5 ÚAp DF íëDÜzA :EDOÆ ÖDÛ
êpè®× í©Np× lìèz kDOvC :ælÜwëßÛ ÖDÛ
70 - 66 MDëA ½phq æoßv pìw¿N qC ÍÞC ¢iF
é¿ëpz MDëA ÝO× 
ÚÞp·¡ë Ó Ùç Þ øO»F ÙèìNöDN ÚC øµDwÎC ÓC ÚÞp²Üë Ðç))
ÝìÃOØÎC ÓC Þlµ ª·GÎ Ùè©·F nò×ßë öÔh ÓC
ÚßÛreN ÙOÛC Ó Þ ÖßìÎC ÙÇìϵ ½ßh Ó kDGµ Dë
ÝìØÏw× CßÛDÆ Þ DÜNDëDF CßÜ×C ÝënÎC
⁽¹⁾((ÚÞpGeN ÙÇVCÞqC Þ ÙOÛC øÜWÎC CßÏhkC
(¢ëp oD¿Æ æoDFok êrìËÛCuöDë ÚDìF) 66 éëA pìw¿N 
pÆm Þ ⁽²⁾lz ækCk ¢ìJ MDëA ok éÆ MCpÆnN éÏwÏv Èë ÚDìF qC x@J
íwìµ Þ ívß× qC DèOznÊpv Þ DèiëoDN Þ DçéÛßØÛ íÜ·ë ÍDS×C qCí©·F
ÍDd éF MCpÆnN ÝëC qC È@ì@a@ì@ç é@Ç@Ü@ëC qC x@J Þ ÖÔ@w@ÎCé@ì@Ï@µ
ÚDìF DGëpÃN éëA ÝëC ,lì¡iGÛ kßv ¢ëp öÔ× Þ Dväo ,¢ëpÂêDèOivpv
ÚC øµDwÎC ÓC ÚÞp²Üë Ðç)) :lëD×p¾í× ,DèÛA æoDFok PvCêrì@×AuöD@ë
.((ÚÞp·¡ëÓ ÙçÞ øO»F ÙèìNöDN
éF DèÜN ((÷p²Û)) éØÏÆ .PvC ÚÞp²OÜë êDÜ·@× é@F ((ÚÞp@²@Ü@ë))
:PvC æl×A ÚAp kßh ok .Pwç Ùç PÏè× íÜ·× éF ,PwìÛ æDËÛíÜ@·@×
EDF ok éëA ÝëC .⁽³⁾ ((÷pwì× íÎC ÷p²@Ü@¾ ÷p@w@µ Þm ÚD@ÆÚC Þ))
Ýëk êCkC Þ PvC PÃ¡× ok Úßël× pÊC éÆ PvC((ÝñCk Þ Úß@ël@×))
Þ lÜÆ ClìJ íÜÇØN éÆ íOÂÞ DN Co ÞC éÆ PvC ÝñCkpF PvC Piv ÞC êCp@F
ÞC pF PvC PÃ¡× Þ pwµ ok éÆ Ô·¾ Þ lçlFPÏè× kpìÊ oCp p@w@ë ok
((÷p²Û)) éØÏÆ DWÛA xJ .kß¡F qDF cÔ®¤CéF ¢Ovk DN koÞDìÛ oD¡@¾
.PvCoD²OÛC Þ PÏè× íÜ·× éF
DëA íÜ·ë ((ÚÞp²Üë Ðç)) .koCk Co íÜ@·@× Ý@ì@Ø@ç Ù@ç D@W@Ü@ëC ok
?kßF lÜçCßh P×Dì ÖDì Dë Ép× rV êrìZ p²OÜ× DëA ?lÛpFí×oD²@O@ÛC
éF êlì×C pËëk Þ lzDF æl¡Û éO¿Ê DèÜëC éF éÆ ælÛDØÛ êrìZ pËëkíÜ·ë
éÇÜëC rV lÜ¡ÆíØÛ oD²OÛC éÆ PvC ÝëC ÚD¡OÎDd DèÜëC .PwìÛDèÜëC ÍDd
éÇÜëC éÛ PvC ÚD¡ÎDd ÚDFq ¸ÂCÞ ok ÝëC) lëDìF êpGÆ P×DìÂD@ë Þ Ép@×
.(lÜ¡ÆíØÛ oD²OÛC ÝëC rVÚDzkßh
ÝëC éF ((êpGÆ P×DìÂ)) Dë ((Ép×)) Ù@ì@Ü@Æí@× §p@µ é@Ç@Ü@ëC
ÓßØ·× ÚAp ok éØÏÆ ÝëC .PvC æl×A ((øµDwÎC)) éØÏÆ éÆ PvCÐìÎk
,kßzí× éO¿Ê ((P×DìÂ)) Ùç Ép× koß× ok .lëAí× P×Dì êDÜ·×éF
MD× CmC)) :PvC ælz DKF ÞC P×Dì kpìØF éÆ íwÆ p@ç é@Ç@Ü@ëC ED@FqC
´Þpz Þ ælzDKF ÞC P×Dì kpì×í× ÚDwÛC éÆ íOÂÞ ((éO×Dì P×DÂöpØÎC
EDwd éÆ ÙëoCk í×ßص P×DìÂ Þ êpGÆ P×Dì Èë éOG@ÎC .P@vCæl@z
