتن است بوئيدن گل بنفشه و مشك و عطر مفيد است شستشوى سر با جوشانده برگ بيد، برگ خطمى ، برگ اسپرزه توصيه مى شود (براى استقامت و پايدارى موها)
اگر ريزش مو بعد از دوران نقاهت بيمارى باشد كه ضعف و ناتوانى باعث ريزش مو شده باشد بايد از گوشت مرغ و كباب و آب ميوه و چلو ساده و زرده تخم مرغ استفاده شود.
اگر ريزش مو در اثر تخلخل جلد و اتساع مسام باشد، علائمى چون نرمى پوست و نازكى و لاغرى موها و باريك شدن آنها و سرعت ريزش ، ديده مى شود، در درمان آنها با روغن آمله ، روغن هليله كابلى و يا غير كابلى و يا كوبيده مازو و آقاقيا در روغن مورد و يا سائيده لادن در روغن مورد رضايت بخش است .
اگر ريزش موها در اثر انقباض و بسته شدن مسام در اثر خشكى و كثيفى پوست باشد، خشكى و يبوست مزاج خشكى و خشونت و سياهى در مو مشاهده ميشود، در كشش ، موها زود كنده شده و جدا مى شوند، درمان را با ترطيب و نرم كردن مزاج شروع كرده ، روغن بابونه و روغن گل براى ماساژ موها به كار برند، درمنه تركى و برنجاسف را جوشانده آب آن را براى ماساژ سر مصرف نمايند.
اگر ريزش مو در اثر تنگى مسام به علت رطوبت باشد باريكى مو و عدم آثار يبوست مشاهده مى شود، درمان را با حمام شروع كرده ، درمنه تركى و برنجاسف را جوشانده در حمام به سر مالند و با بوره و شوره و زهره گاو سر را ماساژ دهند.
روغن مورد
براى تهيه روغن مورد، سه قسمت مورد و يك قسمت روغن زيتون لازم است ، مورد را جوشانده آب آن را صاف كرده در روغن ها ريخته سپس ‍ بجوشانند تا آبها تبخير شود و روغن بمالند اين روغنها براى روئيدن و ريختن مو خيلى مؤثر است .
روغن آمله
براى سياه شدن مو بكار مى رود و بيشتر مانع ريختن و كمك به روئيدن مو مى نمايد. آمله ، مورد و ريشه كاج ، از هر كدام به نسبت مساوى جوشانده آب آن را در روغن كنجد ريخته دوباره بجوشانند و بمالند.
روغن نخود
100 گرم نخود را نرم كوبيده در 4 ليوان آب جوشانده تا يك ليوان شود سپس با 2 استكان روغن كنجد داخل كرده دوباره بجوشانند تا آبها تبخير شود، روزى سه مرتبه بمالند.
براى رشد و نمو موها
شستشو با برگ بيد، گل خطمى ، اسپرزه ، بومادارن ، بنفشه ، شاه تره ، اسطوخدوس ، آب سياهدانه .
براى روئيدن موى ابرو
2 عدد گردو و 10 عدد هسته خرما را با هم سوزانده و سپس سائيده در روغن زرده تخم مرغ حل كرده بمالند يا بادام تلخ و فندق را با هم سوزانده در روغن زيتون ريخته بمالند، يا فندق تنها را سوزانده بمالند.
براى روئيدن ، مو اين نسخه خيلى مؤثر است
بوره ارمنى و نشادر را بسوزانند و با سركه كهنه مخلوط كرده بمالند.
براى جلوگيرى از ريزش مو
لادن سه قسمت ، مازو و مر صاف مصطكى از هر يك 1 قسمت و قردمانا 2 قسمت ، كندر يك قسمت همه را نرم كوبيده در روغن گل حل كرده بمالند.
نسخه ديگر
آمله ، برگ شقايق ، برگ مورد، پرسياوشان ، سعد، سنبل الطيب ، برگ سرو، پوست گردوى تر، تخم چغندر، تخم كرفس از هر كدام به نسبت مساوى و دو برابر از خاكستر ريشه كاج ، آقاقيا، مصطكى ، دانه خرماى سوخته يك قسمت همه را نرم كوبيده با روغن گل سرخ بمالند.
