lçkí× yCkDJ éVÞ ÝëpOèF éF Co ÝìÜ×å× Ðص Clh 
Ý× Ùèëlërë Þ CßÏØ@µ D@× Ý@w@d ÕC Ù@è@ër@W@ì@Î)) :l@ëD@×p@¾í@×
éF Dë ((ÕC ÙèërWë)) !PvC HìWµ íÏìh ÚAp êDçpìG·N).((éÏ@©@¾
pÆnë Þ ¸¾pN ÚC ÕC ÚmC MßìF í¾)) éF Dë Þ kkpÊí× pF ((ÕCêlèë))
ÙìëßËF éZ ,lÜÆíØÛ Áp¾ ,((...ÍD¤ÓCÞ Þl»ÎDF Dèì¾ éÎ fGwëéØvC Dèì¾
ÚA PëClç ÐçC ÙìëßËF éZ Þ oß²Ü× ÝëC êCpF lÜÆí× PëClç CoDèÛA Cl@h
ÝëC éF lÜÜÆíØÛ yß×Cp@¾ Co Cl@h Þ l@Ü@Ü@Æí@× Ð@Ø@µ P@vokoß@¬
éÆ PvC ÝëC êCpF Clh oßÛ ÝëC ((CßÏصD× Ýwd ÕC ÙèërWìÎ))oß²Ü×
éF íÜ·ë @ lÛCækpÆ Ðص éÆ íèVÞ ÝëpNßÇ@ì@Û é@F Co D@è@ÛA Ð@Ø@µCl@h
ÝëC Þ .lçk yCkDJ @ lçlF ÖDWÛC ælÜÜÆ Ðص Èë éÆ íÏصßeÛ ÝëpNßÇìÛ
Ðص éF ízqoC ÝìÜZ ÚDØëC íÜ·ë ,ÖkpÆ §pµ éÆ PvCíGÏ®× ÚDØ@ç
oß®Z .kpìÊí× kpìËF lëDF éÆ ízCkDJ pSÆCld ÚA éÆlçkí× ÚD@w@ÛC
Þ êlFC MDìd Þ Clh Ep éÆ PvC ÖßÏ·× MphAp@²@Û qC ?kp@ì@Êí@×
ÚAp ?oß®Z DìÛk p²Û qC D×C ,Pwç ÚDçDÜÊ Mp¿»×Þ ÚClëÞDV P¡è@F
MphA Þ DìÛk ÝìF DëA .kßzíØÛ ÐñD ¦ÂDÜN DìÛkÞ MphA ÚDì@× r@Êp@ç
DØz ÙÜÆí× §pµ ÚDOëCpF íÏS× Èë Ý× ?PwìÛDë Pwç ¦ÂDÜN Þ kD©N
éÆ ÙëoCk íÏS× D× kßh .PwìÛ kD©N Dë PvCkD©@N ¢@Ø@vC l@ì@Ü@ì@G@F
pÆm êpËëk ÐS× êßÎß× .PvD× ¢ìJ Ùç kßÛl×A l¤ éÇÛßZ ÙìëßÊí×
éÆ Pwç PÂÞ Èë DØz lëßÊí× ,pOz oD®ÂéF lÛqí× ÍDS× ,lÜ@Æí@×
Þ Ù¡J HÎD¬ éÆ Pwç PÂÞ Èë Þ lìOwç pOzoD®Â Èë oClëph Þ HÎD¬
Ù¡J Eßh lìOwç pOz ÐÇ¡J Þ Ù¡J HÎD¬ DØzpÊC .lìOwç pOz ÐÇ¡J
D×C ,lëAíØÛ ÚDNpìÊ ¸GN éF pOz oD®Â pËëk íÎÞlëAí× ÚDNpìÊ ÐÇ¡J Þ
lëAí× ypìÊ Ùç ÐÇ¡J Þ Ù¡J kpiF CopOz oD®Â Þ kÞpF íw@Æ p@ÊC
:lëßÊí×

ßص ÚCkpOzC oD®Â MphA

ß× Þ È¡J ÚßaØç yDìÛk ¸GN ok

éF Co DìÛk DN lìçCßiF Co MphA éÇÜëC é@Û @ l@ì@çCß@i@F Co Mp@hA D@Ø@z
.PwìÛ MphA pËëk lìçCßiF Co DìÛk pÊC D×C ,Pwç Ùç DìÛk @ lÜçlÛDØz
¯Ã¾ pÊC D×C ,PvC ÚCÞCp¾ Ùç ÐÇ¡J Þ Ù¡J íçCßhí× pOz oD®@Âp@ÊC
