é·ÂCÞ æoßv pìw¿N
20 DN 1 MDëA é·ÂCÞ æoßv pìw¿N
14 DN - 1 MDëA ÝO× 
ø©¾DhøFmDÆ DèO·ÂßÎ xìÎ ø·ÂCßÎC P·ÂÞ CmC ÙìdpÎC ÝØdpÎC ÕC Ù@w@F
ÙOÜÆ Þ DSGÜ× öDGçPÛDǾ DwF ÍDGWÎC PwF Þ DVo §oÓC PVo CmC ø·@¾Co
D× øØò¡ØÎC EDe¤C ÞøÜØìØÎC EDe¤C D× øÜØìÎC EDe¤D¾ øRÔ@R D@VCÞqC
Ùì·ÜÎC MDÜV í¾ ÚßFpÃØÎC ÈòÎÞCÚßÃFDwÎC ÚßÃFDwÎC Þ øØò¡ØÎC EDe¤C
⁽¹⁾ÝëphÓCÝ× ÐìÏÂ Þ ÝìÎÞÓC Ý× øÏR
P×Dì Àì¤ßN 
PvC ælz pìG·N ((é·ÂCÞ)) éF P×Dì qC CpZ           
ælz ælì×DÛ Ùç ((é·ÂCÞ)) ÖDÛ éF é@Æ P@vC é@·@ÂCÞ é@ÆoD@G@× æoß@v
.PvC P×Dì éF «ßFp× æoßv ÝëC ÖDØN éÆ P¿Ê ÚCßNí× DGëp@Ã@N.P@vC
ælz ¸ÂCÞ éÆ æDËÛA ((ø·ÂCßÎC P·ÂÞ CmC)) :kßzí× ´ÞpzÝì@Ü@a@Ü@ëC
éOzClÛ kßVÞ êpËëk éØÏÆ CpçD± ,((´ßÂÞ)) éØÏÆ .((æl@z¸@ÂCÞ))
ÙìçCßiF êpËëk éØÏÆ pç DF .lzDF pOÜzÞo ykßh qC ¢ëDÜ·×éÆ l@zD@F
.PwìÛ ÝzÞo ykßh qC pO¡ìF Dë ykßh æqClÛC éF qDF ÙìÜÆ pìw¿NCo ÚA
.PvC MÞD¿O× QÞld DF ´ßÂÞ íÎÞ .QÞld íÜ·ë ´ßÂÞ lÜëßÊí×íçDÊ
éÆ êrìZ Èë éÆ PvC ÝëC éF PëDܵ kßz éO¿Ê ((QÞld)) PÂÞp@ç
íÎÞ .Ölµ qC l·F kßVÞ íÜ·ë QÞld lÜëßÊí× .kpÆ ClìJ kßVÞ l·FkßGÛ
Ölµ qC l·F kßVÞ pÊC öíz íÜ·ë æl¡Û lì PèV Ý@ëC ((´ß@ÂÞ))ok
lzDGÛ Ùç Ölµ qC l·F ykßVÞ pÊC Þ PvC ækpÆ ClìJ ´ßÂÞ lÜ@ÆCl@ì@J
D¤ß¥i× Þ ÚD×kßh Ùël cÔ@®@¤C ok .P@vC ¸@ÂCÞ Þ P@ì@·@ÂCÞqD@F
,kßzí× ÍDØ·OvC kDëq ((Pì·@ÂCÞ)) é@Ø@Ï@Æ ,l@ël@V cÔ@®@¤Cok
¸®Â íÜ·ë D× pǾ Þ oߥN qC p²Û ¸®Â PÃìÃd íÜ·ë Pì·ÂCÞlÜëßÊí×
íOì·ÂCÞ ÙìëßÊí× Co ÚA ,PwìÛ Dë Pwç ÚA éÆ ÙìÛClF D×éÇÜëC qC p²@Û
éÆ DWÜëC .koCk PÃìÃd ,koCk kßVÞ éNCm ld í¾ ykßhí@Ü@·@ë ,P@vC
êp×C Þ ÄÃe× êp×C íÜ·ë kßzí× ((é·ÂCÞ)) éF pìG·N,P×Dì éF ¸VCo
øÂDeÎC)) :PvC ælz ((éÂDd)) éF pìG·N pËëk éëA okéÇÜëC DØÆ ,kßVß×
éO¿èÛ DÜ·× ÝëC MCpìG·N ÝëC ok éÆ P¿Ê kßzí×.⁽²⁾((øÂD@e@ÎCD@×
ælÜëA ok Þ PvC æl¡Û ¸ÂCÞ éÆ êp×C Èë Ù¡ZéF P×Dì éF DØz éÆ PvC
ÚA qC Dë ÍDd ,lìÛClF ælz ¸ÂCÞ p×C Èë Co ÚA,lìÜÇÛ æDËÛ kßz ¸ÂCÞ l@ëD@F
