گرفتگى صدا
در تعقيبب فريادهاى بلند و تكرار كلمات به مدت زياد، و همچنين در اثر سرماخوردگى ها بيشتر اوقات صدا به علت تورم طناب هاى صوتى كلفت و خشن و بم مى شود و گاهى صداى بيمار به كلى قطع مى گردد و در اينجا بايستى بيمار از حرف زدن بلند و فرياد كشيدن و خوردن چيزهاى سرد و ترش و محرك كاملا خوددارى نمايد و بيشتر از مايعات گرم و آش جو، سوپ جو، و كدو و گوشت مرغ و غيره استفاده كند. عوامل زيادى باعث گرفتگى صدا مى شود كه بايستى به وسيله پزشك تشخيص داده شود.
درمان ساده
از جوشانده 10 گرم تخم شنبليله 5 گرم صبح و 5 گرم عصر استفاده شود و نيز خوردن جوشانده شاخه هاى كلم و جويدن سير مفيد است ، لعاب اسپرزه را هم غرغره نموده و هم ميل نمايند.
گرفتگى صدا در تعقيب گريپ
نسخه :
گل بنفشه 10 گرم
گل پنيرك 10 گرم
خارخسك 15 گرم
مغزناخنك 10 گرم
پرسياوشان 5 گرم
تخم مرو 5 گرم
صبح و عصر از جوشانده اين داروها ميل نمايند و هم ميتوان از آن بصورت غرغره بكار برد از ماءالشعير به جاى آب و از نشاسته و مغز بادام و شير به صورت غذا مى توان استفاده كرد.
نسخه ديگر
ريشه شيرين بيان 25 گرم
ريشه كاسنى 20 گرم
ريشه خطمى 10 گرم
گل پنيرك 5 گرم
گل حلوا 5 گرم
گل خطمى 5 گرم
پرسياوشان 5 گرم
اول بايستى ريشه شيرين بيان و كاسنى را كوبيده بقيه داروها را نيم كوب كرده اضافه نمايند شش روز صبح و عصر جوشانده ميل كنند.
كلفت شدن صدا
غذاهاى سرد و يخ و محرك و سرخ كرده و ترشى خيلى زيان آور بوده و بيمارى را تشديد مى كند قفسه صدرى اين بيماران را لازم است ماساژ داده تا عرق كنند و بايستى غذاهاى لطيف ميل نمايند.
درمان :
جوشانده 30 گرم ريشه شيرين بيان در شكر براى يك روز، غذا به صورت آش جو و گشنيز، كدو، مرغ و جعفرى و تره مفيد است . آرد گندم و آرد جو با شيره ريشه شيرين بيان به صورت حريره نافع است .
جوشانده 10 گرم خولنجان در يك ليوان شير براى يك روز توصيه مى شود تجويز يكى از داروهاى زير به صورت مكيدنى جايز است .
صمغ غربى يا به دانه يا خولنجان يا ريشه شيرين بيان
نسخه :
دانه اسفند 5 گرم
گل زوفا 10 گرم
كنجد 25 گرم .
همه را نزم سائيده در 250 گرم عسل حل كرده روزى سه قاشق مرباخورى ميل نمايند.
نسخه :
مغز پنبه دانه 5 گرم
مغز جلغوزه 5 گرم
تخم كتان 20 گرم
تخم شنبليله بريان كرده 20 گرم
نرم سائيده در 250 گرم عسل حل كرده روزى سه قاشق مرباخورى ميل نمايند.
گرفتگى صدا در اثر سرماخوردگى
گل رنگ (10 گرم ) جوشانده صبح و عصر ميل شود.
نسخه ديگر
قدامه شيرازى 10 گرم
تخم كتان 20 گرم
تخم شنبليله 20 گرم
سه پستان 5 گرم
همه را مخلوط كره 5 قسمت نمائيد، هر قسمت را با يك ليوان آب جوشانده صبح و عصر ميل نمايند.