ÍD× pOz oD®Â ,lëAíØÛ MpìÊ pOz oD®Â pËëk íçCßhí× ÐÇ¡JÞ Ù¡J
.PvCÚCpËëk
(é@F Þ) kp@Fí@× Co æp@è@F p@S@ÆCl@d ykß@h Ð@Ø@µ qC ÚD@w@ÛC í@Æ
éF Þ íèÎC ECnµ qC êoÞk ,Äd MCm éF Ep ,êÞphC ÚClëÞDVMkD@·@v
Þ lzDF ÝzÞo Clh oßÛ éF éÆ íOÂÞ ÚA (?kßzí× ÐñDÛ) lÜØNkD·vêDìÛk
íÜ·ë ((CßÏصD× Ýwd ÕC ÙèërWìÎ)) kßzí× ,lÜ@Æ oD@Æ Cl@hêCp@F
Þ kßzí× ækCk yCkDJ ,kCk yCkDJ kßzí× íÏص Èë éF éÆ éaÛApSÆCld
l·F ,Pwç Ùç ¢NphA ,Pwç ¢ëDìÛk ,P@w@ì@Û í@ÎD@h êD@Vp@Ë@ëk
Ùç é¾D¨C rìZ Èë ykßh Щ¾ qC ((éÏ©¾ Ý× ÙçlërëÞ)):lëD×p¾í×
yCkDJ pF é¾D¨C ,lçkí× Co yCkDJ pSÆCld éÇÜëC pF æÞÔµ íÜ·ë,lçkí×
éF DGëpÃN ÚAp ok Pwç íîÜ× Èë éÆ ,lçkí× ykßh Ð@©@¾qC Ù@ç
Clh æCo ok íÛDwÆ pÊC éÇÜëC ÚA Þ ÀÏOi× MCoDGµ éF Þ ÚßØ©×ÝìØ@ç
,kßh êDV éF kßzí× ækCk yCkDJ pSÆCld ÚD¡ÏØ@µ é@Ç@Ü@ëC,l@Ü@zD@F
æphÓC kCoC Ý× Þ @ kßh êDV éF rìÛ kßzí× ækCk DèÛA éF lÜçCßhí×éaÛA
Dèì¾ ÙèÎ CoßÇ¡× Ùèì·v ÚDÆ ÈòÎÞD¾ Ý×å× ßç Þ Dèì·v D@è@Î í@·@vÞ
DÜëlÎÞ)) ÚA pF æÞÔµ @ ÚÞäD¡ëD×
Èë ,PvC p¡F P·ìG¬ Þ êp®¾ æCo Úß@Z D@W@Ü@ëC ok ⁽⁶⁾((l@ër@×
.kßzí× Ð©¿N DèÛA éF éOvCßh Áß¾D× lÛCéOvCßiÛ éÆ ÙçíëDçrìZ
éÎ krÛ æphÓC Qpd lëpë ÝÆ Ý@×)) :P@vC Ý@ì@Ü@Z p@Ë@ëk p@ì@G@·@N 
íÏìh ÚA éÆ Pwç ÚAp êDV lÜZ ok êpËëk pìG·N ((7))((éRpdí@¾
éF lÜÇF lF oDÆ íwÆ pÊC lëßÊí× ÚAp ,MDëA í©·F ok .PvCHìW@µ
lÜÇF Eßh oDÆ pÊC Þ ,lÜçkí× p¿ìÆ ÞC éF ækpÆ lF oDÆ éÆæqClÛC ÚDØç
éÜweÎDF öDV Ý×)) :lÜçkí× ( yCkDJ) ÞC é@F Eß@hoD@Æ p@FCp@F l@Ü@Z
yCkDJ ÞC éF pFCpF æk lÜÇF Eßh oDÆ éÆ íwÆ ((8))((DèÎDS×Cp¡µé@Ï@¾
.lÜçkí×
í¿ìÆ PèV qC Ùç Þ PvC íØÆ PèV qC Ùç ßÇìÛ yCkDJ
ÚA Þ PvC íÎDµ Þ Àì®Î íÏìh éÆ Pwç ÚAp ok êpËëk Ä®@Ü@× È@ë
íÏìh ÝëC) ((DÜwd Dèì¾ éÎkrÛ éÜw@d ½p@O@Ã@ë Ý@× Þ)) :P@vCÝ@ëC
yoDÆ íëDGëq éF D× lÜÇF DGëq Þ ÈìÛ oDÆ íw@Æ p@ÊC (!P@vCH@ì@W@µ
