پس از تمام شدن اين دستور از روز پنجم از قرص بنفشه يا از ريشه كاسنى 10 گرم ، تاجريزى 5 گرم گل سرخ و گل شب بو هر كدام 5 گرم جوشانده صاف كرده با مغز فلوس 5 گرم به مدت سه روز مصرف نمايند. حال كه اين دستورات را عمل كرده اند از ضماد آرد جو، گل خطمى ، عدس ، گل بنفشه و برگ و گل شقايق هر كدام 10 گرم نرم كوبيده در روغن گل و سفيده تخم مرغ حل كرده خمير مزبور را ضماد كنند يا اسپرزه ، آب كدو، آب خيار، آب گشنيز، آب كاهو، آب گل هميشه بهار و كمى كافور به محل درد ضماد نمايند.
و نيز با مايعات فوق مفصل دردناك متورم را بشويند، اگر درد شديد باشد بذرالنج ، پوست خشخاش ، اسپرزه و آقاقيا و مغاث را با شير گاو حل كرده ضماد نمايند و با روغن گل و لعاب اسپرزه ماساژ دهند.
تركيبات : سورنجان با زيره كرمانى و هليله و مقل براى تسكين درد و برطرف كردن ورم بكار برده مى شود همزمان با مصرف سورنجان بايستى مفصل يا محل درد را با پيه مرغ و مغز ساق گاو و موم مالش دهند و با آب جوشيده بابونه ، شبت ، مغزناخنك ، سداب ، نعناع ، مرزنجوش ، ريشه كبر و جو كوبيده مرتبا مفصل دردناك را بشويند.
نسخه معجون
سورنجان 10 گرم
زيره 5 گرم
دارفلفل 5 گرم
پودينه باغى يا شهرى 5 گرم
نرم كوبيده با عسل روزى 10 گرم ميل شود (براى 7 روز)
نسخه براى ورم ، درد مفاصل و كمر و نقرس
گل سرخ 10 گرم
كنجد 20 گرم
شقايق 5 گرم
مقل 5 گرم
عود 5 گرم
جوزهندى 5 گرم
تخم شنبليله 10 گرم
سورنجان 10 گرم
جدوار 5 گرم
پودينه 10 گرم
زنيان 10 گرم
تخم شويد 10 گرم
تخم گشنيز 5 گرم
نرم كوبيده با گلاب و سركه بمالند.
نسخه براى دردهاى مفاصلى به صورت خوراكى
بابونه 10 گرم
بادرنجويه 15 گرم
بومادران 10 گرم
بوزيدان 10 گرم
اين داروها را نيم كوب كرده 6 روز جوشانده صبح و عصر ميل نمايند.
و از داروهاى اين نسخه بمالند. ميخك ، زنجبيل ، دارچين ، خولنجان ، سورنجان ، جوز هندى (در موم و روغن زيتون حل كرده بمالند).
نقرس
بيمارى است كه در اثر زياد شدن اسيد اوريك خون به وجود مى آيد علت ايجاد درد، در اثر جمع شدن رسوبات اوراتها در لابلاى مفاصل (مفصل انگشت بزرگ پا) است درمان اين بيمارى مثل درمان دردهاى مفصلى است كه قبلا گفته شده است ، فرمول معجون سورنجان و بقيه داروهاى آن از همه مفيدتر است زيرا سورنجان داراى كلشين است و داروى اصلى نقرس همان كلشى سين مى باشد، بقيه داروهاى ماليدنى و ضمادى قبلى نيز براى نقرس ‍ مفيد است .
مبتلايان به نقرس اگر مى توانند از ترياق كبير استفاده كند نتيجه بهترى به دست خواهند آورد تا داروهاى ديگر، بيماران نقرسى اگر روزانه بجاى آب از آب آلو و سكنجبين استفاده كنند بهتر است اگر التهاب و درد شديد باشد از نسخه زير استفاده نمايند.