نسخه ديگر
انجير 10 گرم
مويز 10 گرم
ريشه خطمى 20 گرم
جوشانده سه روز صبح ناشتا و شب ميل كنند.
نسخه ديگر كه خيلى مؤثر است
به دانه 5 گرم
تخم كتان 10 گرم
كتيرا 5 گرم
قدامه شيرازى 5 گرم
صمغ عربى 5 گرم
مصطكى 5 گرم
مغز تخم كدو 25 گرم
مغز تخم خربزه 25 گرم
همه را نرم كوبيده هر دفعه يك قاشق غذاخورى در آب جوش حل كرده پس ‍ از دو ساعت كه لعاب آنها ظاهر شد با شكر يا نبات ميل نمايند. (روزى سه مرتبه )
خوردن نشاسته با شير چند روزى صبح ناشتا، اثرات خوبى در باز شدن صدا دارد.
امراضى ريوى (سينه دردها)
آسم ريوى
عارضه ايست كه در اثر تنگ شدن مجارى كوچك و برونشهاى ريوى در اثر آلرژى يا در اثر ورم در بيماريهاى عفونى ريه و يا هر عامل ديگرى كه بتواند باز و بسته شدن ريه ها را مختل سازد، بوجود مى آيد قبلا در قسمت آلرژى عمل مواد آلرژى زا را متذكر شده ايم بيمارى آسم در كسانيكه زمينه مساعد دارند پيدا مى شود وارث در پيدايش آن بى تاءثير نيست اين بيماران به محض برخورد به ماده حساسيت دهنده ، تنگ نفس آنها شروع مى شود. تنگ نفسهاى آسماتيك در جوانها و كودكان بيشتر زمينه آلرژى و در بالغين و پيران علت عفونى دارد.
مواديكه بيشتر باعث حساسيت مى شوند (عبارتند از)
پولن گياهان ، غذاها، مواد شيميائى ، مواد فيزيكى ، داروها، گردوغبار، پشم ، كرك ، پوست حيوانات ، پرمرغ ، درخت هاى خانگى مثل درخت گردو، حشره كشها، مبل و صندلى خانه ، و بيشتر لوازم خانوادگى كه دردسترس ‍ مى باشد، حتى ديدن اشياء باعث حملات آسمى شده است .
اين نوع حساسيت كه در مقابل عوامل خارجى به وجود مى آيد به نام آسم خارجى ناميده مى شود گاهى شخص در مقابل ترشحات ميكروبهاى داخلى كه در مجارى فوقانى تنفس و يا در مجارى تحتانى تنفس مثل ريه قرار دارند دچار آسم مى شود.
علت پيدايش حمله آسمى
هيستامين داروئى است كه مستقيما روى جدار آلوئلها اثر كرده ، باعث تنگ شدن آنها مى شود و اين ماده همان عاملى است كه هنگام برخورد ماده آلرژى زا به بدن پيدا مى شود.
درمان :
براى درمان آلرژى سه عامل مهم در دست مى باشد:
1- معالجه سمتوماتيك يا علامتى
2- درمان حساسيت فرد
3- دادن ارمونهاى آدرنوكورتيكوسترپ يا گليكوكورتيكوئيدها (كورتيزن )
4- چون هيستامين باعث پيدايش حملات آسمى مى شود لذا دادن داروهاى ضد هيستامينى لازم است اپى نفرين خود نمى تواند باعث از بين بردن هيستامين شود لاكن عمل جداگانه اى را انجام مى دهد تا اثر هيستامين كه باعث اتساع عروق شده است را خنثى كند زيرا اپى نفرين باعث انقباض ‍ عروق مى شود و يا اينكه اپى نفرين باعث انبساط ريه شده در صورتيكه هيستامين موجب تنگ شدن آن مى گردد.