pìw× ok oDÆ íOÂÞ .ÙìÜÆí× ¢OhCkpJ Þ ÙëpÊ D× íÜ·ë,Ùì@ëCr@¾Cí@×
pìw× ok Co êoDÆ DØz .PvC ÝìÜaÜëC kpìËF oCp íèÎCêD¨o Þ PÃ@Ï@h
,koCk í¥ÂCßÛ Þ HëD·× DØz oDÆ ÝëC Pwç DwF ,lìçlFÖDWÛC íèÎC êD¨o
Þ lÜÆí× ½p¬pF Co ¦ÂCßÛ Þ HëD·× ÚA ykßh À®ÎÞ Ð©¾ éF Clh D×C
Clh .lÜÆí× íëDGëq éF ÐëlGN Þ kpFí× ÝìF qC Co DØzÐص êD@çí@O@zq
éF Þ lÛDzßJí× Co ¢ëDèëlF ,lÜÆí× êpÊé¬D¡×ÈìÛ oDÆ éF P@G@w@Û
.koÞAí×íFßh ¢ëDV
lÜÆí× ÚDwÛC éÆ Eßh oDÆ Èë éÇÜëC íÇë :PvC HÏ@®@× Þk Ý@ëC x@J
,PvC oDÆ PìØÆ éGÜV ,ÝëC .lÜÆí× EDwd Eßh oD@Æ D@N æk Co ÚACl@h
PvC oDÆ Pì¿ìÆ éGÜV Ùç íÇë .lëCr¾Cí× ¢OìØÆ pF íèÎC À®ÎíÜ@·@ë
éF DGëq ÖDØN Clh lÜìFí× l·F ,lçkí× ÖDWÛC DGëq éØìÛ oDÆ ÈëÚDwÛC éÆ
íOëClç oßÛ ÚA éF ÚDwÛC éÆ PvC ÝëC pF ´p¾ éØç DèÜëC .lçkí×ÐëßeN ÞC
.lzDGÛ æCpØÊ Þ æpìN Þ oßÆ ,lzDF ÝzÞo PvC éO¾pÊ Co ÙÎDµpvCpv éÆ
íϤC l¥Ã× éF ÚkßF ÝzÞo Þ ÚDØëC íÜzÞo ÚDØç qC éØçDçærW·× ÝëC
yCkDJ Clh éÆ ((CßÏصD× Ýwd ÕC ÙèërWìÎ)) kßzí×ClìJ P@Ã@Ï@h
éÆ PvC ÝëC kߥÃ× .lÛCækpÆ Ðص éÆ íèVÞ ÝëpNßÇìÛ éFDèÛA éF lçl@F
,lÜçk ÖDWÛC Co ÚA lzí× éÆ íÜwdC ld éF ,lÛCækCk ÖDWÛCéÆ íÏص ÚA
Þ ækCk ÖDWÛC éÆ PvC íÏص ÚA ÝëC .lçkí× yCkD@JD@è@ÛA é@F oß@¬ ÚA
(yCkDJpF) qDF ykßh Щ¾ éF Þ ((éÏ©¾ Ý× ÙçlërëÞ))lÛCéO@vCß@h
éÆ Co éÇÛA Clh ((EDwd pì»F öD¡ë Ý× Áqpë ÕCÞ)) .lÜ@Æí@×é@¾D@¨C
EA Þ ÚDÛ ¯Ã¾ êqÞo .lçkí× êqÞo æqClÛC ÚÞlF Þ EDwd ÚÞlFlçCßiF
êqÞo) lçCßiF Co éÆ pç Clh .PvC íèÎC PØdo Þ Ð©¾ ÚDØç,Pw@ì@Û
éF Þ í¡Æéµp êÞo qC lÛÞClh ÝOvCßh éOGÎC (.l@çkí@× ED@w@dí@F
ÚDìF ykßh éÆ íëDèÛDØç ?lçCßhí× Co íÛDwÆ éZ Clh .PwìÛ½Cr@Ê
.PvD×p¿ØÇd éÛßËZ ÞC Pì¡×éÆ ækpÆ
ælÜëA éwÏV Co ¢Ïì@¥@¿@N Þ Ù@Ü@Æí@× æoD@zC ¯@Ã@¾ Col@·@F é@ëA Þk
.ÙÜÆíקpµ
DèÛA ,ÚCp¾DÆ Ðص éF ¸VCo D×C .kßF ÚDØëC ÐçC ÐØ@µ é@F ¸@VCo é@ëA Ý@ëC