¸ÂCÞ Co ÚA lëDF éÆ PvC ´ßÂßÎC í·®Â ÚDÜaÛAí©·F pìG·N éF éÆ Pè@V
PwìÛ ÚD×q éÎöDw× ,P×Dì éÎöDw× éÆ PèVÚA qC Dë Þ lìÜÆ §p¾ æl@z
cÔ®¤C éF éÎöDw@× ,l@çl@F gol@çCß@hí@× êCæl@Ü@ëA ÚD@×q ok é@Æ
((P×Dì ÙÎDµ)) ¢×DÛ éÆíØÎDµ ÚA Ùç ÚÓC éÇÜëC Þ PvC ((oC߬C))
.koCk kßVÞ éÆ PvCíOì·ÂCÞ Èë ÚA ,koCk kßVÞ DÜ@·@× È@ë é@F P@vC
PGe¤ DìÛkéF ¸VCo éÆ íOÂÞ é·ÂCÞ æoßv ok éÆ P@vC Ý@ëC H@ì@W@µ
ÙOØϵlÃÎ Þ)) ÔS× .lÜÆí× PGe¤ éOznÊ p×C qC íëßÊ l@Ü@Æí@×
EDe¤CéF ¸VCo Dë .lìOwÛCkí× ÔG Co íÎÞC éò¡Û ⁽³⁾((íÎÞÓC ÷D¡ÜÎC
D× ÍDØ¡ÎCEDe¤C Þ)) :(PvC fëp¤ íÏìh ÝëC) lëD×p¾í@× ÍD@Ø@¡@ÎC
ÙëpÆ ÓÞ koDFÓ ÖßØeë Ý× Ð± Þ ÙìØd Þ ÖßØv í¾ ÍDØ¡ÎC ED@e@¤C
¸ÂCÞP×Dì ok D× ÚÓC éÇÜëC ÐS× .⁽⁴⁾((Ýì¾pO× ÈÎm ÐG CßÛDÆ ÙèÛC
í×ßzPzßÛpv ÝìÜaÜëC ÍDØ¡ÎC EDe¤C CpZ éÆ lëßÊí× l·F ÙìOwç
éëA.lÛkßF ½pO× ÔG DèÜëC (lëD×p¾í×) ?lÜFn·× olÃ@Ü@ëC Cp@Z Þ l@ÛoCk
éÏdp× ok DìÛk (íëßÊ) éÆ lÜÆí× ÚD@ì@F êCé@Ûß@Ê é@F Co H@Ï@®@×
éÛ lÛkßF ÝìÜZ Þ) CßÛDÆ Þ Ýì¾pO× ÈÎm ÐG CßÛDÆ ÙèÛC)) .PvCéOznÊ
ÚßÎßÃë CßÛDÆ Þ Ù²·ÎC T@Ü@e@ÎC í@Ï@µ ÚÞp@¥@ë (l@Ü@O@w@çÝ@ì@Ü@Z
.PvC éÛßÊ ÝëC ,MCpìG·N .⁽⁵⁾((...(lÜO¿Êí×ÝìÜZ)
((øFmDÆ DèO·ÂßÎ xìÎ)) êCpF pìw¿N Þk           
xìÎ)) .P×Dì íÜ·ë ,lz ¸ÂCÞ ælz ¸ÂCÞ p×C éÆ æD@Ë@ÛA :ÍD@d p@ç é@F
íÇë :lÛCækpÆ pìw¿N oßV Þk Ýëpw¿× Co éëA ÝëC .((øFmD@ÆD@è@O@·@Âß@Î
íFpµ ÚDFq ok .EnÆ íÜ·× éF lÛCéO¾pÊ ol¥× Co ((øFmDÆ))é@Ç@Ü@ëC
lÛCéO¿Ê .((øì¾Dµ)) ÐS× ,lëAí× Ùç ol¥× íÜ·× éF ÚqÞÝëC íçDÊ
P·ÂÞ CmC)) qC ÐÃOw× PvC êCéÏØV ((øFmDÆ DèO·Âß@Îx@ì@Î)) é@Æ
.ælz ¸ÂCÞ p×C lz ¸ÂCÞ éÆ æDËÛA :PvC ½Þne× ¢ëCrV,ÚA ,((ø·ÂCß@ÎC
pËëk Mkßh ?lz éZ éÆ ÙìëßÊíØÛ pË@ëk í@Ü@·@ë((é@Z æD@Ë@ÛA))
xìÎ)) Ýëpw¿× qC í©·F ælìõ éF .lzéZ éÆ Ý@Ç@F Co ¢@ëD@çp@Ç@¾
ok éÆ PvC ÝëC ¢ëDÜ·× éÆ ÐÃOw×PvC êCéÏØV ((øFmDÆ Dè@O@·@Âß@Î
bìç éÆ PvC íÃd íÜ·ë koClÛ kßVÞíºÞok éÛßÊ bìç éì©Â ÝëC ´ßÂÞ
