ماءالاصول يا افتيمون يا ماءالجبن با افتيمون و ماليدن روغن شب بو به ناحيه كبد.
نسخه مؤثر براى نيرو و قدرت كبد.
ريشه كاسنى ، تخم كشوث ، شاه تره ، بادرنجويه ، تخم خيار و خربزه ، ترنجبين ماءالشعير، آب انار، شربت غوره ، شربت آب ليمو، زرشك و عناب .
انسداد مجارى صفراوى
علل بيشمارى باعث انسداد مجارى داخل كبد مى شود از جمله ورم ، عفونت ها، چربى بيش از حد سرطان ، تومورها، كيست ها، و رسوبات و غيره و معتقدند كه آب خوردن زياد بعد از غذا مخصوصا اگر غذا چرب باشد پيامبر گرامى محمد مصطفى (صلى الله عليه و آله ) فرمود شرب الماء على اثر الدسم يهيج الداء يعنى زيادى آب خوردن بعد از غذاهاى چرب زيان آور است . حركت هاى خيلى سخت بعد از غذا و حمام و دوش آب گرفتن بعد از شكم پر.
درمان :
بر حسب علت و سبب معالجه شروع مى شود و با برطرف شدن آن مجارى باز و كبد به حالت عادى بر خواهد گشت .
بطور كلى داروهاى زير در انسداد مجارى كبدى مورد مصرف قرار مى گيرد.
روغن كرچك با ماءالاصول ، تخم خيار، تخم خربزه ، شيره كش شده با جوشانده ريشه كاسنى يا عرق كاسنى و تخم كشوث و پرسياوشان .
آب بارهنگ و آب باديان را گرفته با سكنجبين يا آب كاسنى يا سكنجبين اگر مزاج سرد باشد سكنجبين با جوشانده اسارون ، سليخه افتيمون ، تخم كرفس و انيسون آميخته بكار برند.
در مزاجهاى سرد كه انسداد كبدى همراه آن باشد از جوشانده باديان ، كاسنى ، اذخر، تخم كرفس ريشه كبر و افسنطين از هر كدام 10 گرم به مدت 7 روز به كار برده مى شود.
در گرفتگى مجراى كبدى از نرم كننده هائى (ملين نات ) مثل كبر، قسط، غافث ، روغن بادام مر، غاريقون و سكنجبين استفاده مى شود و بازكننده هائى (مفتحات ) مثل گل خطمى ، گل شب بو، گل پنيرك بابونه ، مغز ناخنك و غيره مفيد است ، اين داروها را هم از طريق داخلى به صورت جوشانده و هم از راه خارجى به صورت ضماد و آب زن به كار مى برند.
اگر انسداد سخت و شديد باشد از 5 گرم صبر زرد محلول به آب تره استفاده ميگردد يا ريوند، مرزنجوش ، كبر از هر كدام 5 گرم نرم كوبيده با شربت گل يا گلاب صبح و عصر قبل از غذا مصرف نمايند.
تخم ترشك ، آب مرزنجوش به صورت جوشانده با شكر مفيد است .
نسخه :
ريوند 10 گرم
عصاره غافث 5 گرم
غاريقون 5 گرم
قند يا شكر 20 گرم
نرم كوبيده روزى سه قاشق مربا خورى اين نسخه ملين طبع ، مفتح يا باز كننده مجارى كبد بوده و براى آب آوردن شكم (استسقاء يا اسيت ) و ديگر امراض كبدى نافع است .
غذاها و داروهاى پاك كننده (منقى )
ريشه كاسنى براى انواع دردهاى كبدى مفيد است و در مزاجهاى گرم داورى مؤثر سكنجبين است و در مزاجهاى سرد از داروهاى گرم و عسل و گل قند و نيز در مزاجهاى گرم خارخسك جوشانده با سركه و سكنجبين و تخم ترشك و آب انار ميخوش مفيد است .