آلوچه خشكه 20 گرم
عناب 100 گرم
زرشك 100 گرم
گل بنفشه 2 گرم
كاكنج 10 گرم
تخم گشنيز 5 گرم
تخم خرفه 10 گرم
تخم كاهو 10 گرم
بالنگو 10 گرم
همه را نيم كوب كرده 15 روز صبح و عصر جوشانده آب آن را با لعاب اسپرزه يا 5 گرم ترنجبين شيره كش شده ميل نمايند.
محل التهاب و درد را بايد با آب برگ چغندر و سكنجبين بشويند يا با گل ارمنى ، تخم شويد، تخم كرفس ، باديان ، زنيان ، آويشن شيرازى ، انيسون و تخم گشنيز از هر كدام به نسبت مساوى كوبيده در پيه يا روغن زيتون ريخته بمالند، ميتوان از چندتاى آنها نيز استفاده نمود.
خرفه در گلاب حل كرده قدرى كافور افزوده ضماد كنند دادن آب ترب و سكنجبين و تبديل مزاج به مزاج طبيعى باعث از بين رفتن رسوبات شده ، درد را ساكت مى كند.
بيماران مبتلا به نقرس مى توانند روزانه بجاى آب ماءالشعير نوشند و نيز بايستى از داروهاى زياد كننده ادرار استفاده نمايند و از غذاهاى غليظ و چرب و سرخ كرده و گوشت پرهيز كنند و غذاهاى سرد و رقيق مصرف نمايند.
رژيم مبتلايان به اسيداوريك
خوددارى از مصرف گوشت مخصوصا حيوانات جوان ، دل ، قلوه ، جگر، مغز، كله پاچه ، ماهى ، خاويار، تخم مرغ ، دوغ خيلى ترش ، چاى پررنگ ، كاكائو، قهوه ، باقلا، لوبيا و مواد ديگر پورين دار.
نسخه :
اين داروها در تسكين درد نقرس بسيار مؤثرند از جمله آنها:
انسيون 10 گرم
زيره كرمانى 10 گرم
فلفل سياه 5 گرم
زنيان 10 گرم
مغز دانه كاوشه 50 گرم
سليخه 5 گرم
زنجبيل 5 گرم
فرفيون 5 گرم
مصطكى 10 گرم
سورنجان 20 گرم
همه را نرم كوبيده روزى سه مرتبه هر دفعه 3 گرم با ماءالشعير ميل نمايند.
معجون
سورنجان 10 گرم
تخم كرفس 15 گرم
باديان 10 گرم
فلفل سفيد 5 گرم
آويشن 10 گرم
نمك هندى 3 گرم
كف دريا 3 گرم
بوزيدان 5 گرم
هليله زرد 15 گرم
گل سرخ 10 گرم
كنجد 50 گرم
زنجبيل 5 گرم
سورنجان 15 گرم
تربد (كلم صحرايى ) 10 گرم
همه را نرم كوبيده روزى سه مرتبه هر دفعه 5 گرم با آب ماءالشعير بخورند.
مسهل ضد رطوبات موضعى و منقى اعضاء از خلط غالب (عامل بيمارى زا)
ايارج فيقرا 15 گرم
افتيون 5 گرم
غاريقون 5 گرم
شحم حنظل 5 گرم
عسل 250 گرم
همه را نرم كوبيده در عسل ريخته خوب بسرشند روزى 3 قاشق مرباخورى
نسخه مؤثر براى ورم مفاصل و دردهاى پراكنده
زرنباد 5 گرم
درونج 5 گرم
تخم كرفس 10 گرم
دانه اسفند 5 گرم
سورنجان 10 گرم
پوست هليله زرد 10 گرم
صبر زرد 5 گرم
زنجبيل 5 گرم
باديان 5 گرم
زنيان 5 گرم
زبان گنجشك 10 گرم
مقل 5 گرم
گل نفشه 10 گرم
گل زوفا 10 گرم
همه را نرم كوبيده در مرباى بالنگ ريخته روزى سه قاشق مرباخورى .