éÏØV pçD± ½Ôh íØÆ ÝëC íÎÞ.PwìÛ ÚA ok í¾Ôh ÍDØOdC é@Ûß@Ê
íÜ·× éF PvC еD¾ ÙvC é»ì¤éF éÆ Co ((øFmDÆ)) l@ëD@F Úß@Z P@vC
íÜ·ë ÙëpìËF ((í¾)) íÜ·×éF Ùç Co ((DèO·ÂßÎ)) ÖÓ Þ ÙëpìËF ol¥×
.EnÆ DèO·ÂÞ í¾ xìÎ
p²Û éF ÚA Þ lÛCéO¾pÊ ypçD± ÚDØç éF Ýëpw¿@× qC p@Ë@ëk í@©@·@F
æoDFok lÛCßOF éÆ íwÆ ,ælÜÜÆ HënÇN íÜ·ë øFmDÆ .P@vC p@NP@vokD@×
éÏdp× ok Þ P×Dì ½p± ok éÆ PvC ÝëC kߥÃ× .l@ëß@Ë@F í@ºÞokÚA
ÚßZ koClÛ kßVÞ íëß˺Þok íÜ·ë íÜO¿Ê ¹Þok Þ HënÇN pËëkP×DìÂ
Åp¥G¾ ÈñD®º Èܵ DÜ¿¡Ç¾) PvC ½ß¡Ç× éØç ÄëDÃ@d P@ÂÞÚA ok
ok .PvDìÛk ½p± Þ DìÛk éÏdp× éF «ßFp× HënÇN .⁽⁶⁾(lël@dÖß@ì@ÎC
¸ÂCÞ ÚßZ lÜÆ HënÇN lÛCßNíØÛ pËëk Ùç Dçp¾DÆ ÝëpNp¾DÆíO@d D@W@ÛA
.lÜìFí× Þ lÜÆí× kßèz Ýì·ÎCêöCo éF íwÆ pçDWÛA .ælz
((ø·¾Co 驾Dh)) kß×p¾ P×Dì À¤Þ ok éÇÜëC êDÜ·×           
PvC ælÜÜÆ PwJ ,ælÛpFÓDF Þ PvC ælÛpF ÝìëDJ ((ø·@¾Co ø@©@¾D@h))
PvC ÝëC ÚkpÆ lÜÏF Þ ÚkpÆ PwJ qC f¨CÞ ÁCl¥× Èë .ælÜÜÆ lÜ@Ï@FÞ
oCp ¸ì¾o MD×DÃ× ok DìÛk ok éÆ íëDèÛA ,DìÛk ok êDçlÜÏF qC íÏì@hé@Æ
ÈZßÆ Þ pìÃd Þ PwJ DìÛk ok éÆ êkCp¾C íÏìh Þ lÜOwJ DWÛAlÛCéO¾pÊ
lz lÜçCßh PwJ DìÛk êDçÓDF DWÛA ok .lÜOwç ÓDF DWÛA lÛßzí×ækpØz
íëÓDF pç éÆ PvC ÝëC kߥÃ× éÛ .lz lÜçCßh ÓD@F D@ì@Ûk êD@è@O@w@JÞ
Þ l×A lÜçCßh ÝìëDJ éF ÓDF qC íëDçÓDF ,ÓDF íOwJ pç Þ kß@zí@×P@w@J
Èë ÝëC Èz ÚÞlF éOGÎC .P¾o lÜçCßh ÓDF éF Ýì@ëD@J qCí@ëD@è@Ü@ì@ëD@J
lÛCéO¿Ê Ýëpw¿× éØç Dë êoDìwF éÆ o߬ ÚDØç íÎÞ,PvC ¢ÂCl¥@×
Ô¤C íÜ·ë kßzí× Þo Þ pëq DWÛA ok DìÛk ÚÞåz ÖDØNéÆ PvC ÝëC kߥÃ×
éOGÎC .ݬDF íëDçpçD± Þ kßzí× pçD± íëDèܬDF ,kßzí×Þo Þ pëq ÙÎDµ
ÁkD¤ Ùç DWÛA ok íÎÞ PvDèÛDeO×C ÖDÃ× ok ÝìÜ×åØÎCpì×Cp@ì@G@·@N ÚA
PvC pëq ok éÆ íëDçrìZ ÚA lëAí× yßV éF íOÂÞ éÆ íËëkÐS× :PvC
Þ øÏGÏF ÝÏGÏGOÎ)) :pëq kÞoí× Pwç Þo ok éÆ í@ëD@è@ÛAÞ Þo l@ëAí@×
Þ ÙÆÔµC ÙÇÏ¿vC kß·ë íOd olÃÎC «ßv ݬDwOÎÞ øÏFp@º Ý@Ï@Fp@»@O@Î
lçCßh ¢ìJ íNDÛDeO×C ælÜëA ok lëD×p¾í× .⁽⁷⁾((ÙÇÏ¿@vC Ù@ÆÔ@µC