كشمش براى مزاج سرد مفيد و براى انسداد مجارى كبدى تمرهندى و كشوت نيز نافع است .
ريوند، تخم كرفس ، انيسون ، قسط، نعناع ، عرق كاسنى ، عرق جوز، اسارون ، همه مقوى كبد هستند 10 گرم از هر يك از آنها را به تنهائى به صورت جوشانده با سكنجبين مى توان مصرف نمود، داروهاى فوق بازكننده مجارى كبد نيز مى باشند.
آب آوردن شكم (آسيت )
داروهاى مؤثر بر اين بيمارى مثل معالجه و درمان ((نارسائى كبد در حالت سردى )) است .
پاكسازى بدن از جرم و رسوبات بيمارى با ايارج فيقرا ميسر است .
ترياق اربعه 5 گرم با ماءالاصول مفيد است .
زنيان و انيسون از هر كدام 5 گرم جوشانده ميل نمايند (صبح و عصر)
زنيان 5 گرم ، تخم كرفس 10 گرم جوشانده دو روز مصرف نمايند.
نسخه :
هليله سياه 15 گرم
غاريقون 5 گرم
تربد 10 گرم
عسل 250 گرم
با عسل مخلوط كره روزى سه قاشق مربا خورى .
اگر بدن ورم داشته باشد براى خروج آن از داروهاى فوق بكار برده ميشود. و داروهاى زير را هم مى توان بر بدن ضماد كرده تا در خروج ورم كمك نمايد.
بوره ارمنى را با بابونه آميخته در آب جوش حل كرده ضماد كنند يا نمك را در پيه گاو حل كرده يا زراوند گرد را در روغن سوسن و يا دارچين ، (سليخه ) و وج را كوبيده با روغن سوسن بمالند اين داروها را بهرجائى كه ورم داشته باشد اگر ماليده شود آن عضو كوچك شده و يا لاغر مى شود اين لاغر كردن را مى توان از شن داغ و گرم كه عضو در آن قرار گيرد، استفاده كرد، حتى ميتوان بيمار را لخت كرده بدن او را غير از سر، در زير شن پنهان كرد، البته بايد مراقبت كرد كه شنها خيلى داغ نباشد كه بدن بيمار را بسوزاند، آب چشمه هاى گوگرددار نيز براى لاغر كردن بدن براى دردهاى مفصلى كه با ورم تواءم باشد خيلى مفيد است ، شستن بدن در آب دريا نيز باعث لاغر شدن مى گردد.
نسخه :
فلفل 5 گرم
ريوند 10گرم
غاريقون 5گرم
تربد 5گرم
انيسون 5گرم
زراوند 5گرم
همه را نرم كوبيده روزى سه قاشق مرباخورى كفلمه نمايند.
شربت هليله ، شربت گل سرخ ، شربت گل بنفشه ، براى پاكسازى بدن از املاح و جرم اضافى ، بسيار نافع است (مثل املاح صفراوى ).
نظريه ابن سينا
مبتلايان به آب آوردن انساج ، اگر مدتى زياد انار مصرف كنند در بهبودى آنها خيلى مؤثر است يا رب انار را شربت كرده هر روز سه مرتبه ميل كنند. دادن آب ترب و سكنجبين به مدت خيلى زياد مثلا سه ماه از پيشرفت بيمارى جلوگيرى كرده گاهى ممكن است بهبودى كامل به دست آيد شير شتر نيز به همين طريق موثر است لاكن براى گرم مزاجان خوب نيست ، معتقدند كه بجاى آب و غذا فقط شير مصرف شود، شير خر هم چنين خاصيتى را داراست وليكن بايستى به مدت چند ماه داده شود بجاى شيرهاى فوق ميتوان هر روز صبح براى يك ماه اين نسخه را به كار برد.