چرا حملات آسمى شروع مى شود
عواملى كه باعث تشديد و تجديد حملات آسم مى شود عبارتند از:
تغييرات درجه حرارت و رطوبت محيط زندگى ، بخارها، گازهاى شيميائى ، رنگها، بوى واكسها و گازهاى سمى و گردو غبار و غيره خستگى و ضعف شديد و كارهاى طاقت فرساى باهيجان ، تغييرات هورمونى داخلى ، هيجانات و غم و غصه و برخوردهاى روانى ، برخورد آلرژيهاى مكرر با بدن .
وجود كانون عفونى و عوامل ناشناخه ديگرى هستند كه همه اينها باعث تكرار علامت آسمى مى گردند.
پيدا كردن عاملى اصلى آسم مشكل ، ليكن عوامل زير در پيدايش آن مؤثر است :
آسمى كه در زمان شيرخوارگى پيدا مى شود بيشتر زمينه آلرژى غذائى دارد.
تنگ نفسهائى كه در سنين 10 تا 30 سالگى ظاهر مى شود و مربوط به استنشاق مواد آلرژى زا مى باشد. حساسيت هائى كه از 45 سالگى به بالا مى شود بيشتر در اثر عارضه عفونى است كه مربوط به آسم داخلى است ، مع ذالك در هر سنى ممكن است عوامل مختلفى باعث تنگ نفس شود، تنگ نفس يا آسمى كه در فصل بهار پيدا مى شود بيشتر در اثر پولن گياهان است .
آسمهاى زمستانه اكثر از عفونت سينوسها، حلق و ريه ها مى باشد.
اگر به محض ورود در مكانى حمله آسم شروع شود مربوط به گردوغبار، گازها، بخارها، پشم ، پر، كرك و پوست حيوانات و نظاير آن است .
عفونت دندانها، سينوسها، لوزه ها، حلق و برونش ها همه عوامل بزرگى در پيدايش آسم داخلى هستند، كانونهاى عفونى خارج از دستگاه تنفسى نيز گاهى ممكن است باعث بروز حملات آسمى شوند.
درمان :
حملات آسمى حداكثر به درمان با اپى نفرين جواب مى دهند ليكن اپى نفرين در فشارخونيها و پركارى تيروئيد يا بيماريهاى قلبى بايستى با احتياط به كار برده شود.
امينوفيلين و افدرين تواءم با فنوباربيتوريك ها خيلى مؤثر است آنتى هيستامين ها خيلى مؤثر نيستند ليكن در كودكان شايد اثر بهترى را انجام دهند، توجه بايد نمود كه تركيبات مرفينى در اسم برونشى بكار برده نشود زيرا خطرناك است .
داروهاى آرام بخش مؤثر است ، مسكن ها غير از مرفين مفيد است و مصرف يك داروى خواب آور در شب بى اثر نيست .
داروهاى مسكن مربوطه را بايد با احتياط داد و نبايستى رفلكس سرفه را از كار انداخت زيرا جمع شدن اخلاط در برونش ها به تنگ نفسى مى افزايد و بهتر است كه از داروهاى رقيق كننده و خلطآور استفاده شود.
كدوئين به مقدار كم و ئيدرات ترپين نيز مؤثر است .
كلر و پتاسيم به عنوان رقيق كننده خلط خيلى مؤثر و مفيد است ، بخور تنطور بنژون گاهى مؤثر واقع مى شود، در آسمهاى مزمن تنفس با اكسيژن لازم است خصوصا اگر به مرحله سيانوز رسيده باشد داروهاى متسع كننده برونشها به صورت ائيرسل (استنشاقى ) در هنگام حملات حاد و سخت نافع است معالجه و درمان اين بيمارى با داروهاى گياهى اثرات نيكوئى داده است . زيرا داروهاى انتخابى گياهى همان خاصيت داروهاى شيميائى فوق را دارا مى باشند و در بعضى موارد اثر شايان توجهى از معالجه با گياهان ديده مى شود.