.éÛßËZ lz lìçCßh ÍDFpº Þ ,éÛßËZ P¾pÊ lìçCßhoCp ÔOFC koß× ,l×A
((oCkoCßço)) @ lÜëßÊí× ÚDvCph ok @ Èë PvkéF éÆ íÎDFpº ÐS@×
ok Dçrëo ,lÛÞoí× ÓDF (Þ) ÝìëDJ DçéÛCk ÝëC lçkí×ÚDÇN íOÂÞ éÆ PvC
DØz pF íOiv êDèÛDÇN o߬ ÝìØç ,lÜÛD×í× íÂDFDèO@zok Þ l@ÛÞoí@×
Þ ,lz lìçCßh UoDh êCælµ ÍDFpº lÜÛD× Þ lzlçCßh koCÞ Ýì@Ø@Ï@w@×
íNoCpd Þ ¢NA ypëq éÆ íOÂÞ (pËëk kCß× Þ EAêÞDd) Ìëk éÆ ÚDÜaÛA
ÚqÞ Þ lÜOwç pNÝìËÜv éÆ íëDèØwV ,koCk í¡×CoAPÎDd Èë lzD@G@Û
Þo lÛpOÇGv éÆ íëDèÛA ,lÛÞoí× ÝìëDJ PvC pO¡ìF EAqC ÚD¡¤ß¥@i@×
Þ lÛÞoí× pNkÞq DçpNÝìËÜv lÛÞoí× ÝìëDJ éÆ Ùç íëDèÛA,lÜÛD×í× íÂDF
,koÞA yßV éF Co ÚA Þ l×A MoCpd éÆ ol ÝìØç ,pNp@ëkD@çp@O@Ç@G@v
РéÛßËZ kßF ælìFCßh éN ÚA ok éÆ íëDìFßÎ ÚA Dë kßiÛÚA ÔS× lÜìFí@×
oßV ÝëC MDÛDeO×C MoCpd ok Ùç Ökp× é·×DV ¸¨Þ,ÓDF lëAí× lÛqí@×
ÖDØN éF EÔÃÛC é¤Ôh ,lÛÞoí× pëq DçÓDF ,lÜëAí×ÓDF Dçpëq ,kß@zí@×
MDFÔÃÛC Þ ælz ÍßØ·× qÞp×C éÆ @ Ùç ((EÔ@Ã@ÛC))é@Ø@Ï@Æ .D@Ü@·@×
.Úlz ÞoÞpëq íÜ·ë @ lÜëßÊí× ((EÔÃÛC))Co íµDØOVC
((HìÏÃN)) éF pìG·N Ùç Ýëpw¿@× (Co) ((ø@·@¾Co ø@©@¾D@h)) Ý@ëC
Ùç ÚAp pËëk MDëA ok ÚßZ ,kßzí× ÞoÞpëq ÙÎDµ ÖDØN íÜ·ë,lÛCækp@Æ
Õ CÞqp@F Þ MCß@Ø@w@ÎC Þ §oÓC p@ì@º §oÓ Íl@G@N Öß@ë)),P@w@ç
Þ oßOw× éØç DWÜëC ok éÆ DèܬDF ,DèÛDwÛC ok ÔS× .⁽⁸⁾((oDèÃÎCldCßÎC
ÚA æp®ìv PeN ok DçpçD± ÝëC Þ kßzí× pçD± éØ@ç ,P@vCí@¿@i@×
DWÜëC ok D× éØç .PvC pçD± pF P×ßÇd DWÜëC ok .kßzí×í¿i× DèܬDF
ÙëCéOw¡Û DWÜëC ok éÆ ÙìOwç íÎßÃ·× Þ Ekå× íÏìh êDèÛDwÛCælµ Èë
Ùç éØç Þ ÙìOwç pËëlØç ÐS× éØç ,ÙëÞoí× æCo ÙëoCk DèÛDFDì@hok D@ë
MÞD¿N ÚDØvA DN Ýì×q qC PvC ÝÇØ× D× êDèܬDF íÎÞ ÙìOw@çÚD@w@ÛC
íÇë lzDF ÚDwÛC íÇë ,Pzq íÇë lzDF DGëq íÇë ,ݬDF ok,lzDF éO@zCk
í¿i× Ý¬DF íÜ·ë PvC ÙÆDd Þ HÎDº ݬDF pF pçD± DWÜëCok .ÚDwÛCpìº
PvDèܬDF ¸FDN DçpçD± kßzí× ÞoÞpëq éÆ DëD©Â D@W@ÛAok í@ÎÞ .P@vC
pç ¢Ü¬DF ,PvC ¢Ü¬DF Þ PìÛ ÚDØç uDvC pF yp¡díwÆ pç íÜ·ë
