نشوز
الف - نشوز زن
125- مـسـاءله : زن در هـر يـك از صـور ذيـل ناشزه مى شود، و در نتيجه حق نفقه او ساقط مى شود و مرد مى تواند نفقه او را نپردازد:
1- عدم تمكين به شوهر.
2- خارج شدن از خانه بدون اذن و رضايت شوهر.
3- پاك نكردن خون از هر آنچه باعث دور كردن شوهر از تمتعات و لذات مى گردد.
4- ترك نظافت و يا ترك آرايش ، اگر شوهر آن را طلب كند.
امـام : تـحـريـر الوسـيـله ، كـتـاب نـكـاح ، القـول فـى النـشـوز، قـبـل از مـسـاءله 1 و فـصـل فـى النـفـقـات ، مـسـاءله 1 و تـوضـيـح المسائل ، مساءله 2413.
بهجت - تبريزى ⁽²⁴⁾
فاضل : توضيح المسائل ، مساءله 2481 و استفتاء
مكارم : توضيح المسائل ، مساءله 2063.
126- مـساءله : اگر زن در اعمالى كه بر او واجب نيست از شوهر اطاعت نكند، ناشزه نمى شود.
امـام - تـبـريـزى - فـاضـل - مـكـارم : بـا اسـتـفـاده از مـدرك مـسـاءله قبل .
o در نـتـيجه : اگر شوهر به زن امر كند، خانه را تميز كند يا غذا بپزد يا فلان جنس را از بـازار بـخرد و يا... و زن از انجام اين اوامر سرپيچى كند، ناشزه نمى شود. اگر چه بهتر است زن در اينگونه امور از شوهر اطاعت كند.
127- سـؤ ال : زن بـا چـنـد مـرتـبه اطاعت نكردن در وظايف واجب خود نسبت به شوهر ناشزه مى شود؟
جـواب : اگـر زن بـدون عذر وظايف خود را انجام ندهد حتى اگر براى يك بار، نشوز محقق مى شود و اگر توبه كرد و از شوهر اطاعت نمود نشوز برداشته مى شود.
امـام - تـبـريـزى - فـاضـل - مـكـارم : بـا اسـتـفـاده از مـدارك مـسـاءله قبل .
128- مساءله : اگر از خانمى نشانه هاى نشوز و نافرمانى ظاهر شد، مثلا در حرف زدن و انجام كارها بسيار تند و خشن عمل كرد، و يا با شوهر قهر كند و يا خداى ناخواسته به شوهر اهانت كند، شوهر بايد او را نصيحت كند.
امام : تحرير الوسيله ، كتاب نكاح ، القول فى النشوز، مساءله 1.
129- مـسـاءله : اگـر زن نـصـيـحت شوهر (كه در مساءله پيش گفته شد) را نشنود و يـكـى از كـارهـايـى كـه بـاعـث نـشـوز او مـى شـود را انـجـام دهـد (مـثلا بدون اذن شوهر از مـنـزل خارج شود و يا خود را براى استمتاعات شوهر مهيا نكند و...) در اين صورت مرد مى تواند با او قهر كند و از همخوابى با او دورى كند؛ يعنى يا در رختخواب به او پشت كند و يا اصلا نزد او نخوابد.
امام : مدرك مساءله قبل .
130- مساءله : اگر زن با قهر كردن نيز دست از نافرمانى شوهر بر نداشت ، مرد مى تواند به اندازه اى كه باعث تنبه و ترك نافرمانى او گردد وى را تنبيه كند، ولى بيش از آن جايز نيست و اگر باز هم زن تمكين نكرد مى توان تنبيه را بيشتر يا شديدتر كرد. البته به شرط آنكه قرمز، كبود و يا موجب جراحت بدن او نشود.
امام : تحرير الوسيله ، كتاب نكاح ، القول فى النشوز، مساءله 1.
131- مـسـاءله : اگـر تـنـبـيـه زن بـيـش از حد لازم باشد و يا باعث كبود شدن و يا جراحت گردد، علاوه بر اينكه شوهر معصيت كرده است بايد ديه آن را نيز به زن بپردازد.
امام : با استفاده از مدرك مساءله قبل .
132- مساءله : بايد اين تنبيه به قصد اصلاح زن باشد، نه براى تشفى خاطر و يا انتقام و امثال آن .
امام : تحرير الوسيله ، كتاب نكاح ، القول فى النشوز، مساءله 1.
o در نـتـيـجـه : از چـند مساءله گذشته چنين به دست مى آيد كه مردان اولا نمى توانند زن خـود را بـه هـر بهانه اى تنبيه كنند، بلكه اين حكم فقط در نافرمانيهايى است كه موجب نـشـوز زن مـى گـردد، ثـانيا همواره بايد ابتدا زن را نصيحت كرد اگر مؤ ثر نشد با او قهر كرد و اگر مؤ ثر نشد مى توان او را با شرايط گفته شده ، تنبيه نمود. بنابراين جايز نيست زن را بلافاصله بعد از نافرمانى تنبيه كرد. ثالثا مردان نمى توانند به هر مقدارى كه مى خواهند زن را تنبيه كنند بلكه فقط بايد به اندازه اى باشد كه زن از نافرمانى دست بردارد. رابعا نبايد به قدرى باشد كه باعث قرمز شدن بدن و يا كبود شـدن آن گـردد. خـامـسـا بـايـد بـه قـصد اصلاح زن باشد نه از روى عصبانيت ، انتقام ، تـشـفى خاطر و يا هر چيز ديگر. و شما خواننده عزيز توجه مى فرماييد در واقع تنبيهى كـه بـا چنين شرايطى باشد، تنبه و تذكرى براى زن خواهد بود كه باعث مى شود به انجام وظايف خود ملزم گردد.
o توجه و مراقبت : آقايان توجه داشته باشند در صورتى كه لازم شد با حفظ شرايط ذكـر شـده ، زن را تنبيه كنند، بايد به شدت از اين كار در هنگام عصبانيت پرهيز نمايند، زيرا در آن صورت تنبيه اغلب براى فرو نشاندن خشم و تشفى خاطر صورت مى گيرد و اين عمل حرام است و بايد از آن پرهيز كرد.