دستورات مفيد
مبتلايان به آسم يا تنگ نفسى نبايستى بلافاصله بعد از غذا آب بنوشند و پس از 2 ساعت بهتر است آب مصرف نمايند.
در نوشيدن آب نبايستى افراط كنند و تقليل شرب لازم است .
نبايستى بلافاصله پس از صرف طعام به خواب روند، اگر بتوانند در روز خواب نروند بهتر است . ماليدن سينه و پهلوها با كف دست و با يك حوله اى به صورت ماساژ مفيد است .
اين عامل در حكم بادكش است و اگر محل گفته شده را با كوبيده و نرم شده كف دريا ماساژ دهند بهتر است در صورتيكه از ماساژ ناراحت شوند مى توان محلهاى مذكور را با روغن ياسمين يا روغن گل شب بو ماساژ داد و مالش بايستى به تدريج از ملايم شروع شده ، كم كم با قوت بيشترى ادامه داده شود. جوشانده درمنه ماساژ خوبى مى باشد.
رياضت مفيد است اما در ابتدا به آهستگى سپس به تدريج آن را قوى تر مى كنند و بهتر است غذا را بعد از رياضت صرف نمايند اين ورزش و رياضت را بايستى روزانه به مدت كمى ادامه دهند و بهتر است كه بيمار آسمى ، اين عمل را از ابتداى بيماريش شروع نمايد تا عادت كند، مبتلايان به تنگ نفس بايد از يبوست طبع بپرهيزند و با خوردن ملينات طبع را لينت دهند از غذاها و داروهائى كه باعث زياد شدن ادرار مى گردند بپرهيزند زيرا باعث سفت شدن خون و اخلاط درون ريه مى گردد.
هواى بسيار سرد و بسيار گرم براى ريه مضر است ، اگر مزاج بيمار گرم و يا بيمار مبتلا به تب باشد هر چه زودتر در رفع آن بكوشند و از نسخه زير استفاده كنند.
نسخه :
گل بنفشه 10 گرم
عصاره شيرين بيان 10 گرم
غاريقون 5 گرم
كتيرا 5 گرم
همه را نرم كوبيده روزى سه قاشق مرباخورى ميل نمايند و يا اينكه پس از نرم كوبيده شدن ، داروها را در 200 گرم عسل ريخته مثل بالا صرف كنند.
عاريقون و افتيمون براى اين بيماران بسيار نافع است (هر دو را نرم كوبيده با عسل بكار برند افتيمون 15 گرم - غاريقون 10 گرم ، عسل 250 گرم ).
اگر داروى معتدلى لازم شد 5 گرم زيره را نرم سائيده در نصف استكان سركه حل كرده همه را در يك ليوان آب جوشيده ريخته روزى چهار قاشق غذا خورى ميل نمايند.
اگر بيماران مبتلا به تنگ نفس دچار خناق و گرفتگى صدا شدند بوره 2 گرم دانه اسفند 2 گرم همه را سائيده در يك استكان عسل حل كرده يك روز ميل نمايند. اگر گل زوفا، گل خطمى ، رازيانه ، گل بنفشه ، سه پستان ، گل گاوزبان ، و 30 گرم انجير را جوشانده صاف كرده به داروى فوق اضافه نمائيد خيلى مؤثر و شربت ضد آسم مؤثرى به دست خواهد آمد.
معجون زوفا داروى مؤثرى براى اينگونه بيماران است كه بايستى روزانه مصرف نمايند (شربت زوفاى تنها: گل زوفا 100 گرم جوشانده آب آنرا صاف كرده و در 250 گرم عسل و 200 گرم نبات ريخته مدت 2 هفته ميل نمايند)
شربت زوفاى مركب
انجير 20 گرم
مويز 50 گرم
تخم شنبليله 15 گرم
گل زوفا 15 گرم
ريشه شيرين بيان 15 گرم
ريشه ايرسا 20 گرم
ريشه كرفس 10 گرم
ريشه باديان 10 گرم
تخم كرفس 15 گرم
تخم باديان 15 گرم
تخم انجره 5 گرم
پودينه 15 گرم
فراسيون 15 گرم
پرسياوشان 20 گرم
داروهاى فوق را نيم كوب كرده به 20 قسمت مساوى تقسيم نموده سپس ‍ انجير و مويز را به هر قسمت اضافه نمايند 20 روز جوشانده صبح و عصر ميل كنند.
