1-سيره ابن اسحاق 2/ 139- 138.مى افزايد: على اين واقعه از سر گذشت سهل بن حنيف را تا زمانى كه در خدمت وى در عراق از دنيا برفت داستان مى كرد.
2- سيره 2/ 139.
3- سيره 2/ 146.
4- ليسو بالذين يقتلونك ، انما تقتلك الفئه الباغيه .
5-سيره ابن اسحاق 2/ 143- 140.
6- از چند منبع : طبقات ،ابن سعد1/ 238- 237. امتاع الاسماع ،مقريزى ، ص 49.
7- عكرمه مى گويد: اولين سوره اى كه در مدينه نازل شده است سوره بقره است . رك : اسباب النزول ، واحدى ،12.
8-آيات 5-1.
9- سيره ابن اسحاق 2/145-144.
10- 11- سيره ابن اسحاق 2/150-147.
12-سيره ابن اسحاق 2/153-150.
13-سيره ابن اسحاق 2/153.
14-سيره ابن اسحاق 2/164-163. 15-سيره ابن اسحاق 2/153.
16-سيره ابن اسحاق 2/156.
17-سيره ابن اسحاق 2/163-160،نقل باختصار.
18-سيره ابن اسحاق 2/165.
19-سيره ابن اسحاق 2/173-166.
20-سيره ابن اسحاق 2/174.
21-سيره ابن اسحاق 2/177.
22-سيره ابن اسحاق 2/238-234.
23-اسباب النزول ،واحدى ،12:بگفته مجاهد.
24-آيات 20-8.
25-شامه و طفيل دو كوهند در مكه .
26-سيره ابن اسحاق 2/240-238،باتصحيح روايت وى .
27-آيات 24-21.
28-طبقات ،ابن اسعد8/21.
29- طبقات ، ابن اسعد8/20.
30-آيه 25.
31-طبقات ،ابن اسعد
32-آيات 24-21.
33-آيات 79-26.
34- بعضى گفته اند كه پيامبر تا لشكر كشى بدر هيچك از انصار را به ماءموريت جنگى نفرستاد، چه گمان مى كرد كه آنان فقط در منطقه مدينه از او دفاع خواهندكرد. رك : المغازى ، واقدى متوفاى 207 هجرى 1/10.
35-المغازى ،واقدى 1/9.
36- اسباب النزول ، واحدى ، 16- سيره ابن اسحاق 2/186: بگفته ابن عباس .
37-آيات 84-80.
38- المغازى ،واقدى 1/10.
39-سيره ابن اسحاق 2/188.
40- آيات 88 - 85
41-سيره ابن اسحاق 2/ 196: به روايت ابن عباس .
42-آيات 97-89.
43-اسباب النزول ، واحدى ، 17: به روايت ابن عباس .
44-آيات 101-97.
45-ابواءدهكده اى است در اطراف مدينه كه تا جحفه 23 ميل فاصله دارد. رك : معجم البلدان ، ياقوت حموى متوفاى 626 هجرى 1/92.
46-المغازى 1/12.

