براى اين كار اگر سخت باشد با روغن پيه مرغ ، روغن سداب ، يا روغن شبت محل را چرب نمايند و سپس مرزنجوش ، زيره ، برنجاسف ، نمك و اكليل و روغن زيتون به محل ضماد نمايند. محل درد را با جوشانده گل گندم ، تخم شنبليله ، باديان ، كرويا، اسطوخدوس ، تخم شبت ، بومادران و سبوس گندم بشويند به علت فراوانى و كثرت تنوع دملها در زير به چند گونه ضماد مؤثر براى تحليل دملها اشاره مى شود.
نسخه :
گل سرخ 20 گرم نرم سائيده در گلاب حل كرده كمى گرم نموده ضماد نمايند. صمغ عربى : آذاراقى و قنيل از هر كدام به نسبت مساوى نرم كوبيده پخته به كار برند. يا مغز تخم شنبليله تخم كتان - گل خطمى ، گل پنيرك ، تاجريزى ، خردل ، اكليل ، و كاكنج را به نسبت مساوى كوبيده در شير پخته يا زبل حمام را در آرد جو آميخته يا مغز پنبه دانه را در آب پخته يا زبل گوسفند و گل خطمى و برگ مورد را بهم آميخته ضماد كنند، برگ كنار از بين برنده و خشك كننده چرك نيز مى باشد، ديگر پياز پخته يا زنيان را در روغن كنجد بپزند، يا شلغم را به تنهائى پخته يا ماليدن روغن كرچك براى نرم شدن سفتى تومورها بكار برند.
يا اسپرزه ، روغن گل ، و سركه يا مقل سائيده با صابون يا زبان گنجشك يا برگ گشنيز كوبيده پخته ضماد نمايند.
دملهاى معروف به نام خنازير
براى درمان آنها از داروهاى پاك كننده بدن از سودا و بلغم استفاده مى شود و تقليل مقدار غذاى روزانه كنند و از خشم و غضب و آواز بلند خوددارى نمايند و از پماد محلل زير استفاده كنند.
تخم انجره ، خردل ، كف دريا، مقل ، زراوند، واشق به نسبت مساوى نرم كوبيده در روغن زيتون كهنه حل نموده تربد و كمى موم سفيد اضافه كرده ضماد نمايند اگر ضماد منضج و منفجره لازم شد از آرد گندم ، آرد جو و روغن زيتون يا تخم كتان ، شنبليله ، تخم مرو، ايرسا، را پخته قدرى زيل حمام اضافه كرده بكار برند (زيل حمام يعنى چلغوز كبوتر)
نسخه :
اين داروها به صورت خوراكى براى خنازير مفيد و مؤثر است .
هليله 15 گرم
افتيمون 10 گرم
آمله 10 گرم
تربد 5 گرم
بسفايج 5 گرم
اسطوخدوس 10 گرم
غدد خشك كننده گردن گوسفند 10 گرم
غاريقون 5 گرم
شيطرنج 5 گرم
انيسون 5 گرم
قرفه 5 گرم
ميخك 5 گرم
جوز هندى 5 گرم
هيل غرابى 5 گرم
مصطكى 5 گرم
همه را نرم كوبيده روزى 15 گرم هر دفعه 5 گرم به صورت كفلمه يا با مربا يا عسل ميل كنند.
نسخه ديگر
تربد 5 گرم
آنزورت 10 گرم
ايارج فيقرا 5 گرم
غاريقون 5 گرم
شحم حنظل 5 گرم
جاوشير 5 گرم
تخم تره 10 گرم
همه را نرم كوبيده سپس روزى چهار گرم 2 گرم صبح و 2 گرم عصر كفلمه نمايند.
نسخه براى ضماد
خون سياوشان ، گل ارمنى ، گل سرخ ، دانه مورد، تاجريزى ، گلنار برابر هم كوبيده در سفيده تخم مرغ حل كرده ضماد نمايند.
دملهاى كوچك به اندازه نخود گاهى بزرگ تر اما متحرك و بدون چسبندگى .
در اينجا تنقيه و پاكسازى خلط بلغمى كنند و حب غاريقون داده تا بزرگ نشود و بر روى آن ضمادهاى محلله گذارند اگر معالجه فوق نتيجه مثبت ندهد داروهاى پزنده چرك دهنده چنانچه قبلا بيان شده است يا روى اين تومورها اوشق ، خاكستر ريشه كلم ، صابون ، روغن گل و كمى آهك آب نديده مخلوط كرده روى تومور قرار دهند يا اوشق را در سركه حل كرده ضماد كنند.