134- مـسـاءله : اگـر خـانـمـى نـاشزه شود، سپس پشيمان شود، تا زمانى كه عملا نشان نداده دست از نافرمانى كشيده است ، نفقه او بر شوهر واجب نمى شود.
امام : تحرير الوسيله ، كتاب نكاح ، فصل فى النفقات ، مساءله 2.
o در نـتـيـجـه : از زمـانى نفقه زن بر مرد واجب مى شود كه زن عملا نشان دهد از روش خود دست برداشته است . بنابراين اگر زن فقط عذر خواهى كند، نفقه بر مرد واجب نمى شود.
ب - نشوز مرد
135- مـسـاءله : اگـر مـرد بـه وظـايـف واجـب خـود نـسـبـت بـه زن عـمـل نـكـنـد و نـفـقـه زن را نـپـردازد نـاشـزه (البـتـه استعمال صحيح آن ناشز است ) مى شود.
امام : تحرير الوسيله ، نكاح ، القول فى النشوز، مساءله 2.
امام - بهجت - تبريزى - مكارم - فاضل : استفتاء
136- مـساءله : اگر نشانه هاى نشوز در مرد پيدا شود زن مى تواند مرد را نصيحت كـنـد و اگر نصيحت مؤ ثر نشد مى تواند شكايت خود را نزد حاكم ببرد تا او مرد را وادار كند به وظايف خود عمل نمايد.
امـام - بـهـجـت - تـبـريـزى - فـاضـل - مـكـارم : بـا اسـتـفـاده از مـدارك مـسـاءله قبل
137- سـؤ ال : آيـا زن حـق دارد بـا شـوهر خود قهر كند يا شوهر را كتك بزند؟
جواب : زن حق قهر كردن يا كتك زدن شوهر را ندارد.
امـام بـا اسـتـفـاده از تـحـريـر الوسـيـله ، كـتـاب نـكـاح ، القول فى النشوز، مساءله 2.
بهجت - فاضل - مكارم : استفتاء
تبريزى : ⁽²⁵⁾
o توجه و مراقبت : آقايان بايد توجه داشته باشند عصبانى مزاج بودن ، يكدندگى در مـنـزل ، امـر و نـهـى كـردن زيـاد بـه گـونـه اى كـه تـنـهـا تـصـمـيـم گـيـرنـده در منزل باشند، نداشتن سعه صدر و تحمل ، نداشتن گذشت در اتفاقات زندگى و مواردى از ايـن قـبـيـل ، زمـيـنه هاى بسيار مساعدى هستند كه باعث مى شوند مرد حقوق همسر خود را ايفا نكند، در نتيجه علاوه بر اينكه معصيت كار بوده ، ناشز نيز مى شود. زيرا با توجه به حـقـوق زن نسبت به مرد مانند خوشرفتارى كردن با زن و يا بخشيدن اشتباهات او و... مرد بـايـد در خـانـه ، فـضـايـى صـمـيـمـى و دوستانه را فراهم آورد تا از بروز هر گونه ناهنجارى جلوگيرى شود.
روابط زناشويى و تنظيم خانواده
138- مساءله : زن و شوهر مى توانند به تمام بدن يكديگر نگاه كنند چه با قصد شهوت چه بدون قصد آن .
امام : تحرير الوسيله ، كتاب نكاح ، مساءله 15 و عروة الوثقى ، نكاح ، مساءله 29.
139- سـؤ ال : آيـا زن مـى تـوانـد از نگاه كردن شوهر به بدن او ممانعت به عمل آورد؟
جواب : زن بايد براى كليه استمتاعات شوهر مطيع او باشد مگر عذر شرعى داشته باشد.
امام - بهجت - تبريزى - فاضل - مكارم : استفتاء
140- مـسـاءله : بـر زنـان واجـب نـيـسـت بـدن و عـورتـين خود را از شوهر بپوشانند همانگونه كه بر مردان واجب نيست خود را از همسرشان بپوشانند.
امام - فاضل - مكارم : با استفاده از عروة الوثقى ، ستر و ساتر، ص ‍ 549.
141- سـؤ ال : آيـا شوهر مى تواند به زن امر كند فلان لباس را در منزل بپوشد؟
جـواب : اگـر ايـن درخـواسـت در راسـتـاى اسـتـمتاعات باشد و يا ترك آن موجب نفرت شوهر شود، مى تواند امر كند و بر زن نيز واجب است اطاعت كند.
امام - بهجت - تبريزى - فاضل - مكارم : استفتاء
142- مساءله : هر گونه تماس بدنى بين زن و شوهر با هر عضوى باشد، جايز است حتى اگر براى تلذذ باشد.
امام - فاضل - مكارم - عروة الوثقى ، نكاح ، مساءله 19 و 29.
143- مـسـاءله : زن و شـوهـر مـى تـوانـند هر گونه استمتاعى را از يكديگر داشته باشند.
امام - بهجت - تبريزى - فاضل - مكارم : استفتاء
144- سـؤ ال : آيـا تـعريف كردن صحنه هاى محرك براى شوهر يا براى زن جايز است ؟ اگر چه قصد تحريك باشد؟
جواب :
تبريزى : اگر مشتمل بر امر حرامى نباشد مانعى ندارد مد
استفتاء
فـاضـل : در صـورتـى كـه تـعـريـف كـنـنـده خـود زن يـا شـوهر باشد به قصد تحريك اشكال ندارد.
استفتاء
زن و شوهر به دو صورت جنب مى شوند:
الف - جماع
ب - خروج منى
145- مـسـاءله : اگـر زن و شـوهـر بـا يكديگر جماع كنند و به اندازه ختنه گاه يا بيشتر داخل شود، در قبل باشد يا در دبر، بالغ باشند يا نابالغ ، اگر چه منى بيرون نيايد، هر دو جنب مى شوند.
