قلب گاو را قطعه قطعه كرده خشكانيده تا به صورت پودر پروتئين در آيد سپس نرم سائيده روزى سه قاشق مرباخورى ميل نمايند.(پودر در يخچال نگهدارى شود).
يا گل گندم را خشك كرده نرم سائيده روزى سه قاشق مرباخورى يا جوشانده 10 گرم آن را سه وعده ميل نمايند.
نسخه ضد اعتياد ديگر
سنبل 20 گرم
اشنه 20 گرم
ريشه بنفشه 25 گرم
پوست نارنج 20 گرم
صندل سفيد 10 گرم
عود 10 گرم
بهار نارنج 10 گرم
همه را نرم سائيده در يك ليتر گلاب حل كرده روزى سه نصفه استكان ميل نمايند.
داروهاى نشاط آور و ضد درد استخوانى
خولنجان 10 گرم
شقاقل 20 گرم
بهمن سرخ 20 گرم
تودرى 20 گرم
كبابه چينى 10 گرم
درونج 5 گرم
زرنباد 5 گرم
دارفلفل 5 گرم
مصطكى 20 گرم
عود 5 گرم
زعفران 5/2 گرم
همه را نرم سائيده در 250 گرم عسل حل كرده روزى سه قاشق مرباخورى ميل نمايند.
نسخه آرام بخش
بابونه 10 گرم
اسطوخدوس 30 گرم
برگ نعناع 20 گرم
سنبل الطيب 20 گرم
رازيانه 15 گرم
خارمقدس 30 گرم
نيم كوب كرده 7 روز صبح و ظهر و شب جوشانيده ميل نمايند.
امراض چشم
كسانى كه مايلند چشمانشان سالم باشد بايستى نكات زير را رعايت كنند.
1 - به جسم سفيد و خيلى شفاف نگاه نكنند.
2 - از نگاه كردن به خطوط ريز و نقشه هاى خيلى دقيق كه موجب صرف نور زياد است خوددارى شود.
3 - زياد گريه نكنند.
4 - جلوى آتش شديد ننشينند.
5 - در آفتاب شديد و خورشيد نگاه نكنند.
6 - سعى كنند كه باد قوى به چشم برخورد ننمايد (مثل موتور سوارى و غيره ).
7 - به جسمى مدت زياد بطور قائم نظر نيفكنند.
8 - از ورود گرد و خاك و دود به چشم جلوگيرى كنند.
9 - هواى بسيار گرم و هواى بسيار سرد و ديدن اشياء روشن و درخشان كه بازتاب آنها موجب آزار چشم گردد مثل آينه ايكه مقابل آفتاب گرفته باشند و نور آنرا به چشم برسانند (خوددارى كنند)
10 - از زياد بر پشت خوابيدن و خواب در هنگام پرى شكم و غذاى غليظ و دير هضم و خيلى گرم مثل سير و پياز بپرهيزند زيرا موجب زيان چشم است .
11 - خوردن بيش از اندازه نمك و طعام شور
12 - زياد بيدارى و زياد خوردن در شب
13 - جلوگيرى از بيوست شديد.
نافعات چشم عبارتند از:
1 - سر را در آب شيرين و صاف فرو بردن و چشم در آن آب باز كردن .
2 - سرمه و توتيا به آب باديان يا آب مرنجوش و مرزنجوش پروره در چشم كشيدن .
3 - چون چشم از اعضاى مرطوب است و اكثر رطوبت و سردى باعث ضعف آن مى شود لذا بايستى از سرمه خشك جلا دهنده چشم استفاده نمايند تا چشم سالم بماند.
4 - با آب حضض در هر ماه سه بار چشم را بشويند.
5 - رعايت حفظ محيط چشم يعنى مزاج چشم را به حالت طبيعى نگهداشتن براى اين كار اگر مزاج چشم خشك باشد روغن بادام بنفشه يا روغن كدو در بينى بچكانند از سرمه مناسب نيز بكار برند اگر مزاج چشم گرم باشد اول بايد آنرا با گلاب يا آب گشنيز يا با آمله بشويند سپس سرمه مناسب بكار برند و اگر مزاج چشم تر باشد به گلاب و سماق شسته سرمه كشند.
6 - اگر در هنگام خواب هر روز به آب سرد بينى را بشويند چشم از بيشتر بيماريها در امان خواهد بود.