.koCkêpËëk
P×Dì éÇÛA pË× PwìÛ ÚD¡ëCpF êoD²OÛC bìç pËëk DèÜëC l@ëD@×p@¾í@×
Ép× éÆ PvC ÝëC kߥÃ× Dë ÍDd .kpìËF Co DèÛA íÛDèÊDÛ o߬ éF ÞøO»@F
ÚßZ) kßz ClìJ øO»F êpGÆ P×Dì Dë Þ kpìËF (kßh ÖDÆ ok) CoDèÛA øO»@F
íÎDd ok kßzí× ClìJ øO»F éÆ Pwç ÚAp ok Ùç êpGÆ P×Dì@ÂæoD@Fok
(.lÜOwìÛ êrìZ ÝìÜZ pǾ ok Þ lÛoClÛ Co êrìZ ÝìÜZ oD²OÛCÖkp× éÆ
éÆ PvC P×Dì ÝëC éÆ lÜÛCkíØÛ Þ lÛoClÛ íçDÊA Þ éVßNbì@ç D@è@Ü@ëC
Ép× kߥÃ× pÊC .lvoí× koCk éÆ PvDèÜëC Ép× D@ëÞ l@voí@× koCk
éÏìvÞ éF éÆ lzDF DèÜëC í·ØV éOvk Ép× ÚDØç kCp×PvC ÝÇØ× lzDF
ok DèÜëC P×DìÂ Þ ((PµDv)) ¸ÂCÞ ok Þ lÛlzé@O@¡@Æ Ý@ì@Ø@Ï@w@×
.lz DKF ((olF))
67 éëA pìw¿N 
¢ëp êCéÏìG H¥·N éF íçDËÛ           
Þ ÙëoCk Ùç êpËëk MDëA ,ÚA ÚßØ©× æoDFok éÆ PvC êCé@ëA l@·@F é@ëA
ok .kkpÊ ÚDìF ¢ìJ MDëA DF ÚA HvDÜN l·F Þ kßz TeF oClÃ× ÈëlëD@F
éF éOvk Èë DèÛA .kßF ¢ëp ½CpzC íÜ·ë ¢ëp öÔ× ÍDd lÃÛ ¢ìJMDëA
MldÞ Èë Þ lÛkßF ((éÃG¬)) Èë qÞp×C cÔ®@¤C é@F Þ é@O@¾D@FÙ@ç
.lÜOzCk êlëlz oDìwF êoDÇØçÞ êCéÃG¬
íÊlÛq ok Þ kßF êCéÏìG íÊlÛq PìÏçDV ok ¢ëp Ökp× í@Êl@Ûq
qÞp×C .PvD×p¿ØÇd ((PìG¥µ)) ÚÞlÏh Ý@FC Íß@Â é@FêCé@Ï@ì@G@Â
Þ êCéÏìG cÞo ÚDØç éÆ cÞo Èë êCéÏìG êDèìÊlÛqok lÜëß@Êí@×
kßh Þ lçkí× lÛßìJ Clëlz pËëlÇë éF Co kCp¾C lzDFêCéÏìG Pì@G@¥@µ
Þ Pwç Ùç ÚD¡µDØOVC ælÜÜÆ æoCkC íOèV qC êCéÏìGÂPìG¥µ ÝìØ@ç
ECkA Þ ÙvCp× Þ ÁÔhC éÏwÏv Èë Þ lÜÆí× Ðd Co MÔÇ¡×qC êoDìwF
⁽⁴⁾ .PvC qDv é·×DV êßeÛ éF æphÓDF Þ koÞAí×kßVÞ éF
ÀÏOi× êDçéhDz Þ DèÜ®F Þ kßF Éor@F é@Ï@ì@G@ È@ë ¢@ëp@ kß@h
Þ ÖÞri×íÜF ,ÙìNíÜF ,êlµíÜF ,æpçq íÜF ,éì×CíÜF ,ÙzDçíÜF:PzCk
Þ ÖÞri×íÜF Þ éì×CíÜF Þ ÙzDçíÜF ÐS× DèÜ@ëC qC í@©@·@Fé@Æ ,æp@ì@º
ÚA éF éOwFCÞ pص éÆ êlµíÜF ÐS× í©·F Þ êß íëDçéÏìGÂæpçqíÜ@F
Þ ÈZßÆ Þ Àì·¨ êDçéÏìG qC kßF ÚA éF éOwFCÞ pÇFßFC éÆÙìNíÜF Þ kßF
Þ ((êlµ íÜF)) qC lÜO¿Êí× íwÆ éF íOÂÞ CnÎ Þ lÛkßF¢ëp ¯eÜ×
ÍDd pç éF .lzí× íÃÏN rì×ApìÃeN oClÃ× Èë (íOwç)((ÙìN í@Ü@F))
.kßFí¿ÏOi× êDèÜ®F
,ÙzDçíÜF qC ÚA ok é@Æ P@zCk kß@VÞ êCé@Ã@G@¬ ¢@ëp@ ÚD@ì@× ok