امام : توضيح المسائل ، مساءله 349.
بهجت : توضيح المسائل ، مساءله 352.
تبريزى : توضيح المسائل ، مساءله 355.
فاضل : توضيح المسائل ، مساءله 350.
مكارم : توضيح المسائل ، مساءله 364.
146- مـسـاءله : اگـر شـك كـنـد كـه بـه مـقـدار خـتـنـه گـاه داخل شد يا نه ، غسل بر آنها واجب نيست .
امـام : تـوضـيـح المـسـائل ، مـسـاءله 350 و عـروة الوثـقـى ، فصل فى غسل الجنابة ، مسئله 9.
بهجت : توضيح المسائل ، مساءله 353.
تبريزى : توضيح المسائل ، مساءله 356.
فاضل : توضيح المسائل ، مساءله 351.
مكارم : توضيح المسائل ، مساءله 365.
147- مساءله : اگر از زن و شوهر چه با اختيار و چه بدون اختيار، منى خارج شود، اگر چه دخول صورت نگرفته باشد، جنب مى شوند.
امـام ، تـوضـيـح المـسـائل ، مـسـاءله 345 و تـحـريـر الوسـيـله ، فـصـل فـى غـسـل الجـنـابـة ، مـسـاءله 1 و عـروة الوثـقـى ، فصل فى غسل الجنابة ، شرط دوم .
148- مساءله : اگر منى از جاى خود حركت كند و بيرون نيايد، يا انسان شك كند كه منى از او خارج شده يا نه ، غسل بر او واجب نيست .
امـام : تـوضـيـح المـسـائل ، مـسـاءله 352 و عـروة الوثـقـى ، فصل فى غسل الجنابة ، شرط اول .
بهجت : توضيح المسائل ، مساءله 355.
تبريزى : توضيح المسائل ، مساءله 358.
فاضل : توضيح المسائل ، مساءله 353.
0مكارم : توضيح المسائل ، مساءله 367.
149- مـسـاءله : اگـر مـنى مرد از زن خارج گردد، موجبات جنابت زن نمى شود، مگر آنكه زن بداند منى مرد با منى او آميخته شده است .
امـام ، تـحـريـر الوسـيـله ، فـصـل فـى غـسـل الجـنـابـة ، مـسـاءله 1 و عـروة الوثـقـى ، فصل فى غسل الجنابة ، شرط اول .
150- سـؤ ال : آيـا زن بـدون عـمـل آمـيـزش هـم جـنـب مـى شـود يـا نـه ؟ و در صـورت مـثـبـت بـودن جـواب آيـا غسل بر او واجب است ؟
جـواب : مـمـكـن اسـت و اگـر يـقـيـن پـيـدا كـنـد بـر خـروج مـنـى ، غسل واجب مى شود و تا يقين پيدا نكند، غسل واجب نيست .
استفتائات ، ج 1، ص 50، سؤ ال 89.
151- مـسـاءله : بـرخـى اوقـات زن بـه عـلت مـلاعـبـه بـا هـمـسـر، تـقـريـبـا حالت انزال به او دست مى دهد و بدنش سست مى شود، به طورى كه فكر مى كند جنب شده است ، آيا پس از اين حالت غسل جنابت واجب است يا نه ؟
جـواب : اگـر يـقـيـن بـه انـزال مـنـى حـاصـل شـود و از مـجـرا بـه خـارج بـرسـد غسل واجب است .
امام : استفتائات ، ج 1، ص 53 سؤ ال 104.
152- سـؤ ال : دفـق و فـتـور بـدن را در جنابت زن شرط نمى دانيد فـقـط شـهـوت را در خروج رطوبت منى شرط جنابت فرموده ايد، پس با رطوبتى كه به نام مذى آنهم در موقع شهوت از مرد يا زن خارج مى شود، چه تفاوتى دارد؟
جـواب : مـيـزان شـهـوتـى است كه مقارن با آن ، منى خارج مى شود و با ساير حالات فرق دارد.
امام : استفتائات ، ج 1، ص 53، سؤ ال 103.
153- مـسـاءله : اگـر انـسـان در شـب بـدانـد كـه صـبـح بـراى غسل كردن آب پيدا نمى كند، آيا با اين حال مى تواند با همسر خود نزديكى كند؟
جواب : مانع ندارد.
امام : استفتائات ، ج 1، ص 54، سؤ ال 106.
بهجت : با استفاده از توضيح المسائل ، مساءله 357.
تبريزى : با استفاده از توضيح المسائل ، مساءله 359.
فاضل : با استفاده از توضيح المسائل ، مساءله 354.
مكارم : با استفاده از توضيح المسائل ، مساءله 368.
154- مـسـاءله : كـسـى كـه نـمـى تـوانـد غـسـل و تـيـمـم كـنـد، بـعـد از داخل شدن وقت نماز نبايد با همسر خود نزديكى كند، مگر آنكه بترسد كه به گناه بيفتد.
امـام ، تـحـريـر الوسـيـله ، فـصـل فـى غـسـل الجـنـابـة ، مـسـاءله 3 و عـروة الوثـقـى ، فـصـل فـى غسل الجنابه ، مساءله 80.
155- مـسـاءله : اگـر كـسـى كـه نـمـى تـوانـد غـسـل و تـيـمـم كـند بعد از داخل شدن وقت نماز با همسر خود آميزش كند بعيد نيست بگوييم بايد از خروج منى خوددارى كند، مگر آنكه برايش ضرر داشته باشد.
امـام : بـا اسـتـفـاده از تـحـريـر الوسـيـله ، فـصـل فـى غسل الجنابه ، مساءله 3.
156- مـسـاءله : اگـر كـسى نمى تواند غسل كند اما مى تواند تيمم كند حتى بعد از داخل شدن وقت نماز نيز مى تواند با همسر خود آميزش كند.