درد عصب سياتيك يا عرق النساء
اين بيمارى كه فراوان ترين دردهاى كمر و پشت پاها را تشكيل مى دهد دامنگير بيشتر افراد چاق مى باشد دردهاى منتشره از عصب سياتيك بستگى به محل آزردگى عصبى دارد دو نوع درد سياتيك وجود دارد يكى مربوط به تنه عصب و ديگرى مربوط به شاخه هاى آن است دردهاى تنه اى بيشتر در اثر فشار مهره ها و تومورها و ديسكها و دردهاى شاخه اى اكثر مربوط به عوامل خارجى از قبيل ضربه - ورم - فشار و تغيير شكل مهره هاى ستون فقرات مى باشد.
داروهاى بيمارى نقرس و دردهاى مفصلى كم و بيش روى دردهاى سياتيكى مؤثر است .
حمام داروئى
مرزنجوش ، پودينه ، بومادران ، مغز ناخنك همه را به مقدار كافى جوشانده بيمار در آب آن بنشيند.
بيمار مبتلا به دردهاى سياتيكى مى تواند روزى دو گرم دانه اسفند كوبيده را در دو نوبت صبح و عصر كفلمه نمايند: اين عمل را تا پايان بهبودى درد بايستى ادامه دهند.
نسخه :
انغوره 5 گرم با كره حيوانى (50 گرم ) خوب مخلوط كرده مرتبا محل درد را ماساژ دهند.
نسخه :
جوزهندى 5 گرم
قرنفل 5 گرم
دارچين 5 گرم
پوست نارنج 10 گرم
گل سرخ 10 گرم
گل بنفشه 10 گرم
زرنباد 5 گرم
گل زوفا 10 گرم
حب الغار 5 گرم
اسطوخدوس 10 گرم
سورنجان 15 گرم
همه را نرم كوبيده در 250 گرم عسل ريخته روزى سه قاشق مرباخورى .
نسخه :
پوست هليله زرد 10 گرم
گل بنفشه 10 گرم
گل سرخ 5 گرم
تخم كرفس 15 گرم
تخم كاسنى 5 گرم
سورنجان 10 گرم
نرم كوبيده مثل دستور فوق عمل شود.
نسخه ساده اما مؤثر بر ضد دردهاى سياتيكى
نيم كيلو پوست سفيدار با پوست بيد و پوست و شاخه هاى زبان گنجشك نيم كوب كرده خوب جوشانيده تا به قوام آيد آب را بمالند.
نسخه مؤثر بر ورم و درد كمر ((سياتيك )) و مفصل زانو
بابونه 5 گرم
كتيرا 5 گرم
مغز ناخنك 5 گرم
تاجريزى 5 گرم
گل پنيرك 10 گرم
برگ كتان 10 گرم
مرزنجوش 10 گرم
آرد جو 25 گرم
همه را نرم كوبيده در 25 گرم موم و 4 استكان روغن كنجد حل كرده خوب بسرشند سپس قدرى از آن را روى پارچه نازكى قرار داده به محل درد يا تورم ضماد نمايند.
ورم
علت اين بيمارى زياد و متعدد بوده و شناسائى آن لازم است زيرا براى معالجه و درمان ، با شناخت علت آن مى توان نتيجه مطلوب را به دست آورد مثلا ورمهاى موضعى با ورم عمومى بدن يا ورم هاى داخلى و خارجى بدن با هم فرق داشته ، لذا محل استقرار ورم مهم است . ضرب خوردگيها، تصادفات ، تصادمات ، همه باعث ورم موضع آسيب ديده مى گردند، شكستگى هاى استخوانى تواءم با ورم و خون مردگيهاى زير پوستى و همراه با برآمدگى ، آبسه ها، عفونتها، پيدايش مايه در انساج همه تواءم با ازياد حجم خواهند بود، گستردگى و وسعت دامنه ورمها و متفاوت بودن درمان آنها، توجه خاصى را به خود جلب مى نمايد!