íËOwGØç Èë Þ lÛkßF êkCp¾C pËëk êDçéÏìGÂ Þ ÖÞri×íÜF,éì×Cí@Ü@F
íËOwGØç)) êÞo pO¡ìF yCéìÇN Ùç ÚAp .lÜOzCk êß@ÂêCé@Ã@G@¬
éØÏÆ Èë ÚAp ok .DèÛA ((êCéÏìG íËOwGØç)) éÛ PvDèÛA((íNDÃG¬
((ÙzDç íÜF)) qC íØvC ,PvC æl×DìÛ ¢ëp êCéÏìG íËOw@G@Ø@çqC
DèÜëC .Pwç ¢ëp öÔ× ÙvC D×C ,PwìÛ ÚÔ¾ íÜF Dë ((éì@×C í@Ü@F))D@ë
pGØ»ìJ éÏìG qC éÇÜëC DF HèÎßFC (ÔS×) éÆ lÛkßF éOwFCÞ pËëlÇë éFolÃÛA
lzDF pGØ»ìJ í×Dd kpÆí× D©OÂC êCéÏìG PìG¥@µ Ð@ÂCÓ Þ kß@F(£)
uDGµ éÇÜëC pNÓDF .PvßìJ DèÛA éF Þ kßF ÐèVßFC Þ ÚDì¿vßFC éÃG¬qC íÎÞ
kßGÛ HèÎßFC ld ok éÇÜëC DF (£) pGØ»ìJ pËëk êßص HÏ®ØÎClG@µÝ@F
ok ÙÏw× Þ kßF lÜ×éÂÔµ (£) ÖpÆC pGØ»ì@J é@F ,x@Ç@µp@F é@Ç@Ï@FÞ
íÎÞ ,kpÆí× oDÆ Ùç ÝìØÏw× ¸¿Û éF Þ kßF ÚD¡ëC í×Dd ykßhݬD@F
Co olF ÌÜV éVkßF qC íØèv éÆ íÛDwÆ qC íÇë lzDKF é@Æ ol@FÌ@Ü@V
Ùç ykßh Þ kßF HÏ®ØÎClGµ ÝF uDGµ ÝìØç PhCkpJ ÝìØÏw×éìÏ@µ
kßFí× ÝëC qC pìº pÊC Þ kpÆ PÆpz ÝìØÏw× é@ì@Ï@µ ol@F Ì@Ü@Vok
qC êpËëk ælµ Þ lz pìvC olF ok ÞC .lÜÆ íÊlÛq éÇ× okPwÛCßNí@Ø@Û
PÂßÛA DN éÆ @ ÖÔwÎC éìϵ ÝìÜ×åØÎCpì×C okCpF Ðìõ éÏØVqC ÙzDç íÜF
Þ kßh éël¾ kß×p¾ ÞC éF (£) ÖpÆC pGØ»ìJ .lÛlz pìvCB kßF oD@¿@Æ ör@V
kCkí× éël¾ xÆ pç Þ (kßF DèÛA oClÎßJ uDGµ ÚßZ) ælFCo PÛClÛÞD¡ëßh
íëDìF íOvCßhí× íOÂÞ Pwç MkDë :kß×p¾ .ÖoClÛ :P¿Ê.lzí@× kCqA
lëDz PvC ÌÜV íO¿Ê Þ êkCk ÍßJ oClÃ@× Ý@ëC Ð@©@¿@ÎCÖCP@Ûq é@F
éël¾ ÍßJ ÚDØç qC ?ÚDvpF ½p¥× éF Co ÍßJ ÝëC ÙO¡ËÛpFpÊC ,ÙO¡ËÛpF
éÇ× éF l·F Þ kCk MkDèz ((ÕC Íßvo ÈÛC lèzC)) :P¿Ê.ælF Co DèÜëC
ÞC .kpÆí× oDÆ ÝìØÏw× ¸¿Û éF éÛD×pe× íÎÞ kßF DèÛDØç örVqDF Þ P@¾o
éF éOwFCÞ íÎÞ kßF ÝìØÏw× DF ¢Îk Ùç olF ÌÜV ÚDØç okéÆ kßF í×kA
éOzCk p²Û ok Co ÝëC ÍDd .kpÆí× êoDÇØç Ôص DèÛA DFéÆ kßF êCéÃG¬
.lìzDF
ÓC ÚÞp²Üë Ðç)) éÆ lFßÆí× ld ÝëC ok Co DèÜëC éÇÜ@ëC qC l@·@F ÚAp@Â
DèÜëC oD²OÛC ok êrìZ pËëk) ((ÚÞp·¡ë Ó Ùç Þ øO»F ÙèìNöDN ÚCøµDwÎC
Þlµ ª·GÎ Ùè©·F nò×ßë öÔh ÓC)) :lëD×p¾í@× (Ép@× r@VP@w@ì@Û
lÛCÝØzk pËëlØç DF éØ@ç P@×D@ì@ ok ÚD@O@vÞk ((Ý@ì@Ã@O@Ø@ÎCÓC
DF qÞp×C DìÛk ok éÆ DèÜëC lëßËF lçCßhí@× ÚAp@ .ÚCoD@Ær@ì@çp@Jp@Ë@×