lÜOwìÛ Ý×å× éÇÏF ,lÛp¤DÂ Þ lÜOwìÛ Ý×å× DèÜN éÛ Þ lÜOwìÛ Ý×å×é@Æ
ÐS× Þk éÆ PvC ækpÆ pÆm ÐS× év DèÛA êCpF ÚAp ,lÛlÛD·× Þ p¥@Ã@×Þ
Co ívDvC HÏ®× Èë ÐS× év ÝëC qC Èë pç Þ PvC æl@×A D@W@Ü@ëCok ÚA
PvC pOwÆDh qC íÏN ÙÇd ok DèÜëC ÍDصC lëßÊí× íçDÊ .lÜÆí×ÚDìF
Co ÚA æom pç Þ kqßF Pwç êlëlz kDFlÜN éÆ êqÞo ok êlëlzkDF é@Æ
éF éÛ éOGÎC ,Pwç Ùç êpËëk MDëA ÚßØ©× ÝëC éF é@Æ ,kp@G@FD@V È@ë
:ÍDS×Moߤ
⁽⁹⁾CoßSÜ× öDGç æDÜÏ·W¾ Ðص Ý× CßÏصD× íÎC DÜ×lÂÞ
Pwç êrìZ Èë ,ÚCp¾DÆ Ðص éÆ lëßÊí× Moߤ ÝëC éF íçDÊ xJ
Þ lÜÆí× ykßFDÛ Þ ælÜÆCpJ Þ lëAí× kDF Èë íÎÞ PwìÛ êrìZ éÇÜëCéÛ
pÆm ÚCp¾DÆ ÍDصC êCpF éÆ êpËëk ÐS× .kpFí× íëDV é@F Co yCæomp@ç
íÏìh oCrÜz êDèÛDFDìF £ß¥iF Þ DèÛDFDìF ok PvC ECp@v Ð@S@×ækp@Æ
lÜÆí× ÍDìh Þ lÜÆí× æDËÛ oÞk qC ÚDwÛC ,EDO¾A ÚlìFDN ÖDËÜçéF MDÂÞC
êßv éF lzDF éÜ¡N pÊC Þ lÛqí× Uß× koCk EA ,ÚA ok éÆ PvDëokÈ@ë
kßzí× oÞk ÞC qC EA lÜìFí× kßzí× ÈëkrÛ éZ pç í@ÎÞ ,kÞoí@×EA
í·¨Þ ÝìÜZ Èë oßÛ uDÇ·ÛC qC Þ ækßF ÍDìh éÆ lØè¾í@× Ù@ÆÙ@ÆD@N
EA ÍDìh Þ pçD± Þ ÐÇz Þ Moߤ ,koClÛ kßVÞ íFA Ô¤C Þ æl@zCl@ì@J
.PwìÛ EA kßh íÎÞPwç
ÚDwÛC éÆ íëDèìÇëoDN éF lÜÆí× éìG¡N Co ÚCp¾DÆ ÍDصC ÚAp rìÛ íçDÊ
ÝìØç Þ PvC oDO¾pÊ Dëok íÛD¾ß¬ UCß×C ÚDì× ok íÛDØϱ Hz È@ëok
êoßÛ bìç ,PvC êpFC Ùç Cßç Þ lÜÆí× PÆpd ,Uß× xJ qC Uß@×oß@¬
ÈëkrÛ éZ pç Co ¢Ovk íOd éÆ PvC ÈëoDN êol éF Þ koCl@Ûkß@VÞ
.lÜìFíØÛ Co ykßh Pvk ,lÜìGF Co ÚA éÆ koÞDìF ¢Ø¡ZéF
íÇë :PvC £ß¥iÎDF rìZ È@ë é@F p@±D@Û ÖCl@Æ p@ç Ð@S@× é@v Ý@ëC
,⁽¹⁰⁾((ª·F Áß¾ Dè©·F MDØϱ)) éÆ PvC ÚCp¾DÆ lF êDçoDÆÐS×
ÖDWÛC Eßh oDÆ lÜÜÆí× ÍDìh éÆ ÚD¡ëßh oDÆ êCpF PvCÐ@S@× í@Ç@ë
PvC ÐS× pËëk íÇë Þ ,EA éÛ PvC ækßF ECpv lÜÜìFí×l@·@F ,l@ÛCækCk
lÛCækCk ÖDWÛC êoDÆ l·F íÎÞ ækßF êrìZ Èë Ùç ÍÞC éÆ íFßhoDÆ êCpF
.lÛCækpÆ kßFDÛ Þ PwìÛ íÏÆéF Co ÚA éÆ