202- مـسـاءله : اگـر مـرد شـك كـنـد كه آيا زن او نه سالش تمام شده است يا نه ، نمى تواند با او مجامعت كند.
امـام - فـاضـل - مـكـارم : عـروة الوثـقـى ، فـيـمـا يـتـعـلق بـاحـكـام الدخول ، فصل دوم ، مساءله 8.
ط- در حال احرام
203- مـسـاءله : مـجـامـعـت كـردن بـا هـمـسـر در حال احرام جايز نيست .
امام : تحرير الوسيله ، القول فى تروك الاحرام ، شرط دوم و مناسك حج ⁽³⁶⁾ فصل سوم ، ص 18، شرط دوم ، مساءله 1.
204- مـسـاءله : هـر گـونـه لمـس ، بـوسـيـدن ، نـگـاه كـردن بـه هـمـسـر در حال احرام از روى شهوت جايز نيست .
امام : همان مدرك مساءله قبل .
205- مـساءله : اگر مردى در حال احرام با زن خود عمدا مجامعت كند، در صورتى كه زن را مـجـبور به اين كار نمايد، بايد دو كفاره بدهد و اگر هر دو رضايت داشته باشند، هر يك بايد يك كفاره بدهند.
امـام : تـحـريـر الوسـيـله ، القـول فـى تـروك الاحـرام ، مـسـاءله 4، و مـنـاسـك حـج ، فصل سوم ، ص 112، مساءله 11.
o توجه : مقدار كفاره و كيفيت پرداخت آن و مسائل ديگر اين قسمت و قسمت بعدى در كتابهاى مـنـاسـك آيـات عـظـام مـوجـود است كه در صورت نياز خوانندگان محترم مى توانند مراجعه بفرمايند.
ى - در صورت عدم بجا آوردن طواف و نماز نساء در حج
206- مـسـاءله : اگـر مرد با زن به حج مشرف شوند و عمدا يا سهوا طواف نساء و نـمـاز آن را بـجـا نـيـاورنـد و يـا اشـتـبـاه بـجـا آورنـد زن و مـرد بـه يـكـديـگـر حـلال نـمى شوند و تا زمانى كه خود آنان و يا در مواردى نايب آنها طواف و نماز را بجا نياورده باشد، آميزش و ديگر روابط زن و شوهر بر آنها حرام خواهد بود.
امام : با استفاده از مناسك حج ، ص 342، مسائل 15 و 16.
207- سـؤ ال : شـخـصـى بعد از حج ، ازدواج كرد و داراى اولاد شد، بـعـدا مـتـوجـه شـد كـه در حـج طـواف نـسـاء را بـه جـا نـيـاورده اسـت . حـال كـه مـتـوجه شده است ، حكم زن و فرزندان او چگونه است و نسبت به طواف بايد چه كرد؟
جـواب : بـا فـرض جـهـل ، فـرزنـد او حـكـم حـلال زاده را دارد ولى عـقـد ازدواج باطل است و بايد طواف نساء را انجام دهد و اگر بخواهد بعد از آن تجديد عقد نمايد.
امام : مناسك حج ، ص 346، سؤ ال 19.
جلوگيرى از باردارى
208- مـسـاءله : جـلوگـيـرى از بـچـه دار شـدن بـا شـرايـط ذيل اشكال ندارد:
1- موجب عقيم شدن دائمى نشود.
2- اين كار مستلزم فعل حرامى نشود.
3- شوهر رضايت داشته باشد.
امام : با استفاده از استفتاء
مكارم : استفتاء
تبريزى - فاضل : ⁽³⁷⁾
o در نـتـيـجـه : بـه طـور مثال از آنجا كه نگاه و لمس عورتين براى غير شوهر حرام است . بنابراين هر روشى كه مستلزم نگاه و لمس حرام باشد، جايز نيست حتى اگر بيننده ، دكتر زن باشد.
209- سؤ ال : با سلام ، حضرتعالى در پاسخ به جواز استفاده از آى - يـو- دى ذكـر كرده ايد كه : اگر استفاده از آى - يو - دى مستلزم لمـس يا نظر حرام باشد، جايز نيست ، لطفا بفرماييد كه آيا كار گذاشتن آى - يو- دى در رحم زن جزء موارد پزشكى محسوب شده و پزشك يا ماماى زن و يا عندالاضطرار پـزشـك مـرد، مـى تـوانـد ايـن عـمـل را انـجـام دهـد، هـمـانـطـور كـه در سـايـر امـراض متداول است و يا اينكه اين مساءله مورد غير پزشكى بوده و تنها از طريق محرم (شوهر) مى توان اين دستگاه را كار گذاشت ؟
جـواب : خـود ايـن عـمـل اگـر مـوجـب سـقـط يـا عـقـيـم شـدن نـبـاشـد، اشكال ندارد و حرمت لمس و نظر، به قوت خود باقى است و اضطرارى در بين نيست و چون مى توان از راههاى ديگر جلوگيرى نمود.