دملهائى كه محتوى آنها چربى باشد (ليپوم ) قابل انفجار نيستند بايد آنها را خارج نمود ليكن اگر زاج زرد را كوبيده با آب گشنيز روى آنها بمالند يا سنگبينج بر آنها ضماد كنند يا برنج را با دوغ پخته به صورت خمير ضماد نمايند در كوچك شدن و از بين بردن آنها بى تاءثير نيست .
غدد سرطانى
اين تومورها از نظر طب گياهى ورمى است سوداوى كه از احتراق صفرا يا احتراق بلغم كه اندكى صفرا نيز با آن سوخته شده باشد پديد مى آيد و معتقدند كه سوداى طبيعى به تنهائى عامل اصلى آن نمى باشد اين بيمارى بدخيم در زنان در سينه و رحم و در مردان در پا و دستگاه گوارشى و دستگاه تناسلى ادرارى و گاهى در صورت ديده مى شود اما اين قانون كلى نيست هر جا كه ميل او باشد، مى تواند نزول اجلال فرمايد.
درمان :
اميد است با پيشرفت دانش پزشكى روزى فرا رسد كه بيمارى بدون درمانى وجود نداشته باشد.
ابوعلى سينا معتقد است كه هر دردى با گياهى درمان و هر گياهى دردى را درمان خواهد كرد (به اميد آن روز).
درمان مبتلايان سرطان و كم كردن خلط سوداوى
افتيمون ، را نرم كوبيده در ماءالجبين حل كرده مكرر بنوشند و از غذاهاى مولد خون رقيق مثل ماءالشعير، سوپ مرغ ، سوپ گوشت بره و بزغاله ، شيره تخمه خرفه خيار و خربزه استفاده كنند و از خوردن مولدات سودا كاملا بايد پرهيز كرد در ابتداء از ضماد ورق سرب حل شده در آب گشنيز و تاجريزى مرتب استفاده شود تا از بزرگ شدن آن حتى الامكان جلوگيرى كند (اين دستور به صورت ضماد به كار مى رود).
مرهم اسفيداج (سفيداب قلع )
اين دارو را با گل ارمنى و روغن زيتون و آب كاهو آميخته ضماد كنند و از ضماد اشياء قوى خوددارى نمايند، زيرا ممكن است باعث پراكندگى سلولهاى سرطانى شود. داروهاى گذشته را مى توان در اينجا نيز بكار برد ليكن بايد توجه داشت ، داروئى بكار برده شود كه باعث سفت شدن كامل تومور شده تا از اين طريق جريان تغذيه غده مختل شود و منجر به گچى شدن (كاليفيكاسيون ) داخل تومور گشته تا از دست اندازى بجاى ديگر جلوگيرى به عمل آيد و اين روش وقتى مؤثر است كه مبداء و منشاء اوليه تومور همان محلى باشد كه دارو گذارده ميشود در صورتى كه اين تومور از جاى ديگرى بدينجا آمده باشد هيچگونه معالجه اى سودبخش نخواهد بود.
داروئى كه مى تواند تومور را از رشد و نمو باز دارد قبلا در اين مبحث آمده است .
ليكن براى بهره بردارى بيشتر به شرح زيادترى احتياج است .
روغن گل 50 گرم ، آب گشنيز نصف ليوان ، آب تاجريزى نصف ليوان ، ورق سرب نازك 2 عدد سربها را بايستى روى جسم خشكى بسايند و آب آن را به محلولهاى فوق اضافه كنند از اين مايعات مرتبا روى محل بيمارى بمالند.
نسخه مشابه ديگر
سفيداب قلع 5 گرم
كات كبود 5 گرم
گل ارمنى 10 گرم
مردارشنگ 5 گرم
شادنج 5 گرم
آب بارهنگ يك استكان
نشاسته 10 گرم
صمغ عربى 5 گرم
موم 5 گرم
همه را نرم كوبيده در روغن گل ريخته آب بارهنگ را اضافه نموده روى محل درد ضماد كنند.
نسخه مشابه ديگر
كات كبود، گل ارمنى ، گل سرخ همه را نرم كوبيده در روغن گل ريخته يك خرچنگ را سوزانده خاكستر آن را به اين داروها اضافه كرده ضماد نمايند.
