من ((خرفه )) هستم ! فارسى من ((پر پهن )) و خرفه است ، اعراب به من ((فرفخ )) مى گويند. دشمنان من به ((بقله الحمقا)) لقب داده اند، زيرا من در مسيلها و رودخانه ها و جاهاى نمناك بطور خودرو مى رويم و در برابر دوستان مرا به ((بقله المباركه ))، ((بقله الزاهرا))، ((بقله اللينه )) ملقب كرده اند. در كتب مختلفه قديم از من به نامهاى فرفهن ، قرفين ، بوخله ، خفرج ، رجله و فرفخ ياد كرده اند. برگ من داراى آب حياتى زياد است ، 92 تا 95 درصد، و بعلاوه داراى مقدارى ويتامين (ث ) مواد صمغى ، مواد لعابى ، مواد معدنى و چربى هستم . برگ من پيشاب آور، تب بر و تصفيه كننده خون است ، تشنگى را به خوبى تسكين مى دهد، خوردن پخته و خام آن التهابهاى داخلى را از بين مى برد و براى سوزش لوله هاى مرى و دهانه معده كه در اثر ترش كردن غذا باشد، اثرى اعجاب آور دارد. سرفه هاى مزمن را كه همراه با اخلاط خونى باشد، معالجه مى كند. براى رفع بى خوابى و خونريزى در فواصل دوران عادت ماهانه زنان ، تجويز شده است . جوشانده مخلوط من با گل گاوزبان يا كاهو براى رفع تشنگى و تسكين اعصاب نافع است . برگ خام مرا مانند سبزى خوردن بخوريد و آن را در سالاد بريزيد. از شيره تازه من به مقدار 60 تا 120 گرم مخلوط در شير، براى كرم معده و كرم كدو استفاده كنيد. جوشانده دانه هاى من نيز در شير يا آب ، همين خاصيت را دارد. از برگ من و دانه من به قنارى بدهيد تا سرحال آمده و با صداى دلنواز خود شما را شاد نمايد. ضماد برگ له شده من همچنين شيره برگهاى من براى سوختگى و ميخچه مفيد است ، جويدن من خونريزى لثه را از بين مى برد. آب مقطر برگ من به مقدار 60 تا 120 گرم براى درمان خونريزى بى موقع زنان سودمند مى باشد، ماليدن برگ له شده من ، جهت معالجه سر دردهاى يك طرفه (ميگرن ) تجويز شده است . من غذا را گوارا مى كنم ، اشتها را زياد مى نمايم . برگ و ساق من مسكن التهاب صفرا و گرمى كبد است . تبهاى صفراوى را معالجه مى كند و از خونريزى معده و ريه جلوگيرى مى نمايد. حرارت ادرار و مثانه را از بين مى برد و حيض را بند مى آورد. اثر من در تسكين حرارت باد سرخ قطعى است . به اشخاص سودايى مزاج كه بدنى لاغر دارند و همچنين به مبتلايان به مرض غمباد (گواتر) توصيه كنيد تا مى توانند از برگ و بذر گياه من استفاده كنند. اين خواص در نوع كوچك من كه منحصرا در ايران مى رويد به مراتب بيشتر از نوع بزرگ من است كه در اروپا به عمل آمده و به آن زبان فرنگى ((پورپيه پوتاژه )) گويند. من ((ميخك )) هستم ! مرا با گل ميخك اشتباه نكنيد...زيرا هيچ قرابتى با او ندارم . مقوى عقل و حافظه هستم . درمان كننده تنگ نفس بوده ، خفقان و سرفه را از بين مى برم . مقوى معده هستم . ضد بوى بد دهان بوده ، دندان درد را نيز تسكين مى دهم . من يكى از ادويه هاى غذائى و دارويى بوده و غنچه درخت بزرگى مى باشم كه زادگاه اوليه من جزاير ((ملوك )) در اقيانوسيه است و اكنون در زنگبار ماداگاسكار و جزاير آنتيل مرا مى كارند و چون پس از خشك شدن يك قيه و بدنه اى شبيه به ميخك دارم ، به اين جهت در فارسى به من ميخك مى گويند، ولى بهتر است مرا ميخك دارويى