امام : بهجت - تبريزى - فاضل - مكارم : استفتاء
o تـوجـه : از آنجا كه آى - يو - دى و دستگاههاى نظير آن از انعقاد نطفه در رحم جـلوگـيـرى نـمـى كـنـد بـلكـه بـعـد از انـعـقـاد نـطـفـه در تـشـكـيل جنين ، از جايگزين شدن آن در رحم جلوگيرى مى كند، در واقع جنين سقط مى شود، بـنـابـرايـن اسـتـفـاده كـردن از ايـنـگـونـه دسـتـگـاهـهـا به طور كلى جايز نيست زيرا اين وسـايـل مـوجـب سـقـط جـنين مى شوند نه اينكه از انعقاد آن جلوگيرى مى كنند و اسقاط جنين علاوه بر حرام بودن ، ديه نيز دارد.
210- سـؤ ال : اگـر در رحـم زن تـلقـيـح صورت بگيرد، لكن به واسـطـه دسـتـگـاه و يـا هر چيز ديگر از جايگزين شدن نطفه در رحم جلوگيرى شود و در نـتـيـجـه نـطفه سقط گردد، آيا اين عمل حكم سقط حكم محرم را دارد يا نه ؟ آيا ديه بر آن مترتب است يا نه ؟
جـواب : تـبـريـزى : عـمـل مـذكور حكم سقط محرم را دارد و ديه آن ديه سقط نطفه است بنابر احتياط واجب .
استفتاء
o در نـتـيجه : اگر زن روشى را اتخاذ كند كه با حقوق مرد منافات داشته باشد، مثلا از دخـول جلوگيرى كند و يا با بستن لوله هاى رحم موجب عقيم شدن دائمى خود بشود و يا از دسـتـگـاههاى درون رحمى استفاده كند كه مستلزم لمس و نظر غير شوهر به عورت او باشد و... مواردى از اين قبيل كه مستلزم حرامى باشد، جايز نخواهد بود.
مـكـارم : در صـورتـى كـه جـلوگـيـرى زن از بـچـه دار شـدن منافاتى با تمكين نداشته بـاشـد، مـثـل قـرص خـوردن ، مـانـعـى نـدارد ولو ايـنكه شوهر راضى نباشد. بلكه اگر بخواهد از انزال زوج در رحم ممانعت كند كه بچه دار نشود، جايز نيست .
استفتاء
211- مـسـاءله : جـايز نيست زن بدون اجازه شوهرش از حامله شدن خودش ‍ جلوگيرى كند.
امـام - مـكـارم : عـروة الوثـقـى ، نـكـاح ، فـيـمـا يـتـعـلق بـاحـكـام الدخول ، مساءله 6.
تبريزى - فاضل : ⁽³⁸⁾
o در نـتـيـجـه : بـه طور مثال جايز نيست زن بدون رضايت شوهر، از قرص ضد حاملگى استفاده نمايد و يا به روشهاى ديگر از حامله شدن جلوگيرى نمايد.
212- سـؤ ال : اگـر شـوهـر داراى بـيـمـارى است كه اگر زن از او بـچـه دار شـود آن بيمارى به بچه سرايت مى كند. آيا زن مى تواند بدون اذن شوهر از بـچـه دار شدنش جلوگيرى نمايد؟ (البته با استمتاعات شوهر منافاتى نداشته باشد. مثلا قرص بخورد)
جواب :
فـاضـل : در صـورتـى كـه عـلم بـه سـرايـت داشـتـه بـاشـد و بـيـمـارى غـيـر قابل تحمل باشد مانعى ندارد.
استفتاء
تبريزى : زن مى تواند جلوگيرى كند.
استفتاء
213- مـسـاءله : حـرام اسـت زن بـدون رضـايـت شـوهـر از انـزال مـرد در رحـم خـود ممانعت به عمل آورد بلكه بعيد نيست بگويم زن بايد در صورت انجام اين فعل حرام ، ديه نطفه را نيز بپردازد.
امام : عروة الوثقى ، فيما يتعلق باحكام الدخول ، مساءله 6.
214- مساءله : مكروه است مرد بدون رضايت همسر، منى خود را بيرون از رحم بريزد و يـا به هر روش ديگر موجب جلوگيرى از حامله شدن همسرش ‍ بشود، اما در صورتى كه زن بدزبان است و يا بچه خود را شير نمى دهد و يا اصلا صاحب بچه نمى شود، بيرون ريختن منى بدون اذن زن مكروه نيست .
امام : تحرير الوسيله ، نكاح ، مساءله 14.
امـام - فـاضـل - مـكـارم : عـروة الوثـقـى ، نـكـاح ، فـيـمـا يـتـعـلق بـاحـكـام الدخول ، مساءله 6.
تبريزى : با استفاده از صراط النجاة ، سؤ ال 796.
215- سـؤ ال : آيـا بـراى جـلوگـيـرى از بـچـه دار شـدن ، رضايت طرفين لازم است يا فقط رضايت شوهر واجب است ؟
جـواب : در ايـن كـار فـقط رضايت شوهر لازم است . اگر چه مكروه است مرد نيز بدون رضايت زن از حامله شدن همسرش جلوگيرى كند.
امـام - مـكـارم : عـروة الوثـقـى ، نـكـاح ، فـيـمـا يـتـعـلق بـاحـكـام الدخول ، مساءله 6.