ÖkA Èë lìÜÆ §p¾ pÊC íÜ·ë PvC ¢Ü¬DF ¸FDN Ùç ypçD±Pwç oßV
ÚDØç pçD± Ùç ypçD± pËëk PvC éìGz ÉpÊ Èë ݬDFDF ¢Ü@¬D@F
éØç ,lÜÆí× pìì»N ´D¨ÞC MphA ÙÎDµ ok ÍDd pç éF .lzlçCßh Ép@Ê
.kßzí×ÞoÞpëq rìZ
DìÛk ÚA ok éÇÜëC éÛ) PvC pçD± Þ ÙÆDd EDGvC ÖD²Û DìÛk ÝëC ok ÔS× Dë
ÚDwÛC ,kßzíØÛ ælëk DèØ¡Z DF EDGvÓC HGw× ,(PwìÛ EDGvCÖD@²@Û
Co EDGvÓC HGw× ,EDGvC ÝëC êCoÞ ok Þ lÜÆ PÂk Ðõ ælëkD@F l@ëD@F
EDGvC ,PvC ÚDëDØÛ éÆ PvC EDGvÓC HGw× ¯Ã¾ DWÛA okíÎÞ .lÜì@G@F
lëkí× ÓDd DN éÆ Ùç íFDGvC ÚA éÆ lÜìFí× íwÆ pç íÜ·ëPvC í¿i×
ÝØÎ)) :PvC oDÊkoÞpJ Pvk éF DçoDÆ ÖD×q íÜ·ë lÜOwçEDGvC D·ÂCÞ
Ùç ÝÎC ,PvC o߬ ÝìØç Ùç ÝÎC .⁽⁹⁾((oDèÃÎC ldCßÎCÕ ÖßìÎC ÈÏØÎC
oßè± HÏ®× ÝëC ÚßÜÆC íÎÞ ,⁽¹⁰⁾((ÈÏØÎC í¾ ÈëpzéÎ ÝÇë ÙÎ))
.lÜÜìFí× Co PÃìÃd Þ lÜOwç PÃìÃd ÐçC éÆ íÛDwÆêCpF pË× koClÛ
P×Dì éÎrÎq           
ÚApÂok .((DSGÜ× öDGç PÛDǾ DwF ÍDGWÎC PwF Þ DVo §oÓC PVo CmC))
éÛ éÆ êCéÎrÎq ÙèÛA ,Ýì×q Úkoßh ÚDÇN ,Ýì×q éÎrÎq é@ÎöD@w@× op@Ç@×
.(PvC ælz pÆm) ,ÙëCælëk ÓDd DN D× éÆ lzDF íëDçéÎrÎq Ý@ëC Ð@ì@G@ÂqC
Ùç íëDçéÎrÎq ÝëpNlëlz æqDN ,ÙëoCk ¹Cpv D× éÆ í¿ìܵ Þ lëlzMDÆpd
qDF Ùç ÚA éÆ lçkí× go Ýì×q qC íOØw ok ,lçkí× go Dì@Ûkok é@Æ
íëDèÛDÇN Ýì×q p¡Â qC íOØw ,lvoíØÛ Ýì@×q ÁD@Ø@µCÚA é@F l@ëD@z
qC éÆ éaÛA ÄG¬ ,P×Dì ÙÎDµ ok íÎÞ .ÙìÜÆí× uDwdCD× éÆ koßhí×
Þ ÚDÇN Þ Úlz ÞoÞ pëq ´ßÛ Èë éÎöDw× Ô¤C kßzí×ækD¿OvC ÙëpÆ ÚApÂ
æpwÇë ÙÎDµ ÖDØN éÇÏF PvC Ýì×q Ð×Dz ¯Ã@¾é@Û é@Æ P@vC êCé@Îr@Îq
ÚAp ok ÍDd pç éF íÎÞ PvC ÙÎDµ Clh PvCéÛßËZ ÝëC ÓDd .kß@zí@×
Ößë Ùì²µ öíz øµDwÎC øÎrÎq ÚC ÙÇFo CßÃNCuDÜÎC Dè@ì@ÎC D@ë)) :P@w@ç
êpN Þ DèÏØd ÐØd MCm ÐÆ ¸©N Þ P·¨oCDص ø·¨p× ÐÆ ÐçnN DèÛÞpN
ÚAp .⁽¹¹⁾((lëlz ÕC ECnµ ÝÇÎ Þ êoDÇwFÙç D× Þ êoDÇv uDÜ@ÎC
((øµDwÎC øÎrÎq)) éOzCnÊ Co ¢ØvCéÆ êCéÎr@Îq È@ë qC ækCk p@G@h
ÚA éÆ êqÞo ÚA .PvC Ùì²µ Þ ÉorF,ÚA :lëD×p¾í× ,P×Dì éÎrÎq íÜ·ë