نسخه ضد سرطان
گل هميشه بهار 10 گرم يك فنجان عصر جوشانده به مدت زيادى مصرف نمايند تا 10 گرم سورنجان در سرطانهاى سخت صبح و عصر 5 گرم در سرطانهاى نيمه سخت جوشانده ميل شود.
نسخه خيلى مهم
پنير، مايه خرگوش ، را با ريشه كبر برابر هم سائيده در آب پخته به محل تومور سرطانى ضماد كنند.
نسخه خشك كننده تومورها
چنانچه گفته شد اگر بتوان هسته اوليه هر تومور سرطانى را به وسيله داروئى بى ضرر خشك كرده و از فعاليت باز داشت ، ممكن است به علت خفگى سلولهاى سرطانى و بى غذا ماندن آنها باعث از بين رفتن تومور گردد، داروهاى زير كم و بيش داراى چنين خاصيتى هستند.
نسخه :
كات كبود 10 گرم
سرب 10 گرم
سفيداب قلع 10 گرم
روغن وزغ يا روغن زرده تخم مرغ يك استكان
لعاب اسپرزه يك استكان
لعاب به دانه يك استكان
آب تاج ريزى يك استكان
در ظرف سربى حل كرده يا در ظرفى كه در آن مقدارى سرب سائيده باشند، همه داروها را پخته مخلوط كرده روى تومور سرطانى قرار دهند و روزانه تومور را با آب تاجريزى ، آب برگ خرفه بشويند.
مرهم سرطان
خردل ، تخم انجره ، زراوند طويل ، كف دريا، اوشق ، مقل از هر كدام برابر نرم كوبيده در روغن زيتون خمير كرده مقدارى موم آب كرده اضافه نمود ضماد نمايند.
براى شستشوى زخم هاى سرطانى
گزنه ، پر سياوشان ، آب پياز هر يك را به تنهائى جوشانده با آب آن زخم را شستشو نمايند، ضماد پوست اسب آبى يا آرد گرسنه به محل تومور مفيد است .
نسخه براى شستشوى زخمهاى سرطانى
از تمام داروهاى خشك كننده مى توان استفاده كرد مثل آنزورت و ريشه ايرسا و گزنه ، و صمغ انجدان .
زخمهاى پيشرونده
اين زخمها در اثر ميكروب مخصوصى به وجود آمده در 24 ساعت اول باعث نفوذ و خورده شدن نسج شده بطورى كه در همان وحله اول باعث گود شدن زخمها مى گردد.
درمان :
گرداگرد محل زخم را اگر بسوزانند از پيشروى آن جلوگيرى مى شود، درون زخم را با آب جوشيده و سركه رقيق شده بشويند تا ازاله عفونت و قطع رطوبت شود سپس گل ارمنى را كوبيده در برگ پخته شده كلم با كمى سركه و مقدارى روغن گل ريخته ضماد نمايند.
سياه شدن عضو (كانگرن )
بطوريكه گفته شد در اين بيمارى خون به عضو مربوطه نمى رسد لذا تغذيه مختل شده ، كم كم باعث پوسيدگى و مردگى نسوج آن مى گردد كه در وحله اول بايستى هر چه زودتر داروهائى كه باعث انبساط عروق مى شوند داده شود. در مراحل پيشرفته ، بيمارى لاعلاج شده گاهى لازم مى شود كه عضو قطع گردد.
داروهاى زير در مراحل اوليه بيمارى مؤثر است
زخم را با آب جوشانده پى زر (نى هاى رودخانه ) بشويند يا شستشوى زخم را با آب جوشيده گزنه ادامه داده ، سپس روى آن كوبيده پوست و برگ انجدان بپاشند و مرهم زير را روى تومور يا زخم قرار دهند.
نسخه :
مغز گردوى سوخته 5 دانه
مردار سنگ 10 گرم
وسمه 5 گرم
صبر زرد 5 گرم
خون سياوشان 5 گرم
آنزورت 10 گرم
همه را نرم كوبيده در 100 گرم روغن زيتون پخته ، ضماد بمالند.
داروهاى ضد سرطانى بطور عموم
بهتر از همه سورنجان است كه از آن كولشى سين به دست آورده اند.