7 - اگر مدتى پى در پى هر روز يك گرم آمله كوبيده در عسل حل كرده ميل نمايند قوت چشمها زياد مى گردد.
8 - براى ورم ملتحمه شستشو با گل بنفشه يا نيلوفر يا گل سرخ نافع است ولى بايد دانست كه :
پاكسازى بدن از خلط غالب اصل و اساس درمان هر عضو بيمار است و براى ازدياد بينيائى و تقويت چشم شستشو با گل گندم و خوردن آن براى اين مطلب توصيه مى شود.
(جالينوس گفته است كه نرم داشتن طبع و پاكسازى بدن از خلط غالب شرط اساسى معالجه است )
ورم ملتحمه در مزاجهاى دموى (پرخون )
انداختن اسپرزه به هنگام شب بر پشت چشم مفيد است .
نسخه :
گل زوفا، مغز ناخنك ، بابونه ، برگ سير يا دانه سير را در آب جوشانده سر و صورت را بشويند: سيب زمينى را پخته نيم گرم بر چشم ببندند و از جوشانده آب كاه سر و صورت را بشويند.
كم سوئى چشم در مزاج بلغمى كه با اشك غليظ و جمع شدن چرك در كنار چشم ها همراه است (در كسانى كه به ضعف گوارش مبتلا هستند بيشتر ديده ميشود)
درمان
با جوشانده گل بنفشه و دادن ايارج فيقرا عامل بيمارى را از بدن دور ساخته يعنى به اصطلاح پاكسازى و تنقيه بدن نمايند وج و مصطكى بخورند و اطريفل صغير و كبير ميل كنند و در مزاجهاى سرد درمان را با گوشت پرندگان به صورت سوپ تواءم با قدرى دارچين و خولنجان و زنجبيل و زيره ادامه دهند.
روغن بابونه بر سر بمالند و در بينى بچكانند، قدرى گرد فلفل در بينى كشند تا عطسه نمايند.
با جوشانده بابونه گل بنفشه مغز ناخنك ، پودينه و مر زنجوش سر و صورت را بشويند و زنجبيل ، وج ، ايارج فيقرا، برابر انتخاب كرده در عسل حل كرده روزى سه قاشق چاى خورى ميل نمايند.
مداومت در خوردن شلغم خام يا پخته ضعف بينائى را كم مى كند و خوردن دارچين و ايارج فيقرا و اطريقل و بكار بردن روغن بنفشه به صورت چكانيدن در بينى و شستشوى چشم با جوشانده ريحان كوهى همه مزيد بينائى هستند.
نسخه براى كم سوئى چشم
روزانه 5/2 گرم سداب را جوشانده صبح و عصر براى يكماه يا بيشتر ميل نمايند.
اين دستور براى زنان آبستن خوب نيست . يا روزانه 5/2 گرم سياهدانه را كوبيده ، 5/2 گرم صبح و 5/2 گرم عصر يا عسل شربت ديگر ميل كنند.
نسخه :
باديان 1 گرم
سياد دانه 2 گرم
با 10 گرم نبات سائيده وقت شب هنگام خوابيدن ميل نمايند.
(اين نسخه باعث ازدياد بينائى نيز مى باشد)
نسخه ديگر
سنبل 10 گرم
ميخك 5 گرم
دارچين 5 گرم
جب بليسان 10 گرم
دارفلفل 5 گرم
اسارون 5 گرم
وج 5 گرم
قرفه 5 گرم
زنجبيل 5 گرم
هيل غرابى 5 گرم
همه را نرم كوبيده در 250 گرم عسل حل كرده روزى سه قاشق مرباخورى اين نيز مؤثر بر ازدياد بينائى و براى كليت و براى سردردهاى افراد سرد مزاج نافع است .
نسخه براى برف و برق گرفتگى چشم
در اينجا بايستى سر و صورت را با پارچه سياه پوشانده و چشم را با آن بست بادام تلخ را كوبيده و بر پشت چشم ضماد كنند و چشم را با آب گرم بشويند و چنانكه گذشت از سيب زمينى پخته به پشت چشم بيندازند.