نسخه براى خروج خلط و بلغم از ريه
شربت زوفا كه در بالا گذشت بهترين دارو براى رقيق كردن خلط و خروج آن مى باشد.
نسخه :
انجير 10 دانه ، تخم شنبليله 10 گرم ، باديان ، ريشه ايرسا، گل زوفا از هر كدام 10 گرم جوشانده چهار روز صبح و عصر ميل نمايند.
و يا اينكه همه را جوشانده صاف كرده 5 گرم پياز عنصل را نرم كوبيده در 250 گرم عسل ريخته و سپس شربت فوق را به آن اضافه نموده كمى دوباره روى آتش ملايم حرارت داده تا سفت شود از اين معجون روزى چهار قاشق مرباخورى مى توان مصرف نمود.
نسخه :
جوشانده انجير، گل بنفشه ، عناب ، سه پستان ، و گل گاوزبان نيز مؤثر است پس اينكه سينه از اخلاط پاك گرديد مى توان نسخه زير را به كار برد.
نسخه :
تخم ترب 15 گرم
تخم شويد 10 گرم
ريشه ايرسا 20 گرم
همه را جوشانده صاف كرده در 250 گرم عسل ريخته كمى با آتش ملايم حرارت داده تا به قوام آيد روزى چهار قاشق مرباخورى .
ناگفته نماند كه از خوردن شير و ماهى و ميوه جات تر و سرد و غيره بايستى پرهيز نمود بيماران مبتلا به آسم و تنگ نفس ريوى مدام مى توانند مقدارى از عصاره شيرين بيان را كه در شكر خوب پخته و سفت شده باشد مثل قرص در دهان داشته بمكند.
كوبيده گل زوفا و سياهدانه و عسل معجون مفيد و مؤثرى براى آسم مى باشد. دادن ايارج فيقرا نافع است در هنگام تنگ نفس و حمله هاى آسمى از بخور صبر يا قنه يا بذرالبنج يا مصطكى يا زراوند گرد يا مر يا قسط يا سليخه يا گوگرد به تنهايى يا با هم مى توان استفاده نمود. و مالش سينه و پهلوها در اين هنگام مفيد است . (با جوشانده درمنه )
نسخه :
مقدارى شلغم را دوبار در آب جوشانده سپس آنها را در پارچه اى تميز ريخته فشار دهند تا آب جذب شده آنها خارج شود با روغن گاو و مقدارى نبات كوبيده مخلوط كرده ميل نمايند اين دستور بسيار مفيد مؤثر است (بيعديل ).
نسخه :
ريشه كاسنى 25 گرم
باديان 5 گرم
مغز تخم كدو 15 گرم
مغز تخم خربزه 15 گرم
مغز تخم كاوشه 15 گرم
گل قافث 10 گرم
تخم خطمى 10 گرم
ريشه شيرين بيان 5 گرم
سنبل الطيب 10 گرم
گل بنفشه 15 گرم
گل گاوزبان 10 گرم
مويز 200 گرم
همه را نيم كوب كرده روزى 15 گرم جوشانده صبح و عصر ميل نمايند اين دارو مدر بول و حيض و ضد سنگ كليه مى باشد و نيز براى يرقان و تب هاى كهنه مفيد است .