نسخه مؤثر ديگر
آمله 30 گرم
مازو 10 گرم
پوست هليله زرد 10 گرم
تخم مورد 20 گرم
همه را نيم كوب كرده ، جوشانده سپس آب آنها را در روغن كنجد ريخته بجوشانند تا روغن بماند (روغن كنجد 200 گرم )
نسخه خيلى مؤثر ضد ريزش مو
آرد نخود 50 گرم
مورد 50 گرم
پرسياوشان 10 گرم
گل ريواس 10 گرم
بابونه 10 گرم
حنا 5 گرم
گل ارونه 5 گرم
شنبليله 10 گرم
گل زوفا 5 گرم
چهار مغز (گردو - بادام - فندق - پسته از هر كدام 50 گرم ) همه داروها را نرم سائيده يك استكان از داروها با يك ليوان آب جوش و يك تخم مرغ كامل و زرده و سفيده بهم آغشته هفته اى 2 بار به سر ضماد نمايند.
نسخه :
مورد 20 گرم
نخود 20 گرم
شنبليله 10 گرم
سياهدانه 20 گرم
پرسياوشان 10 گرم
قهوه 10 گرم
حنا 10 گرم
گل ريواس 10 گرم
مغزگردو 20 گرم
مغز بادام 20 گرم
مغز فندق 20 گرم
مغز پسته 20 گرم
همه را نرم كوبيده سائيده در هفته اى دوبار به سر ضماد نمايند (هر قسمت را در دو عدد تخم مرغ با زرده و سفيده داخل كرده به سر ضماد نمايند شب تا صبح يا صبح تا عصر به سر ضماد شود).
نسخه :
مورد 20 گرم
شقايق 15 گرم
مصطكى 10 گرم
تخم كرفس 15 گرم
آقاقيا 5 گرم
همه را جوشانده آب آن را در روغن كنجد ريخته دوباره بجوشانند تا آب تبخير شود روزانه سر را ماساژ دهند.
نسخه براى دراز شدن مو
گل سرخ 40 گرم
مورد 40 گرم
برگ درخت كاج 40 گرم
آمله 40 گرم
پرسياوشان 10 گرم
جوشانده روزانه سر را با آب آن بشويند.
براى رنگ آميزى موها
براى مشكى شدن موها 350 گرم سركه به اضافه 350 گرم شير را درهم جوشانده تا به قوام آيد بعدا پوست انار، هليله سياه ، آمله مقشر از هر كدام 150 گرم نرم كوبيده به شير اضافه نمايند سپس روزانه پس از شستن سر با آب ليموى رقيق شده آن دارو را به سر بمالند.
نسخه ديگر
كلاه بادنجان ، براده مس ، هليله سياه ، مازوى سبز و نخود سياه را به نسبت مساوى كوبيده در روغن كنجد حل كرده پس از چند روزى كه دارو ماند به سر بمالند.
نسخه ديگر
وسمه تازه و حنا را به نسبت مساوى خيسانده در براده آهن كه قبلا مدتى در سركه حل شده باشد ريخته پس از چندى بمالند.
نسخه ديگر
مورد، مازو، آمله ، زاج ، براده آهن ، وسمه ، هسته خرماى سوخته ، پوست انار را مخلوط كرده جوشانده روزانه سر را ماساژ دهند يا شستشوى سر با آب انبه بطور دائم .
نسخه ديگر
هليله سياه ، زاج ، مازو، همه را به نسبت مساوى در سركه حل كرده پس از چندى بمالند.
نسخه ديگر
ميخك ، حنا، به نسبت مساوى نرم كوبيده با روغن كنجد بمالند.
براى رنگ آميزى موى سفيد شده
حنا 20 گرم ، رنگ يا وسمه 20 گرم ، پوست يا گل گردو 10 گرم همه را نرم كوبيده سه شب به سر ضماد نمايند.
براى طلائى شدن موها و يا كم رنگ شدن موهاى مشكى
شستشو با آب اكسيژنه با شستشو با مرصاف و شوره به نسبت مساوى كه بايستى با هم خمير كنند يك شبانه روز بر سر ببندند و بعدا بشويند.
نسخه ديگر
زردچوبه 2 برابر، باقلاى مصرى 3 برابر، مازو يك برابر، سماق 5 برابر همه را خيسانده چند روز نگه دارند تا خوب خيس خورده سپس روزانه بر سر بمالند.
آنچه موى سر را سفيد مى كند
تخم ترب را نرم كوبيده يا كمى كافور و گوگرد سائيده يا زهره گاو آميخته بمالند فورا سفيد مى شود.
اگر بخواهند مو را كم رنگ يا سفيد نمايند پوست ترب خشك را با سركه حل كرده مقدارى زهره گاو را اضافه نموده بمالند يا موى را با گلاب تر كرده بعدا با گوگرد سوخته شده ماساژ دهند و سر را نيز روى بخور گوگرد بگيرند و پس از چند ساعت با سركه بشويند چندين مرتبه اين عمل را تكرار كنند تا سفيد شود يا طلق محلول را با شكر سرشته بمالند و اگر بخواهند كه موهاى سفيد شده سياه شود، با آب توتيا بشويند.