ترس از نور
در اينجا بايستى هر چه زودتر به تبريد و ترطيب آن كوشيد (يعنى سرد و خنك كردن )
ضعف بينائى در روز و برقرارى آن در شب
درمان را با چكانيدن شير زن در بينى و چكاندن روغن بنفشه و روغن بادام و روغن كدو و فرو بردن سر در آب شيرين و گشودن چشم در آن نافع است . خوردن آب انار شيرين و لعاب اسپر زه قند يا با شربت بنفشه و يا سكنجبين ، ماليدن روغن بنفشه بر سر و خوردن زيره ، گل نيلوفر با آب جگر و خوردن غذاهاى غليظ و پر انرژى و مولد خون مثل آش حليم ، گوشت گاو، پاچه گوسفند و زيره و گشنيز و كاهو و هويج در بهبودى بيمارى مؤثر است .
كم سوئى در روز
درمان :
دوده روغن بنفشه در چشم كشند و تمام داروهاى مقوى بينائى در اينجا مورد مصرف دارد.
شب كورى
درمان :
دادن ايارج فيقرا خوردن جگر بز و كباب و پرهيز از غذاهاى غليظ و سرخ كرده و زياده خورى در شب لازم است و با جوشانده باديان ، شبت ، بابونه ، مرزنجوش ، سوسن ، و سداب سر و روى را بشويند، قدرى باديان و دارفلفل را در آب بريزند و سر را با آن بخور دهند و در غذاهاى روزانه كمى آنغوزه ، خردل ، مشك طرامشيع ((كاكوتى ))، آويشن ، انجدان بريزند.
آب ريزش چشم
اين بيمارى بيشتر به علت گرفتن مجراى چشم به علل مختلفى به وجود مى آيد و آب اضافى چشم كه براى تر كردن كره چشم ترشح مى شود و بايستى از راه مجراى چشم و بينى وارد بينى شود به علت گرفتگى آن در چشم جمع شده از گوشه چشم سرازير مى گردد متاءسفانه درمان اين بيمارى دشوار و اكثر بايستى با عمل جراحى و باز كردن مجراى چشم ، بيمار را بهبودى بخشيد. اگر بيمار رعايت بهداشت و نظافت را ننمايد ممكن است در اثر دستمالى ، كيسه اشك چركين گردد.
درمان :
شستشوى چشم با آب كندر، آب خاكستر ماميثا و يا هر داروئى كه خاصيت خشك كنندگى و ضدعفونى داشته باشد مؤثر است .
نسخه :
پوست انار، پوست هليه زرد را در گلاب پخته با پنبه چشم را بشويند.
نسخه :
سماق و انجبار، كندر، مصطكى ، صبر را با عرق بارهنگ به زير و پشت چشم و پيشانى ضماد نمايند.
نسخه :
بارهنگ يا مورد يا گل سرخ يا پوست هليله زرد از يكى از آنها 5 گرم انتخاب كرده و در يك بطر آب جوشانده چشم را بشويند.
فرو رفتن جسم خارجى در چشم
در اين حالت به هيچ وجه نبايد چشم را بمالند زيرا ممكن است جسم خارجى در چشم فرو رود. بيمار بايستى دهان خود را باز كند و مرتبا چشم خود را باز كرده و بهم بزند تا اشك بيشترى ترشح شود زيرا اينكار به خروج جسم از چشم كمك مى كند با يك قطعه پنبه اى كه بر ميله اى پيچيده شده باشد به آهستگى در كنار جسم خارجى قرار دهند و به آهستگى آن را بردارند يا اينكه به وسيله سر ميله نازكى كه بطور افقى در مسير جسم خارجى قرار داده مى شود جسم خارجى را به طرف كنار چشم رانده و او را بردارند - اگر جسم خارجى كاملا در چشم فرو رفته باشد بدون دستكارى بايد به چشم پزشك مراجعه نمايند ناگفته نماند كه در ابتداء در صورتيكه چشم زخم نباشد قدرى شير زن در آن بچكانند سپس با آب گرم بشويند اگر جسم خارجى در چشم فرو رفته باشد كمى نشاسته روى آن ريخته تا با آب چشم خارج گردد يا به وسيله قطعه پنبه به آهستگى روى آن بكشند تا نشاسته همراه جسم خارج گردد.
