(آيا مردى نيست كه جان خود را به خدا بفروشد، و آخرت را با دنيا بخرد؟)

عبداللّه بن حارث جعفى، در حالى كه بر اسبى شبرنگ، سوار بود، و غرق در آهن بود كه تنها ديدگان، او رإ؛؟؟حح مى‏ديدند، نزد امام آمد و گفت :

من آمده‏ام هر فرمانى بدهى اجراء كنم.

امام على عليه السلام او را دعا كرد و تاكتيك نظامى خود را براى شكستن محاصره بيان داشت كه :

تو بر سپاه شام حمله كن و خود رابه ياران ما برسان و به آنها بگو، شما از آن سو تكبير بگوئيد و ما از اين سو، شما از آن سو حمله كنيد، و ما از اين سو، بگونه‏اى كه يكى از جوانب حلقه محاصره دشمن از دو سو تحت فشار قرار گيرد، تا دَرهم شكسته شود.

عبداللّه بن حارث جُعفى حمله كرد و خود را به ياران رساند و نقشه حضرت اميرالمؤمنين على عليه السلام عملى شد.

آنگاه امام على عليه السلام با ياران خود با فريادهاى اللّه اكبر حمله را آغاز كردند

و حلقه محاصره را شكستند

و لشگريان سواره نظام با پيروزى بازگشتند

و شاميان با دادن 700 كشته عقب نشينى كردند.

سپس امام على عليه السلام در ميان اصحاب خود فرمود:

امروز چه كسى از همه غنى تر است؟

گفتند : شما يااميرالمؤمنين!

حضرت فرمود :

نه، بلكه عبداللّه بن حارث جُعفى از همه غنى‏تر است.⁽⁵⁶⁾

2 - استفاده از أصل غافلگيرى

الف - اصل غافل‏گيرى در جنگ ذات السّلاسل

شورشيان سلاسل قلّه ها را گرفته و راه‏ها را نااَمن كرده بودند، و به كاروان‏ها يورش مى‏آوردند.

پيامبر صلى الله عليه و آله ابتداء خليفه اوّل را با 700 نفر اعزام كرد، امّا موفّق نبود، و تعدادى كشته داد و فراركرد،

بار ديگر خليفه دوّم با تعدادى از سربازان رفتند و شكست خوردند،

عمرو عاص گفت :

يا رسول اللّه جنگ با حيله و نيرنگ توأم است، مرا بفرست، تا پيروز برگردم.

رسول خدا صلى الله عليه و آله به او فرماندهى داد، امّا او نيز شكست خورد.

سرانجام پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود :

تنها على است كه در برابر دشمن فرار نمى‏كند.

على عليه السلام با تاكتيك‏هاى نظامى حساب شده‏اى به جنگ شورشيان سلاسل رفت.

شب ها راه مى‏رفت، و روزها پنهان مى‏شد، كه خليفه دوم و خالد بن وليد بارها اعتراض كردند و گفتند كه:

اين جوان ما را در ميان مار و عقرب بيابان به كشتن مى‏دهد.

و در طول راه، عمرو عاص و خليفه اوّل نيز اعتراض كردند،

امّا حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام توجّهى نكرد، تإ؛ااحح آنكه شب هنگام نزديك منطقه شورشيان رسيد، دستور داد ؛

با استفاده از تاريكى شب، قلّه اطراف را تصرّف كنند و آنها را در محاصره بگيرند،

صبح كه هوا روشن شد صداى تكبير دلاوران و شيهه اسبان همه را وحشت زده بيدار كرد و شورشيان فهميدند كه محاصره شدند.

در آغاز امام على عليه السلام به آنها پيشنهاد صلح داد، نپذيرفتند و گفتند:

تو هم مانند آن سه نفر شكست مى‏خورى.

جنگ آغاز شد، امّا شورشيان ديگر راه گُريز نداشتند، تپّه ها و قلّه ها در دست سپاهيان اسلام بود،

وقتى تعدادى از شجاعان آنها به دست على عليه السلام كشته شدند، و سپاه اسلام تهاجم را آغاز كرد، آنها عقب نشينى را آغاز كردند.

تعدادى فرار كرده، و بسيارى تسليم شدند و كليد گنج‏ها را آوردند، و أمان خواستند و به خانه‏هاى خود رفتند.

و دسته‏اى اسير گرديدند

و سپاه اسلام پيروزمندانه به مدينه بازگشت.

امّ سلمه مى‏گويد :

رسول خدا درمنزل من خوابيده بود كه ناگهان بيدار شد.

گفتم :

يا رسول‏اللّه شما را چه مى‏شود؟

فرمود :

جبرئيل نازل شد و خبر پيروزى على عليه السلام را آورد.

و آنگاه سوره عاديات نازل شد.

وَالْعادِياتِ ضَبْحا⁽⁵⁷⁾