نسخه :
عرق گل ، عرق مورد عرق فرنجمشك ، از هر كدام نصف ليوان روزانه ميل شود. اگر روزانه 5 گرم انيسون را نرم كوبيده با عرقهاى فوق بكار برند اثرات بيشترى به دست خواهد آمد اين دستورات براى زيادى آب انساج و شكم هر دو مفيد است .
اگر آب فقط در شكم باشد و صفاق پر از مايع گرديده باشد دستورات زير مفيدتر است .
1- پاكسازى بدن 2 كم كردن غذا و مايعات مخصوصا آب 3 دادن داروهاى مدر 4 مصرف شربت ريشه كاسنى ، تخمه كاسنى ، ريشه باديان ، تخم باديان ، تخم كرفس ، شربت ريشه كرفس ، تخم كشوث ، تخم خربزه و ترنجبين داروها را نيم كوب كرده جوشانيده ترنجبين و تخمه جات را شيره كش كرده با هم صبح ناشتا هر روز ميل نمايند (مقدار داروها هر كدام 15 گرم ، تخم خربزه و خيار از هر كدام 50 گرم ، ترنجبين 100 گرم ) داروهاى فوق را ميتوان همراه با عرق نعناع مصرف نمود شير شتر و ترياق اربعه را نيز ميتوان تواما بكار برد، آب برگ كاسنى و آب ترب با هم مفيد مى باشند.
نسخه براى زياد شدن ادرار (مدر)
اسارون 10گرم
باديان 10گرم
تخمه كرفس 15گرم
وج 5گرم
پودينه 10گرم
مارچوبه 5گرم
كاكنج 5گرم
اين جوشانده را به مدت 12 روز صبح ناشتا و عصر ميل نمايند بجاى آب از عرق باديان يا عرق كاسنى ميتوان استفاده كرد، از خوردن حبوبات بهتر است خوددارى شود.
نسخه ديگر
مرزنجوش 15گرم
گل سرخ 5گرم
ريشه كاسنى 20گرم
اين جوشانده براى 6 روز صبح و عصر ميل نمايند.
بيماران مبتلا به اسيت يا مايع درون شكم ، بايستى چند ماه از خوردن آب خوددارى كرده بجاى آن عرق كاسنى بنوشند و در ضمن معالجه داروهاى زير را كه مقوى كبد است ، بكار برند:
مثل افسنطين ، تخم كشوث ، غافث ، ريشه كاسنى ، تاجريزى ، سنبل ، و ريوند خوردن روزانه 5 گرم از جوشانده برگ نيلوفر به مدت زيادى تاءثير در بهبودى بيمار خواهد داشت .
نسخه :
آب كاسنى ريشه خرفه و سكنجبين هر سه تواءم در بر طرف كردن مايع شكم مؤثر است .
آب انار گل سرخ ، غافث ، تخم كشوث و شكر يا آب انار طباشير و كاسنى و باديان و تخم كرفس و عاقرقرها و سكنجبين و يا مصطكى را با افتيمون و تخم كرفس كوبيده در سكنجبين ريخته مصرف نمائيد.
نسخه :
اين دستور براى پاكسازى در بيشتر امراض بدن داده مى شود (به نام جوشانده هليله )
سنا 5گرم
هليله سياه 10گرم
پوست هليله زرد10گرم
هليله كابلى 5گرم
آمله مقشر 15گرم
گل بنفشه 15گرم
گل نيلوفر 5گرم
ريشه كاسنى 10گرم
آلوچه خشكه 100گرم
عناب 100گرم
سه پستان 15گرم
مغز فلوس 5گرم
ترنجبين 100گرم
اين دستور براى 15 روز صبح و عصر به صورت جوشانده مصرف مى شود ترنجبين را بايد روزانه شيره كش كرده به جوشانده اضافه نمايند.