خارش پلك
در اينجا پاكسازى بدن بر حسب مزاج لازم است و بايستى غذا را متناسب با حالت بيمار انتخاب كرد و بطور كلى غذاهاى چرب ، سرخ كرده و غليظ ميل ننمايند و چشم را با (محلول يك قاشق آب غوره در يك بطر آب جوشيده ) بشويند، اگر مزاج بيمار صفراوى يا دموى باشد بايستى از جوشانده گل بنفشه ، برگ كاسنى ، گل نيلوفر، سبوس گندم ، و آرد جو سر و صورت را بشويند و بر پشت پلك نشاسته منقى (پاك ) يا آرد جو يا روغن گل يا شير زن ، سفيده تخم مرغ ، حضض ، صندل يا آب كاسنى كه اين بيشتر براى دموى مزاج بهتر است ضماد نمايند و در صفراوى مزاج آب گل هميشه بهار، آب قرفه آب كدو بر پشت پلك ضماد نمايند در بلغمى مزاجها بهتر است كه با آب گرم و سركه داروهاى فوق را خيسانده ضماد نمايند.
و از جوشانده
بابونه 10 گرم
مغز ناخنك 10 گرم
گل بنفشه 10 گرم
گل نيلوفر 5 گرم
سبوس گندم 20 گرم
چشم و سر را روزانه بشويند.
گاهى در بين مژه ها حالتى شبيه به سبوس سفيد پوسته پوسته خارش دار پيدا مى شود كه آن را شوره نامند و اين بيمارى باعث ريختن مژه ها نيز مى گردد كه در اينجا نيز بايستى پس از پاكسازى بدن از خلط غالب به درمان بيمارى پرداخت .
نسخه :
ساقه و برگ ارزن را بسوزانند و در روغن گل ريخته خمير آنرا به بن مژه ها و محل شوره بمالند روغن فندق سوخته نيز خيلى مؤثر است .
خارش كناره هاى پلك
اين بيمارى كه باعث خارش شديد پلكها و ريزش مژه ها مى گردد، بيمارى مزاحمى است كه بيمار را آزار مى دهد و لازم است كه رعايت غذا به عمل آيد زيرا در بهبودى حال بيمار مؤثر است .
نسخه :
5 گرم سماق را در يك بطر آب جوشانده كمى گلاب اضافه كرده پلكها را بشويند و در وقت شب برگ خرفه ، برگ كاستى را كوبيده با روغن گل بر پلك ضماد نمايند و هر روز صبح دوش آب گرم گيرند.
ريختن مژه ها
بر حسب خلط غالب بدن را پاكسازى كرده تعديل مزاج نمايند و بعدا حجر ارمنى و هسته خرما را سوزانده روغن آن را بمالند در اينجا نيز روغن فندق خيلى مؤثر مى باشد رعايت غذا و مصرف اغذيه مناسب در اين بيمارى يكى از اركان مهم معالجه است ، شستشوى چشم و مژه ها با آب گل ارمنى نيز مفيد است .
نسخه :
كات كبود 5/2 گرم
هليه زرد 5/2 گرم
زنجبيل 5/2 گرم
زرد چوبه 5/2 گرم
ماميران 5/2 گرم
دارفلفل 5/2 گرم
همه را نرم كوبيده در آب غوره ريخته روزى يك قاشق مرباخورى از آن را با آب جوشيده رقيق كرده با پنبه پلكها را بشويند.
ورم ملتحمه بهاره يا حساسيت چشمى (خارش ، آب ريزش ، قرمزى و تيره گى قرنيه )
مغز ناخنك 25 گرم
بابونه 25 گرم
گل بنفشه 25 گرم
هر روز يك قاشق مرباخورى در يك ليوان آب جوشانده صاف كرده در يك استكان تميز قدرى از آن را بريزند و چشم را بشويند صبح ، ظهر، شب ، اين نسخه داروى بسيار آزموده اى ميباشد.
گوش
بيماريهاى گوش فراوان بوده و مهمترين آنها ورم پرده گوش در اطفال است كه علت جمع شدن چرك در پشت پرده آن ، مى باشد بعد از آن ورم مجراى خارجى گوش است كه نسبتا زياد ديده مى شود.
درمان :
در اول بايستى پرده گوش را سوراخ نموده تا مايعات پشت آن خارج شود درمان دومى از طريق پاكسازى بدن به وسيله معجون هليله جات انجام مى يابد. سپس از پوست كوكنار 15 گرم تخم گشنيز 20 گرم تخم كاهو 15 گرم به مدت 5 روز به صورت جوشانده صبح و عصر ميل نمائيد.
نسخه :
گل ماهيثا 5 گرم در 5 گرم روغن بادام و يك قاشق سركه حل كرده در مجراى گوش بمالند و صندل 5 گرم ، ماميثا 5 گرم نرم كوبيده در آب گشنيز و آب كاهو حل كرده از خارج ضماد نمايند.