امـام تـحـريـر الوسـيـله ، فـصـل فـى غـسـل الجـنـابـه ، مـسـاءله 3 و عـروة الوثـقـى ، فصل فى غسل الجنابه ، مساءله 8.
بهجت : توضيح المسائل ، مساءله 357.
تبريزى : توضيح المسائل ، مساءله 359.
فاضل : توضيح المسائل ، مساءله 354.
مكارم : توضيح المسائل ، مساءله 368.
157- سؤ ال : آيا انسان مى تواند در يك شب چند بار با همسر خود مجامعت كند يا خير؟
جواب : مانعى ندارد.
امام : استفتائات ، ج 1، ص 74، سؤ ال 177.
بهجت - تبريزى - فاضل - مكارم : استفتاء
158- مـسـاءله : آيـا در دوران آبـسـتـنى و باردارى ، مقاربت و نزديكى جايز است يا خير؟
جواب : مقاربت در حال حمل مانع ندارد.
امام : استفتاء، به نقل از كتاب رساله نوين ، ج 3، ص 48.
o توضيح : البته در صورتى مقاربت اشكال ندارد كه اين كار براى زن و فرزند خطر نداشته باشد و پزشكان زن را از آن منع نكرده باشند، و الا مقاربت جايز نيست .
159- سـؤ ال : آيـا مـرد مـى تـواند با زن خود طورى ملاعبه كند كه تـمـام مـقـدمـات نـزديـكـى حـاصـل شـود و مـنـى هـم از مـرد خـارج شـود، ولى بـه حـد دخول نرسد؟
جواب : مانعى ندارد.
امـام : بـا اسـتـفـاده از اسـتـفـتـائات ، ج 1، ص 74، سـؤ ال 177.
بهجت - تبريزى - فاضل - مكارم : استفتاء
مواردى كه آميزش زن و شوهر جايز نيست عبارتند از:
الف - در زمانى كه زن در دوران قاعدگى است .
ب - در زمـان اسـتـحـاضـه كـثـيـره يـا مـتـوسـطـه ، قـبـل از غسل .
ج - زمان نفاس
د - در حال روزه واجب
ه - در حال بيمارى اى كه آميزش باى آنها ضررى داشته باشد.
و - زمـانـى كـه نـتـوان غـسـل يـا تـيـمـم كـرد. بـعـد از داخل شدن وقت نماز.
ز - در حال اعتكاف
ح - در زمانى كه زن كمتر از نه سال داشته باشد.
ط - در حال احرام .
ى - در صورت عدم بجا آوردن طواف و نماز نساء در حج .
160- سؤ ال : اگر مرد يا زن قسم بخورند كه با همسرش نزديكى نكند، آيا اين قسم صحيح است ؟
جواب : تبريزى : نمى تواند قسم بخورد مادامى كه مرجحى بر ترك نباشد.
استفتاء
o توضيح : يعنى در صورتى كه با حق هيچكدام از زن و شوهر منافات نداشته باشد و داراى مرجحى عقلايى باشد مى توانند قسم بخورند و الا نمى توانند.
فاضل : صحيح نيست .
استفتاء
الف - در زمانى كه زن در دوران قاعدگى است
161- مساءله : آميزش در فرج در زمان حيض ، هم براى مرد و هم براى زن حرام است . اگـر چـه به مقدار ختنه گاه باشد و منى هم بيرون نيايد. بلكه احتياط بر واجب آن است كه به مقدار كمتر از ختنه گاه نيز آميزش صورت نگيرد.
امام : توضيح المسائل ، مساءله 450.
امام - فاضل : عروة الوثقى ، فى احكام الحائض ، مساءله 5.
بهجت : توضيح المسائل ، مساءله 426.
تبريزى : توضيح المسائل ، مساءله 456.
فاضل : توضيح المسائل ، مساءله 451.
مكارم : توضيح المسائل ، مساءله 438.
162- مـسـاءله : اگـر در هـنـگام آميزش ، زن حائض شود، مرد بايد بلافاصله از او كناره بگيرد و اگر جدايى نكرد، بنابر احتياط واجب بايد كفاره بدهد.
امـام : تـحـريـر الوسـيـله ، فـى احـكـام الحـائض ، قبل از مساءله 1 و مساءله 5 و توضيح المسائل ، مساءله 459.
فاضل : توضيح المسائل ، مساءله 459.
تبريزى - مكارم : ⁽²⁶⁾
163- مـساءله : آميزش در روزهايى كه حيض زن قطعى نيست ولى شرعا بايد براى خود حيض قرار دهد، هم بر مرد و هم بر زن حرام است .
امام - فاضل - مكارم : عروة الوثقى ، فى احكام الحائض ، مساءله 5.
امام : توضيح المسائل ، مساءله 451.
بهجت : توضيح المسائل ، مساءله 427.
تبريزى : توضيح المسائل ، مساءله 457.
فاضل : توضيح المسائل ، مساءله 452.
o در نـتـيـجـه : به طور مثال زنى كه بيشتر از ده روز خون مى بيند و بايد به دستورى كه گفته شده است ، روزهاى عادت خويشان خود را حيض قرار دهد، شوهرش نمى تواند در آن روزها با او نزديكى كند.
164- مـساءله : اگر همسر انسان بگويد حائض هستم يا از حيض پاك شده ام ، بايد سخن او را قبول كرد مگر خلاف آن ثابت شود.
امـام - فـاضـل - مـكـارم : عـروة الوثـقـى ، فـى احـكـام الحـائض ، مسائل 4 و 16.
امام : توضيح المسائل ، مساءله 436.
بهجت : توضيح المسائل ، مساءله 430.
تبريزى : توضيح المسائل ، مساءله 469.
فاضل : توضيح المسائل ، مساءله 463.
o در نتيجه : اگر زن هر گاه كه مايل باشد ادعا كند كه از حيض پاك شده است ، ولى مرد بـفـهمد زن حائض است ؛ و يا عكس آن ، اگر زن دائما ادعا كند حائض است ، ولى مرد بداند كـه زن دروغ مـى گـويـد، مـثلا بيش از ده روز ادعاى حائض بودن مى كند، حرف زن مسموع نيست .