êDÜG× ,lÛCÐÇ¡O× (£) ÖpÆC pGØ»ìJ éìϵ Þ lÛleO× Þ PvÞkpËël@Ç@ë
PwìÛ íÛDwÛC oß×C (£) ÖpÆC pGØ»ìJ éìϵ ÚD¡NldÞ Þ ÐÇ¡NÞ íOvÞk
Ùç oÞk éÆ íçÞpÊ êC !qÞp×C ÚDOvÞk êC :íÜ·ë ,PvC ÚD¡·¾DÜ×éÇÏ@F
ækpÆ ÐÇ¡O× Þ leO× Þ ¸ØV DV Èë ok Co DØz ,¸¾DÜ× Þ lëCælz¸@Ø@V
P×Dì ok éÆ PvC ÝëC Ùçkí× DØz éF éÆ íëDçpG@h é@Ï@Ø@V qC,P@vC
.kßF lìçCßh pËëlÇë íÛßhÝØzk
DèìOvÞk ÅÔ× Þ oDì·×           
Þlµ ª·GÎ Ùè©·F nò@×ß@ë öÔ@h ÓC)) é@ëA Ý@ëC l@voí@× p@²@Û é@F
éF koCk ,PvC æl×A ÐG éëA ÍDGÛk PèV ÝìØ@ç é@F ((Ý@ì@Ã@O@Ø@ÎCÓC
pF DØz êDèOÏh ÝëC Þ DØz êDèìOvÞk Þ DèOÂD¾o ÝëC éÆ lëßÊí@×D@è@ÛA
PwìÛ oDÆ ok ¸×D®× ÝëC êDJ éÆ DWÛA DèìOvÞk ÝëC ,PvC ¸×D®×êDÜG×
PèV qC ÝëC .lz lçCßh íÜØzk éF ÐëlGN DWÇë lÜÆí× oßè±ÄëDÃ@d Þ
.pËëk MDëA DF éëA ÝëC«DGNoC
Ùè©·F nò×ßë öÔh ÓC)) éëA ÝëC kßh ,é@ëA Ý@ëC koß@× qC p@²@Û ¸@®@Â
Dë Þ p¿Û Þk íOÂÞ é¡ìØç .PvC íÏÆ Ð¤C Èë ((ÝìÃOØÎC ÓC Þlµª·GÎ
éÆ PvC oDÆ ok íÆpO¡× éVÞ Èë lÛßzí× PvÞk pËëlÇë DF æl@µÈ@ë
éÆ PvC ÍDe× .PvC ækpÆ éÎDìJ Ùç Þ pzD·× Þ Ýì¡ÜØç Þ æÞpËØçCo DèÛA
pËëlÇë kßVÞ qC Þ lÛoClÛ ídÞo PìiÜv bìç pËël@Ç@ë D@F é@Æp@¿@Û Þk
lÛoClÛ PÆoD¡× êop¨ ¸¾k Dë íO·¿Ü× (EnV) ok Þ lÛpFíØÛêCæpè@F
ÍDS× kßh ½Þp·× êDçp·z ok êßÎß× .lÛß@¡@F P@vÞk p@Ë@ël@Ç@ëD@F
éVÞ éÇÜëC pË× lÛßz PvÞk pËëlÇë DF p¿Û Þk PvC ÍDe@× é@ÆkoÞAí@×
pËëlÇë l¨ pF éÆ p¿Û Þk éÆ ælz ælëk íçDÊ .lzDF DèÛA ÝìFíÆpO¡@×
,PwìÛ l¤okl¤ Pël¨ ÚA éÆ PwÛCk lëDF íÎÞ .lÜOvÞkÙç DF lÜOwç
pËëlÇë éF Co Þk ÝëC éÆ PvC l¤ok Èë ÚA .PvC l¤okéÛ Þ kß@Û Ô@S@×
:lëßÊí× êßÎß× .PvCækCk lÛßìJ

íÇN ok Ölëk P¿Ê íØìÇd ÚA

íÇÎÈÎ DF Co ¹Cq ÚDFDìF ok

ÚD¡ÎDd ÙOwWF ÖlÛD× HWµ ok

ÚD¡Û ÙFDë ÅpO¡× ol éZ DN

ÌÛk Þ ÚCpìd Ý× Þ ÈëkrÛ Ölz ÚßZ

ÌÜÎ lÛkßF ÚCÞk pç ÖlëlF kßh

éÆ ÖkpÆ HW·N .lÜÃì¾o ÙçDF ÈÎÈÎ Èë Þ ¹Cq Èë Öl@ëk l@ëß@Êí@×
Þk pç Ölëk ÙO¾o ßÏV íOÂÞ !?PwìZ ÈÎÈÎ Þ ¹Cq ÅpO¡@× ol@Âp@hA
.lÛßz Äì¾o pËëlÇë DF Þk ÝëC éÆ ælz HGv íËÜÎ ÝëC éÆ ÖlìØè¾,lÜËÜÎ
ÍßÏ·×lÜëßÊí× DØÇd .lçCßhí× ÐìÎk Þ é¡ëo ,lçCßhí× DÜG× íOvÞk
Ùç ÍßÏ·×P¾o éÆ Pϵ ,Pwç ÍßÏ·× Pwç Pϵ DN ,PvC PÏ@µ ¸@FD@N