تبريزى - فاضل : ⁽³⁹⁾
o در نـتـيـجـه : اگـر مـرد مـايـل بـه بـچـه دار شـدن هـمـسـرش بـاشـد و زن مـايـل نـبـاشـد، زن اجـازه نـدارد از حـامـله شـدن خـود جـلوگـيـرى كـنـد. ولى اگـر زن مـايـل بـه بـچـه دار شدن باشد و شوهر راضى نباشد، مرد مى تواند به هر روشى كه مستلزم فعل حرامى نباشد، از بچه دار شدن همسرش جلوگيرى كند. اگر چه اين كار مكروه است .
216- مـسـاءله : جـلوگـيـرى از بـچـه دار شـدن بـه روشـهـايـى كـه مـسـتـلزم فـعـل حـرامـى بـاشـد، جـايـز نـيـسـت . مـگـر در مـقـام اضـطـرار. اگـر چـه اصل جلوگيرى حرام نيست .
امام - بهجت - تبريزى - فاضل - مكارم : استفتاء
بهجت : با استفاده از توضيح المسائل ، مسائل متفرقه ، مساءله 11.
o در نـتـيـجه : به طور مثال اگر خانمى براى گذاشتن دستگاههاى درون رحمى نزد دكتر برود اگر چه دكتر زن باشد، چون اين كار مستلزم لمس و نگاه غير از شوهر به عورت مى شـود، جـايـز نـيـسـت . و يـا ايـنـكـه مـرد يـا زن بـراى بـسـتـن لوله هـاى انـتـقـال اسـپـرم يـا تـخـمـك نـزد دكـتـر بـرونـد و روشـهـايـى از ايـن قبيل كه همراه فعل حرامى صورت مى گيرد، جايز نيست .
البـتـه اگر زن و شوهر بدون مراجعه به شخص ديگرى بتوانند با اين روشها از بچه دار شدن جلوگيرى كنند اشكالى ندارد مشروط به اينكه به طور دائمى عقيم نشوند.
217- سؤ ال : آيا زن مى تواند لوله هاى رحم خود را جهت جلوگيرى از حاملگى به طور كلى ببندد (يعنى عقيم دائم بشود)؟
جواب : جايز نيست مگر در مقام اضطرار.
امام - بهجت - تبريزى - فاضل - مكارم : استفتاء
تبريزى : صراط النجاة ، سؤ ال 874.
بهجت : با استفاده از توضيح المسائل ، مسائل متفرقه ، مساءله 11.
218- سـؤ ال : اگـر خـانمى به علت بيمارى مجبور باشد عورتين خـود را نزد دكتر معاينه كند، آيا مى تواند در همان زمان دستگاههاى جلوگيرى از حاملگى درون رحمى را كار بگذارد؟
جواب : تبريزى - فاضل - مكارم : اگر نياز به لمس و نظر زيادى نداشته باشد، و اين كار مستلزم حرام ديگرى نباشد، مانعى ندارد.
استفتاء
219- سـؤ ال : اگـر دكـتـرهـا بـه خانمى بگويند در صورتى كه حامله شوى برايت خطر جانى دارد، آيا زن مى تواند لوله هاى رحم خود را ببندد، اگر چه مستلزم عقيم شدن دائمى و يا مستلزم نگاه غير به عورتين باشد؟
جـواب : اگـر پـزشـك مـتـخـصـص بـگـويـد و از گـفـتـه او اطـمـيـنـان حاصل شود، مانعى ندارد و لمس و نگاه در حد اضطرار و ناچارى جايز است .
امام - بهجت - تبريزى - فاضل - مكارم : استفتاء
220- سؤ ال : خانمى نمى دانسته گذاشتن دستگاه درون رحمى اگر مـستلزم نظر و لمس غير به عورتين باشد جايز نيست و اين كار را انجام داده ، لكن حالا كه فهميده ، آيا بايد آن را بيرون بياورد يا نه ؟ با توجه به اينكه اگر آن را خارج نكند، مـجـبـور اسـت هـر چـند وقت يكبار براى معاينه نزد دكتر برود و اين مستلزم نگاه حرام خواهد بود.
جواب :
فـاضل : خارج كردن آن بالفعل لازم نيست ولى در زمانى كه بيرون نياوردن آن ملازم با نگاه غير به عورتين او باشد، لازم است آن را خارج نمايد.
استفتاء
مـكـارم : مـادامـى كـه بـيـرون آوردن آن لازم نـبـاشـد، مـى تـوانـد آن را بـه حال خود باقى بگذارد و بعد به عنوان ضرورت آن را خارج نمايد.
استفتاء
221- سـؤ ال : اگـر خـانـمـى بـا داشـتـن 5 فـرزنـد نمى تواند از وسـايـل عـادى ضـد حـاملگى از قبيل قرص ، آمپول و... استفاده كند، آيا مى تواند با بستن لوله هاى رحم از آبستنى جلوگيرى كند؟
جـواب : جـلوگـيـرى از انـعـقاد نطفه اگر موجب فساد عضو و عقيم شدن دائم نشود، با رضايت شوهر مانع ندارد. ولى از لمس و نظر حرام بايد اجتناب كرد.
امام : استفتاء از كتاب رساله نوين ، ص 100.