165- مـسـاءله : زن و شـوهـر مـى تـوانـنـد در زمـان حـيـض زن بـه اسـتـثـنـاء دخـول ، سـايـر اسـتـمـتـاعـات را از يـكـديـگـر داشـتـه بـاشـنـد اگـر چـه مـنـجـر بـه انزال منى گردد.
امام - فاضل - مكارم : عروة الوثقى ، فى احكام الحائض ، شرط هفتم .
تبريزى : توضيح المسائل ، مساءله 459.
فاضل : توضيح المسائل ، مساءله 441.
166- مساءله : كاميابى و لذت بردن از ناف تا زانوى حائض ، بر مرد مكروه است ، مگر آنكه از روى لباس باشد.
امام - فاضل - مكارم : عروة الوثقى ، فى احكام الحائض ، شرط هفتم .
167- مـسـاءله : در هـر زمـانـى كـه زن مـحـكوم به حيض باشد و يا موظف به تروك حـائض بـاشـد (يـعـنـى چـه مـلزم بـه تـروك حـائض و اعـمـال مـسـتـحـاضـه بـاشـد و چـه مـلزم بـه تـروك حـائض و اعمال طاهر باشد) آميزش بر مرد و زن حرام است .
امام - فاضل - مكارم : با استفاده از عروة الوثقى ، فى احكام الحائض ، مساءله 5.
تبريزى : با استفاده از توضيح المسائل ، مساءله 456.
o در نتيجه : خانمها محترم بايد با مراجعه به رساله عمليه مرجع خود وضعيت خودشان را تـعـيـيـن كـنند، سپس با توجه به اين مسئله و مسائل گذشته ، روابط خود با همسرشان را تنظيم نمايند.
168- سـؤ ال : اگـر خـانـمـى از خـون حيض پاك شده است لكن هنوز غسل بجا نياورده ، آيا مى تواند با شوهرش نزديكى كند؟
جواب : پيش از غسل همبستر شدن با زن جايز است اگر چه كراهت دارد.
امام : توضيح المسائل ، مساءله 467 و تحرير الوسيله ، فى احكام الحائض ، مساءله 2.
امـام - فـاضـل - مـكـارم : عـروة الوثـقـى ، فـى احـكـام الحـيـض ، مسائل 5 و 24 و 28.
تبريزى : توضيح المسائل ، مساءله 473.
فاضل : توضيح المسائل ، مساءله 467.
مكارم : توضيح المسائل ، مساءله 449.
169- مـسـاءله : بـنـابـر احـتياط واجب شوهر نمى تواند در مواقعى كه زن بايد يك روز را بعد از حيض استظهار كند، با او آميزش نمايد.
امام تحرير الوسيله ، فى تجاوز الدم عن العشره ، مساءله 18.
تبريزى : توضيح المسائل ، مساءله 512.
o در نـتـيـجـه : بـه طـور مـثـال اگـر خـانـمـى عـدديـه كـه حـيـض او مـثـلا شـش روز طول مى كشد، بعد از عدد خود باز هم خون ببيند، بايد يك روز را به عنوان استظهار قرار دهد و نمى تواند در اين يك روز هم با همسر خود آميزش كند.
و هـمـچـنـيـن مـى تـوان بـا تـوجـه بـه مـسـائل گـذشـته دريافت كه اگر همين خانم بداند خـونـريـزى او بيش از ده روز ادامه پيدا مى كند يا نه ، بنابر احتياط واجب نمى تواند در شبهاى بعد از استظهار نيز با شوهر خود نزديكى كند. (يعنى شبها و روزهاى هشتم و نهم و دهـم ) و اگـر بـدانـد خـونـريـزى او بـيـش از ده روز طول مى كشد از روز هفتم او مستحاضه خواهد بود. در نتيجه با شرايطى كه ذكر خواهد شد مى تواند با شوهر خود آميزش كند.
ب - در زمـان اسـتـحـاضـه كـثـيـره يـا مـتـوسـطـه ، قبل از غسل
170- مـسـاءله : اگـر زن مـسـتـحـاضـه كثيره و يا متوسطه باشد، در صورتى كه غسلهاى واجب خود را انجام نداده است ، آميزش با او بنابر احتياط واجب جايز نيست .
امام : توضيح المسائل ، مساءله 428 و تحرير الوسيله فى احكام الاستحاضه ، مساءله 8.
امام - فاضل : عروة الوثقى فى احكام الاستحاضه ، مساءله 18.
تبريزى - مكارم : ⁽²⁷⁾
فاضل : با استفاده از توضيح المسائل ، مساءله 429.
171- مـسـاءله : هـمـبـسـتـرى شـوهـر بـا زن مـسـتـحـاضـه در صـورتـى حـلال اسـت كـه زن غـسـل كند، اگر چه كارهاى ديگرى كه براى نماز واجب است مانند وضو گرفتن و تعويض پنبه و دستمال ، انجام نداده باشد. ولى احتياط مستحب آن است كه وضو بگيرد.
امـام - تـبـريـزى - فـاضـل - مـكـارم : بـا اسـتـفـاده از مـدارك مـسـاءله قبل .
172- مـسـاءله : در صـورتـى كه مستحاضه بخواهد در وقت هر يك از نمازهايش ‍ با شـوهـر خـود نـزديـكـى كـنـد، چـنـانـچـه بـراى آن نـمـاز غـسـل كـرده بـاشـد احـتـيـاجـى بـه غـسـل مـجـدد نـدارد و مـى تـوانـد بـه هـمـان غسل اكتفا كند.
امام - فاضل : عروة الوثقى فى احكام الاستحاضه ، مساءله 18.
امـام بـا اسـتـفـاده از تـوضـيـح المـسـائل ، مـسـاءله 428، و تـحـريـر الوسيله ، فى احكام الاستحاضه ، مساءله 8.