зO¡× ÚApëq ¢NA íOÂÞ DN ÙìÜÆí× ÝzÞo D× éÆ êoÞDØv ÝëC .kÞoí×
ÝìF qC Ùç¢zßV lz yß×Dh ¢NA éÇÜëC ªe× éF ,lzß@Ví@× P@vC
.kÞoí×ÝìF qC Ùç ÍßÏ·× P¾o ÝìF qC éÆ Pϵ .kÞoí×
é×CkC lÛCßNí× íOÂÞ DN PvC êkD× ¸×D®× êDÜG× pF éÆ íëD@è@ì@O@vÞk
P¾o DèÜëC éÆ íOÂÞ ,lzDF ÚDì× ok êkD× ¸×D®× êDJ éÆ lzD@Fé@O@zCk
ÚDØç ÄëDÃd Úlz oDÇzA DF pÊC D¤ß¥h ,kÞoí× ÚDì× qC íOvÞkPÏ@µ
éF ¦iz ÝëC éÆ lëkí× ÔS× .kßz ÐëlGN íÜØzk Pϵ éF íOvÞkPϵ
pNkDëq yCíOvÞk éÆ lzí× HGv ÝëC ,lÛDvoí× Co P·@¿@Ü@× ÚÔ@¾ÞC
êrìZ ÚDØç lÜìFí× kßzí× oDÇzA ¢ëCpF ÄëDÃd éÆ P×Dì ok.kß¡@F
ÚDØç íÜ·ë ,PvC ækoÞA ¢NA ¢ëCpF kpÆí× HÏV Co ¢OGe× DìÛkok éÆ
DìÛk ok lÛßìJ ÚA éÆ ÚCrì× pç éF .kßzí× íÜØzk ÅÔ× ,íOvÞkÅÔ×
ÝëC .kßzí× íÜØzk öD¡Ü× pO¡ìF P×Dì ok ,ækßF íOvÞk öD¡Ü×pO¡ìF
éÛ p¿Û Þk pÊC D×C .lzDF êkD× ¸×D®× ,ÅÔ× Þ «DÜ× éÆ PvC íNoߤok
Clh íÊlÜF Þ lìdßN uDvC pF ,MDëßÜ·× êDÜG× pF éÇÏF MDëkD× êDÜG×pF
íOvÞk ÝëC P×Dì ok lÜzDF PvÞk pËëlÇë DF DìÛk ok ÚDØëC Þ ælìÃ@µÞ
DN .PvC íÂDF Pϵ ÚßZ kßzí× pNlëlz éÇÏF kÞoíØÛ ÝìF qC Dè@Ü@Né@Û
pNlëlz Þ pOëß (DèÛA) ¢ÜìF DWÛA ok .PvC íÂDF ÍßÏ·× PvC íÂDFPÏ@µ
Èܵ DÜ¿¡Ç¾)) :kßzí× kßèz éF Ð@ël@G@N ÚD@¡@ÛD@Ø@ëC Úß@ZP@vC
Clh êDÜG× pF éÆ íOvÞk ÚA D·G¬ ⁽⁵⁾ ((lëld ÖßìÎC Åp¥G¾ÈñD®º
.lÛD×í× íÂDF PvC ækßF í·ÂCÞ fìe¤ ÚDØëC Þ Pvokælìõ Þ
PÃìÃd Þ Äd æCo ok Þ Clh Þ ÚDØëC æCo ok éÆ í@ÛD@O@vÞk Ý@ëCp@FD@Ü@F
éÇÏF Þ lÛoCk PvÞk Co pËëlÇë Ùç P×Dì ok lÛoCk PvÞk Cop@Ë@ël@Ç@ë
.pNlëlz
éÛCokCpF DèÛA éÆ lÜÆí× pÆm Co ÝëC P¡èF ÐçC nëCnÎ örV ÙëpÆ ÚAp ok
DÛCßhC к Ý× ÙçoÞl¤ í¾ D× DܵrÛ Þ)) :lÜOwç p@Ë@ël@Ç@ë oD@Ü@Æok
ÚDV qC PvC MoÞlÆ Þ ¢º Þ Ðº qC éZ pç ⁽⁶⁾((ÝìÏFDÃO× opvíÏ@µ
ÐFDÃ× ok PìØìؤ Þ D¿¤ PëDèÛ ok oCÞokCpF ,ÙëCælì¡ÆÚÞp@ì@F D@è@ÛA
.lÛpFí× MnÎ Þ lÜÜì¡Ûí×pËëlÇë
(ÕC í¾ MßhC) Clh êCpF ÚCpËëk ÝOzCk PvÞk           
ÝëC oCl¾p¬ .lçkí× PìØçC ((ÕC í¾ Mß@hC)) é@ÎöD@w@× é@F ÚAp@Â
ÙOwç Ý× (lëßËF Þ) lÜÆ íÊlÛq Pëkp¾ ok PvpJClh ÚDwÛC éÆPwìÛ
êClh Þ íOwç ßN ,éÛ .ÖoClÛ «D@G@NoC x@Æb@ì@ç D@F Þ Ökß@h êCl@hÞ