222- سؤ ال : اينجانب داراى 10 فرزند مى باشم و از نظر كثرت اولاد در زحمت هستم ، مى خواهم لوله هاى رحم خود را ببندم ، آيا شرعا جايز است يا خير؟
جـواب : اگـر مـوجـب نـازايـى دائم نـشـود و ضـرر به مزاج و عضو نرساند و شوهر راضـى بـاشـد و عـمـل هـمـراه بـا ارتـكـاب مـحـرم شـرعـى نـبـاشـد، اشكال ندارد.
امام : استفتاء
223- سـؤ ال : اگـر خانمى داراى تعدادى فرزند باشد كه مخارج آنـان بـه سـختى تاءمين مى شود و از لحاظ تربيتى و نگهدارى آنان در سختى است ، آيا مى تواند براى جلوگيرى از حامله شدن از آى - يو - دى استفاده كند؟ با علم به ايـنـكه اين دستگاه را حتما بايد دكتر زن يا مرد براى او بگذارد و اين كار موجب نگاه حرام است .
جواب : جايز نيست .
امام : استفتاء
تبريزى : صراط النجاة ، سؤ ال 873.
224- سـؤ ال : شـخـصـى بـا عـمـل جـراحـى خـود را عـقـيـم كـرده ، حـال مـتـوجـه شـده اسـت كـه ايـن عـمل ، نقص عضو و اضرار به بدن بوده و حرام است . آيا واجب است دوباره خود را معالجه كند تا در صورت امكان ، به حالت اول در آيد؟
جـواب : بـا فرض امكان ، احوط معالجه است . چون بقاى ضرر هم حرام است و اضرار به نفس حرام است حدوثا و بقاء.
امام : با استفاده از استفتاء در كتاب احكام پزشكان ، ص 55.
سقط جنين
225- مـسـاءله : سـقط جنين توسط هر كسى و با هر وسيله اى جايز نيست مگر در مقام اضطرار.
امام - بهجت - تبريزى - فاضل - مكارم : استفتاء
226- سؤ ال : آيا بعد از انعقاد نطفه از بين بردن آن جايز است ؟
جواب : بعد از انعقاد نطفه جايز نيست .
امام : استفتاء از كتاب احكام بانوان ، ص 95.
بهجت - تبريزى - فاضل - مكارم : استفتاء
227- مـسـاءله : اگر مادر در غير ضرورت كارى كند كه فرزندش سقط شود علاوه بر اينكه فعل حرامى را مرتكب شده ، بايد ديه آن را بپردازد و از آن ديه چيزى به خود مادر به عنوان ارث نمى رسد.
امام : تحرير الوسيله ، كتاب الديات ، القول فى اللواحق ، مساءله 5.
228- سـؤ ال : يك ماه و نيم از حاملگى خانمى مى گذرد، دكترها مى گـويند حاملگى براى مادر خطر جانى دارد و موجب فلج شدن وى خواهد شد، آيا سقط جنين براى اينگونه مادرى جايز است ؟
جـواب : اگـر ضـرر و خـطـر جـانـى بـراى مـادر دارد، قبل از دميدن روح در جنين ، اسقاط جايز است .
امام : استفتاء از كتاب احكام بانوان ، ص 97.
بهجت - تبريزى : ⁽⁴⁰⁾
229- سـؤ ال : اگـر دكـتـرها بگويند در صورتى كه زن كورتاژ نـكـنـد در هـنـگـام تـولد يـا زن مـى مـيـرد يـا بـچـه ، آيـا مـى تـوان جـنـيـن را قبل از تولد سقط كرد؟
جـواب : اگـر بـراى مـادر خـطـر جـانـى دارد، قبل از دميدن روح در جنين اسقاط جايز است .
امام : با استفاده از استفتاء از كتاب احكام بانوان ، ص 97.
مكارم - فاضل : ⁽⁴¹⁾
230- سؤ ال : از چه زمانى روح به جنين دميده مى شود؟
جواب :
فاضل : از چهار ماهگى روح به جنين دميده مى شود.
استفتاء
مكارم : معروف است كه در حدود چهار ماهگى روح به جنين دميده مى شود و حركت پيدا مى كند.
استفتاء
تبريزى : دميدن روح بعد از تمام شدن چهار ماه مى باشد.
استفتاء
231- سؤ ال : اگر حاملگى براى خانمى ضرر دارد آيا مى تواند جنين خود را قبل از هفته سوم كورتاژ كند؟
جـواب : اگـر بـراى مـادر خـطـر جـانـى دارد، قبل از دميدن روح در جنين اسقاط جايز است .
امام : با استفاده از استفتاء از كتاب احكام بانوان ، ص 97.
فاضل - مكارم : ⁽⁴²⁾
232- سؤ ال : آيا حفاظت از بچه در رحم واجب است ؟ يعنى مادر بايد تمام شرايط لازم جهت حفظ و سلامتى بچه را فراهم كند؟
جواب :
فاضل : لازم است شرايط متعارف و معمول را فراهم و رعايت كند.
استفتاء
مكارم : تا آنجا كه مايه عسر و حرج نشود لازم است .
استفتاء
233- سـؤ ال : اگر دكترها به خانمى بگويند بچه اى كه در رحم دارد از لحـاظ ذهـنـى عـقـب مـانده است و يا از لحاظ بدنى نقص عضو دارد، آيا زن مى تواند كورتاژ كند، يا كارى كند بچه بيفتد؟
جواب : مكارم - فاضل : جايز نيست .