اسفيداج ، ازان الغار، اذخرمكى (گورگياه ) مايه پنير، خرگوش وحشى ، اشق ، افتيمون ، انجدان ، انجيره ، گزنه ، باسليق ، تودرى يا قدامه ، توتيا، شنبليله ، خربق سياه ، خولنجان ، خيار شنبر يا فلوس ، رصاص يا ارزيق خرچنگ ، تخم لاك پشت ، تاجريزى ، كاكنج ، يا عروس پشت پرده ، غاليس ، كلم پيچ ، بابا آدم (فيل گوش يا لوف ) كاسنى ، زيباس ، مغزناخنك ، بنه ، اسپرزه ، حب الغار، (رند).
سالك يا كپه (ليشمانيوز)
اين بيمارى كه بصورت تك تك يا به صورت همه گيرى ديده مى شود، مرضى است مزاحم و سخت و استوار در مقابل درمان ، انگل آن در موش ‍ صحرائى است و به وسيله يك نوع پشه خاكى به انسان سرايت مى كند.
درمان :
ماليدن گل ارمنى حل شده در سركه روزى سه مرتبه و شستشوى محل زخم با آن توصيه مى شود در صورتيكه زخم عميق و فرو رفته باشد از اين نسخه استفاده شود.
نسخه :
زراوند گرد 5 گرم
زنگار (براده مس ) 10 گرم
اشق 10 گرم
خردل 5 گرم
نمك 5 گرم
مقل 5 گرم
زاج 5 گرم
همه را نرم كوبيده در روغن گندم و سركه و كمى عسل حل كرده پس از شستشوى زخم با داروهاى گذشته به محل زخم ضماد نمايند، موقعى كه گوشت و نسوج فاسد از بين رفت از نسخه زير بكار برند.
نسخه :
خاكستر چوب مو 3 قسمت
خاكستر گوشت سوخته 1 قسمت
قارا 4 قسمت
سركه مقدار كافى
همه را مخلوط كرده جوشانده تا كمى سفت شود روزانه زخم را با جوشانده مرهم گلى بشوئيد، سپس داروى فوق را روى آن ضماد نمايند، اين دارو كمى سوزش دارد.
نسخه :
كندر 5 گرم
تخم مورد 10 گرم
مردار سنگ 5 گرم
سفيداب قلع 5 گرم
موم 5 گرم
سقز 5 گرم
همه را نرم كوبيده در مقدارى لازم روغن زيتون پخته بطورى كه بصورت ضماد در آيد هر 24 ساعت يك مرتبه روى زخم قرار دهند.
نسخه ديگر
كات كبود 5 گرم
آرد گندم 10 گرم
زرده تخم مرغ 1 عدد
سفيداب قلع 10 گرم
همه را نرم كوبيده در يك استكان آب گشنيز حل كرده به محل زخم ضماد نمايند.
نسخه مجرب :
كندر 15 گرم
اشق 15 گرم
موم 5 گرم
سقز 15 گرم
همه را نرم كوبيده در 200 گرم روغن زيتون بپزند تا سفت و بصورت پماد شود، ضماد نمايند، اگر محل زخم را با محلول 5 گرم صبر زرد در نصف ليوان آب جوشيده ، بشويند بهتر است .
داروهاى زير براى تمام زخمهاى كهنه و پيشرفته مؤثر است و براى سالك نيز خيلى نتيجه خوب داده است .
نسخه :
اول زخم را با جوشانده (مريم گلى 10 گرم ، گل بومادران 10 گرم ، آويشن شيرازى 10 گرم ) بشويند سپس از داروهاى زير به صورت ضماد استفاده نمايند.
نسخه :
قنيل يا دارو كله 10 گرم
تخم مورد 10 گرم
مردار سنگ 5 گرم
گوگرد زرد 5 گرم
كات كبود 5 گرم
سفيداب قلع 5 گرم
بزرگ سفيد 10 گرم
دانه خطمى 5 گرم
تخم كرفس 10 گرم
همه را نرم كوبيده در 200 گرم سركه و 30 گرم قارا بپزند، روزانه به محل زخم ضماد نمايند.
بيماريهاى پوستى
جرب
جرب بثورات خورد و كوچكى شبيه به دانه ارزن تا دانه عدس قرمز رنگ و خارش دارى است كه با خارش شديدى مخصوصا در شبها در ناحيه دستها و انگشتان تظاهر مى نمايد.