اگر سبب درد گوش راه رفتن در هواى گرم باشد
روغن گل و كمى سركه در گوش بچكانند و گردهاى بينى در بينى بكشند.
درد گوش به علت ورود مايعات
روغن بنفشه ، روغن تخم كدو و يا روغن نيلوفر در گوش و بينى بچكانند.
درد گوش در اثر غذاهاى محرك و ادويه گرم
بايستى غذا و داروى ضد آن به كار برند، آب كاهو، آب گشنيز، آب تاجريزى ، و روغن هاى خنك و يا كمى كافور يا روغن بنفشه در آن بچكانند.
شربت بنفشه ، آلوچه ورقانى ، تمر هندى ، شربت نيلوفر و يا سكنجبين و شيره خرفه ميل كنند.
غذا سوپ جوجه با ماش و عدس ، اسفناج ، گشنيز كدو و پودر سماق نافع است .
درد گوش به علت ورود آب سرد
علائمى چون وجود درد در قسمت پشت سر كه بايستى روغنهاى گرم به پشت سر بمالند و در گوش نيز بچكانند و از جوشانده زير استفاده نمايند.
نسخه :
تخم شويد 10 گرم
بابونه شيرازى 5 گرم
مغز ناخنك 10 گرم
مر زنجوگرم 10 گرم
جوشانده آب آن را بر سر بريزند و در هنگام جوشيدن بخور دهند و يك پنبه در آب آن قرار داده در گوش گذارند و قدرى از آن آب جوشيده را در بينى بكشند (استنشاق نمايند).
ورود حشرات در گوش
اگر مورچه يا حشره ديگرى در گوش فرو رفت بلافاصله قدرى صبر زرد را حل كرده آب آن را در گوش بچكانند، اگر صبر زرد در دسترس نباشد كمى سركه رقيق شده به وسيله آب جوشيده سرد شد اگر نباشد هر روغنى كه در دسترس باشد بچكانند حشره خواهد مرد بعدا به وسيله شستشو خارج مى شود.
خارش گوش
براى تسكين خارش گوش روغن هسته خرما بچكانند، يا روغن بادام تلخ را در آب افسنطين ريخته بچكانند يا خود افسنطين را 5 گرم در 2 قاشق سركه و آب جوشانده در گوش بريزند.
بهترين داروى خارش گوش جوشانده 5 گرم آويشن در 50 گرم آب است كه روزانه با آن گوش را بشويند.
تنفر گوش از صداهاى قوى
علت اين امر در اثر ضعف اعصاب است كه بايستى داروى مقوى اعصاب مصرف شود و بوهاى خوب و عطورات زاكيه بكار برند.
صدا كردن گوش
اگر بيمار مسن باشد و صدا كردن گوش گاهگاهى باشد بايد به فكر بالا بودن فشار خون بود، اگر در بيمار تب دار باشد پس از قطع تب بهبودى مى يابد، اگر در اثر حساسيت حس سامعه باشد در موقع گرسنگى و حس جوع بدتر مى شود و اگر در تعقيب بيماريهاى ضعيف كننده باشد بايد به تقويت عمومى بدن پرداخت و سر را با آب افسنطين و سركه و بابونه شستشو داد و روغن مورد به سر ماليد و در بينى نيز چكانيد بايد بيمار بدن را پاكسازى كند و مرتبا دوش حمام آب گرم گيرد و از جوشانده بابونه ، مغز ناخنك و گل بنفشه سر را بشويد.
صدا كردن گوش در اثر سردى مزاج
در اينجا صدا و طنين يا وزوز كردن ادامه مى يابد و مداوم برقرار است با داروهاى ضد آن بدن را پاكسازى بايد كرد: و غذاى مناسب آن حالت را به كار برند و مرتبا از كوبيده صبر زرد و كندر عطسه آرند سپس سر را با جوشانده بابونه ، مرزنجوش افسنطين ، مغزناخنك ، آويشن بشويند - آب فرفيون را در روغن بادام ريخته بچكانند و يا روغن سوسن به تنهائى يا در گوش بچكانند. مرتبا دوش آب گرم گيرند و از غذاهائى مثل سير، پياز، خردل و غذاهاى چرب و شور و سرخ كرده بپرهيزند.