نسخه ديگر
باديان 5گرم
تخم كرفس 10گرم
تاجريزى 5گرم
ريشه كاسنى 20گرم
شاه تره 5گرم
مرزنجوش 5گرم
براى 7 روز صبح و عصر جوشانده ميل نمايند ناگفته نماند كه هر دستورى را بايد تا مدتى كه مرض مستقر است ادامه دهند و اين انتخاب درمان بستگى به دستور طبيب دارد.
نسخه :
زيره ، تخم كرفس ، باديان ، افتيمون ، اسارون ، قسط، ريوند، از هر يك 10 گرم براى 7 روز صبح و عصر به صورت جوشانده .
يرقان يا زردى
دو نوع يرقان وجود دارد يكى مربوط به گرفتارى كيسه صفرا و انسداد مجراى آن به وجود مى آيد ديگرى در اثر ويروسها پيدا شده كه آن را يرقان ويروسى نامند، در يرقان انسدادى كه بيشتر مربوط به كيسه صفرا مى باشد بايد علت آن را برطرف كرده تا يرقان بهبودى يابد درمان زير در هر دو يرقان به كار برده مى شود.
آب انار، لعاب اسپرزه ، لعاب به دانه ، آب تربزه ، آب كدو، آب خيار، ماءالشعير، آب يا شيره كاسنى يا عرق آن .
براى پاكسازى از فرمول نسخه ايكه براى پاكسازى بطور عموم گذشت مى توان استفاده كرد يا از جوشانده پوست هليله زرد 10 گرم ترنجبين 50 گرم يا آب آلوچه خشكه و آب تمرهندى و يا از شربت بنفشه و آب آلو و تمرهندى و عرق كاسنى و گلاب استفاده نمايند. يرقانهاى ديگرى مثل يرقان هموليتيك نيز وجود دارد و نيز مسموميتها.
نسخه :
زرشك 25 گرم
گل سرخ 10 گرم
طباشير 5 گرم
تخم خرفه 15 گرم
تخم خيار 30 گرم
تخم خربزه 30 گرم
تخم كاسنى 10 گرم
ريوند 5 گرم
تخم كرفس 10 گرم
غير از تخمه ها همه را نيم كوب كرده جوشانده 6 روز صبح و عصر با تخمه هاى شيره كش شده ميل نمايند. يعنى تخمه ها را بايد شيره كش كرده روزانه به جوشانده سرد شده فوق اضافه عرق كاسنى و عرق شاه تره بجاى آب نوشند و يا آب تاجريزى و سكنجبين خورند بيمار در حمام آب كدو و بنفشه گل پنيرك ، گل شب بو، گل نيلوفر، بخوابد ((بصورت وان ))
نسخه حمام داروئى براى يرقان
جوشانده برگ گل بنفشه ، مغز ناخنك ، گل بومادران ، بابونه ، گل شب بو ((بصورت وان )) سپس بدن را با آب سبوس گندم و سبوس نخود بشويند.
نسخه :
جوشانده ريشه ترشك و ريشه كاسنى از هر كدام روزى 10 گرم صبح و عصر بسيار نافع و مفيد براى انواع يرقانها مى باشد.))
نسخه :
پوست خيار و پوست ريشه كاسنى از هر كدام 20 گرم جوشانده با شكر سرخ به مدت 5 روز صبح ناشتا و عصر ميل نمايند اين درمان نيز برطرف كننده يرقان ، درد مثانه و درد آلت و ضد تب نيز مى باشد.
نسخه براى پاكسازى بدن
آلوچه خشكه 100 گرم
پوست هليه زرد 10 گرم
هليله سياه 10 گرم
ريشه كبر 10 گرم
ريشه كاسنى 20 گرم
باديان 10 گرم
به مدت سه روز صبح و عصر جوشانده با 15 گرم افتيمون كه قبلا به صورت پودر سائيده شده باشد روى آنها ريخته ميل كنند روزى 5 گرم تمر، 5 گرم فلوس اگر اضافه شود بهتر است
نسخه ضد يرقان
آب ترب ، آب برگ بيد، آب تاجريزى ، آب برگ كاسنى ، آب برگ كبر، جوشانده صبح ناشتا ميل شود از هر كدام به تنهائى 10 گرم در دو نوبت 5 گرم صبح و 5 گرم عصر.