صدا كنيد. اعراب به من ((قرنفل ابيض )) و در كتب قديم به اسامى ، غرينواس ، لونك و مفرنف آمده ام و با گل گلدانى ميخك كه اين روزها در گل فروشيها زياد پيدا مى شود هيچگونه نسبت و شباهتى ندارم ، فقط بوى گل آنها كمى شبيه بوى من است . اين گل زينتى كه به رنگهاى سفيد، صورتى ، قرمز، زرد، بنفش و نارنجى ديده مى شود، نامش ميخك گلدانى است و بيش از هفتاد نوع آن ديده شده است ، با گل قرنفل كه شعراى فارسى زبان در اشعار خود از آن تعريف كرده ، فرق زياد دارد. زيرا قرنفل نام گل ديگرى است كه خوشه اى بوده و قد آن كوتاهتر از گل ميخك مى باشد، به آن حسن يوسف ، قررنفل باغى و قرنفل شاعر هم مى گويند و يك نوع وحشى و خودرو هم دارد و فرنجمشيك نوع بستانى آن است . بارى اين توضيحات فقط براى آن داده شده كه ميخك دارويى با گل ميخك گلدانى و هر دوى آنها را با گل قرنفل اشتباه نفرماييد. من پادزهر خوبى هستم ، مخصوصا" وقتى مرا به غذا مى زنند از مسموميت آن مى كاهم . من مقوى عقل و حافظه و مسكن اعصاب مى باشم ، هوش را زياد مى كنم و براى رفع سردرد مفيد هستم . براى درمان فلج و سكته ناقص ‍ تجويز شده مى گويند از سكته مغزى جلوگيرى مى كنم . ضماد من به تنهايى و با ادويه مناسب ، جهت تقويت لثه و تسكين درد دندان و رفع بدبويى دهان سودمند مى باشد. سرمه آن جهت بر طرف كردن لكه سرخ كه در چشم پديد آيد و تاريكى چشم مفيد است و خوردن آن نيز به همين منظور تجويز مى شود. همچنين براى درمان تنگ نفس ، خفقان ، سرفه هاى خلطدار و دلهره مفيد بوده ، شجاعت را زياد مى كنم . من مقوى معده و امعاء و كبد بوده ، اشتها به غذا و شهوت را زياد مى كنم ، قى و سكسكه را بند مى آورم و بادشكن معده هستم و براى استسقاى گوشتى و قطره قطره آمدن ادرار سودمند مى باشم . خوردن و حمول 5/1 گرم پس از پاكى طهر ((بند آمدن خون رگل )) رحم را تقويت كرده ، آن را جهت آبستنى آماده مى سازد و يكى از طرق جلوگيرى از آبستنى و تنظيم خانواده به توصيه دراروسازان سنتى ايران است كه از روز پنجم تا بيست و چهارم عادت ماهانه ، مرتبا" روزى يك عدد ميخك را بلع نمايند و اين دستور شباهت زيادى به خوردن قرص كه اكنون معمول شده است دارد. مقدار خوراك من چهار گرم مى باشد. اسم من ((كدو)) است ! براى مبارزه با چاقى از من استفاده كنيد. با مرض قند و چربى خون دشمنم . تب بر بوده و از دوستان صميمى كبد هستم . براى سردرد، سرسام و بى خوابى مرا تجويز كنيد. سرى كه عشق ندارد كدوى بى بار است . فارسى من كدو و عربى من ((قرع )) مى باشد. انواع و اقسام كوچك و بزرگ دارم كه مهمترين آنها كدوى مسمايى و كدو حلوايى است كه در تغذيه و مداوا به كار مى رود. با كدوى قليانى سابقا" كوزه قليان درست مى كردند و يك نوع كوچك هم كه شباهت زيادى به پرتقال دارد به عنوان زينتى كاشته مى شود. قسمت مورد استفاده من گوشت و تخمه من مى باشد. من ضد يبوست ، ملين ، ادرارآور بوده ، ورمهاى گرم را فرو مى نشانم . در اختلات كليه و مثانه تجويز شده و ضد چاقى مى باشم . در بيمارى قند، زيادى چربى خون و دفع صفرا و بلغم ، اثرات معجزه آسا دارم . براى معالجه مرض قند و چربى خون كافى