صدا كردن گوش در نزد گرم مزاجان
(به علت غداهاى گرم و بيخوابى كشيدن )
اينگونه افراد بيشتر از غذاهاى گرم استفاده مى كرده اند.
درمان :
روغن كدو، روغن بنفشه به سر بمالند، و روغن گل را با سركه در گوش ‍ بچكانند يا پنبه را با گلاب خيس كرده در گوش گذارند، داروهاى چكانيدنى ديگر عبارتند از قرنفل ، مرزنجوش ، زهره گاو و آب تره ، روغن گل ، آنغوزه پخته شده در روغن زيتون و آب زيره حل شده در پيه مرغ و شحم حنظل در روغن زيتون و آب خرفه يا سركه يا روغن گل و سركه ، آب شحم حنظل تازه با روغن كنجد كه خيلى مؤثر و اين روغن نيز براى جوشهاى سر و ريختن موى سر مفيد است .
جمع شدن چرك خشك شده در گوش (بنام بوشن )
هر روغن در دسترس باشد در گوش بچكانند پس از 24 ساعت به وسيله شستشو، جسم چركين را خارج نمايند.
ورم بناگوش يا ارئيون
تورم اين غدد كه فراوان ترين بيماريها، در زمان كودكى و حتى در بزرگسالان است ، بسيار ديده مى شود و بيمارى ويروسى مصرى و خطرناكى است كه بايستى كاملا بيمار را از افراد سالم جدا ساخت بخصوص وسائل زندگى او مثل ظروف غذاخورى محل خواب و غيره .
دستورات مفيد زير براى اينگونه بيماران ضرورى است .
1 - بيمار بايستى كاملا استراحت كند و از خوردن غذاهاى ترش و سرخ كرده و محرك بپرهيزد. بيمار بايد از سرماخوردگى مصون باشد زيرا ممكن است به ورم مغز منجر شود كه بيمارى خطرناكى مى باشد.
2 - در صورتيكه بيمار استراحت ننمايد و تورم غدد بناگوش زياد ممكن است دو طرفه شده كه در تعقيب آن گاهى استفراغ و حالت تهوع و درد شديد پيدا شده كه ممكن است باعث قطع نسل شود.
درمان :
تخم شويد 5 گرم
بابونه 5 گرم
تخم كتان 5 گرم
موم 5 گرم
همه را نرم كوبيده در روغن گل ريخته به صورت پماد به محل تورم ضماد نمايند يا برگ توت ، گل خطمى ، پياز، گل بنفشه و مغز ناخنك را پخته ضماد نمايند يا تخم كتان تخم شنبليله يا برگ تاجريزى را در گل سرخ پخته ضماد كنند هر يك از داروهاى فوق را مى توان با انجير يا آرد گندم تواءما پخته بكار برند.
از جوشانده زير يك هفته استفاده نمايند.
گل بنفشه 15 گرم
گل خطمى 10 گرم
مغز ناخنك 10 گرم
خارخسك 15 گرم
پرسياوشان 15 گرم
همه را نيم كوب كرده 7 قسمت نموده هر قسمت را صبح و عصر جوشانده ميل كنند.
اتوره يا وجود چرك در گوش - اتوره مزمن ، پارگى پرده گوش ، چرك مقاوم گل ارمنى 15 گرم
تخم مورد 10 گرم
تخم كرفس 15 گرم
تخم خرفه 10 گرم
كندر 10 گرم
گلنار 10 گرم
همه را نرم كوبيده صبح ، ظهر، شب يك قاشق مرباخورى در شربت قند حل كرده ميل نمايند.
بينى
بينى عضو حساس و محل اوليه پيدايش كانون عفونت است كه اين خود در اثر سرماخوردگى به وجود مى آيد همين سرماخوردگى و زكام نيز مى تواند مبداء و محل زايش بيشتر بيماريهاى ريوى در تعقيب عفونت سينوسهاى صورت بوده باشد. اگر بينى خيلى خشك باشد با روغن بنفشه يا از روغن نيلوفر مى توان آن را نرم و ترطيب (خنك ) نمود اگر آب ريزش بينى و رطوبت زياد باشد هليله زرد و حضض را سائيده از هر كدام 5/2 گرم با10 گرم پيه مرغ آميخته خوب بسرشند و در بنيى بمالند و يا اينكه ميخك ، وج و حضض از هر كدام يك گرم خوب سائيده روزانه در بينى كشند اگر خونريزى و رعاف پيش آيد يك گرم زاج را در 5 گرم نشاسته سائيده نفوخ نمايند (در بينى كشند).