تبريزى - مكارم : ⁽²⁸⁾
o در نتيجه : به طور مثال چنانچه خانمى مستحاضه كثيره باشد، اگر براى نماز ظهر و عـصـر خـود غـسـل كـرده بـاشـد و بـخـواهـد در هـمـان وقـت نـزديـكـى كـنـد، لازم نـيـست مجددا غـسـل كـنـد امـا اگـر بـخـواهـد در شـب نـزديـكـى كـنـد، بـايـد دوبـاره غسل كند.
173- مـساءله : اگر مردى در زمان حيض با زن نزديكى كند، علاوه بر اينكه معصيت كـرده بـايـد كـفـاره نـيـز بـدهـد. امـا اگـر فـرزنـدى از آنـهـا بـوجـود آيـد، حلال زاده است .
امـام : بـا اسـتـفـاده از تـحـريـر الوسـيـله ، فـى احـكـام الحـائض ، مسائل 2 و 3 و توضيح المسائل ، مسائل 451 و 452.
فاضل : با استفاده از توضيح المسائل ، مساءله 453.
امام - فاضل : عروة الوثقى ، فى احكام الحائض ، مساءله 5.
تبريزى - مكارم : ⁽²⁹⁾
174- مـساءله : ميزان كفاره جماع چنين محاسبه مى شود: اگر شماره روزهاى حيض زن بـه سـه قـسـمـت تـقـسـيـم شـود و مـرد در قـسـمـت اول آن بـا زن خـود در قـبـل جـمـاع كند، بنابر احتياط واجب بايد هيجده نخود طلا، كفاره به فقير بدهد. و اگر در قـسـمـت سـوم بـاشد بايد چهار نخود و نيم طلا بدهد. مثلا زنى كه شش روز خون حيض مى بـيـنـد، اگـر شوهرش در شب يا روز اول و دوم با او جماع كند، بايد هيجده نخود طلا و در شـب يـا روز سوم و چهارم ، نه نخود و در شب يا روز پنجم و ششم بايد چهار نخود و نيم بدهد.
امـام : تـوضـيـح المـسـائل ، مـسـاءله 452 و تـحـريـر الوسـيـله ، فـى احـكـام الحـائض ، مسائل 2 و 3.
امام - فاضل : عروة الوثقى ، فى احكام الحائض ، مساءله 5.
بهجت : توضيح المسائل ، مساءله 428.
فاضل : توضيح المسائل ، مساءله 453.
تبريزى : توضيح المسائل ، مساءله 460.
175- مـسـاءله : اگـر مرد با زن حائض چند مرتبه جماع كند، احتياط واجب آن است كه براى هر جماع يك كفاره بدهد.
امام : توضيح المسائل ، مساءله 458.
فاضل : توضيح المسائل ، مساءله 458.
مكارم - تبريزى : ⁽³⁰⁾
176- مـسـاءله : اگر كسى هم در قسمت اول و هم در قسمت دوم و هم در قسمت سوم حيض بـا زن خـود جـمـاع كـنـد، بـايد هر سه كفاره را كه روى هم سى و يك نخود و نيم مى شود بدهد.
امام : توضيح المسائل ، مساءله 456.
فاضل : توضيح المسائل ، مساءله 462.
فاضل : توضيح المسائل ، مساءله 456.
مكارم : ⁽³¹⁾
177- سؤ ال : من نمى دانستم آميزش با همسر در زمان حيض حرام است . آيا بايد براى آنچه كه گذشته كفاره بدهم ؟
جواب : اگر حرمت آن را نمى دانستيد، كفاره بر شما واجب نيست .
امام - فاضل : با استفاده از عروة الوثقى ، فى احكام الحائض ، مساءله 5.
تبريزى - مكارم : ⁽³²⁾
178- مـسـاءله : لازم نـيست طلاى كفاره را از طلاى سكه دار بدهد، ولى اگر بخواهد قيمت آن را بدهد بايد قيمت سكه دار بدهد.
امام : توضيح المسائل ، مساءله 454.
179- مـسـاءله : اگر شوهر به گمان اينكه زن حائض نيست با او مجامعت كند و بعد بـفـهمد كه حائض بوده كما اينكه اگر گمان كند همسرش حائض است و با او مجامعت كند و بعد معلوم شود كه حائض نبوده ، بر مرد كفاره واجب نيست .
امام - فاضل : عروة الوثقى فى احكام الحائض ، مساءله 13.
180- سـؤ ال : اگـر شـوهرى زنش را در مدت حيض مجبور به تمكين كرد، حكمش چيست ؟
جـواب : فـاضل : اگر اجبار، به حدى برسد كه از زوجه سلب اختيار شود، تكليفى متوجه زن نيست .
استفتاء
181- سـؤ ال : اگـر زنـى در زمـان حـيـض شـوهـر خود را مجبور به انجام روابط زناشويى كند، حكمش چيست ؟
جـواب : فـاضـل : البـتـه مـجـبـور كردن شوهر به طورى كه از او سلب اختيار شود، عـادتـا بـعـيـد اسـت . ولى بـر فرض تحقق چنين امرى ، مرد گناهى ندارد ولى كفاره آن را بنابر احتياط واجب طبق مساءله 453 توضيح المسائل بپردازد.
استفتاء.
182- مساءله : پرداخت كفاره به عهده مرد است و بر زن كفاره اى نيست ، اگر چه زن به ميل خود مجامعت كند. هر چند كار حرامى انجام داده است .
امام : تحرير الوسيله ، فى احكام الحائض ، بعد از مساءله 2.
امـام - فـاضـل : عـروة الوثـقـى ، فـى احـكـام الحـائض ، قبل از مساءله 6.
183- مـسـاءله : كفاره به علت عجز از پرداختن انسان ساقط نمى شود، بلكه اگر كـسـى نـتـوانـد كـفـاره بـدهـد، بـهتر است صدقه اى به فقير بدهد، و بنابر احتياط واجب استغفار كند و هرگاه متمكن شد، كفاره را بپردازد.