است آب نوع مسمايى مرا گرفته روى آن كمى آبليمو ريخته و روزى يك ليوان بزرگ ميل نماييد. گوشت من قدرت غذايى زيادى ندارد و به همين جهت به كسانى كه مى خواهند لاغر شوند توصيه كنيد كه تا مى توانند از مسماى من استفاده نمايند و به عنوان ترشى به آن آبغوره اضافه كنند. نوع حلوايى من با اينكه شيرين است براى مبتلايان به مرض ‍ قند ضرر ندارد و كسى را فوق العاده چاق نمى كند، فقط اشخاص لاغر را كمى فربه مى سازد. گوشت من خواه مسمايى خواه حلوايى خنك بوده و براى رفع التهاب و تشنگى اثرى نيكو دارد. اگر يك كدوى حلوايى را از وسط دو نيم كرده و قسمت تحتانى آن را مثل كلاه روى سر اشخاص تب دار و متلايان به سر درد و دوار بگذاريد، سبب تسكين درد و فروكش التهاب خواهد شد. من براى درمان يرقان مزمن مفيد مى باشم و گوشت من تب بر بوده و از دوستان كبد محسوب مى شود. گوشت من زود هضم است و چنانچه با گوشت و حبوبات پخته شود، به هضم آنها نيز كمك خواهند كرد و در زود پخته شدن آنها هم تاءثير فراوان دارد. استشمام و چكاندن آب من چنانچه خام فشرده شود، در بينى و گوش ‍ جهت رفع سردرد، سرسام ، هذيان و بى خواب نافع است . ضماد كوبيده گوشت من در جلو سر جهت درمان سردرد و ورمها مفيد مى باشد. غرغره و مضمضه آب فشرده خام من ، مخلوط با كمى آبليمو جهت درد گلو و درد درد دندان مفيد مى باشد و چكاندن آن در گوش جهت تسكين درد آن سودمند مى باشد. مضمضه با آب جوشانده پوست من جهت تسكين درد دندان بى اثر نيست . اگر كدوى تازه بسته را كه هنوز گل آن نيفتاده است گرفته و آن را در خمير كرده ، جلو آتش گرم نماييد و بعد آب آن را گرفته و در چشم بچكانيد، چشم درد را درمان مى نمايد اين عمل بايد با تجويز پزشك باشد. پخته من با تمر هندى و شكر نيز جهت تسكين حرارت سر و دماغ و انواع وسواس و جنون و رفع التهاب معده و جگر از غذاهاى خوب مى باشد. خوردن قليه من با ماش و آرد جو جهت نرم كردن سينه و درمان سرفه ثمره فراوان دارد. در بين عشاير ايران مخصوصا"ايلات قشقايى و بختيارى خوردن آب فشرده خام من جهت تبريد و معالجه تبهاى كهنه و رفع گرمى زياد معمول است و اكثر بيماران و تب داران را با آن معالجه مى كنند. شيخ الرئيس ، ابوعلى سينا مرا جهت رفع بى خوابى و معالجه اكثر امراض گرم مفيد دانسته و فقط در مورد ذات الجنب نوشته است كه كدو با اين كه نافع است ، به علت آنكه ادرار را زياد مى كند نبايد تجويز شود. خوردن پوست خشك من جهت بواسير و خونريزى معدى و سينه مفيد مى باشد و پاشيدن كوبيده آن در بريدگى و زخم از آمدن خون جلوگيرى مى كند. انواع من جهت اشخاص گرم مزاج سودايى و صفراوى و خونى جوانان و ساكنان مناطق گرمسير منافع بيشمار دارد. چون سر كدو را بريده و در آن زنگ آهن ريخته و مجددا" سر آن را با همان تكه ببندند و چهل روز بگذارند و بعد آب آن را گرفته و با حنا مخلوط كنند، خضاب خوبى جهت مشكى كردن مو مى باشد. تخمه كدو تخمه من بهترين درمان كرم كدو مى باشد و اين خاصيت در پرده نازك سبز رنگى است كه مغز آن را پوشانده است . در بين داروهاى ضد كرم تنها تخم كدوست كه به هيچوجه سميت نداشته و عوارضى به دنبال ندارد. مقدار