éOzCk PvÞk lëDF Ùç Co ÞC PvßN êClh ælÜF é@Æ x@Æ p@ç Þ,Mkß@h
lzDF éOzClÛ PvÞk Co Clh ÚDÊlÜF Clh p¬Dh éF ÚDw@ÛCp@ÊC .í@zD@F
,íèÎC ÅÔ× pìº éF koCk PvÞk Co íwÆ ÚDwÛC PÂÞ Èë,éÏF .PvC ¦ÃÛ
D×C .PvC Åpz íµßÛ Þ lÜÆí× ClìJ kD©N íµß@Û Cl@hí@O@vÞk D@F Ý@ëC
êDçæoßv qC íÇë ok .PvC lìdßN Ýìµ Clh êCpF ÚCpËëkÝOzCk PvÞk
ÝìÜ×å× kßzí× ælÛCßh Ùç MßÜ ok éÆ íëDçDµk ör@VÞ MD@e@G@w@×
((ÚDØëÓDF DÛßÃGv ÝënÎC DÜÛCßh Ó Þ DÜÎp@¿@ºöC D@Ü@Fo)):l@Ü@ëß@Êí@×
DèÛA ,qp×DìF lÜOzCk PÃGv D× pF ÚDØëC ok éÆ íÛCokCpFÞ Co D× CoDÊkoÞpJ
ÝënÏÎ Ôº DÜFßÏÂ í¾ Ð·WN Ó Þ)) ÚCkpËF Mkßh Mp¿»×ÍßØ¡× rìÛ Co
ok Þ D× êDçéÜìv Þ DèÎk ok DëClh ⁽⁷⁾((Ùìdo ½äo ÈÛCDÜ@Fo Cß@Ü@×C
((к))) ælÛ oCp ÚDØëC ÐçC éF PGwÛ íNoÞlÆ ÝëpOÇZßÆD× êDèdÞo
PvC lF olÃZ .íOwç ÚDFpè× Þ ½ßño ßN (íÊpìN ,¢º ,MoÞlÆíÜ·@ë
Þ lÃd Þ Ðº PvC ÚDØëCDF Þ Ý×å× D·ÂCÞ éÆ í¥iz éF PGwÛ ÚDw@ÛCé@Æ
D× éÆ PvC ÐìÎk ÝìØç éF .lzDF éOzCk ykßh HÏ ok íOdCoDÛ ÞéÜìÆ
PGwÛ Ý×å× p¿Û Þk pÊC éÆ ⁽⁸⁾ÙëoCk ÚD×kßh íÜëk êDçoßO@vkok
.lzDF qÞo év qC ¢ìF lëDGÛ MoÞlÆ ÝëC lÛkpÆ ClìJ íNoÞlÆpËëlÇë é@F
.(PvC oDÆ ok íÛDWìç Èë ClOFC éÆ PvC ÐìÎk ÝëC éF Ml×ÚkCk oCp@Â)
Þ Ðº ÝëC DN lÜÜÆ ÖClÂC pNkÞq éÆ lÜOwç À±ß× p¿Û Þk pçqÞo év qC l·F
.kßz ¸¾o Þ í¿OÜ× lÛCækpÆ ClìJ pËëlÇë qC éÆ êCælõÝëC Þ íOdCoDÛ
éÆíSëld ok .ÙëoCk êkDëq êDçoßOvk ((ÕC í¾ MDhCå×)) éÜì×q ok
: ⁽¹⁰⁾lÛkß×p¾ ÚD¡FDe¤C éF (£) ÖpÆC pGØ»ìJ Pwç ⁽⁹⁾í¾DÆ ok
Èì×ClÆ ÚDØëC êDçæpìËOvk ÚDì× ok ?((Ä@RÞC ÚD@Ø@ëÓC êp@µêC))
:P¿Ê í×ßv ,æqÞo :P¿Ê êpËëk ,qDØÛ :P¿Ê íÇë ?PvCpOØÇ@e@×
:lÛkß×p¾ Mp©d .MDÆq :P¿Ê êpËëk Þ kDèV :P¿Ê í×oDè@Z,X@d
kߥÃ× íÎÞ lÜOwç íØÇe× êDçæpìËOvk lìO¿Ê DØz éÆ DèÜëCÖD@Ø@N
!ÕC Íßvo Dë lìëD×p¿F ÚDNkßh :l@Ü@O@¿@Ê .P@vC êp@Ë@ëkr@ì@Z Ý@×
p¬Dh éF Co pËëlÇë éÇÜëC ((ÕC í¾ ª»GÎC Þ ÕC í¾ HeÎC)):lÛkß×p@¾
Clh p¬Dh éF Co Clh ÚDOvÞk íÜ·ë ,lëoCl@F Ý@Ø@zk D@ë Þ P@vÞkCl@h
ÝëC ,lëoClF ÝØzk Clh p¬Dh éF Co Cl@h ÚD@Ü@Ø@zk Þ l@ëoCl@FP@vÞk
.PvC ÚDØëC êDçæpìËOvkÝëpOØÇe×
éºÔGÎC XèÛ oD¥Â MDØÏÆ ok ÖÔ@w@ÎC Ù@è@ì@Ï@µ Ý@ì@Ü@×å@Ø@ÎCp@ì@×C