نسخه :
گل سرخ 10 گرم
سعد 10 گرم
قرنفل 5 گرم
مصطكى 10 گرم
سنبل 5 گرم
اسارون 5 گرم
بسباسه 5 گرم
جوز هندى 5 گرم
هيل غرابى 5 گرم
هيل باد 5 گرم
قرفه 5 گرم
آمله مقشر 10 گرم
قند 250 گرم
عسل 250 گرم
همه را نرم كوبيده در عسل و قند ريخته روزى سه قاشق مرباخورى اين دارو مقوى اعصاب رئيسه يعنى مؤثر بر حواس پنجگانه و بر طرف كننده ضعف عمومى و در امر باه و تقويت قلب بسيار مؤثر است داروى فوق بيشتر اثر تقويتى داشته اثرات شايانى روى آسم ندارد و بهتر است در مورد آسم به كار برده نشود.
نسخه :
صبح و عصر جمعا 10 گرم اسپرزه را به مدت مديدى كفلمه نمايند اگر اين كار را ادامه دهند پس از مدتى اثرات بسيار نيكوئى خواهد داشت .
امراض ريوى (سرفه )
اگر مزاج ريه گرم تر از حالت طبيعى باشد، علائمى چون فراخى سينه ، آواز قوى ، نبض قوى وجود دارد كه استراحت يافتن از هوا و آب سرد و معتدل نيز جزء علائم اين مزاج است .
اگر مزاج ريه سرد و تر باشد، تنگ نفس ، و كند شدن تنفس و سرفه پيش ‍ مى آيد.
اگر مزاج ريه تر باشد، تنفس صدادار، سستى و شلى عضلات صورت صداى كوتاه ، بطورى كه آواز بلند براى بيمار مقدور نيست .
اگر مزاج ريه خشك باشد، درشتى صدا تنگ نفس ديده مى شود براى از بين رفتن حالات فوق لازم است كه ريه در حد اعتدال طبيعى خود باشد تا هيچ يك از عوارض بالا پيش نيايد.
سرفه
سرفه حالتى است دفاعى كه لازمه زندگى است زيرا براى خارج كردن جسم خارجى مثل غذا و غيره لازم است ولى سرفه هاى شديد و مزاحم كه عامل اصلى آنها بيماريهاى ريه و غيره مى باشد بايستى تسكين داده شود.
سرفه در مزاجهاى گرم
درمان :
ماءالشعير يا آبجو، لعاب اسپرزه ، شربت خشخاش ، شربت نيلوفر، شيرخشت همگى مؤثرند.
نسخه ها براى تسكين سرفه
عصاره شيرين بيان 15 گرم
كتيرا 5 گرم
مغز بادام 15 گرم
گل بنفشه 10 گرم
صمغ عربى 5 گرم
همه را نرم كوبيده به قدر 5/2 گرم هر دفعه ميل نمايند در سرفه هاى مزاحم صندل كافور و تراشه كدو را با آب كشنيز و آب برگ كاهو مخلوط كرده بصورت ضماد بر سينه گذارند.
شربت بنفشه كه فرمول آن گذشت بهترين داروى مسكن سرفه است .
نسخه :
صمغ عربى 5 گرم
مصطكى 5 گرم
كتيرا 5 گرم
نشاسته 10 گرم
تخم شنبليله 10 گرم
تخم كتان 10 گرم
دانه خطمى 5 گرم
به دانه 5 گرم
نبات 20 گرم
همه را نرم كوبيده يك قاشق غذاخورى آن را در نصف ليوان آب جوش ‍ ريخته پس از اينكه خوب لعاب داد ميل نمايند، روزى 3 مرتبه مى توان از اين طريق استفاده نمود.
اگر سرفه تواءم با خون باشد جومقشر را جوشانده آب آن را مرتبا با شكر يا شربت گل يا گلاب ميل نمايند.
نسخه :
جوشانده انجير، ريشه شيرين بيان و گل قند براى تسكين سرفه بسيار مؤثر است .