اگر ورم سطحى باشد با چشم ديده مى شود و اگر عمقى باشد از روى علائم و آثار آن پى به وجودش برده مى شود. ورمهائى كه داراى مبداء بلغمى بوده و در رسوبات و تركيبات آنها بلغم بكار رفته است كه در حقيقت جمع شدن مواد لنفى مى باشد معمولا بدون درد بوده ولى بيمار سنگينى خاصى را احساس مى كند اگر عامل بيمارى زا و رسوبات حاصله در محل تورم از مواد سوداوى باشد با صلابت و سفتى همراه است و آثار ديگر، سودا، در بيمار مشهود مى باشد.
درمان :
درمان اين بيمارى با احتياط و در عفونت هاى شديد بايستى از داروهائى شيميائى استفاده شود مثل ورم عمومى بدن به علت نارسائى حاد كليه و يا ورمهاى شديد مفصلى در روماتيسم حاد و غيره .
داروهاى گياهى كمكى به كم كردن ورم و گاهى در از بين بردن آنها كمك شايانى مى نمايند از جمله جوشانده حب الغار، گل بومادران ، افسنطين ، زيره ، ريشه ايرسا، كرويا، پودينه ، مرزنجوش اين داروها در ورمهاى بلغمى (به علت جمع شدن لنف ) بسيار نافع است ، ضماد زيره ، ضماد بومادران ، گوگرد و انيسون براى اين نوع ورم ها بسيار مؤثر است .
توجه بايد دانست كه گل بومادران در هنگام احتراق يا موقعى كه آن را پودر كرده موضعا به كار برند حرارت بسيار زيادى از خود خارج مى كند زيرا ثابت شده است كه داراى خاصيت اشعه مادون قرمز مى باشد.
نسخه :
روغن بادام ، روغن بومادران ، به نسبت مساوى كرده آرد باقلا و كمى سركه اضافه نموده بپزند تا به شكل خمير در آيد به موضع ورم ضماد نمايند در همان روزهاى اول آثار بهبودى و كم شدن تورم مشهود خواهد شد اين دستور براى ورم بيضه (اوركيت ) نيز بكار مى رود.
در ورم هائى كه به علت خونريزى زير پوستى ايجاد شده باشند داروهاى رادع مثل صندل سرخ و سفيد فوفل ، گل ارمنى ، ماميثا، آقاقيا، گل سرخ و غيره بكار مى رود بعضى ها معتقدند كه رادع و مرخى با هم داده شود (يعنى داروى پخش كننده و شل كننده با هم بكار برند).
داروهاى مرخيه (شل كننده )
مثل آرد جو، گشنيز تر، گل خطمى ، گل پنيرك و غيره .
داروهاى محلله مرخيه (شل كننده و حل كننده )
مثل بابونه ، اكليل ، تخم شويد و غيره .
داروهاى مرخيه محلله
مثل آرد باقلا، آرد خطمى ، گل پنيرك (خبازى ) بابونه و غيره .
داروهاى محلله
مثل بابونه اكليل ، تخم شنبليله و غيره .
رعايت دستورات زير براى ورمها بطور كلى لازم است .
1 - در ابتداى بيمارى هنگام پيدايش و شروع بايد از داروهاى رادع استفاده شود.
2 - در استقرار ماده از داروهاى رادع و مرخمى .
3 - در انتهاى بيمارى محلل مرخمى .
4 - كه مرحله انحطاط است محلل تنها بكار برند.