عامل اصلى اين بيمارى انگلى به نام ساركوپت است كه شبها حركت كرده و در مسير حركت خود خارش شديدى ايجاد مى كند اين خارش گاهى در همه تن به وجود آمده و موجب ناراحتى شديد بيمار مى گردد. بيمارى واگيردارى است كه ممكن است همه اهالى يك منزل را آلوده نمايد. بثورات حاصله از بيمارى جرب گاهى با ترشح ماده زرد رنگى تواءم است ، زمانى بدون ترشح و خشك است در هر دو صورت باعث خارش شديد بدن بيمار خواهد شد.
درمان :
طبق معمول بايستى خلط غالب را معالجه و درمان كرد تا از پيشرفت بيمارى كاسته شود اگر علائم ازدياد صفرا در بيمار ديده شود، از جوشانده پوست هليله زرد، سنا، شاه تره ، ماميران ، و افسنطين از هر كدام 10 گرم براى 7 روز صبح و شب هر قسمت را جوشانده ميل نمايند شربت بنفشه يا يك گرم صبر زرد را در نصف ليوان آب تمرهندى حل كرده ميل نمايند اين عمل را سه روز صبح ناشتا انجام دهند آنگاه سه روز ترك كرده و دوباره سه روز ادامه دهند تا جميعا 9 روز شود اگر بيمار مبتلا به اسهال گردد 20 گرم روغن بادام شيرين ميل نمايد و 8 ساعت غذا تناول نكند اسهال قطع خواهد شد.
ماءالشعير، شربت بنفشه ، شربت آب ليمو، شربت تمرهندى ، ميل نمايند. عرق شاه تره هر روز صبح ناشتا نوشند و در حمام روزانه بدن را با آب برگ چغندر و گل پنيرك و كمى آب ليمو و سبوس گندم بشويند و آرد باقلا و آرد جو را مخلوط كرده در حمام به بدن بمالند پس از زمانى تاءمل بدن را با داروى زير بشويند.
نسخه :
سدر نيم كيلو
گل خطمى 50گرم
گل پنيرك 20 گرم
گل بنفشه 10 گرم
گل ريواس 50 گرم
شاه تره 20 گرم
برگ گردو 20 گرم
همه را نرم كوبيده مقدارى لازم از آن را خيسانده در حمام بدن خود را بشويند.
در صورتى كه بيمارى شديد و سخت بوده و موجب خارش بيشترى شده باشد آب كرفس ، روغن گل ، و سركه در حمام به بدن بمالند و از فرمول بالا براى ، شستشو استفاده كنند.
اگر خلط سودا غالب باشد پس از پاكسازى آن به وسيله افتيمون و شربت شاه تره مقدار يك گرم صبر زرد را به ماءالجبن يا به آب تمرهندى ميل كنند به مدت سه روز.
سپس دو گرم زردچوبه را نرم كوبيده در روغن گل و سركه حل كرده به محل خارش بمالند در صورتى كه خارش بيمار مبتلا زياد باشد هر روز مى توان مقدارى سبوس گندم را جوشانده ، صاف كرده با كمى آب ليمو ميل نمايند اين عمل را بايستى تا حصول بهبودى ادامه دهند روزانه با غذاى خود مقدارى سماق ، آب ليمو، شربت رب انار يا دوغ ترش مصرف نمايند.
در صورتيكه مزاج بيمار بلغمى باشد پس از پاكسازى آن با تربد، صبر، غاريقون ، شحم حنظل از هر كدام 5 گرم كه همه را بايستى نرم كوبيده در 250 گرم رب انار حل كرده روزى سه قاشق غذاخورى ميل نمايند و روزانه حنا و مردار سنگ از هر كدام 25 گرم ، شحم حنظل 10 گرم ، آرد عدس 250 گرم همه را مخلوط كرده مقدارى لازم از آن را قبلا خمير كرده كمى روغن اضافه به بدن بمالند يا اينكه جوشانده شنبليله و شحم حنظل بمالند بايد كاملا مواظب بود كه از داروهاى گرم چه از راه خوردن و چه از طريق شستشو استفاده نشود.
دستورات ديگر
عناب 25 گرم
سه پستان 15 گرم
گل بنفشه 15 گرم
ريشه كاسنى 25 گرم
ريشه شيرين بيان 25 گرم
همه را نيم كوب كرده 7 روز صبح و عصر جوشانده ميل نمايند يا صبر زرد 2 گرم تربد 10 گرم هليله زرد 15 گرم نرم كوبيده براى 7 روز با آب شاه تره مصرف كنند.