ÚA éÆ êqÞo ÚA .PvC Ùì²µ ÞÉorF ,ÚA :lëD×p¾í× ,lìÜ@ì@F Co é@Îr@Îq
.PwìÛ xÆ bìç pǾ éFxÆ bìç pËëk éÆ lìÜìFí× ,lìÜìGF Co éÎrÎq
Ð@¿@¬ êCp@F D@¤ß@¥@h okD@× À@¬Cß@µ Úß@Z @ Ð@S@× ÖD@Ã@× ok
okD× pÊC éÆ PvC êld ok @ PvC P¾ß®µ éÏdp× ÝëpNlëlzoCßhpìz
п¬ éÆ kÞoí× ykDë lzDF éOzCk kßVÞ DWÛA êoCß@hp@ì@z(Ð@¿@¬)
.koCkêoCßhpìz
lëD×p¾í× éÇÜëC D@ëA é@Ç@Ü@ëC í@Ç@ë :Ökp@Æ §p@µ Co ¢@è@VÞ Þk p@ç
æÞÔ·F ?éÛ Dë PvC ´ßÂßÎC ÄÃe× ÐGÃOw× EDF qC ((ælz ¸ÂCÞP×DìÂ))
kßVÞ ÝÎC P×Dì ÙÎDµ íÜ·ë ,ælz ¸ÂCÞ P×Dì lÜëßÊí×é@Æ í@ëD@è@ÛA
íOÂÞ ,Pwç ÁÞl¤ lìdßN ok .koClÛ kßVÞ qßÜç éÆ D×êCpF í@ÎÞ koCk
ÁßÏi× Dë PvC ÁßÏi× ÙÜèV Þ P¡èF DëA lÜÜÆí× ÍCåv(Öߥ·× qC) éÆ
kßVÞ Ùç ÝÎC íÜ·ë PvC ÁßÏi× ÙÜèV Þ P¡èF lëD×p@¾í@×?P@w@ì@Û
ÚÓC Ùç D× êCpF DëA koCk kßVÞ ÙÜèV Þ P¡èF éÆ ÚÓC íÎÞ,⁽¹²⁾koCk
kßVÞ ykßh P×Dì ÙÎDµ ?Pwç l·F ÚD×q ok D× êCp@FD@ë koCk kß@VÞ
éØç êCpF íÎÞ ,kßzí× QkDd lçCßhí× l·F éÆ PvCíØÎD@µ é@Û ,koCk
ÚDwÛC éF £D¥OhC p¡d ÚßZ ,(koCk kßVÞ l·F ÚD×qok) Ù@ÎD@µ öD@ì@zC
êqÞo D× éÆ o߬ ÝìØç Ùç D× Ýì×q ÝëC ,kßzí× rìZéØç Ð×Dz ,koClÛ
ÚA .lvoí× P×Dì éF Þ kpì×í× êqÞo Ùìvoí× P×DìÂéF Þ Ùëpì×í@×
ÙìëßÊí× éÇÜëC xJ .PvC o߬ ÝìØ@ç Ù@ç l@ì@zoß@hÚA Þ P@hok
,koCk kßVÞ ÚÓC Ùç D× P×Dì éÆ PvC ÝëC éÛ ,koCkkßVÞ (ÚÓC P×DìÂ)
CnèÎ Þ Ùëßzí× P×Dì ÙÎDµ koCÞ PÂÞ ÚA Ùëkp×é@Æ P@ÂÞ p@ç D@× ,é@Û
pç ((ø×Dì P×D MD× Ý×)) :(PvC êßGÛ TëldCpçD±) kß×p¾ pGØ»ìJ
éÆ DÜ·× ÚA éF ÐÃOw× P×Dì Èë .kßzí× DKF ¢O×DìÂkpìØF éÆ íw@Æ
P×Dì ÙÎDµ éF kpì×í× éÆ íwÆ pç ,koCk kßVÞíO×Dì ÚßZ ,Pw@ì@Û
.kßzí× koCÞ ykßh
lÜçCßiF éÆ í×lÜÊ lÜÛD× ÔS× lÛßzí× ælìFßÆ Ùç ok ÚDÜZ Dè@çß@Æ
okßJ éF ÐëlGN DçéÛDhoDÆ ok éÆ íëDèËÜv Dë Þ l@Ü@Ü@Æ koA é@FÐ@ël@G@N
éF DèçßÆ ÝëC ((DSGÜ× öDGç PÛDǾ DwF ÍDGWÎC P@w@FÞ)) .l@Ü@Ü@Æí@×
lëAí× ok ælÜÆCpJêDçoDGº Moߤ
éOvk év éF P×Dì ok Ökp× ÙìwÃN 
Þ ,kßF lìçCßh Ökp× Àܤ év D@Ø@z Þ ((ø@RÔ@R D@VCÞqC Ù@O@Ü@Æ Þ))