اگر ماده به تحليل نرود و ورم تمام نشود از داروهاى منضج يا پزنده مثل (تخم كتان ، انجير، چلغور كبوتر و غيره ) استفاده تا ماده پخته سرباز كند اگر در اين حال هم سرباز نكند بايستى محل تورم را كه مسلما با چرك زيادى تواءم است ، شكافت . و اين شكافتن موقعى فرا مى رسد كه : داروى منفجره داده شده باشد اگر با داروى منفجره چرك خارج نشد نوبت شكافتن فرا مى رسد.
در ورمهاى با علت خون مردگى ، خرفه را كوبيده در سركه محل كرده ضماد نمايند يا در داروهاى رادع گذشته را ضماد كنند اگر خون مردگى تواءم با درد شديد و التهاب باشد آب گل خطمى يا آب برگ خرفه يا كاهو يا ترشك يا خشخاش به كار برند.
نسخه مرهم رادع
گل ارمنى 10 گرم
گل مختوم 10 گرم
خون سياوشان 5 گرم
روغن گل 50 گرم
موم 5 گرم
داروها را كوبيده در مقدار كافى سركه حل كرده به صورت مرهم در بياورند و استعمال كنند.
نسخه رادع
گل ارمنى ، سفيده تخم مرغ ، روغن گل ، روغن بنفشه ، كاهو.
جالينوس عقيده دارد كه : اگر خون مردگى و ورم با درد شديد همراه باشد از داروهاى ملينه استفاده شود مثل آرد جو پخته شده در شير تواءم با سفيده تخم مرغ و لعاب اسپرزه ، پس از اينكه اين مرهم خشكيد، براى تسكين درد از ضماد گل بنفشه نيز مى توان استفاده نمود.
نسخه :
گل بنفشه 10 گرم
گل بومادران 5 گرم
مغزناخنك 10 گرم
تخم كتان 20 گرم
تخم شنبليله 20 گرم
گل خطمى 5 گرم
پخته ضماد نمايند.
اگر خون مردگى به له شدگى نسج تواءم باشد و مدتى جريان خون قطع گردد و تغذيه عضو آسيب ديده دچار اختلال شود، پوسيدگى و سياه شدگى در عضو پيدا شده كه باعث غانغاريا (كانگرن ) مى گردد. در اينجاست كه بايستى عمل جراحى انجام پذيرد. قبل از شروع كانگرن در صورتيكه عضو گرم باشد و جريان خون كمى در آن برقرار باشد و عضو گنديدگى و سياه شدگى نداشته باشد محل ورم را شرط زده يعنى تا حد امكان كارى كنند كه از آن محل خون جارى شود تا خونهاى سياه و فاسد شده خارج گردد، سپس از دستورات زير پيروى كنند.
نسخه براى جلوگيرى از كانگرن
اين داروها مانع عفونت و قاطع رطوبت يا ترشحات و گنديدگى هستند. مثل آرد گرسنه ((گاودانه )) سكنجبين يا مازو و گل ارمنى و زاج از هر كدام 5 گرم نرم كوبيده در 2 قاشق عسل حل كرده ضماد نمايند.
اگر رنگ ورم آبى باشد مرتبا آن را با آب گرم شستشو داده از آرد عدس كه در عسل حل كرده باشد ضماد كنند اگر ورم رو به سفتى گذارده باشد بايد گاهى ملين و زمانى از محللها ضماد كنند تا سفت تر نشود زيرا سفت شدن ورم باعث نرسيدن خون و شروع كانگرن خواهد شد و اگر كاملا كانگرن پيش آمد بايد هر چه زودتر قطع عضو نمايند تا سبب آسيب ساير اعضاء نشود.
ورم با علت صفرا كه شكل آن شبيه باد سرخ مى باشد، درمان با شربت بنفشه ، عناب ، شربت ليمو و نارنج به مدت سه روز بعدا كدوى رنده كرده و آب برگ خرفه و كاهو و بارهنگ و تاجريزى و گشنيز و صندل و فوفل با لعاب اسپرزه و قدرى سركه ضماد نمايند در اينجا به ضمادهاى حل كننده احتياجى نيست .
