الگوهاى رفتارى جلد چهارم امام على (ع) و امور نظامى و دفاعى
مرحوم : محمّد دشتى
 

سرآغاز

اوّل - الگوهاى رفتارى و عنصر زمان و مكان

دوّم - اقسام الگوهاى رفتارى

ضرورت‏ها

1 - ضرورت ارتش

1 - طبقات اجتماعى و ارتش

2 - نياز جامعه به ارتش

3 - توجّه به نظم (سانتراليستى) در ارتش

2 - هدفدارى نظامى

1 - خودسازى معنوى نظاميان

مسئوليّت فرماندهى در شرايط صلح

1 - آگاهى از اوضاع سياسى كشور

آگاهى و مظلوميّت امام عليه السلام

2 - هشدارهاى بِجا به ملّت‏

3 - فراهم آوردن امكانات مقابله با دشمن‏

4 - حفظ آمادگى و روحيّه رزمى ملّت‏

5 - آموزش‏هاى حساب شده براى جهاد و شهادت‏

6 - تداوم آموزش نظامى‏

7 - الگوسازى و ارائه سمبل‏هاى مقاومت‏

8 - دشمن شناسى

9 - نفوذ دادن نيروهاى اطلاعاتى در خاك دشمن‏

10 - افشاگرى و پاسخ به شبهات دشمن‏

شناسايى طلحه و زبير

وصف بيعت بى‏همانند

شكوه از طلحه و زبير

11 - انتخاب فرماندهان لايق‏

الف - تعيين فرماندهى كل

ب - تعيين فرمانده براى ارتش و نيروهاى نظامى ويژه

فصل دوم: مسئوليّت هاى رهبرى در آستانه جنگ

1 - آگاهى دادن مردم (نسبت به اخبار جارى كشور)

2 - آگاهى مردم و بسيج نيروها

3 - آگاهى سياسى در جنگ جمل‏

4 - احساس مسئوليّت امام در جنگ جمل‏

5 - دشمن شناسى‏

الف - شناخت معاويه

ب - شناخت عمروعاص

ج - شناخت مارقين (خوارج)