lÜNDWÛ ÐçC DØz éOvk Þk éÆ lz lìçCßh ÙìwÃN éOvk év éF Ökp×DØz
Þ øÜØìØÎC EDe¤C D× øÜØìØÎC EDe¤D@¾)) ÅÔ@ç Ð@çC é@O@vkÈ@ë Þ
´ßÛ év ÚA ((ÚßÃFDwÎC ÚßÃFDwÎCÞ øØò¡ÎC EDe¤C D× øØòØ¡ÎCEDe¤C
éF éÜØì× .lÜOwç éÜØì× EDe¤C íçÞpÊ :PvC ÐÇz ÝëC éF Àܤév Þ
MDëA ok .LZ ÐFDÃ× ok PvCo ,PvC ÝìØë êDÜ·× éF íÇë :PvDÜ@·@×Þk
DçíOvCo Pvk ((ÍDØ¡ÎC EDe¤C Þ ÝìØìÎC EDe¤C)) :l×A lçCßhl·F
.DçíKZ PvkÞ
æoDFok íeì¨ßN Þ (ÍDØ¡ÎC EDe¤C) Þ (ÝìØì@ÎC ED@e@¤C)           
íKZ Þ íOvCo Pvk cÔ®¤C          
íÎÞ ælz ClìJ D× ÚD×q ok ((íKZ Pvk Þ íOvCo P@vk)) cÔ@®@¤C
oCrç ÚAp cÔ®¤C .PvC êpËëk cÔ®¤C Þ pËëk kߥÃ× éF DèÜëCéOG@ÎC
oCrç ÚAp cÔ®¤C .PvC êpËëk cÔ®¤C ÝëC qC ÐG ÍD@v P@w@ëÞkÞ
ÙìÜìGF éëA ÚA ok l·F .PvC ælz ClìJ cÔ®¤C ÝëC qC ÐG ÍDv PwëÞkÞ
,lÜëßÊí× ((ÍDØ¡ÎC EDe¤C Þ ÝìØìÎC EDe¤C)) PëDܵ éZ é@Fé@Æ
.LZ ÚCoDë Þ PvCo ÚCoDë ,DçíKZ Pvk Þ DçíOvCoPvk
((íKZ Pvk Þ íOvCo Pvk)) lÜëß@Êí@× é@Æ l@ël@V cÔ@®@¤C
qC éÆ íÛDØÎA ½Þp·× ½ßwÏì¾ ÐËç ÚD×q qC éÆ PvC íW@ëCocÔ@®@¤C
ÐËç .PvC ælz XëCo kßzí× ækpØz DìÛk Þ Epº é@¿@vÔ@¾ÚD@Êor@F
éÆ ¢wëolN ívpÆ êÞo lÜëßÊí× Þ é@O@zCk êkD@ëqêD@çkp@ÊD@z
ok ælµ Èë ,lÜOzCk í¥i¡× êDçDV ÓßØ·× ¢ÛCkpÊDzPw¡@Ûí@×
pǾ p²Û qC .LZ Pvk ok ælµ Èë Þ lÜOw¡Ûí× yCívpÆPvCo Pvk
Pvk oDǾC íÜ·ë lÛkßF MÞD¿O× DçíKZ Pvk DF Dçí@O@vCoP@vk Ù@ç
Pvk .êpNlÜN oDǾC DçíKZ Pvk oDǾC Þ kßF êpOÎlO·× oDǾCDçíOvCo
.lÜN Þ íFÔÃÛC DçíKZ Pvk Þ lÛkpÆí× pǾ éÛCoDÆ é²¾De×Dçí@O@vCo
pìº ok l·F .DçíKZ Pvk Þ DçíOvCo Pvk :lz cÔ®¤C,Ý@ëC Ù@ÆÙ@Æ
DOGwÛ éÆ Co íçÞpÊ pç êCé·@×D@V p@ç ok Ù@ç Ð@Ë@çêD@çkp@ÊD@z
éÆ Co íçÞpÊ pç Þ lÜO¿Ê ((íOvCo Pvk))lÜÆ pǾ éÛCoDÆé²¾De×
ÚßZ DçoCkéëD×pv pF qÞp×C .((íKZ Pvk))lÜÆ pǾ lÜN Þ í@FÔ@Ã@ÛC
Pvk)) lÜëßÊí× PvC éÛCoDÆé²¾D@e@×yÞo ÚD@zí@vD@ì@v yÞo
lÜëßÊí× PvC íFÔÃÛC yÞo ÚD¡zÞoéÆ DèOwìÛßØÆ éF ,((DçíO@vCo
.((DçíKZ Pvk))
