فلسفه تاريخ (جلد دوم)
اثر متفكر شهيد استاد مرتضی مطهری
مقدمه
بخش اول : ريشههای فكری فلسفه ماركس
واقعيتها و افكار موثر در ماركس
نگاهی به فلسفه دكارت و فلسفه كانت
نگاهی به فلسفه هگل
تاثيرپذيری ماركس از هگل و فويرباخ
اجزا اصلی مكتب ماركس
دو نوع تقسيم فلسفه :
1 . ايدهآليسم و ماترياليسم
2 . فلسفه بودن و فلسفه شدن
اشكال بر تقسيم دوم
تضاد خلاق
ماركسيسم و اميدبخشی
سخن خاص هگل : ضد هر چيزی از درون خودش جوانه میزند
آيا ممكن است متحرك عين محرك باشد ؟
تضادها نقش تشويق و ترغيب را دارند
مكانيسم جدل
1 . مكانيسم انديشه
2 . مكانيسم عمل
خصلت نسل جوان : دگرگونی طلبی
مثلث " تز ، آنتیتز ، سنتز "
دو نوع وحدت وجود ، و شباهت نظريه هگل با يكی از آندو
نقش فويرباخ
بطلان نظريه فويرباخ
توجيه جهان از راه دليل و نه عليت در فلسفه هگل
استفاده غلط از فلسفه هگل
راههای گريز از پوچیگرايی و ياس فلسفی :
1 . انسانگرايی
2 . تكامل
مثالهايی برای تبديل كميت به كيفيت :
1 . تبديل آب به بخار
2 . سرمايهداری
3 . دموكراسی
داروينيزم و نظريه ماركس
تصور ماترياليستها از خلقت
بيان فخررازی
بطلان نظريه ماترياليستها
ماده و نيرو
منشا پيدايش دين از نظر فويرباخ
آيا دين منشا از خودبيگانگی است ؟
مرحله دوم گرايش از ايدهآليسم هگل به ماترياليسم ماركس
" از خود بيگانگی " از نظر ماركس
خود را گم كردن
خود را يافتن
سخنان عرفا در اين باب
بخش دوم : ماديگرايی تاريخی
تناقض ميان ماترياليسم تاريخی ماركس و منطق ديالكتيك
تعديل ماركس و انگلس در نظريه جبر اقتصادی
اصل تاثير متقابل
راه ديگر تعديل
اصطلاحات :
1 . ابزار توليد
2 . نيروی توليدی
3 . وجه توليد
شيوه توليد فردی و جمعی
4 . روابط توليدی
5 . روابط اجتماعی
آيا جامعه و تاريخ تك ماهيتی است ؟
نظريات مخالف :
1 . هر نهادی از جامعه يك روح دارد
2 . هر تمدنی دارای يك روح مخصوص است
نهادهای مختلف در فرد انسان
بيان عرفا درباره ماهيت تاريخ
مكانيزم ماهيت اقتصادی تاريخ
" طبقه "
بخش سوم : پركسيس يا فلسفه عمل
از نظر ماركسيسم تاريخ شكل ستيزهجويی دارد
رابطه ميان انسان و كار
علم معيار علم است يا عمل معيار علم است ؟
پراگماتيزم
بررسی نظريه پركسيس
معنی اول برای اينكه ماركسيسم فلسفه عمل است
معنی دوم
معنی دقيق " پركسيس "
ريشه واحد اين دو معنی
تعارض ميان فلسفه عمل و جبر تاريخ
آزادی از نظر ماركسيسم
اختيار انسان
از نظر ماركسيسم شرافت انسان به كار اوست
مساله اخذ اجرت بر عبادات
چرا در فلسفه ماركس كار جوهر انسانيت است ؟
مفهوم خاص " كار " در ماركسيسم
توضيح " كار آفريننده انسان است "
شباهت اين نظريه با عرفان
بررسی اين نظريه