امام - فاضل : عروة الوثقى ، فى احكام الحائض ، مساءله 14.
امام : توضيح المسائل ، مساءله 461.
فاضل : توضيح المسائل ، مساءله 461.
184- مـساءله : بايد كفاره را به يك فقير و يا به سه فقير بپردازد و جايز است قيمت و ارزش طلا را بپردازد و ميزان ، قيمت زمان پرداخت است .
امام - فاضل : عروة الوثقى ، فى احكام الحائض ، مساءله 18.
امـام : تـحـريـر الوسـيـله ، فـى احـكـام الحـائض ، مسائل 6 و 7.
185- سـؤ ال : اگـر زن انـسـان بـگـويـد از حـيـض پـاكـم و غـسـل هم كرده باشد و انسان با او جماع كند و بعد بفهمد كه پاك نشده بود، آيا كفاره اى بر گردن و مرد يا زن تعلق مى گيرد يا نه ؟
امـام : اسـتـفـتـاء از كـتـاب اسـتـفـتـائات ، ج 1، ص 75، سـؤ ال 179.
فاضل : استفتاء.
ج - زمان نفاس
186- مساءله : جايز نيست زن و شوهر در زمان نفاس با يكديگر مجامعت كنند.
امام - فاضل - مكارم : عروة الوثقى ، فى احكام الحائض ، مساءله 20 و فى احكام النفاس ، مساءله 1.
امام : توضيح المسائل ، مسائل 513 و 514.
بهجت : با استفاده از توضيح المسائل ، مساءله 441.
تبريزى : توضيح المسائل ، مساءله 519.
فاضل : توضيح المسائل ، مساءله 513.
مكارم : توضيح المسائل ، مسائل 488 و 489.
187- مـسـاءله : شـوهر نمى تواند بنابر احتياط واجب ، در مواقعى كه زن بايد يك يا دو روز را بعد از نفاس استظهار كند، با او آميزش نمايد.
امـام - فـاضـل - مـكـارم : بـا اسـتـفـاده از عـروة الوثـقـى ، فـى احـكـام الحـائض ، مسائل 5 و 20.
تبريزى : با استفاده از توضيح المسائل ، مساءله 519.
فاضل : با استفاده از توضيح المسائل ، مسائل 517 و 519.
o در نتيجه : به طور مثال ، اگر خانمى عدديه باشد، مثلا شش روز مدت حيض اوست بايد هـمـين شش روز را براى خود نفاس قرار بدهد و اگر خونريزى بعد از آن ادامه پيدا كرد، يك يا دو روز را به عنوان استظهار قرار دهد كه در اين صورت ، بنابر احتياط واجب بايد از نزديكى در اين دو روز نيز خوددارى نمايد.
188- مـسـاءله : در زمـان بـعد از استظهار، اگر زن اطمينان داشته باشد خونريزى بـيـش از ده روز ادامـه نـخواهد داشت و يا اينكه شك داشته باشد كه بيشتر از ده روز خواهد شد يا نه ، نمى تواند در طول روزهاى باقيمانده تا ده روز با شوهر خود آميزش كند.
امام - فاضل - مكارم : عروة الوثقى ، فى احكام النفاس ، مساءله 1.
تبريزى : با استفاده از توضيح المسائل ، مسائل 512 و 519.
o در نـتـيـجـه : اگـر هـمـان خـانـمـى كـه در مـسـاءله پـيـش مـثال زده شد، چنانچه بداند خونريزى او بيش از ده روز نخواهد شد و يا اينكه شك داشته بـاشـد آيـا بـيشتر از ده روز خواهد شد يا نه ، نمى تواند در شب و روز هشتم و نهم و دهم با همسر خود آميزش كند.
اما اگر بداند بيش از ده روز خونريزى نخواهد داشت از بعد از استظهار حكم مستحاضه را خواهد داشت و مى تواند با شرايطى كه قبلا ذكر شد با همسر خود آميزش كند.
د- در حال روزه واجب
189- مـسـاءله : نـزديكى در حالى كه هر دو يا يكى از آنها روزه واجب گرفته اند، حرام است اگر چه به مقدار ختنه گاه داخل شود و منى هم بيرون نيايد، ولى اگر بچه اى از آنها به دنيا بيايد، حلال زاده است .
امـام : بـا اسـتـفـاده از توضيح المسائل ، مسائل 1584 و 2462 و تحرير الوسيله ، كتاب صوم ، فيما يجب الامساك عنه ، الثالث .
بهجت : توضيح المسائل ، مساءله 1291.
تبريزى : با استفاده از توضيح المسائل ، مساءله 2471.
فاضل : با استفاده از توضيح المسائل ، مساءله 2528.
مكارم : با استفاده از توضيح المسائل ، مساءله 2106.
190- مـسـاءله : هـر كـارى ، بـاعـث جـنـب شـدن مـرد يـا زن در حـال روزه واجـب بـشود اگر عمدا صورت بگيرد حرام است . (موارد و چگونگى جنب شدن در مساءله 145 ذكر شده است . مراجعه فرماييد.)
امـام : بـا اسـتـفـاده از مـدارك مـسـاءله قـبـل و تـوضـيـح المسائل ، مساءله 349.
191- مـسـاءله : اگـر زن يـا مـرد نـدانـد كـه ديـگـرى روزه است و يا فراموش كرده بـاشـنـد و ديـگـرى چـيـزى نـگـويـد، نـزديـكـى بـراى كـسـى كـه روزه نـيـسـت اشكال ندارد. اگر چه اين كار براى كسى كه روزه است عملا جايز نيست . مگر آنكه او نيز فـرامـوش كـرده بـاشـد روزه است . ولى چنانچه در بين جماع يادش بيايد و يا بفهمد كه روزه است ، بايد فورا از حال جماع خارج شود.