ورم غدد لنفاوى (پشگ )
علت پيدايش اين ورمها دفاعى است كه بدن در مقابل ورود ميكروبها، انگلها، قارچها و غيره از خود نشان ميدهد معمولا هر جا پشگى وجود داشته باشد زخم ، عفونت و آثار ورود ميكروب به بدن را بايستى در آنجا جستجو كرد. عفونتهاى داخلى بدن و بيماريهاى بدخيم و بيماريهاى خونى و غيره غدد لنفاوى بدن را بزرگ مى نمايد در هر صورت با مشاهده و لمس ‍ پشگها، بايستى به عفونتها مشكوك شده راه درمان ، پيدا كردن علت اصلى و رفع آن و پاكسازى بدن از خلط غالب است ، سپس داروهاى مرخى مثل گل خطمى ، گل بنفشه و تخم مرو را با موم و روغن مخلوط كرده ضماد نمايند استعمال و به كار بردن داروهاى رادع در اينجا ممنوع است مخصوصا اگر تعداد پشگها زياد باشد.
پس از دادن داروهاى مرخى (داروهاى شل و نرم كننده ) بايستى داروهاى محلل به كار برند اگر غدد لنفاوى رو به كوچك شدن گذارده و جمع شوند، منضج و منفجر كننده بكار برند. در ورمهائى كه مبداء آنها زخم و عفونت يا عامل ديگر باشد 10 گرم زرنباد را كوبيده در آب خمير كرده ضماد نمايند يا برگ توت سياه سائيده ضماد نمايند اگر بخواهند سرباز كند از گذاردن ضماد برگ توت موقعى كه پشك خوب نرم شده باشد استفاده كنند ضماد برگ شانه يا تخم كتان ، اسپرزه ، گل خطمى و خمير ترش مفيد است يا آجر را پخته نرم كوبيده با روغن كرچك خمير كرده ضماد نمايند تا باعث پخته شدن و سرباز كردن پشگ گردد.
مالش پشگها بطور عموم با روغن زيتون اكثرا مفيد واقع مى شود.
اين نكته لازم به تذكر است كه با دادن مبردات و رادعات ، چون صندل ، آقاقيا، فوفل ، گل ارمنى ، گلاب ، آب گشنيز و كاهو در ابتداى شروع بيمارى يعنى زمانى كه پشگها در حال بزرگ شدن هستند خيلى مفيد و مؤثرتر است . هنگامى كه بيمارى استقرار پيدا كرد دادن محلل ها مثل بابونه ، گل خطمى ، تخم شنبليله ، مغزناخنك توصيه مى گردد در اين موقع فقط داروهاى حل كننده مؤثرند اگر تورم با درد و فشار همراه باشد، منضجاتى مثل بزرگ ، تخم شنبليله ، انجير، شير مرو به محللها اضافه نمايند.
ضماد
اين داروها كه در اين ضماد به كار برده مى شوند، داراى چند خاصيت مى باشند از جمله تومورهاى ابتدائى را تحليل برده و تومورهاى نرم شده را منفجر نموده و آنها كه نيمه خام شكافته شده باشند نرم نموده آماده سرباز كردن مى نمايد اين داروها عبارتند از گل شيره ، انگور (گلى است كه در ظرفهاى شيره انگور ته نشين شده است ) تخم شنبليله ، تخم كتان از هر كدام 15 گرم صبر زرد، صابون مقل ، ريوند از هر كدام 5 گرم همه را نرم كرده در گل شيره انگور ريخته ضماد نمايند، اگر بخواهند تومورى سرباز كند از داروهاى زير بكار برند.
قرفه ، اسپرزه ، تخم شنبليله ، صبر يا مقل و آرد جو و صابون و پياز پخته .