استفتاء
234- سؤ ال : اگر دكترها به مادرى دارويى را داده اند كه بخورد تـا بـچـه اش ‍ سـالم بـمـانـد و سقط نشود آيا زن مى تواند به منظور سقط جنين دارو را استفاده نكند؟ (كه در اين صورت بچه به طور طبيعى سقط مى شود)
جواب : فاضل اگر سقط جنين مستند به او شود، استفاده نكردن جايز نيست .
استفتاء
مكارم : جايز نيست .
استفتاء
235- سـؤ ال : اگـر مـادرى بـراى سـقـط جنين بچه اش كارى انجام نـدهـد لكـن بـا مـراعـات نكردن موارد لازم و تهيه نكردن شرايط و مقتضيات حفظ جنين باعث سقط بچه بشود، حرام است ؟
جواب : فاضل : اگر سقط بچه مستند به او شود حرام است .
استفتاء
مـكـارم : اگـر در حـفـظ جـنـيـن مـطـابـق مـعـمـول كـوتـاهـى كـرده بـاشـد مـسـؤ ول است .
استفتاء
236- سـؤ ال : گـفـتـه شـده است دستگاههاى درون رحمى باعث سقط جـنـيـن مـى شوند، يعنى بعد از آنكه نطفه منعقد شد، دستگاه فقط از جايگزينى آن در رحم جـلوگـيـرى مـى كـنـد، لذا جـنـيـن سـقـط مـى شـود. حـال سـؤ ال اين است اگر خانمى از اول در مورد بخصوصى بداند نطفه ساقط مى شود و يا اينكه مـعـمـولا بـعـد از چـنـد روز مـى فـهـمـد نـطـفـه سـاقـط شـده آيـا ايـن عمل حكم سقط جنين محرم را دارد؟
جـواب : تـبـريزى : اگر زن از اول بداند، جايز نيست ولى در هر صورت بايد ديه نطفه را بپردازد.
صراط النجاة ، سؤ ال 909.
o در نـتـيـجـه : اگر خانمى به فرض با روش حلالى دستگاههاى درون را كنار بگذارد، بايد براى هر بار اسقاط نطفه يك ديه بپردازد. ولى اگر نفهمد جنين ساقط شده يا نه ، ديه واجب نيست .
237- سـؤ ال : مـادرى فـرزنـد در رحـم دارد، دكـتـرهـا مى گويند يا بـايـد بـچـه را سـقـط كـرد تا مادر زنده بماند و يا اگر بچه سقط نشود، مادر در هنگام تولد بچه خواهد مرد، آيا سقط جنين جايز است ؟
جـواب : تبريزى : جايز است مادر فرزند را سقط كند ولو با خوردن دارويى خاص . سـپـس اطباء جنين ساقط شده را از رحم خارج كنند. در اين صورت اگر اسقاط بعد از دميدن روح بـاشـد، بر مادر ديه نيست . ولى اگر قبل از دميدن روح باشد، ديه بر مادر و يا هر كسى كه اسقاط كند واجب مى شود.
صراط النجاة ، سؤ ال 914.
238- سـؤ ال : در مـواردى كـه اسـقـاط جـنين جايز است آيا بايد مادر بچه را سقط كند يا اينكه شخص ديگرى نيز مى تواند اين كار را انجام بدهد؟
جواب : تبريزى : بنابر احتياط واجب ديگرى نمى تواند اسقاط كند.
صراط النجاة ، سؤ ال 913.
239- مساءله : از آنجا كه سقط جنين حرام است ، اقدام به سقط جنين در بعضى موارد تنها موجب پرداخت ديه شده و در موارد ديگر علاوه بر ديه ، كفاره نيز واجب مى گردد.
الف - اگـر سـقـط جـنـيـن از روى عـمـد يـا شـبـه عـمـد بـاشـد و قـبـل از دمـيـده شـدن روح بـاشـد و هـمـچـنـيـن اگـر سـقـط از روى خـطـا بـاشـد چـه قبل از دميدن روح و چه بعد از آن ، فقط ديه واجب مى شود.
ب - اگـر سـقـط عـمـدا بعد از ولوج روح در جنين مباشرتا صورت بگيرد، علاوه بر ديه كفاره نيز واجب مى شود.
امـام : تـحـريـر الوسـيـله ، كـتـاب الديـات ، فـى ديـة الجـنـيـن ، ص 597 و كـفـارة القتل ، ص 606.
تلقيح مصنوعى
240- مـسـاءله : وارد نـمـودن مـنـى مـرد، در رحـم زوجه او با آلاتى مانند سرنگ و يا امثال آن اشكال ندارد. لكن بايد از مقدمات حرام احتراز نمود. پس اگر مرد با رضايت زن ، اين عمل را خودش انجام دهد، و منى خود را به وجه حلالى به دست بياورد مانع ندارد.
امـام : تـوضـيـح المـسـائل ، مـسـاءله 2874 و تـحـريـر الوسـيـله ، ج 2، مسائل مستحدثه ، التلقيح و التوليد، مساءله 1.