گياهان مؤثر بر بيماريهاى طحال
كسانى كه مى خواهند طحال سالمى داشته باشند تا آنجا كه ممكن است از خوردن مولدات سودا مثل عدس بادنجان ، سير، پياز، خرما، عسل ، گوشت مانده بايستى خوددارى كنند و در موقع پرى شكم از انجام كارهاى سنگين و سخت پرهيز كنند و از فرياد زدن هاى شديد و نعره كشيدن خوددارى نمايند، غذاهاى لطيف كه براى كبد مفيد است در اينجا نيز مؤثر است .
بيماريهاى شايع و معمولطحال
بيماريهاى طحال فراوان و از همه مهمتر بيماريهاى خونى است كه باعث بزرگى طحال مى شود، بيماريهاى عفونى نيز يكى از عوامل مهم در بزرگى طحال مى باشد، سرطانها و بيماريهاى مادرزادى مى توانند طحال را بزرگ نمايند، بزرگى طحال اكثر اوقات با بزرگى كبد همراه است ، كم خونيها كه انواع و اقسام بيماريهاى خون را تشكيل مى دهند اكثر اوقات طحال را بزرگ مى نمايند. بطور كلى غذاهاى سودازا براى طحال مناسب نيستند بخصوص ‍ اگر طحال رنجور باشد هر چه براى تقويت كبد و آنچه براى زيان كبد گفته شد درباره طحال نيز صادق است . غير از سنگها كه در طحال سنگ ديده نشده است .
ورم طحال
براى درد ناحيه طحال روزانه 10 گرم تخم ترب را كوبيده در سكنجبين حل كرده صبح و عصر تا درد ادامه دارد ميل نمايند.
براى درمان ورم طحال روزانه 5 گرم مغز ناخنك ، 5 گرم افسنطين را جوشانده صبح و عصر ميل نمايند تا از بين رفتن ورم اين درمان را مى توان ادامه داد.
در ورم طحال بر حسب مزاج بيمار درمان انتخاب مى شود در گرم مزاجان دادن آب كاسنى يا عرق آن روزى سه استكان يا آب باديان و شكر (10 گرم باديان در 20 گرم شكر براى يك روز).
در بيماريهاى طحال آب فلوس و تاجريزى يا پوست هليله زرد و سياهدانه يا شاه تره با تخم كشوث يا ريشه كاسنى يا آلوچه ورقانى يا آلوى معمولى يا تمرهندى يا طباشيره يا انيسون يا گل بنفشه يا گل سرخ ، همه مفيدند (يك يا چند تاى آنها را انتخاب كرده روزى 5 گرم صبح و 5 گرم شب جوشانده ميل نمايند).
اگر بيمار مبتلا به تب باشد يك عدد كدوى كوچك را پخته در سنكجبين حل كرده ميل نمايند.
تخم خرفه 10 گرم نرم كوبيده در عرق كاسنى ريخته روزى سه استكان ميل نمايند، يا تمرهندى ، سكنجين و تخم خرفه و مغز فلوس را با هم آميخته بكار برند.
نسخه :
مغز فلوس 5 گرم
تخم خرفه 10 گرم
تمرهندى 15 گرم
سكنجبين 100 گرم
براى يك روز در سه نوبت ميل كنند.
نسخه براى ورم كبد يا طحال
ريشه ايرسا 20
سداب 5 گرم
زراوند طويل 5 گرم
ريوند چينى 5 گرم
افسنطين 5 گرم
گرم همه را نرم سائيده به مدت 5 روز ميل نمايند.