6 - اعلام مواضع قاطعانه نسبت به جنگ‏

7 - بسيج عمومى مردم‏

8 - تعيين مديران لايق براى اداره جامعه‏

فصل سوم: تاكتيك هاى نظامى

1 - روش شكستن حلقه محاصره دشمن

2 - استفاده از أصل غافلگيرى

الف - اصل غافل‏گيرى در جنگ ذات السّلاسل

ب - اصل غافل‏گيرى، در جنگ با يهوديان بنى النّضير

3 - واقع نگرى در عمليّات نظامى

4 - پاسخ مناسب به دشمن

5 - استفاده از پرچم رسول خدا صلى الله عليه و آله در جنگ

6 - قدردانى از آسيب ديدگان جنگ‏

7 - آزادى اسيران در جنگ‏

8 - نبرد بى أمان با منحرفان‏

الف - پرهيز از آغازگرى در جنگ

ب - فرمان جنگ

ج - جستجوى جسد سران خوارج و افشاى نفاق آنان

د - شناساندن منافقان حافظ قرآن

9 - فرمان مداواى مجروحين‏

10 - آگاهى سياسى امام و آمادگى براى نبرد با معاويه‏

11 - آمادگى رزمى براى مبارزه نهائى با معاويه‏

مسئوليّت هاى رهبرى

12 - شيوه‏هاى رزمى، تبليغى امام در جنگ جمل‏

1 - مشورت با ياران

2 - اعلام اهداف جهاد اسلامى

3 - واقع بينى در نبرد

4 - ايراد سخنرانى هاى افشاگرانه

5 - ارسال نامه‏هاى هدايتگر

الف - نامه به طلحه و زبير

ب - نامه على عليه السلام به عايشه‏

6 - تبليغات حساب شده براى نفى شايعات دشمن

7 - فرستادن هيئت‏هاى صلح

8 - خوددارى از آغاز نبرد

9 - آرايش نظامى سپاه

10 - نصيحت فرماندهان كل دشمن

11 - پند و اندرز دادن سپاه دشمن با قرآن

12 - آغاز نبرد سازماندهى شده

13 - خط شكنى‏هاى فرماندهى كل

14- عفو و گذشت

13 - شيوه‏هاى مبارزه در جنگ صفين‏

1- تلاش براى بدست آوردن موقعيت بهتر

2 - حملات غافلگيرانه

3 - عفو و ايثار

4 - صلح طلبى و فرستادن هيئت‏هاى مذاكره

الف - اعزام هيئت‏هاى مذاكره به سوى معاويه‏

ب - آمدن هيئت مذاكره به اردوى امام عليه السلام‏

ج - فرستادن هيئت هائى براى مذاكره صلح‏

د - فرستادن پياپى هيئت‏هاى مذاكره‏

5 - پرهيز از آغازگرى در جنگ

6 - آرايش نظامى سپاه و پاسخ دادن به حملات دشمن

7 - حملات كارساز امام عليه السلام

14 - شيوه‏هاى رزمى، تبليغى امام در جنگ نهروان‏

1 - تلاش در هدايت سران خوارج

2 - آزاد گذاشتن خوارج و رعايت حقوق آنها

3 - آغاز شورشگرى خوارج و آمادگى رزمى امام عليه السلام

الف - آغاز قتل و غارت‏

ب - آمادگى رزمى امام على عليه السلام‏

4 - اعزام هيئت‏هاى مذاكره صلح

5 - بحث و مناظره امام با سران خوارج

الف - سخنرانى امام براى هدايت خوارج‏

ب - بحث و مناظره با ابن الكوّاء

ج - اتمام حجّت با خوارج‏

فصل چهارم: نقش شعارهاى حماسى د ر جنگ

1 - انتخاب شعارهاى متناسب با شعارهاى دشمن

2 - استفاده از شعارهاى اللّه اكبر

3 - تشويق به خلق شعارهاى كوبنده

4 - شعارهاى متناسب در جنگ اُحُد

فصل پنجم: اطاعت از فرماندهى

1 - نكوهش رزمنده پيروز

2 - قاطعيّت در اجراى فرامين رهبرى

فصل ششم: نكوهش از عدم شركت در جنگ

1 - سرزنش بزرگان كوفه‏

2 - نهى زنان از گريه بلند پس از جنگ

فصل هفتم: شيوه‏هاى كاربردى امام(ع) ( در جنگ )

1 - استفاده از نيروهاى عاشق

2 - جسارت و بى‏باكى در مأموريّت‏ها

3 - اعلام مواضع نسبت به جنگ

4 - برخورد قاطعانه با دشمن

5 - توجّه به امدادهاى الهى‏

6 - هدفدارى در نبرد

7 - مديريّت صحيح نظامى (در جنگ خيبر)

8 - مردانگى و مروّت در جنگ

9 - حفظ اَسرار نظامى

پرهيز از غرورزدگى در نعمت‏ها

مسؤوليّت‏هاى رهبرى و نظاميان

10 - فرستادن فرزندان خويش به ميدان جنگ

ضرورت حفظ امامت

11 - شركت حضرت اميرالمؤمنين‏عليه‏السلام در خط مقدّم

فصل هشتم: روش‏هاى برخوردى پس ا ز جنگ

1 - اصول‏گرائى پس از جنگ

2 - عفو و هشدار

هشدار به مردم بصره

3 - تشكّر از نيروهاى عمل كننده

4 - روش برخورد با فراريان جنگى‏

بخش دوّم شيوه‏هاى دفاعى امام على(ع)