نسخه :
براى برونشيت در تعقيب زكان يا گريپ
براى نرم شدن اخلاط و نضج ماده از جوشانده شربت زوفاى كبير كه در بالا گذشت به كار برند يا از جوشانده ريشه شيرين بيان ، و گل زوفا با عسل استفاه نمايند (به فرمول زير)
انجير 10 دانه
تخم شنبليله 10 گرم
ريشه شيرين بيان 15 گرم
گل زوفا 10 گرم
همه را جوشانده صاف كرده آب آن را در 250 گرم عسل ريخته روزى سه قاشق مرباخورى ميل نمايند.
خوردن ماءالشعير بجاى آب در اين حالت توصيه مى شود.
نسخه پاك كننده سينه از اخلاط (مخلط)
گل زوفا 15 گرم
پودينه 5 گرم
ريشه ايرسا 15 گرم
تخم انجره 5 گرم
انيسون 5 گرم
گل خطمى 5 گرم
به مدت 5 روز داروهاى فوق را جوشانده صبح و عصر ميل نمايند.
نسخه براى برونشيت هاى مزمن (سرماخوردگى كهنه )
در اينجا براى حل شدن اخلاط و رقيق شدن محتويات برونشها و خالى شدن آنها، بهترين دارو جوشانده گل زوفا است .
نسخه ضد سرفه
مغز جلغوزه 10 گرم
مغز پسته 15 گرم
مغز بادام 15 گرم
تخم كتان مقشر 15 گرم
همه را نرم كوبيده با 40 گرم شكر روزى سه قاشق مرباخورى كفلمه نمايند.
در هنگام گرفتگى صدا و خشونت آن از شربت هاى خنك مانند سه پستان و عناب و بنفشه و غيره استفاده نمايند. از عفونت هاى ريوى كه تب و سرعت نبض و بر افروختگى بيمار و رنگى بودن ادرار در كار باشد اگر بيمار پر خون و دموى مزاج است مقدارى خون فصد نمايند و شربت تمرهندى ، شربت آلو، شربت شيرخشت ، مغز فلوس تجويز نمايند و شربت زوفا، شربت بنفشه ، مفيد و كتيرا، صمغ عربى و آب به دانه و لعاب تخم خطمى و نبات چنانچه گفته شد روزى سه مرتبه ميل نمايند و مرتبا لعاب اسپرزه بجاى آن مصرف كنند حريره از مغز گندم ، شكر و بادام كوبيده تناول كنند و آب سرد و غذاهاى سرد مخصوصا از غذاهاى ترش بپرهيزند.
هنگامى كه سينه بيمار به اصطلاح نپخته است و بيمار داراى سرفه هاى سخت و خشن بوده و اخلاط و ترشحات و برونش ها خارج نمى شود بهترين دارو شربت بنفشه و شربت زوفا مى باشد.
خونريزيهاى ريوى
خونريزيهاى ريوى بيشتر مربوط به بيمارى قلبى مثل تنگى ميترال ، سل ، سرطان ، كيست ، هيداتيك ، ضربه ها، آبسه هاى ريه و بيماريهاى التهابى است بيشتر بيماريهاى ريوى چون با سرفه تواءم است اگر سرفه شديد باشد ممكن است از رگه هاى خون تا خون روى هاى بزرگ ديده شود گاهى به علت پاره شدن يكى از شرائين ريوى خونريزى آنچنان زياد است كه بيمار را تلف مى نمايد براى بند آوردن خونريزى هاى ريوى داروهاى ضد خونريزى به كار برده مى شود كه مهمترين آنها عبارتند از:
قرص كهربا، آب برگ ريحان كوهى ، يا آب خرفه ، يا آب بارهنگ ، صمغ عربى ، كتيرا، گل مختوم ، گل سرخ از هر كدام 5/2 گرم نرم ساييده با شربتهاى غابض مثل شربت انار شربت سماق حل كرده روزى چهار قاشق بزرگ بدهند در ابتداى خونريزى مى توان از روزانه 5 گرم كندر به صورت نرم كوبيده با ماءالشعير بكار برد بيمار مى تواند صمغ عربى را كوبيده در دوغ گاو حل كرده ميل نمايند مقدار 10 گرم صمغ در سه نوبت به مدت سه روز.