جالينوس عقيده دارد كه جوشانده ريشه كبر با سكنجبين بهترين دارو براى ورم كبد و طحال است ((5 گرم ريشه كبر يا يك استكان سكنجبين )) محمد زكرياى رازى نيز چنين گفته است كه ((انجير را شب در سركه خيس كرده هر روز صبح 7 عدد ناشتا ميل نمايند))
سقراط نيز چنين گفته است (آنچه مطحول است مهزل تن است و عكس آن نيز صادق است )) يعنى آنچه باعث بزرگ شدن طحال شده لاغر كننده بدن است .
نسخه هاى مؤثر ديگر براى بزرگ طحال
5 گرم باديان و 5 گرم تاجريزى را در يك استكان سكنجبين حل كرده صبح ناشتا ميل نمايند.
نسخه :
ريشه كاسنى 20 گرم
ريوند چينى 5 گرم
تخم كشوث 5 گرم
گل سرخ 5 گرم
اين مقدار جوشانده براى سه نوبت در روز است (اگر به نسخه فوق شيره تخم خيار، خربزه ، كدو، هندوانه از هر كدام 5 گرم اضافه نمايند بهتر است .)
نسخه :
كشمش 20 گرم
ريشه شيرين بيان 10 گرم
شاه تره 5 گرم
پرسياوشان 5 گرم
گل گاوزبان 10 گرم
همه را جوشانده صبح و عصر ميل نمايند (اين داروها براى مصرف چهار روز است )
گياهان مؤثر بر بيماريهاى امعاء (روده )
براى علاقه مندان حفظ صحت دستگاه گوارش لازم است كه گاهگاهى از تخم شربتى ، تخم بالنگو، تخم ريحان اسپرزه و داروهاى ملين براى جلوگيرى از خراشهاى احتمالى روده ها ميل نمايند مثلا زيره يكى از داروهاى مقوى دستگاه گوارش است كه در برقرارى سلامتى آنها رل مؤثرترى را به عهده دارد چنانچه رسول گرامى (صلى الله عليه و آله ) مى فرمايد هو يقوى المعده و يقطع البلغم و امان من اللقوه ، زيره معده را تقويت مى كند و بلغم را زايل مى سازد و از رعشه و لرزش جلوگيرى مى نمايند.
هضم ناقص و پيدايش مواد غذائى در مدفوع
اين بيمارى گاهى با اسهالهاى نامرتب و بهم خوردگى شكم ، نفخ ، تلخى دهان ((و صدا كردن شكم همراه مى شود كه سرانجام منجر به پيدايش ‍ كليت ها مى گردد، علاوه بر اين ، انگلها و ميكروبها و مسموميتها و غيره در به وجود آوردن كليت ها تاءثير زيادى دارند بيشتر عواملى كه باعث اسهال مى شوند، در اينجا مى توانند مزاحمى براى روده ها باشند.
درمان :
حريره برنج غذاى مناسبى است ، ماست آب گرفته (كيسه انداخته ) آب جو يا ماءالشعير روغن بادام شيرين مؤثر مى باشد. سماق در اينجا اگر با هر غذائى ميل شود تاءثير شايانى در بهبودى بيماريهاى روده اى دارد.
نسخه ضد اسهال - ضد نفخ و ضد هضم ناقص
صمغ عربى 5 گرم
كتيرا 5 گرم
نشاسته 10 گرم
تخم مورد 10 گرم
فوفل 5 گرم
خارخسك 20 گرم
مغز ناخنك 20 گرم
سياه دانه 10 گرم
بلوط 5 گرم
گلنار 5 گرم
همه را (غير از نشاسته ، كتيرا و صمغ عربى ) نيمكوب كرده روزى 10 گرم از آن را در دو نوبت جوشانده صبح و عصر ميل نمايند. نشاسته ، كتيرا و صمغ را نرم كوبيده روى جوشانده ها پاشيده ميل نمايند.