فصل اول: ضرورت دفاع

1 - ضرورت ارتش براى دفاع

2 - ضرورت جهاد براى دفاع

3 - آموزش‏هاى ضرورى براى دفاع همه جانبه

4 - تقويت روحيّه سربازان براى دفاع

5 - نكوهش از سستى مرزبانان

6 - انتخاب فرماندهان لايق

الف - انتخاب فرماندهان لايق براى استان‏هاى درگير شونده

ب - انتخاب فرمانده براى لشگر پيش رونده

ج - انتخاب فرماندهان لايق براى لشگرهاى عمل كننده

د - انتخاب فرمانده كل

7 - عزل فرماندهان‏

الف - تشريح علل عزل فرمانده

ب - عزل و دلجوئى از فرماندهان معزول

ج - يادآورى فرماندهان معزول

8 - ضرورت مانورهاى نظامى

فصل دوم: دفاع در كودكى‏

1 - دفاع از پيامبر صلى الله عليه و آله در دوران كودكى

2 - خوابيدن به جاى پيامبر صلى الله عليه و آله‏

3 - اوّلين مبارزه سرنوشت ساز

4 - فداكردن جان براى پيامبر صلى الله عليه و آله‏

5 - مبارزه در راه هجرت

6 - حمايت از پيامبر(ص) و عقد برادرى

فصل سوم: دفاع در جنگ‏ها

1 - دفاع از جان پيامبر صلى الله عليه و آله‏

2 - برخورد بافراريان

3 - دفاع با 80 زخمِ كارى

4 - شكستن خطّ دفاعى خيبر

5 - دفاع از پيامبر صلى الله عليه و آله در شرائط بُحرانى‏

6 - پذيرش مأموريت دفاع در شرائط سخت

فصل چهارم: دفاع و بُت شكنى

1 - بت شكنى در كودكى

2 - شكننده بت بزرگ هُبَل

3 - بت شكنى در طائف

فصل پنجم: دفاع از حق‏

1 - به يارى طلبيدن مهاجر وانصار

2 - سوگند دادن حاضران براى حقّ خويش‏

3 - استدلال هاى فراوان براى اثبات حق‏

4 - بيعت نكردن على‏عليه‏السلام با كودتاگرانِ سقيفه‏

5 - دفاع از ياران

6 - دفاع از وصيّت حضرت زهرا عليهاالسلام‏

7 - دفاع از حقّ در اجتماعى بزرگ

8 - مطالبه فدك از خليفه اوّل

9- شجاعت بى همانند امام عليه السلام‏

10 - ادب كردن دشمن جسور

فصل ششم: دفاع از احكام الهى

1 - مبارزه با بدعت‏هاى خلفاء

2 - واقع نگرى در مبارزه با تحريفات

3 - مقابله با تحريفات در زمان خليفه سوم

4 - اعتراض بر بى‏عدالتى‏ها

الف - اعتراض به خليفه اوّل و خليفه دوم

ب - حمايت از اعتراضات اباذر

ج - اعتراض به تحريف در احكام حجّ

د - دفاع از عمّار ياسر

ه - تأثير انتقادهاى امام على عليه السلام در ديگر صحابه

و - ضرورت دفاع از اسلام

ز - اعتراض به نماز خليفه سوم در منى‏

در چشمه سار نهج‏البلا غه‏

1 - ارزش و فضيلت جهاد خطبه 27 نهج‏البلاغه

1 - ارزش جهاد در راه خدا

2 - دعوت به مبارزه و نكوهش از نافرمانى كوفيان

3 - مظلوميّت امام(ع)، و علل شكست كوفيان

2 - آموزش نظامى خطبه 66 نهج‏البلاغه

آموزش تاكتيك‏هاى نظامى

خطبه 124 نهج‏البلاغه

1 - آموزش نظامى (تاكتيك‏هاى رزم انفرادى)

2 - آموزش معنوى سربازان

3 - ضرورت جنگ بى‏امان براى شكست شاميان

3 - وظائف مجاهدان در نبرد

1 - آموزش روانى در جنگ

4 - پيشرفت و عقب نشينى در نبرد

وصف نبرد ياران در صفّين