از بين رفتن حس شامه
خوردن ماءالاصول و ايارج فيقرا مؤثر است و مر را با انجير غرغره كنند و با جوشانده مرزنجوش و درمنه تركى سر را بشويند و در بينى كشند آب چغندر آب اذان الغار، آب سداب يا آب پودينه رقيق را استنشاق كنند يا سياهدانه را جوشانده آب رقيق را در بينى كشند (5 گرم در يك بطر) يا سياهدانه را به مقدار يك گرم نرم كوبيده در يك قاشق روغن زيتون ريخته سه قطره در بينى بچكانند يا 5 گرم مرزنجوش را در يك بطر آب جوشانده صاف كرده روزى 4 مرتبه استنشاق نمياند.
نسخه :
گل زوفا 15 گرم
اسطوخدوس 15 گرم
باديان 10 گرم
پرسياوشان 10 گرم
غازياقى 5 گرم
نيم كوب كرده جوشانده براى يك هفته صبح و عصر ميل نمايند.
((يك قاشق غذاخورى در 2 ليوان آب ))
بزرگى كورنه ها
براده آهن ، اشنان ، مر، برابر هم انتخاب كرده با روغن زيتون مرهم ساخته سپس يك قطعه پنبه به آن آغشته در بينى نهند. براده مس 1 گرم ، زرنيخ سرخ 05/0 گرم در نصف استكان سركه حل كرده با يك قطعه پنبه در بينى قرار دهند.
بدبوئى بينى
گاهى در اثر عفونت سينوسها و چرك درون آنها، زمانى به علت خورده شدن تيغه وسط بينى و سوراخ شدن آن ، گاهى مربوط به عفونت قفسه صدرى يا ريه ها يا معده مى باشد.
درمان :
جستجوى علت و مداواى آن ، سنبل يا عود يا سعد را سائيده در بينى كشند و صبر زرد و خردل را نرم كوبيده در سكنجبين حل كرده غرغره نمايند و يا مريم گلى ، بابونه ، آويشن را جوشانده غرغره كنند يا سنبل قرنفل جعده ، نسرين صبر، مر و آقاقيا و عفضض را نرم كوبيده مفردا يا مركبا در بينى كشند با آب پونه رقيق شده مرتبا استنشاق نمايند.
نسخه :
جوز هندى 5 گرم
بسباسه 5 گرم
قرنفل 5 گرم
دارچين 5 گرم
همه را نرم كوبيده در 250 گرم عسل ريخته بسرشند روزى سه قاشق مرباخورى ميل نمايند.
در بينى كشيدن پودر حب بليسان مفيد است
وج ، گل سرخ ، و مرمكى از هر كدام 5 گرم در دو بطر آب جوشانده صاف كرده روزانه استنشاق نمايند برگ خر زهره را خشك كرده ، سائيده بو كنند و از جوشانده شبت ، مغز ناخنك سر و صورت را بشويند.
رعاف يا خونريزى از بينى
بيشتر اوقات در تعقيب تب ها، ضربه ها و مخصوصا در بالا بودن فشار خون و دستكارى بينى پيدا مى شود كه در تب و فشار خون زيان چندانى ندارد مخصوصا در بالا بردن فشار خون .
ساده ترين عامل بند آورنده خون بينى فشار نوك انگشت سبابه به قسمت گوشت بينى است اين عمل را به مدت يك ربع ساعت با فشار ادامه مى دهند خون بند مى آيد زيرا مبداء خونريزيهاى بينى در همين قسمت است كه به شبكه كسل باخ معروف است . يا به وسيله يك قطعه تنزيب تميز به صورت تامپول در بينى گذارند. يا اينكه مقدار كمى كافور را در آب گشنيز يا كندر يا صبر زرد يا خون سياوشان يا زاج را به مقدار كم نرم سائيده در آب گشنيز حل كرده با قطعه پارچه تامپون نمايند.
نسخه براى بخور
يكى از داروهاى زير را مى توان براى بخور انتخاب كرد:
انيسون ، مرزنجوش ، بابونه ، بومادران ، برگ اوكاليپتوس
نسخه رعاف
پرسياوشان 5/2 گرم
گنجيده 5/2 گرم
مردار سنگ 5/2 گرم