خوراك آن 25 تا 50 گرم است و بهتر است مغز دانه ها را كوبيده و با عسل مخلوت كرده ميل نمايند و بعد از چهار تا پنج ساعت ، يك مسهل قوى مثل روغن كرچك بخورند تا تمام كرمها بيرون بيايند. تخمه من اشخاص لاغر را چاق مى كند و براى رفع خشونت سينه و خونريزى ريوى و سرفه و تبهاى شديد و زخم معده و مثانه و سوزش ادرار نافع مى باشد. روغن تخمه من جهت رفع خشكى دماغ بى خوابى و سل و اسهال و پيچش صفراوى معده دارويى بى نظير است . ماليدن مخلوطى از روغن تخمه كدو، با خون سياوشان ، جهت زخمهاى سر و بدن اطفال ، زخمهاى گوشه لب و بناگوش ‍ اثر فورى دارد. من ((مار دارو)) هستم ! من زخمهاى خوره اى و جذام را التيام مى دهم ، ولى درمان قطعى جذام نيستم ، من پادزهر نيش افعى هستم . اسم من ((مار دارو)) است ، در شيراز به من نخوشى گويند. چون برگهاى من در زمستان خشك نمى شود در گيلان و مازندران مرا ((الاملك )) مى خوانند. من داراى انواع و اقسام هستم . به انواع من هزاركوشان هم مى گويند در كتب طبى قديم از من به نام ((فاشرا)) ياد كرده اند. و عده اى هم به من تاك صحرايى گفته اند. عربى من كرمه البيضا است و ميوه من به انگور مار معروف است ((عنب الحيه )). گياه من شبيه درخت انگور بوده و داراى خار است . من در اكثر نقاط ايران ، مخصوصا" جبال البرز، آذربايجان و فارس به فراوانى مى رويم و انواع من در اروپاى مركزى و افريقا فراوان است و بيشتر از ريشه من كه در يك گياه ممكن است وزن آن به بيش از دو كيلوگرم برسد استفاده مى كنند، ولى ميوه و برگ من هم داراى فوايدى نظير ريشه مى باشند. خوردن پنج گرم ريشه من مار گزيده را از مرگ نجات مى دهد و حيوانات مخصوصا" اسب و گاو هم موقعى كه مار آنها را مى زند، به سراغ درخت من آمده و آن را از ريشه مى كنند و كمى از آن را مى خورند، ريشه من مسهلى قوى است ، هنگام كندن ، آبى از آن خارج مى شود كه در داروسازى به نام ((آب بريون )) معروف است . جوشانده من در روغن زيتون ، خون مردگى زير چشم را پاك مى كند. ليسيدن مخلوط من با عسل جهت ديفترى و سرفه كهنه و درد پهلو و باد آن مفيد است . چون آب ريشه مرا با گندم بپزند و بخورند، شير را غليظ و زياد مى كنم . برگ و ساقه نورسته من سختى طحال را از بين مى برد. مخصوصا" اگر سى روز روزى نيم گرم آن را با سركه بخورند. خوردن من براى زنان آبستن خوب نيست و خطرناك است ، زيرا جنين را مى كشد و رحم را پاك مى كند. نشستن در آب جوشانده غليظ من جهت بواسير و نواصير مفيد است . ضماد ريشه من با سركه جهت فرو بردن ورمها و پاك كردن زخمهاى چركى و قطع زگيل نافع است . ضماد ريشه من جهت پاك كردن و درمان زخمهاى چركى و بدخيم و زخمهاى جذامى و خوره اى نافع است و نيز براى محكم شدن استخوانهاى شكسته و عضلات در رفته ، سودمند مى باشد و همچنين آن را جهت پاك كردن كك مك و سياهى زخم تجويز مى نمايند. زياده روى در خوردن من براى طحال زيان دارد و ذهن را كند مى كند و عقل را زايل مى نمايد. و بعضى از انواع خارجى من سمى هستند. -1اخيرا نوعى منداب بى بو جهت تهيه روغن نباتى در ايران كاشته و بنام كلزا معروف است - كلزا نام فرنگى منداب است .