دمل
ميكروبها، قارچها، باكتريها و همه عوامل چرك زا باعث به وجود آمدن اينگونه تومورها مى گردند. گاهى اين تومورها بزرگ شده و به صورت تومور چركين كه پس از سرباز كردن سوراخ سوراخ مى باشد، روى بدن پيدا مى شوند كه اكثر آنها را با شكافتن و فتيله گذاردن ميتوان درمان نمود اين دملها را كفكيرگ گويند.
درمان :
مبارزه با خلط غالب يعنى عامل بيمارى زا و رسوبات املاح اضافى و عواملى كه باعث بهم خوردگى فرمول خونى شده باشند از قبيل كم شدن ها يا زياد شدنها و هرگونه تغييراتى كه باعث به وجود آمدن بيمارى شده باشد ((مثل ميكروبها)) خلط غالب نامند اين دگرگونيها همه در اثر خلط غالب يا عامل بيمارى زائى است .
سه روز اول را با داروهاى رادع مثل فوفل ، صندل ، برگ خرفه ، تاجريزى (همه را نرم كوبيده در گلاب حل كرده به صورت ضماد بكار برند) از روز سوم لعاب اسپرزه يا مفيد تخم مرغ آميخته روى تومور گذارند تا در تسكين درد كمك نمايد و ماده محتوى تومور را جمع نمايد موقعى كه ماده جمع شد يعنى تومور به قوام طبيعى خود رسيد و تورم اصراف آن كم شد مى توان داروهاى منضج بكار برد تا در پخته شدن محتويات محل تورم كمك نمايد. با اين معالجه بايستى غده متورم سرباز كند در غير اينصورت لاجرم با عمل جراحى شكافته و چرك آن خارج ميگردد.
پس از سرباز كردن در صورتى كه عفونت و چرك زيادى هنوز در غده باقى ماده باشد درمان زير را بايستى بكار برد.
مر 10 گرم
صبر زرد 10 گرم
مازو 10 گرم
گلنار 10 گرم
زردچوبه 5 گرم
همه را نرم كوبيده روى زخم بپاشند.
نسخه براى روئيدن گوشت نو بر زخم ها
كندر، ايرسا، آرد گرسنه يا گاودانه ، زراوند، جاوشير، يكى يا چند تاى از اين داروها را جوشانده زخم را به وسيله آن بشويند.
براى حل و از بين بردن غده ها معتقدند كه در غده هاى صفراوى رادع بايستى سرد و تر و در دموى سرد و خشك و در سوداوى گرم و تر و در بلغمى مزاجها رادع گرم و خشك به كار برند و سه گونه رادع وجود دارد خاص ، قوى ، ضعيف .
در دملهاى زير استعمال رادع مضر بلكه مهلك است .
1 - دملى كه در دستگاه منى ساز باشد.
2 - دمل هاى سمى يا عفونى .
3 - دمل بحرانى .
4 - دملى كه از ماده غليظ باشد.
5 - دملى كه ماده او پخش اعضاء گردد يا تومورهاى چركى كه ممكن است چرك و ميكروبهاى موجود در آن منتشر در ساير اعضاء به وسيله خون گردد.
6 - دملهائى كه از ضربه پديد آمده باشند (زيرا ممكن است مواد سمى كه در اثر له شدن تارهاى عضلانى ، گلبولها و سلولهاى منطقه آسيب ديده وارد خون شود).
7 - دملهاى امتلائى ، زيرا بدن در اينجا كشش ماده بيمارى زائى را ندارد.
8 - دملهائى كه در بدنهاى ضعيف و لاغر باشد.
9 - دمل هاى نزديك حواس پنجگانه .
10 - دمل هاى خطرناك .
براى حل شدن و از بين رفتن دملها در شروع مرض رادع و محلل بكار برده مى شود تا زود نتيجه درمان مثبت شود در زمانى كه حجم تومورها در حالت پيشرفت مى باشد رادع دو برابر محلل بكار برده مى شود در انتها و پايان بيمارى رادع و محلل برابر هم و در پايان و دوران انحطاط بايستى محلل انها بكار برند در صورتى كه سفتى يا درد يا براقى محل وجود داشته باشد مى توان چند روزى داروى منضج روى آن قرار داد و كمى داروى رادع رقيق شده نيم گرم نيز جايز است .