نسخه براى سياه شدن مو
حنا 5 گرم ، وسمه 20 گرم با آب سماق و آب انار ترش مخلوط كرده بمالند شستشو با آب برگ انبه .
نسخه ديگر:
گل شقايق را خشك كرده كوبيده در آب مورد خيس كرده پس از حل شدن بمالند.
نسخه ديگر:
افسنطين ، لادن ، ميوه كاج ، را جوشانده بمالند يا گوگرد و روغن زيتون .
نسخه براى نروئيدن مو
اقليما و سفيداب 2 جزء، زاج نيم جزء، در آب برگ شاه دانه خيس كرده پس ‍ از كندن مو بمالند و يا آب نارنج ، و يا كف دريا و زاج ، اقليما و سرنج را كوبيده در آب انجير حل كرده بمالند.
نسخه براى نروئيدن مو
پس از كندن آنها مغز گوسفند و آهك آب نديده را مخلوط كرده بمالند يا بذرالنج و اسپرزه و سركه يا آهك را در سركه حل كرده يا كف دريا و نشادر و برگ توت را نرم كوبيده در زهره گاو حل كرده بمالد. يا همگى را در مغز كوفته حل كرده پس از كندن موها مرتبا تا چند روزى به جاى موهاى كنده شده بمالند.
نسخه براى شوره سر
گل بنفشه ، آرد نخود، گل خطمى و سركه بمالند و با آب سبوس و آرد باقلا و آب اسپرزه بشويند.
نسخه براى شوره و موخوره سر
شستشوى با اشنان ريشه كبر، يا ميوه كبر، آب كلم ، آب چغندر، گل پر، گل ارمنى ، گل هميشه بهار و يا گل پنيرك (يك يا چند عدد آنها كافى است )
كوركهاى سر
گل ريواس ، شاه تره ، پوست ليموى ترش ، مورد، گل بنفشه ، شنبليله ، ميوه كاج ، گل ارمنى ، آب كرفس ، گوگرد، تخم كلم ، سياهدانه ، يك يا چند عدد آنها را براى شستشو انتخاب كنند يا 50 گرم مورد را جوشانده آب آن را با آب 20 گرم تخم خرفه و 10 گرم زاج كوبيده و آب برگ بادام تلخ همه را در روغن زيتون ريخته كمى بجوشانند و روزانه بمالند.
براى موليسك و شوره سر
پس از شستشوى محل روزانه از ضماد زير استفاده مى شود.
ابهل 10 گرم
افسنطين 10 گرم
پرسياوشان 5 گرم
درمنه تركى 10 گرم
قسط 5 گرم
كف دريا 5 گرم
همه را نرم كوبيده در روغن زيتون حل كرده بمالند يا پياز عنصل ، تخم ترب ، پرسياوشان ، كندش ، پس از شستشو با گل زوفا داروهاى فوق را نرم كوبيده در روغن كنجد يا زيتون و سركه حل كرده بمالند.
نسخه هاى مؤثر براى نروئيدن مو
نسخه ، هزارچشان ، انجير، ثوم (سير) را به نسبت مساوى جوشانده يا انجير را با آب برگ كنجد جوشانده يا از جوشانده باقلا، برنج ، نخود، يا آهك ، و آب خاكستر، چوب مو با نمك سوخته يا فاشرا (هزارچشان ) آميخته با پوست خشخاش ، بذرالنج ، و سركه سائيده بمالند. گل خطمى ، آهك و سركه جوشانده شستشو نمايند يا زرنيخ يك گرم سفيده تخم مرغ يك عدد را با جوشانده ميوه كاج بمالند.
يا خاكستر كبر را در شيره انجير پخته بمالند 5 گرم آهك و يك گرم زرنيخ ، 20 گرم ريشه ايرسا 2 گرم گوگرد زرد را در آب باقلا پخته بمالند.
خورد شدن يا شكستن موها
اگر موها به عللى شكننده و خورد شوند آن را موخوره گويند، اگر بتوانند موها را كوتاه كنند بهتر است براى درمان اين شكستگى مو، مرمكى 5 گرم نرم كوبيده در نصف ليوان سركه حل كرده جوشانده بمالند يا اينكه 5 عدد سير را در 50 گرم گل گندم جوشانده كمى سركه اضافه نموده روزانه سر را بشويند.