از داروهاى مجفف يا خشك كننده براى شستشو و مالش روى پوست بدن ميتوان استفاده كرد.
نسخه براى شستشوى جرب
شاه تره 20 گرم
تخم يا برگ ترشك 20 گرم
برگ خشك گردو 20 گرم
گل خطمى 15 گرم
مورد نيم كيلو
سدر نيم كيلو
پس از نرم كردن ، مقدارى لازم از دارو را خيسانده كمى سركه يا قارا اضافه نموده در حمام بمالند.
در صورتيكه بيمارى جرب با دانه هاى آبدار همراه باشد، مورد، پوست انار، روغن گل و گل بنفشه را مى توان نرم كوبيده در سركه حل كرده بمالند.
خارش يا حساسيت هاى پوستى
علت پيدايش اين بيمارى زياد و هر عامل ناسازگارى مى تواند موجب خارش گردد، از اين رو بهترين درمان از بين بردن عامل محرك آن است بطور كلى غذاها در پيدايش خارش و يا تحريك آن رل بسيار مهمى را به عهده دارند مثلا با خوردن غذاهاى نمك سود و ماهى كهنه و نمك زده و پنير كهنه و غذاهاى سرخ كرده اى كه با مواد رنگين و محرك مثل ، فلفل ، زنجبيل ، دارچين ، هل و ميخك و غيره تزئين شده باشند، بيمارى شدت مى يابد، درمان خارشها بطور كلى با از بين بردن عامل محرك سودبخش بوده و در بيشتر آنها مى توان از ماءالشعير و ماءالجبن استفاده نمود اين گونه بيماران از غذاهاى خنك بايستى استفاده كنند و مرتب حمام گيرند و با گل ارمنى 10 گرم كافور يك گرم سركه يك استكان آب زردچوبه يك استكان روغن بادام روغن گل از هر كدام نصف استكان همه را مخلوط كرده مكرر در حمام بمالند يا مازو را نرم كوبيده در سركه حل كرده با آرد عدس در سركه حل كرده و به آن روغن گل افزوده در حمام به بدن بمالند يا سركه و مورد و گل ارمنى يا ماليدن بوره و گل ارمنى و گلنار يا پوست انار يا آرد جو و تخم ترشك يا ريشه مرغ ، مريم گلى و آويشن يا آب برگ عناب و آب چغندر و آب كرفس و سركه بمالند، اگر محل خارش در لاى چين سرين (كفل ) باشد كمى زاج را بو داده در روغن بزرك حل كرده بمالند يا تخم كتان را جوشانده بمالند اگر خارش در محل بيضه ها باشد آقاقيا و ماميثا، از هر كدام 5 گرم ، صبر زرد 5/2 گرم ، نشادر 3 گرم ، نشاسته 15 گرم ، همه را نرم كوبيده در 2 استكان سركه حل كره بمالند.
در كسانى كه مدتى به خارش قسمتى از بدن مبتلا هستند كه باعث ناراحتى شديد آنها شده است ، بهترين معالجه زالو انداختن به آن ناحيه است خون گيرى و كم كردن آن ، داروى مؤثرى براى خارش بدن است انداختن زالو بر محل خارش و شستشوى آن با گل بنفشه و گل سرخ و گل نيلوفر سودمندتر است .
نسخه :
مبتلايان به خارش مى توانند هر روز صبح 5 گرم پوست هليله زرد را در نصف استكان سكنجبين و مقدار آب حل كرده بنوشند ادامه اين امر موجب رضايت بيمار است .
نسخه ضد خارش
پوست هليله زرد 5 گرم
تمرهندى 10 گرم
هليله كابلى 5 گرم
هليله سياه 5 گرم
گاوزبان 5 گرم
سنا 5 گرم
بسفايج 5 گرم
ريشه شيرين بيان 20 گرم
پر سياوشان 5 گرم
گل بنفشه 15 گرم
تخم كشوث 15 گرم
آلوچه خشكه 200 گرم
عناب 20 گرم
سه پستان 10 گرم
شاه تره 10 گرم
گل نيلوفر 5 گرم
پس از مخلوط كردن 30 قسمت شود هر قسمت را در يك ليوان آب جوش ‍ حل كرده پس از 8 ساعت جوشانده صاف نموده ناشتا ميل شود.