گفتار جوانس
((محلل آن است كه ماده غليظ را به حرارتى ضعيف ، رقيق كرده تنقيح مسام نموده دفع كند، پس معتدل مائل به نرمى و رقيق الجوهر باشد)) توجه را بدين طريق معطوف مى دارد كه محلل خاص ، گرم و خشك است (به درجه سوم ) لذا بايستى موقعى به كار رود كه تحليل قوى لازم باشد محلل معتدل داروئى است كه براى از بين بردن دملهاى حاد و رقيق كه در زير جلد وجود داشته باشند بكار مى رود.
ادويه محلله
بر نجاسف ، مغز ناخنك ، پودينه ، شبت ، كرفس ، سير، پياز، اسطوخدوس ، افسنطين ، اذان الغار، انيسون و سركه ، پى زر، گل بنفشه ، مغز حرام ، يا كلم پخته و شاهى و سفيده تخم مرغ .
تخمه جات محلل : مثل باديان ، تخم شنبليله ، تخم گشنيز، انيسون ، زيره ، تخم خطمى و غيره .
ريشه هاى محلل : ريشه گاوزبان ، ريشه خياردشتى ، ايرسا، ريشه فاشرا، ريشه شلغم .
آردهاى محلله : آرد جو، آرد باقلا، آرد سبوس گندم ، مغز نان ، آرد فندق و غيره .
صمغهاى محلل : لادن ، موم ، زوفاى تر، اوشق ، جاوشير، مقل و غيره .
روغن محلل : روغن بادام ، برنجاسف ، روغن شبت ، روغن مرزنجوش ، روغن سداب و غيره .
مراهم محلله : مرهم جيوه و ورقهاى سرب و غيره .
شحوم محلله : پيه مرغ ، پيه پرندگان ، پيه كليه گوسفند، پيه گوساله ، زهره گاو، پشم كهنه ميش و غيره .
دستورات كلى براى معالجه يك دمل
در بدو شروع از زردچوبه سائيده شده در روغن كنجد به صورت ضماد استفاده كنند يا گل و لاى ته نشين شده در ظرفهاى انگور و با خردل سائيده ضماد نمايند يا مقل و كنجد سياه سائيده بكار برند تا دمل نضج يافته (شل شده ) و به اصطلاح پخته و سرباز كنند يا صابون و سرب را پخته براى رسيدن دمل به كار برند. ممكن است اين دملها در داخل بدن در دستگاه ادرارى تناسلى و ريه و در روده ها و گاهى در مغز ايجاد شده باشد كه در اثر عفونت ، سرانجام به گند تمامى خون بدن انجاميده باعث هلاكت گردد در صورت وجود چنين دملهائى علائم بيمارى خيلى شديدتر و تب و گاهى لرز وجود خواهد داشت .
تومور يا دمل دستگاه گوارشى ممكن است سرباز كرده چرك از راه مدفوع خارج شود. در صورتيكه دملى در روده ها پيدا شود و باعث نفخ و درد شديد گردد، داروهاى زير براى كم كردن نفخ ، گاز و درد مفيد خواهد بود.
نسخه :
زيره 5 گرم
باديان 5 گرم
زنيان 5 گرم
كرويا (شاه ريزه ) 5 گرم
تخم شبت 5 گرم
بومادران 5 گرم
اكليل 5 گرم
پس از نيم كوب كردن چهار روز صبح و عصر پس از جوشانيدن ، صاف كرده ميل نمايند.
اين داورها را نيز مى توان جوشانده صاف كرده به صورت تنقيه به كار برند.
دملهاى خارج از بدن را بايستى طبق روش درمان غدد متورم ، معالجه و پى گيرى نمود.