نسخه ديگر
طباشير 5 گرم
دانه انار بوداده 5 گرم
صمغ عربى 5 گرم
كتيرا 5 گرم
مصطكى 5 گرم
تخم مورد 5 گرم
گل سرخ 5 گرم
گل ارمنى 5 گرم
همه را نرم كرده در شربت انار يا بدون آن روزى سه قاشق مرباخورى .
نسخه ديگر
گل سرخ 5 گرم
طباشير 5 گرم
تخم ترشك 10 گرم
همه را نرم سائيده با دوغ يا با آب انار سه روز صبح ناشتا ميل نمايند اين عمل را مى توان تا بهبودى كامل ادامه داد.
بيماران مبتلا به ناراحتيهاى روده اى از ترشيجاتى كه با سركه درست شده است بايستى پرهيز كامل نمايند غذاهاى روزانه را بهتر است با سماق و آب انار ميل كنند.
نسخه ضد اسهال ساده و خونى
گل ارمنى 10 گرم
گل مختوم 10 گرم
طباشير 5 گرم
كهربا 5 گرم
گل سرخ 5 گرم
همه را نرم كوبيده سيب ترش يا در آب سيب ترش حل كرده روزى سه نصفه استكان ميل نمايند.
ورم روده ها به علت ميكروبى يا ويروسى يا مسموميتها يا در اثر غذاى فاسد شده .
شربتها و دستورهائيكه در هضم ناقص گذشت در اينجا مؤثر مى باشد، ايارج فيقرا نيز مفيد است در مسمويتها بهتر است كه غذا داده نشود اسهالهائى كه با خوردن غذاهاى فاسد شروع شده است و هم چنين در تخمه ها و گنديدگى غذا در دستگاه گوارشى ، بهتر است بيمار از خوردن و آشاميدن ، تا آنجا كه ممكن است خوددارى كند تا كم كم مواد فاسد شده دفع گردد. پس از بهبودى مى توان غذائى كه با ارزن مقشر درست شده باشد استفاده نمود چنانچه گفته شد سماق را با غذاى روزانه به كار برند.
اگر مزاج رطوبتى باشد، از فرمول زير استفاده مى شود.
تخم مورد 5 گرم
سماق 10 گرم
گل ارمنى 5 گرم
كزمازج ((چوب گز)) 5 گرم
نشاسته بوداده 15 گرم
بلوط 5 گرم
گلنار 5 گرم
فوفل 5 گرم
مازو 5 گرم
همه را نرم سائيده با آب سيب ترش يا همچنان خشك روى زبان ريخته با آب بلع نمايند (كفلمه ) اين مقدار براى 5 روز است .
اگر خون در مدفوع ديده شد از نسخه زير مى توان استفاده كرد.
گل سرخ 5 گرم
پوست برون پشه 5 گرم
مازو 5 گرم
پوست انار 10 گرم
گلنار 5 گرم
بلوط 5 گرم
شادنج سنگى 5 گرم
گل ارمنى 10 گرم
سماق 10 گرم
صمغ عربى 5 گرم
كتيرا 5 گرم
همه را نرم كوبيده روزى سه قاشق مرباخورى به صورت كفلمه .
نفخ و صدا كردن شكم
اگر در اثر غذاها نفاخ و باددار باشد، جلوگيرى از ميل مجدد آن لازم است دادن گلاب و گل قند در اينجا مؤثر است .
اگر بعلت سردى مزاج باشد
زيره 5 گرم
دارفلفل 5 گرم
اگير تركى 5 گرم
زنيان 5 گرم
باديان 5 گرم
تخم شويد 5 گرم
نعناع خشك 10 گرم
بابونه شيرازى 5 گرم
آويشن شيرازى 10 گرم
همه را پس از نيم كوب كردن روزى 10 گرم جوشانده صبح ناشتا و شب ميل نمايند.
اگر نفخ و صدا كردن شكم با اسهال و نامرتبى دفع همراه باشد بايستى از داروهاى مؤثر بر اسهال بكار برند.