تبريزى : صراط النجاة ، با استفاده از سؤ ال 965.
مكارم : با استفاده از توضيح المسائل ، مسائل 2441 و 2442.
o در نـتيجه : اگر مرد منى خود را از راه استمناء به دست آورد و يا منى را شخصى غير از شـوهـر در رحـم زن قـرار بـدهـد و مـواردى از ايـن قـبـيـل كـه مـسـتـلزم ارتـكـاب فعل حرام است و تلقيح جايز نخواهد بود.
241- مـسـاءله : داخل نمودن منى اجنبى در رحم زن اجنبيه ، خواه با اجازه ى زن باشد يـا نـبـاشـد، و يا شوهر داشته باشد يا نه ، و همچنين خواه اجازه شوهر باشد يا نه و يا اجنبيه از خويشان زن باشد يا نه ، جايز نيست .
امـام : تـوضـيـح المـسـائل ، مـسـاءله 2876 و تـحـريـر الوسـيـله ، مسائل مستحدثه ، التلقيح و التوليد، مساءله 1.
تبريزى : صراط النجاة ، سؤ ال 96.
مكارم : توضيح المسائل ، مساءله 2443.
242- سـؤ ال : اگـر مـردى زنـى گـرفـتـه و تـا چـنـد سال آن زن بچه دار نمى شود و زن را پيش دكتر برده و ممكن است دكتر نطفه مرد ديگرى را با سوزن به آن تزريق كند و بچه مرد ديگرى خواهد شد. بفرماييد اين كار درست است يا نه ؟
جواب : جايز نيست .
امام : كتاب استفتائات ، ج 2، ص 44، سؤ ال 122.
تبريزى : با استفاده از توضيح المسائل ، مساءله 2443.
243- مـسـاءله : اگـر تـلقـيـح مـرد به زوجه اش به صورت حرام واقع شود مانند اينكه بيگانه منى مرد را به رحم زوجه انتقال دهد، و يا منى را به طرز حرام به دست آورد (مـثـلا از راه اسـتـمـنـاء) و از آن فـرزندى پيدا شود، فرزند آنها به همان شكلى كه اگر تـلقـيـح به صورت طبيعى صورت مى گرفت . اگر چه به جهت ارتكاب حرام ، گنهكار مى باشند.
امام : تحرير الوسيله ، ج 2، مسائل مستحدثه ، التلقيح و التوليد، مساءله 1 و توضيح المسائل ، مساءله 2875.
مكارم : توضيح المسائل ، مساله 2442.
244- مساءله : اگر اسپرم و تخمك زن و شوهرى را در خارج رم زن تلقيح نمايند و سـپـس نـطـفـه حـاصـله را در رحـم زن وارد كـنند اشكالى ندارد مشروط به آنكه از ارتكاب مقدمات حرام احتراز نمايند.
امام : با استفاده از مدرك مساءله قبل و استفتاء.
مكارم : با استفاده از مدرك مساءله قبل .
245- سـؤ ال : بـعـضـى از اطـبـاء براى بچه دار كردن خانمى چنين عـمـل مـى كـنـنـد، ابـتـدا منى مرد را گرفته با تخمك زن در لوله هاى آزمايش در خارج رحم تلقيح مى كنند و سپس نطفه ها را در درون رحم زن قرار مى دهند، در اين زمان تعداد زيادى نطقه از بين مى رود.
الف - آيا اين عمل جايز است ؟
ب - آيـا بـايـد بـراى از بين رفتن نطفه ها ديه پرداخت ؟ با توجه به اينكه تعداد آنها بسيار زياد است .
ج - آيـا جايز است همين نطفه ها را منجمد و نگهدارى نمايند تا از آنها براى حامله كردن زن ديگر استفاده نمايند؟
جواب :
تـبـريـزى : الف : اگـر ايـن عـمـل بـا ارتـكـاب حـرامـى هـمـراه نـبـاشـد اشكال ندارد.
ب : ديه ندارد.
ج : جايز نيست .
صراط النجاة ، با استفاده از سؤ الات 965 و 966.
246- سؤ ال : اخيرا نطفه زن و مرد را گرفته در بيرون رحم با هم لقاح مى دهند و سپس در رحم زن قرار مى دهند، آيا
الف : اين عمل جايز است يا نه ؟
ب : اگر اين كار مستلزم نگاه و لمس غير به عورت مرد يا زن گردد جايز است ؟
ج در صورتى كه به از اين راه بچه دار نشوند حكم چگونه است ؟
جواب :
فاضل : الف : مانعى ندارد.
ب - نگاه و لمس جايز نيست .
ج - در صـورتـى كـه بـچـه دار نـشـدن مـوجـب خـلل و تزلزل در زوجيت شود مانعى ندارد.
استفتاء
تـبـريـزى : فـى نـفـسـه جـايـز اسـت و اگـر بـر عـمـل حـرامـى مشتمل بوده و يا با عمل حرامى همراه باشد مثل نگاه اجنبى يا لمس مواضعى كه جايز نيست . آن عمل حرام است و بچه دار نشدن مجوز نيست .
استفتاء
مستحبات آميزش
247- مساءله : مستحبات آميزش عبارتند از:
- بسم الله الرحمن الرحيم هنگام آميزش ، زيرا باعث پرهيز ماندن از شيطان مى شود.