از مقدارى داروى فوق مى توان به دلخواه از نسبت تركيبات آنها كاست و براى هر چند روزيكه لازم باشد بكار برد عرق شاه تره ، عرق كاسنى ، شربت بنفشه ، و ليمو و عناب و زرشك و انار و سماق همه در اينجا مؤثرند.
نسخه ضد خارش و ضد اگزما
گوگرد زرد 5 گرم نرم سائيده در 40 گرم روغن كنجد حل كرده خوب تكان داده كه رسوب ننمايد روزانه به محل خارش بمالند.
شرى
بيمارى خارش دار مزاحمى است اكثر در مزاجهاى گرم و صفراوى به وجود آمده و موجب عدم آرامش بيمار مى گردد، بيمارى عبارت است از دانه هاى ريز قرمز خارش دار، زمانى دانه ها يا آبدار و گاهى خشك هستند دفعتا ظاهر شده و فرو مى نشيند شب ها بيشتر شده و با خارش محل ، بيمارى بدتر مى شود.
درمان :
در پرخونى ، خون گيرى و در صفراوى داروى ضد صفرا بكار برده مى شود و براى تلئين مزاج از آب انار و تمرهندى و آلو استفاده مى شود و در هنگام خارش اگر بدن را با آب گرم بشويند خارش كمتر مى شود. اگر تخم خربزه و سبوس گندم را جوشانده آب آن را بمالند خارش فرو مى نشيند.
و براى تبريد و تسكين شدت خارش و مانع شدن از افزايش ماده بيمارى زا و براى پاك سازى پوست و باز شدن مسام پوست ، اين دارو را بمالند.
گلاب و سركه از هر كدام نصف ليوان
در صورتيكه خارش و حرارت و گرمى پوست شديد باشد نيم گرم كافور در يك ليوان دوغ ترش يا يك ليوان شيره خرفه يا لعاب اسپرزه حل كرده در سه وعده ميل نمايند و 250 گرم آرد جو را با آب تاجريزى يا با آب برگ گشنيز حل كرده در حمام به بدن خود بمالند و پس از ساعتى بشويند براى اين كار از آرد عدس و آب گشنيز يا تاجريزى نيز ميتوان استفاده نمود.
سوپ مرغ كه در آن اسفناج ، خرفه ، برگ كاهو، و گشنيز، و كدو پخته شده باشد مفيد است مى توان اين سوپ را با تمرهندى يا با سركه و يا آب غوره ميل نمود.
نسخه :
صبر زرد 50/0 گرم (سه نخود)، آب برگ كاسنى ، يا عرق كاسنى يا آب تاجريزى حل كرده ميل نمايند اين عمل را مى توان سه روز صبح ناشتا انجام داد.
نسخه ضد خارش
آب چوب گز، شاه تره ، ريشه كاسنى ، و صندل به محل خارش بمالند و در حمام بدن را با مورد و شاه تره و تخم ترشك و برگ كدو كه از هر كدام به نسبت مساوى نرم كوبيده و خيسانده باشند، بشويند، به جاى صبر زرد در نسخه بالا ميتوان صبح 20 گرم عناب را جوشانده با نصف استكان سكنجبين و يك ليوان آب ميل نمود.
نسخه ضد خارش ، مخصوصا اگزما
يك عدد انار را خورد كرده در سركه بپزند تا كاملا له و به صورت خمير در آيد سپس تخم كدو و مغز تخم خربزه از هر كدام 25 گرم ، مازو 10 گرم ، زاج سفيد 5 گرم ، گوگرد زرد 5 گرم ، پوست هليله زرد 10 گرم همه اين داروها را نرم كوبيده به خمير فوق اضافه نموده روى محل خارش يا اگزما بمالند.
دانه هاى خارش دار سر
اين دانه ها كه در صورت و سر بيشتر ديده مى شود 2 نوع مى باشند نوع خشك و نوع تر كه اكثر با خارش و گاهى با سوزش خفيف همراه بوده و در بيخ موها، پشت گردن و در صورت و در موهاى ريش بيشتر ديده مى شود.
درمان :
پاك سازى بدن به وسيله افتيمون ، هليله زرد و شاه تره ، تغيير مزاج بيمار يا تعديل خلط غالب و گرفتن دوش متوالى روزانه و پرهيز از غذاهاى محرك و گرم اساس درمان را تشكيل مى دهد.