نسخه ضد خونريزى بطور عموم
گل مختوم 10 گرم
گل ارمنى 10 گرم
صمغ عربى 5 گرم
كتيرا 5 گرم
نشاسته 20 گرم
كهربا 5 گرم
ريشه مرجان 5 گرم
زاج بوداده 5 گرم
گل سرخ 5 گرم
گلنار 10 گرم
طباشير 5 گرم
همه را نرم كوبيده در شربت سماق يا شربت رب انار حل كرده روزى سه قاشق مرباخورى
كسانى كه مبتلا به خونريزى از هر جاى بدن مى باشند بايستى از موارد زير پرهيز نمايند تكلم زياد آواز بلند، خشم و غضب ، ديدن اشياء خيلى سرخ ، قرار گرفتن در حرارت شديد آفتاب و از خوردن صبر زرد، كرفس ، كنجد، خرما، پنير كهنه ، عسل و شيرينى جات بپرهيزند و غذاى سبك و زود هضم ميل نمايند.
نسخه ديگر كه براى خونريزى عمومى نافع است
شاه دنج (جسمى است سخت مانند سنگ كه بايستى نرم كوبيده شود غير از شاه دانه معمولى است ) 10 گرم پس از نرم كوبيده شدن با آب ريحان كوهى (بادروج ) يا بارهنگ آميخته بنوشد برگ خرفه و آب خيار بهتر است ، آب نعناع مفيد بوده يا شكوفه گشنيز 10 گرم به آب سرد صبح و شام ميل كنند كه اين خيلى مؤثر است .
فرمول قرص ضد خونريزى (نفث الدم )
كندر 5 گرم
گلنار 5 گرم
خون سياوشان 5 گرم
كهربا 5 گرم
شادانه (شادنج ) 5 گرم
گل مختوم 5 گرم
زاج بوداده 5 گرم
همه را نرم كوبيده با آب گلاب خمير كرده قرصهائى به اندازه نخود تهيه كرده و در سايه بخشكانند، روزى شش قرص (2 عدد صبح و ظهر و شب )
نسخه ضد خونريزى (شربت انجبار)
ريشه انجبار 20 گرم
صندل سرخ و سفيد 5 گرم
آقاقيا 5 گرم
همه را نرم كوبيده روز چهار قاشق مرباخورى اين داروها مقوى معده ، مؤثر بر كار كبد از بين برنده اسهال خونى و نيز ضد خونريزى عمومى است .
نسخه ضد خونريزى عمومى
گل ارمنى 10 گرم نرم كوبيده در آب خرفه حل كرده مصرف نمايند (خرفه را بايد جوشانده آب آنرا بگيرند روزى چهار قاشق مرباخورى )
نسخه ضد خونريزى
گل مختوم با آب بارهنگ و كهربا يا آب برگ خرفه و گل ارمنى و آب عصى الراعى (سرخ مرز) دهند و در آب خوراكى روزانه بيمار، صمغ عربى ، طباشير، گل ارمنى و شادنه اضافه نمايند از اين داروها از هر يك 10 گرم انتخاب كرده نرم كوبيده روزى 5/7 گرم ، هر دفعه 5/2 گرم مى توان مصرف نمود.
نسخه ديگر
گل مختوم 5 گرم
گل ارمنى 10 گرم
صمغ عربى 5 گرم
كتيرا 5 گرم
نشاسته 10 گرم
كهربا 5 گرم
بسد (ريشه مرجان ) 5 گرم
زاج سوخته 5 گرم
گلنار 10 گرم
طباشير 5 گرم
نرم كوبيده با آب ميل نمايند (روزى سه قاشق مرباخورى )