- از خداوند فرزندى پاك و مبارك و سالم طلب كند و اين دعا را بخوانند:
بـسـم الله الرحـمن الرحيم الذى لا اله الا هو بديع السموات و الارض ‍ اللهم ان قضيت منى فى هذه الليلة خليفه فلا تجعل للشيطان فيه شركاء و لا نصيبا و لا حظا واجعله مؤ منا مخلصا مصفى من الشيطان و رجزه جل ثناؤ ك .
- با وضو باشند، خصوصا اگر زن حامله باشد.
- قبل از آميزش ملاعبه كردن .
- درنگ كردن و تعجيل نداشتن .
- در شبهاى دو شنبه ، سه شنبه ، پنجشنبه و جمعه باشد.
- در روز پنجشنبه به هنگام ظهر.
- در مكان مستور باشند.
- در شب اول ماه مبارك رمضان .
- در هـفـتـه بـعـد از عـروسـى مستحب است زن از خوردن شير، سركه ، خربزه و انار ترش پرهيز كند.
امام : تحرير الوسيله ، كتاب نكاح ، مساءله 8.
امـام - فـاضـل - مـكـارم : عـروة الوثـقـى ، نـكـاح ، مسائل 10، 11، 18، 20.
مكروهات آميزش
248- مساءله : مكروهات آميزش عبارتند از:
- در شبى كه ماه گرفته باشد.
- در روزى كه خورشيد گرفته باشد.
- در هنگام غروب آفتاب تا قرمزى هوا برود.
- در شب عيد فطر و قربان .
- در سفر اگر آب براى غسل نباشد.
- آميزش در حالى كه هر دو كاملا عريان باشند.
- در حـال احـتـلام قـبـل از غسل ، بله در صورتى كه بدون فاصله چند بار آميزش صورت گيرد، اشكالى ندارد و مكروه نيست .
- آميزش در حالى كه بچه اى ناظر آنها باشد.
- آميزش مقابل قبله .
- آميزش پشت به قبله
- در كشتى
- در زير آسمان
- بعد از غذا و با شكم پر
- در حال ايستاده
- در زير درختى كه ميوه مى دهد.
- دستمال نظافت مرد و زن يكى باشد.
- روى پشت بام .
- بـه هـمـراه داشـتـن يـا در دسـت داشتن انگشترى كه ذكر خداوند در آن نوشته باشند و يا چيزى از آيات قرآن بر آن نوشته باشند.
امام : تحرير الوسيله ، كتاب نكاح ، مساءله 8.
امام - فاضل - مكارم : عروة الوثقى ، نكاح ، مساءله 11
والدين و فرزندان
249- مـسـاءله : واجب است هنگام تولد فرزند، كسانى كه مادر را كمك مى كنند (مانند پـزشـك ، پـرستار، ماما و...) زن باشند مگر در مقام اضطرار و يا در صورت نبودن زن ، البـتـه بـودن شـوهـر، نـزد زن در هـنـگـام وضع حمل اشكالى ندارد، اگر چه اضطرار هم نباشد.
بهجت - تبريزى - فاضل - مكارم : استفتاء
250- مـسـاءله : خـتـنـه كردن فرزند پسر واجب است و مستحب است در روز هفتم بعد از ولادت بـاشـد، ولى اگـر به تاءخير بيفتد اشكالى ندارد و چنانچه تا بعد از بلوغ اين كار صورت نگيرد، بعد از آن بر خود فرزند واجب خواهد بود براى انجام آن اقدام كند.
امام : تحرير الوسيله ، نكاح ، القول فى احكام الولاده ، مساءله 4.
251- مساءله : اگر فرزند مختون (ختنه شده ) به دنيا بيايد، واجب نيست او را ختنه كنند.
امام : تحرير الوسيله ، نكاح ، القول فى احكام الولاده ، مساءله 8.
مستحبات ولادت فرزند
253- مساءله : انجام امور ذيل بعد از تولد فرزند مستحب است :
- شستن فرزند بعد از تولد اگر برايش ضرر نداشته باشد.
- اذان گفتن در گوش راست و اقامه گفتن در گوش چپ فرزند.
- ماليدن آب فرات و تربت سيدالشهداء عليه السلام به سقف دهان او.
- نامگذارى او به اسماء زيبا.
- بهتر است از اسمائى باشد كه متضمن عبوديت خداوند باشد مانند: عبدالرحيم ، عبدالرحمن و امثال آن و يا نام پيامبران باشد و بهترين آن محمد است .
- تراشيدن موى سر نوزاد يك هفته بعد از تولد و هم وزن موها، طلا يا نقره صدقه دادن .
- دادن وليمه در زمان تولد فرزند و يا چند روز بعد از آن .
- ختنه كردن در روز هفتم .
- دادن وليـمـه هـنگام ختنه كردن فرزند (البته مى توان وليمه تولد را با وليمه ختنه در روز هفتم يا چند روز نزديك به آن ، با هم انجام داد).
- تغذيه بچه با شير مادر.
امـام : تـحـريـر الوسـيـله ، نـكـاح ، القـول فـى احـكـام الولاده ، مسائل 2 و 3 و 14.