دردهاى پراكنده در سطح شكم
سياهدانه 10 گرم
خولنجان 5 گرم
زراوند 5 گرم
آويشن شيرازى 10 گرم
قرنفل 5 گرم
هيل غرابى 5 گرم
زيره كرمانى 10 گرم
انيسون 10 گرم
باديان 10 گرم
زنيان 10 گرم
بابونه شيرازى 5 گرم
گل بومادران 5 گرم
پس از تميز كردن نيم كوب كرده 10 گرم از آن را شب در 2 ليوان آب جوش ‍ خيسانده صبح پس از جوشاندن يك ليوان صبح ناشتا و يك ليوان عصر ميل نمايند.
نسخه ديگر
زنيان 10 گرم
باديان 10 گرم
زيره 5 گرم
تخم كرفس 15 گرم
حب بليسان 5 گرم
همه را نرم كوبيده در 250 گرم عسل ريخته روزى چهار قاشق مرباخورى .
نسخه ضد يبوست
تمرهندى 200 گرم
انجير 200 گرم
آلوچه خشكه 250 گرم
شكر 250 گرم
همه را پخته تا به صورت مربا درآيد سپس گل نيلوفر 10 گرم گل بنفشه ، 20 گرم اين داروها را نرم سائيده بر مرباى فوق اضافه كرده هر شب يك قاشق غذاخورى موقع خواب اگر باز يبوست مقاوم باشد مى توان با اين فرمول 10 گرم فلوس نيز اضافه نمود.
نسخه ضد يبوست ديگر
گل سرخ 15 گرم
گل گاوزبان 10 گرم
تخم خطمى 10 گرم
گل بنفشه 15 گرم
تاجريزى 10 گرم
مويز 100 گرم
عناب 25 گرم
همه را نيم كوب كرده و جوشانده در شربت آلوچه كه با آن شيرخشت و ترنجبين شيره كش شده اضافه شده باشد ريخته هر شب يك قاشق غذا خورى ميل نمايند.
شربت ريوند، شربت انجير، تمرهندى و سكنجبين همه ملين هستند، ساده ترين دستورات ضد يبوست خوردن پنج دانه آلوچه ايكه قبلا در آب جوش خيس خورده باشد هر شب موقع خواب ، براى تند شدن حركات دودى روده ها، مى توان روزانه 5 گرم گل گاوزبان را جوشانده در دو نوبت صبح و عصر ميل نمود.
قولنج روده اى يا كليت
اين بيمارى را علل بيشمارى است كه بخصوص ناراحتى روانى در آن بى تاءثير نيست و تمام علل اسهالها و ناراحتيهاى گوارشى مى تواند باعث پيدايش كليت يا ورم روده ها گردد.
ناگفته نماند، قولنجهاى ناگهانى كه بيشتر در طرف راست شكم پيدا مى شود بايستى مورد توجه كامل قرار گيرد زيرا ممكن است ورم آپانديس در كار باشد كه لازم است به طبيب مراجعه نمايند.
درمان قولنج روده اى
تخم كرفس 15 گرم
زنيان 10 گرم
باديان 10 گرم
زيره كرمانى 5 گرم
تخم شويد 5 گرم
بابونه شيرازى 5 گرم
آويشن شيرازى 10 گرم
مخلصه 5 گرم
بومادران 5 گرم
همه را نيم كوب كرده روزى 10 گرم جوشانده صبح و عصر ميل نمايند.
نسخه ضد نفخ و گاز
تخم كرفس 15 گرم
باديان 10 گرم
زنيان 10 گرم
نرم كوبيده روزى سه قاشق مرباخورى يا 10 گرم دانه اسفند را كوبيده در 250 گرم عسل ريخته روزى سه قاشق مرباخورى .
نسخه :
باديان 10 گرم
زنيان 10 گرم