Þ éÜØì× íÜ·× éF æoDzC Þ ÚDÊlÛpìÊ ¢ì@J D@ë Ý@ì@Ã@FD@v           
éØò¡×          
ÝëC qC ÐGÂ ÍDv PwëÞk Þ oCrç ÚAp@Â cÔ@®@¤C Ù@ëkp@Æ §p@µ í@ÎÞ
EDe¤C Þ lÛCkí× MkD·v ÐçC Co ÝìØìÎC ED@e@¤C ÚAp@ .æl@zCl@ì@J
DèÛA éÆ lÜÆí× pÆm D¤D¥OhC Co êpËëk æÞpÊ Þ MÞDÃz ÐçCCo ÍDØ¡ÎC
lÜNkD·v ÐçC Ùç DèÛA Þ l×DÛí× (ÚDÊlÛpìÊ í¡ìJ) ((ÚßÃ@FD@v))Co
ÍDd Ýìµ ok .PvC pNÓDF íÏìh Ùç ÝìØìÎC ED@e@¤C qC ÚD@¡@×D@Ã@×Þ
EDe¤C pF ÝìÃFDv pÊC íÜ·ë PvC ÐñD Pزµ DèÜëC éØç êCp@FÚAp@Â
¸¨Þ ÚD¡·¨Þ éÜØìØÎC EDe¤C kßh lìÜÇÛ ÍDìh lÛoCk ÖlÃNéÜ@Ø@ì@×
EDe¤D¾)) :koCk ÐìWGN Þ Ùì²·N Moߤ Èë éF ÍÞC .PvCí@Ç@Zß@Æ
((øÜØìØÎC EDe¤C D×)) lÜOwç éÜØìØÎC EDe¤C éOvk Èë((éÜØìØÎC
l·F éOGÎC ?Pwç íZ íÛCkí× éZ íÜ·ë ?éÜØìØÎC EDe¤CP@w@ç í@Z
DO×lÃ× íÎÞ lÜÆí× fëp¡N Co DèÛA êDèNkD·@v qC êoCl@Ã@×ÚAp@ kß@h
øØò¡ØÎC EDe¤C Þ éÜØì× EDe¤C PwìZ Þ øÜØìØÎC EDe¤ClëßÊí×
.øØò¡ØÎC EDe¤CD×
PvC PvCo íÜ·× éF íÇë :PvC íÜ·× Þk éF ((éÜØì×)) éÆ ÙìO@¿@Ê
ÙìëßÊí× qÞp×C éÆ íOÜØì× ÝìØç êDÜ·× éF Ùç íÇë .LZ ÐFD@Ã@×ok
EDe¤C kßzí× ¸ÂCÞ ok (éÜØì× EDe¤C) éÆ ,pìh Þ PÆpF Þ ÝØëíÜ·ë
,Ößòz EDe¤C íÜ·ë ,xǵ p@F é@Øò@¡@× ED@e@¤C Þ ,Ý@Ø@ëÞ p@ì@h
:PÜØì× EDe¤C :kßzí× oßV ÝëC ¸ÂCÞ ok .Dè×ßz ,P@×Dò@zED@e@¤C
EDe¤C Þ)) .DèOiFlF ,Dè×ßz :éØò¡× EDe¤C ,DèNkD·vDF,Dè@Ûß@Ø@ì@×
Þ ÉorF íÏìh Ùç DèÜëC oDÆ íÜ·ë ((?éØò¡× EDe¤C PwìZÞ éØò¡@×
PwìZ ,éÜØì× EDe¤C)) :kß×p¾ æÞpÊ Þk ÝëC æoDFok .PvCÙ@ì@²@µ
éF ,((?éØò¡× EDe¤C PwìZ ,éØò¡× EDe¤C ?é@Ü@Ø@ì@×ED@e@¤C
:koCkí×pF Ùç Co ((PwìZ)) éØÏÆ íOd lvoí× éÆ((ÚßÃ@FD@v))
í¡ìJ ÚDØç ÚDÊlÛpìÊ í¡ìJ D×C ((Úß@Ã@FD@w@ÎCÚß@Ã@FD@w@ÎC Þ))
í¡ìJ)) ÙìëßËF ÚDzæoDFok D× éÆ PvCí¾DÆ íÜ·ë ,lÛCÚDÊl@Ûp@ì@Ê
l·F Þ lÜÆí×) p@Æm Co é@O@vké@v Ý@ëC ÍÞC .((,l@ÛCÚD@Êl@Ûp@ì@Ê
Þ PÜØì× ÐçC êDèØì·ÛÞ ÝìÃFDv êDèØì·Û æoDFok ⁽¹³⁾(í@G@ÎD@®@×
((ÍDØ¡ÎC EDe¤C))éF éØò¡× ÐçC qC l·F éÆ @ PØò¡× ÐçC êDèFCnµ
.lëD×p¾í× ÚDìF @ kßzí× pìG·N