254- مـسـاءله : از مـسـتحبات مؤ كده براى فرزندان ، عقيقه كردن است ، چه فرزند پـسـر بـاشـد چـه دخـتـر. عـقـيقه كردن يعنى قربانى كردن گاو يا گوسفند يا شتر با توجه به احكام ذيل .
- مستحب است براى پسر حيوان نر، و براى دختر حيوان ماده باشد.
- نمى توان به جاى قربانى كردن ، پول آن را صدقه داد.
- مـسـتـحـب اسـت عـقـيـقـه در روز هـفـتـم تـولد فـرزنـد بـاشـد، امـا اگـر از روى عـذر و يـا جـهـل بـه مـسـاءله و يا هر دليل عقيقه انجام نشد، هر موقع بعد از تولد فرزند مى تواند قربانى كند.
- اگـر پـدر و مـادر تـا قـبـل از سـن بلوغ براى فرزند عقيقه نكردند، فرزند مى تواند خودش اقدام به عقيقه كند.
- اگـر بـراى شـخـصـى تا آخر عمر عقيقه نشود، مستحب است بازماندگان او برايش عقيقه كنند.
- مـسـتـحـبات يك ران يا يك پاى حيوان را به قابله فرزند بدهند، اگر چه مستحب است يك چـهـارم كـل حـيـوان را بـه قـابله بدهند، اگر قابله نبود، مستحب است همان مقدار را به مادر فرزند بدهند تا او آن را صدقه بدهد.
- فـرقى نيست كه گوشت را تكه تكه كنند و صدقه بدهند يا او را طبخ كنند، و جمعى از مـؤ منين را دعوت كنند از آن غذا بخورند. بهتر است دعوت شدگان كمتر از 10 نفر نباشند ولى هر چه بيشتر باشند بهتر است .
- مستحب است دعوت شوندگان از عقيقه بخورند و سپس براى فرزند دعا كنند.
امـام : تـحـريـر الوسـيـله ، نـكـاح ، القـول فـى احـكـام الولاده ، مسائل 9 و 10.
تغذيه فرزند
255- مساءله : بر مادر واجب نيست كه فرزند خود را شير بدهد، چه مجانى و چه با اجـرت . البـتـه بـه شرط آنكه تغذيه بچه منحصر در شير مادر نباشد. بنابراين اگر بتوان بچه را با شير خشك و يا با دايه گرفتن و يا با شير گاو و گوسفند و مانند آن تـغـذيـه كرد و براى فرزند هم ضررى از اين ناحيه نبود، بر مادر واجب نيست فرزند را شير بدهد.
امام : تحرير الوسيله ، نكاح ، القول فى احكام الولاده ، مساءله 11.
256- مـسـاءله : اگـر تـغـذيـه بچه منحصر به شير مادر باشد (مثلا شير ديگران براى او ضرر داشته باشد و يا بدانها دسترسى نباشد) مادر مى تواند براى شير دادن بـچـه طـلب اجـرت نـمـايـد و پـدر بـايـد از مـال خـود بـچـه (اگـر صـاحـب مـال بـاشـد) آن را بـدهـد؛ و اگـر بـچـه امـوالى نداشت بايد خودش بپردازد و اگر او هم نـداشـت و يـا بـچـه اصلا پدر نداشت ، از پدر بزرگ يا جد پدرى او اجرت گرفته مى شـود؛ و اگـر هـيـچكدام نبودند و يا برايشان مقدور نبود اجرت را بپردازند، تغذيه بچه بـه عـهده مادر خواهد بود، يا مجانا بچه را شير دهد و يا دايه اى را براى او اجير كند؛ در هر حال نفقه اين بچه به عهده مادر خواهد بود.
امام : همان مدرك مساءله قبل .
257- مـسـاءله : در صـورت داشـتـن تـوانـايـى و نـبـودن اضـطـرار، مـادر بـايـد حـداقـل بـيـسـت و يـك مـاه فـرزنـد را شـيـر دهـد، اگـر چـه ، تـغـذيـه كامل فرزند با شير مادر، دو سال يعنى 24 ماه است .
امام : تحرير الوسيله ، نكاح ، القول فى احكام الولاده ، مساءله 15.
تبريزى - مكارم : ⁽⁴³⁾
o در نـتـيـجـه : جـايـز نـيـسـت مـادر و يـا هـر كـسـى كـه مـتـكـفـل شـيـر دادن بـه فـرزنـد اسـت ، كـمـتر از بيست و يك ماه او را شير بدهد، ولى اگر تـوانـايـى نـداشـته باشد و يا اضطرار باشد، به اندازه رفع ضرورت ، تا آنجا كه براى او امكان دارد، بايد فرزند را شير بدهد.
258- مـسـاءله : در صـورتـى كـه تغذيه بچه منحصر به شير مادر نباشد، مستحب است بچه به شير مادر تغذيه شود؛ زيرا شير او از غير آن بابركت تر
است ، مگر اينكه به خاطر بعضى جهات ، مانند شرافت و يا پاكى شخص ‍ ديگر، اولويت ديگرى اقتضاء شود.
امام : تحرير الوسيله ، نكاح ، القول فى احكام الولاده ، مساءله 14.
تبريزى - مكارم : ⁽⁴⁴⁾