êDçéÏØV íÏìh) ((ÕC í¾ gC í©× D× í¾ íÎ ÚDÆ)):lÜ@ëD@×p@¾í@×
((ÕC í¾ gC)) D×C ÙOzCk êokCpF éOznÊ ok Ý× (!PvCíFßh Þ íÎDµ
PvÞk Clh p¬Dh éF Co pËëlÇë éÆ êokCpF éÇÏF ,íGwÛokCpF éÛ í@Ü@·@ë
⁽¹¹⁾((éÜìµ í¾ DìÛlÎC p»¤ íÜìµ í¾ éز·ë ÚDÆÞ)) ÙìO@zCkí@×
ok DìÛk éØç éÆ kßF ÝëC ÚA Þ kpÆí× ÉorFÝ× Ù¡Z ok Co ÞC ,rìZ È@ë
DìÛk lzDGÛ ÉorF ÚDwÛC DN .PvC íÊorFykßh ÝëC .kßF ÈZßÆ ÞC p²Û
ÝëC ´ßØW× ok éÆ íÜñCp DF lÛCéO¿ÊcCpz .lëAíØÛ ÈZßÆ yp²@Û ok
.PvC ((Úß·²× ÝF ÚDØSµ))EDÜV ÚD¡ëC kߥÃ× Pwç D@çé@Ï@Ø@V
⁽¹²⁾
(ÐìÏh) éØÏÆ íÜ·×           
(ÐìÏh ¸ØV) ((öÔhC)) éØÏÆ é¿ëp@z é@ëA ok Cp@Z Ù@ì@Ü@ì@G@F ÍD@d
((ÕC ÐìÏh)) Co ÖÔwÎC Ùèìϵ Ù@ì@çCp@FC Mp@©@d D@× ?P@vCæl@×A
((ÐìÏh)) PvÞk éF éÇÜëC Pϵ lÜëßÊí× í@©@·@F.Ù@ì@ëß@Êí@×
íÜ·ë PÏh Þ PvC ((PÏh)) ækD× qC ÐìÏh éÆPvC ÝëC lÜ@ëß@Êí@×
éF éÆ lÜëß@Êí@× ((Ð@ì@Ï@h)) P@è@V ÚAqC P@vÞk é@F .P@VD@d
¢OvÞk qC qDìÛ ¸¾o Þ PÏh ¸¾o,lvoí× ¢O@vÞk êD@è@ël@Ü@×qD@ì@Û
PvÞk éF íOvÞk ECkAÞ ¯ëCpz qC íÇë oDGOµC é@F í@Ü@·@ë ,l@Ü@Æí@×
.lÜëßÊí× ((ÐìÏh))
ÝëC é¡ëo @ lÛCéO¿Ê Ùç D¾pµ íhpF éÇÛDÜZ @ ÙÜÆí× p@Ç@¾ Ý@× í@ÎÞ
ÐÏiN .PvC ((ÐÏiN)) ækD× ÚDØç qC éØÏÆ ÝëC .Pw@ì@Û Ý@ëCé@Ø@Ï@Æ
êDÜ·× éF ((PÏh)) é¡ëo qC ÐìÏh pÊC .Úlz íÇë ,íËOiì×AíÜ@·@ë
ÙìçCpFC íÎÞ Ùì×DÜF ((ÙìçCpFC ÐìÏh)) ÙìÛCßNí× Co Clh D× ,lzDFPVDd
oDGOµC éF Co Clh .Ùìëß@Ë@F ((ÕC Ð@ì@Ï@h)) Ù@ì@ÛCß@Ní@Ø@Û p@Ë@ëkCo
P¿Ê ÚCßNí× koÞAí× pF Co ÖÔwÎC Ùèìϵ ÙìçCpFC êDèëlÜ×qDìÛéÇ@Ü@ëC
éF PÏh éÆ PvC ÝëC pçD± ?oß®Z ÙìçCpFC D×C PvC Ù@ì@çCp@FCÐ@ì@Ï@h
ßÎÞ ,lÛßzí× PvÞk pËëlØç DF íOÂÞ p¿Û Þk .PvC íËOiì@×Aí@Ü@·@×
ClìJ ídÞo UCrO×C Þ «ÔOhC pËëlÇë DF æphÓDF ,lzDF ¸×D®×yCé@¡@ëo
:lëßÊí× êßÎß×.lÜÜÆí×

DçéÜìv ok DçéÜìv qC kÞoí×

DçéÜìÆ Þ cÔ¤ ÚDèÜJ æo qC

¸×D®× ÚD¡NpzD·× êDÜG× ßÎÞ lÜÜÆ MpzD·× pËëlÇë DF íO@ÂÞ p@¿@Û Þk
DF DèÛA cÞo lÜçCßi@Û é@Z Þ l@Ü@çCß@i@F é@Z l@zD@F êkD@× ¸@¾D@Ü@×Þ
ÞC cÞo qC Þ kßzí× pRöDO× ÞC cÞo ,ÝëC cÞo qC .kßzí× «ßÏi×pËël@Ç@ë
.kßzí× ClìJ UCrO×C Þ «ÔOhC Þ ÐÏiN ÝìF ÝëC ok kßh éF kßh ÞÝëC cÞo