نسخه :
افسنطين 5 گرم
برگ شفتالو 15 گرم
مرزنجوش 5 گرم
انجره 5 گرم
پياز عنصل 5 گرم
گل گندم 15 گرم
همه را در يك ليوان آب بزرگ و يك استكان سركه جوشانده صاف كرده با آب آن سر را ماساژ دهند.
چربى سر
علت آن مصرف كردن چربى زياد با غذاهاست ، زياد شدن چربى در زير پوست سر به علت ازدياد چربى خون است .
درمان :
1 - شستشوى معده و دستگاه گوارشى و كم كردن چربيهاى خون بطور عموم با خوردن ايارجات ، ايارج فيقرا و اطريفل .
2 - بكار بردن داروهاى تميز كننده و از بين برنده چربى مثل وسمه ، نشادر، سبوسها، تخم خطمى ، بادام تلخ .
3 - گاهى با داروهاى تنگ كننده مسام مثل جوشانده مورد، بلوط، ميوه كاج .
4 - و ماليدن روغن زيتون و آب غوره .
نسخه ديگر:
سر را هر دو روز درميان با جوشانده آب ميوه كاج كه در آن مورد و نشادر حل كرده باشند بشويند يا سبوس يك كيلو، ميوه كاج يك كيلو، مقدارى از آن داروها را جوشانده به اندازه كافى مورد و كمى نشادر در آب آنها خيس ‍ كرده سر را بشويند.
دستورات زير براى حفظ مو و ريزش آن مؤثر است و كسانى كه مايلند موى آنها دچار ريزش و نابودى نگردد دستورات زير را رعايت نمايند تا موهاى آنها به حالت طبيعى باقى بمانند.
ماليدن روغنهاى لادن ، مورد، پرسياوشان ، شقايق ، سنبل ، سعد، مصطكى ، آمله ، و تخم چغندر، تخم كرفس مازو و يا خيسانده مورد در آب آمله و سپس در روغن كنجد توصيه مى شود.
براى تهيه روغنهاى فوق مقدارى از داروى لازم را جوشانده آب صاف شده آن را در روغن كنجد ريخته دوباره بجوشانند تا آب تبخير شود با اين روش ‍ روغن مطلوب به دست خواهد آمد.
كسانى كه از روغنهاى فوق مى خواهند استفاده نمايند بايستى با جوشانده هليله سياه و باقلا و آب چغندر قبلا سر را بشويند، ناگفته نماند كه اگر پوست درخت كاج را سوزانده و خاكستر آن را به روغنهاى بالا اضافه كنند نتيجه بهترى خواهد داد.
دستور زير براى بهداشت موى طويل مفيد است
آنچه در حفظ و نگهدارى مو در صفحات قبلى گذشت رعايت نمايند سپس ‍ از دستورات زير متابعت كنند.
نسخه :
گل سرخ 10 گرم
برگ مورد 40 گرم
برگ خشكيده درخت كاج 25 گرم
آمله 5 گرم
پرسياوشان 50 گرم
داروهاى فوق را نيم كوب كرده روزانه مقدارى از آن را جوشانده سر را چندين نوبت ماساژ دهند.
نسخه :
جوشانده برگ كدو و برگ كنجد، شستشوى موها با آب مورد و آب چغندر و كمى خردل .
نسخه :
جو پوست كنده 50 گرم ، آمله مقشر 15 گرم ، همه را جوشانده آب آن را در روغن بنفشه ريخته دوباره بجوشانند. تا آبها تبخير شود.
نسخه :
لادن 30 گرم ، آب برگ خطمى يك ليوان ، آب برگ كنجد يك ليوان ، آب برگ كدو يك ليوان ، اين داروها را در روغن كنجد حل كرده پس از جوشاندن ، روزانه سر را ماساژ دهند.
محمد زكرياى رازى عقيده دارد كه در بهار روغن مورد و در زمستان روغن نارگيل بمالند و از روغنهاى بسيار سرد (از نظر كيفيت ) بپرهيزند.
براى سيخ و راست ايستادن موها
يك روغن را انتخاب كرده با آب مخلوط كرده به سر بمالند براى اين كار روغن شبت بهتر است يا ماليدن لعاب اسپرزه .
براى خرمائى شدن رنگ مو
بايد صمغ كاج را با حنا و كمى سركه مخلوط كرده با زاج و كمى زعفران بهم آميخته ضماد كنند براى به دست آوردن صمغ كاج مى توان از جوشانده پوست درخت كاج براى اين منظور استفاده كرد.