امام : تحرير الوسيله ، القول فيما يجب الامساك عنه ، الثالث .
بهجت : توضيح المسائل ، مساءله 1293.
تبريزى : توضيح المسائل ، مساءله 1596.
فاضل : توضيح المسائل : مساءله 1675.
مكارم : توضيح المسائل ، مساءله 1346.
192- مـسـاءله : مـلامـسـه ، بـوسـيـدن و مـلاعـبـه بـا هـمـسـر در حال روزه اگر به قصد انزال منى نباشد اشكال ندارد لكن اگر زن يا مرد به گونه اى باشند كه عادتا با اينگونه امور جنب مى شوند، بايد از اينگونه كارها نيز اجتناب كنند.
امام : تحرير الوسيله ، القول فيما يجب الامساك عنه ، الرابع .
بهجت : با استفاده از توضيح المسائل ، مساءله 1295.
تبريزى : توضيح المسائل ، مساءله 1604.
فاضل : توضيح المسائل : مساءله 1353.
مكارم : توضيح المسائل ، مساءله 1664.
193- مساءله : اگر مردى زن خود را در ماه مبارك رمضان در حالى كه روزه اند مجبور بـه آمـيـزش كـند علاوه بر اينكه فعل حرامى انجام داده است بايد دو كفاره بدهد. يك كفاره براى شكستن روزه خودش و يك كفاره براى شكستن روزه همسرش .
امام : تحرير الوسيله ، القول فى احكام الاعتكاف ، مساءله 4.
194- مـسـاءله : اگـر هـر دو مـايـل بـه مـجـامـعت بودند و در روز ماه مبارك رمضان در حال روزه با يكديگر آميزش كردند هر كدام بايد يك كفاره بدهند.
امام : همان مدرك مساءله قبل .
ه - در حال بيمارى كه دكترها آنها را از آميزش منع كرده اند.
195- مـسـاءله : اگـر زن بـيـمـارى داشته باشد كه دكترها او را از آميزش منع كرده باشند، مجامعت با او براى شوهرش جايز نيست و همينطور است و در عكس مساءله .
امام : استفتاء
o در نـتـيـجه : اگر مرد نيز داراى بيمارى باشد كه آميزش براى او ضرر داشته باشد، زن نـمى تواند شوهر خود را وادار به آميزش كند. بله اگر در همين صورت مرد خود اقدام به نزديكى كند، بر زن چيزى نيست .
و- بـعـد از داخـل شـدن وقـت نـمـاز در حـالى كـه نـتـوان غسل يا تيمم كرد.
196- مـسـاءله : كـسـى كـه نـمـى تـوانـد غـسـل يـا تـيـمـم كـنـد، بـعـد از داخل شدن وقت نماز نبايد با همسر خود نزديكى كند، مگر آنكه بترسد به گناه بيفتد.
امـام : تـحـريـر الوسـيـله ، فـصـل فى غسل الجنابة ، مساءله 3.
امام - فاضل : عروة الوثقى ، فصل فى غسل الجنابة ، مساءله 8.
تبريزى : توضيح المسائل ، مساءله 359.
فاضل : توضيح المسائل : مساءله 354.
197- مـسـاءله : اگـر كـسـى كـه نـمـى تـوانـد غـسـل و تـيـمم كند بعد از داخل شدن وقت نماز، با همسر خود آميزش كند، بعيد نيست بگويم بايد از خروج منى خوددارى كند، مگر آنكه برايش ضرر داشته باشد.
امـام : بـا اسـتـفـاده از تـحـريـر الوسـيـله ، فـصـل فـى غسل الجنابة ، مساءله 3.
ز- در حال اعتكاف
198- مساءله : آميزش در حال اعتكاف بر مرد و زن حرام است ؛ بلكه هر گونه لمس و بوسيدن به شهوت نيز حرام است .
امـام : تـحـريـر الوسـيـله ، القـول فـى احـكـام الاعـتـكـاف ، قبل از مساءله 1.
199- مساءله : اگر كسى در حال اعتكاف آميزش كرد بايد كفاره بدهد.
امام : تحرير الوسيله ، القول فى احكام الاعتكاف ، مساءله 4.
o توجه : حرمت آميزش در حال اعتكاف داراى مسائل ديگرى هست كه ما به جهت رعايت اختصار و توجه داشتن به ذكر مسائل مورد لزوم از ذكر آن خوددارى نموديم .
خـوانـنـدگـان مـحـتـرم مـى تـوانـنـد در صورت نياز به كتاب تحرير الوسيله ، جلد يك ، القول فى احكام الاعتكاف و يا به ديگر كتب مراجع عظام در اين زمينه مراجعه بفرمايند.
ح - در زمانى كه زن كمتر از نه سال داشته باشد
200- مـسـاءله : نـزديـكـى بـا هـمـسـر پـيـش از تكميل نه سال (قمرى ) زن حرام است .
امـام - فـاضـل - مـكـارم : عـروة الوثـقـى ، فـيـمـا يـتـعـلق بـاحـكـام الدخول ، فصل دوم ، مساءله 1.
بهجت : توضيح المسائل ، مساءله 1928.
تبريزى : با استفاده از توضيح المسائل ، مساءله 2419 و استفتاء.
فاضل : توضيح المسائل ، مساءله 2478.
مكارم : ⁽³³⁾
201- مـسـاءله : اگـر مـردى بـا زن خـود آمـيـزش كـنـد در حـالى كـه زن كـمتر از نه سـال داشـتـه بـاشـد، و ايـن عـمـل موجب افضاء ⁽³⁴⁾ او بشود، آميزش با اين زن بـراى مـرد تا ابد حرام خواهد بود و بايد هميشه مخارج او را بدهد. حتى اگر زن را طلاق بدهد و يا حتى اگر زن با مرد ديگرى ازدواج كند.
امام : همان مدرك مساءله قبل .
بهجت : ⁽³⁵⁾
فاضل : توضيح المسائل ، مساءله 2478.