.ÙÜÆí× §pµ Co pËëk PëCÞo lÜZÍDd
ÚDOvÞk éÇÜëC Þ ÚA ¯ëCpz ,íOvÞk æoDFok oDFpèÊ TëkD@dC           
?lÜ×ClÆ í·ÂCÞ          
éF ¸VCo éÆ Pwç ÖÔwÎC Ùèìϵ ÝìÜ×åØÎCpì×C qC í@S@ël@d í@¾D@Æ ok
ÍD¥h Ý× øÏ¥h éì¾ íÎ PÇeOvC Ý×)) :lëD×p¾í× íO@vÞk¯@ëCp@z
Ó Þ Ðõ lþ p¿OºC Ó Þ DçCßv D× lþ Mp¿OºC Þ Dèìϵ éOÏØOdCp@ì@i@ÎC
éOzClÛ Co DèOÏ¥h pëDv Þ lzDF ÞC ok ÈìÛ PÏ¥h Èë íwÆ pÊC((Ýëk
ÞC DF ¢ÇìÛ PÏ¥h ÚDØç p¬Dh éF éÆ PvC ÐØeN ÐFD Ý× êCpFl@zD@F
Þk ÚA pÊC .PvC íOvÞk ÝÆo DèÛA éÆ PvC rìZ Þk D×C .ÙÜ@Æí@O@vÞk
íÎÞ .PvC í¾DÆ Ý× êCpF lzDGÛ pËëk êDèOÏ¥h qC ÈìaìçÞ lzDF ÝÆo
ÐFD ,PwìÛ ÐØeN ÐFD lzDF éOzClÛ Co DèÛA pÊC éÆ PvCP@Ï@¥@h Þk
íÇë PwìÛ ÐØeN ÐFD ÚDzkßGÛ éÆ íOÏ¥h Þk ÚA .Pwì@ÛMp@zD@·@×
Ó Þ Ðõ lþ p¿OºC Ó Þ)) .((Ý@ëk)) êp@Ë@ëk Þ P@vC((Ð@Ã@µ))
íÇë PwìÛ ¢¡iF ÐFD íOvÞk ok Ý× p²Û qC éÆêr@ì@Z ÚA ((Ý@ëk
øÂoD¿× ÝëlÎC øÂoD¿× ÚÓ)) Ýëk ÚClþ êpËëkÞ PvC Ð@Ã@µ ÚCl@Ã@¾
lzDF éOzClÛ Ýëk Ý× PvÞk pÊC ÚßZ (!PvC HìWµíÏìh) ((Ý×ÓC
pÊC .kpÆ lçCßh Ckßv Cp× êqÞo Èë íÜ·ë ,ÖoClÛ PìÜ×CÞC éìdDÛ qC Ý×
êÞo êqÞo Èë éÆ lzDF kDØOµC ÐFD Ý× êCpF lÛCßNí×lzDF éOzCk Ýëk
ÚÓ)) .PhÞp¾ lçCßiÛ Cp× Þ kpÆ lçCßiÛ éÏ×D·×Ý@× í@O@vÞk Þ Ý@×
,ÖoClÛ PìÜ×C Ô¤C Ý× lzDGÛ Ýëk pÊC ((Ý×ÓCøÂoD¿× ÝëlÎC øÂoD@¿@×
Ý× éF êCéÃd Èë ÞC lÜÇÛ ÙOwç ÚCpËÛ DØñCk ÙzDFéOzClÛ PìÜ×C íO@ÂÞ
DF ÖöCßN pÊC íÊlÛq ((ø¾Di× ¸× ÷DìeF DÜèOë Ô¾)):kß×p¾ l·F .lÛr@F
ok l¤ éÆ ÙÜÆ íOvÞk íwÆ DF lëDF xJ .PwìÛCoCßÊ lzDF upN Þ ÙìF
ÓC uDÃë Ó Þ ÷DìeÎC lþ Ð÷ÎC lþ Þ)) .ÙzDFÝòØ®× ÞC éìdD@Û qC l@¤
éÆ ækp× DF ,PvC ækp× lzDF éOzClÛ ÐõéÆ í×kA ⁽¹³⁾((MCß@×ÓD@F
.kpÆ MpzD·× kßzíØÛ
nò×ßë öÔh ÓC)) éëA ÝìØ@ç é@F ÚA ok é@Æ P@w@ç êp@Ë@ëk T@ël@d
ÖÔwÎC Ùèìϵ ÁkD¤ ÖD×C .PvC ælz kDè¡OvC ((Þlµ ª·GÎÙè@©@·@F
Þ Epz ÞC ÐÆC ÞC ½ßh ÞC ¸Ø®Î ÅkCoC Ý× íhCåN ÚC ondC)):kß@×p@¾
íwÆ qC upOF ⁽¹⁴⁾((§oÓC MDØϱ í¾ ßÎÞ öDìÃNÓC ÷DhCå×H@Ï@¬C
Þ ½ßh Dë ¸Ø¬ Èë p¬Dh éF íÎÞ lÜÆí× íOvÞk Þ êokCp@Fß@N D@F é@Æ
Þ kßzí× DèìOvÞk HGv ½ßh Ð×Dµ íçDÊ .Pwç ÝìFok éÆ í@vp@N
.lÜÆí× ¸ØV pËëlÇë DF ÅpO¡× ÝØzk Èëp¬Dh éF Co kCp¾C