• آيات 252 - 244 ، سوره بقره
  • بيان اتصال و ارتباط آيات مذكوره و آهنگ كلى آنها
  • وجه مقيد ساختن قتال و جهاد به قيد ((فى سبيل الله ))و اشاره به معناى قرض دادن به خدا معيار
  • معناى قبض و بسط و وجه اينكه سه صفت از صفات خداوند در اين آيه آمده است
  • غلط بنى اسرائيل براى حاكم كه موجب اعتراض آنها به فرماندهى طالوت شد
  • عمل به مصالح و قدرت بر اجراى آن ، لوازم و شرائط زمامدار است نه شرافت دودمان و ثروتمندى
  • افعال خداى سبحان حكيمانه و داراى مصلحت است و در عين حال باريتعالى محكوم و مقهور مصالح نيست
  • گفتارى در معناى ((سكينت )) آرامش روانى در سايه ايمان
  • اشاره به پيروى جمعى اندك و با ايمان بر لشگرى گران و بى ايمان ، درد استان طالوت و جالوت
  • لشكر طالوت سه طايفه شدند
  • استعاره از كنايه اى لطيف در: ((ربنا افرغ علينا صبرا))
  • توضيحى درباره دفاع و فطرى بودن آن در ذيل ((لولا دفع الله الناس بعضهم ببعض ))
  • مسئله دفع و غلبه معنايى و عمومى است
  • گفته هاى ساير مفسرين در معناى دفع در آيه شريفه
  • بحث روايتى (در ذيل آيات گذشته ، مربوط به قرض دادن به خدا، داستان طالوت ، مراد از سكينت ...)
  • داستان جالوت و طالوت از زبان مبارك امام باقر (ع )
  • برسى و توضيح بعضى جملات روايت قم
  • داستان حضرت داود (ع ) و جنگ طالوت و جالوت به نقل از امام صادق (ع )
  • روايتى در باره معناى سكينت
  • بحث علمى و اجتماعى (بررسى سه اصل تنازع بقا، انتخاب و تبعيت محيط در طبيعت و اجتماع و نظر اسلام در اين مورد)
  • اشكال به نظريه متقدمين از سوى دانشمندان متاءخر
  • نظريه كلى فلسفى در باره سه اصل مذكور
  • سخن بعضى از مفسرين مبنى بر اينكه آيه ((لولا دفع الله ...))و آياتى ديگر به دو اصل تنازع و انتخاب اشاره دارد
  • رد آن گفته و توضيح بطلان استشهادات آن مفسر از برخى آيات قرآنى
  • بررسى ادعاى ارتباط آيه ((و لولا دفع الله الناس بعظهم ببعض ...)) و دو قائده تنازع در بقا و انتخاب طبيعى
  • بحثى در تاريخ و اينكه چرا قرآن به آن اهتمام ورزيده است
  • دو عامل مهم همواره در فن تاريخ دخالت كرده و موجب فساد و بى اعتبارى آن گشته اند
  • عوامل ديگرى كه در گذشته و در عصر حاضر موجب بدگمانى به تاريخ نقلى شده اند
  • امتياز و اعتبار داستان هائى كه در قرآن آمده نسبت به عهدين و كتب تاريخ