47-اسباب النزول ، 19: به روايت كلى .
48-آيات 103- 102.
49-اسباب النزول ، 21: به روايت ابن عباس .
50-آيه 104و 105.
51-آيات 123- 106.
52-از شهرستان ينبع ميان مكه ومدينه . رك : معجم البلدان 6/181.
53-دهكده اى به فاصله 19 ميلى جحفه . رك : معجم البلدان 5/94.
54-المغازى 1/12.
55-آيات 137- 124.
56-اسباب النزول ، 26: به روايت ابن عباس .
57-آيات 141- 138.
58-اعلام الورى ، طبرسى ، 82- 81- طبقات ، ابن سعد1/244- 241.
59-آيات 177- 142.
60-نخله بستانى است از آن عبيدالله بن معمر. رك : معجم مااستعجم ، 577.
61-با استفاده از نامهاى آنان افعالى بكار برده اند كه قابل ترجمه نيست .
62-المغازى 1/17-13.
63-آيات 213-178.
64-افزوده من است بنا بر اتفاق مورخان ومحدثان .
65-سيره ابن اسحاق 2/154.
66-اسباب النزول ، واحدى ، 40: به گفته عطاء.
67-اسباب النزول ، 40: به روايت ابن عباس - آيه 215.
68-آيه 216.
69-آيه 217.
70-اسباب النزول ، 44
71-آيات 266- 219.
72-اسباب النزول ، 56: به شهادت براءبن معرور.
73-آيات 273- 267.
74-اسباب النزول ، 58: به روايت ابن عباس .
75-آيات 277- 274.
76-اسباب النزول ، 59: به روايت عطاءو عكرمه .
77-رك : المغازى ، واقدى 1/28.
78-المغازى 1/27.
79-واقدى مى گويد: پيامبر، طلحه و سعيد را ده روز پيش از حركت خويش از مدينه به ماءموريت مى فرستد. المغازى 1/19. تاريخ حركت از مدينه را نيز روز يكشنبه داوزدهم رمضان مى داند. المغازى 1/21.
80-المغازى 1/20.
81-المغازى 1/19.
82-و در همين جنگ به افتخار شهادت نائل مى آيد.
83-المغازى 1/21-20.
84-1/101.
85-و مى گويند: نامش عبدالله بن ام مكتوم است از عشيره بنى عامر بن لوى .
86-بگفته واقدى . رك : المغازى 1/21.
87-بگفته ابن هشام . رك : سيره 2/264.
88-سيره ابن اسحاق 2/264.
89-وى در همين جنگ به شهادت مى رسد.
90-المغازى 1/23-21.
91-سمهودى مى گويد: خربى منزلى است از آن بنى سلمه ميان مسجد قبلتين و مذاد. رك : وفاءالوفا2/ 298.
92-المغازى 1/23.
93-اين كه زبير هم اسبى در آن جنگ همراه داشته باشد تنها به گفته بعضى از مورخان است .
94-المغازى 1/25.
95-رك : طبقات ، ابن سعد2/6.
96-المغازى 1/26.
97-چون مادر پيامبر از عشيره بنى نجار- يكى از عشاير مدينه - است از او چنين ياد مى كنند.
98-المغازى 1/47.
99-لمغازى 1/47.

100-المغازى 1/27-26.
101-المغازى 1/46.
102-سيره ابن اسحاق 2/265-با اندك تفاوتى در المغازى 1/46.
103-المغازى 1/28.
104-سيره ابن اسحاق 2/260-258-المغازى 1/31-29.
105-سيره ابن اسحاق 2/260.
106-المغازى 1/31.
107-المغازى 1/33-32.
108-1/37.
109-المغازى 1/33.
110-معجم البلدان 8/21.
111-المغازى 1/35-34.
112-المغازى 1/36-35- اين شتر را در همين جنگ مسلمانان به غنيمت مى گيرند و جزو سهميه خبيب بن يساف مى شود.
113-در هشت ميلى مكه . رك : معجم البلدان 8/490.
114-المغازى 1/37-36.
115-المغازى 1/37.
116-سيره ابن اسحاق 2/262-261.
117-المغازى 1/39.
118-آيه 47سوره انفال .
119-المغازى 1/39.

120-المغازى 1/60-رك :سيره ابن اسحاق 2/273.
121-رك : معجم البلدان 3/62.
122-... بن مخرمه بن مطلب بن عبد مناف .
123-المغازى 1/43-41.
124-سيره ابن اسحاق 2/269.
125-المغازى 1/40.
126-المغازى 1/41.
127-المغازى 1/44-43.
128-موضعى است ميان مكه ومدينه . رك : معجم ما استعجم ،494.
129-المغازى 1/45-44.
130-المغازى 1/144.
131-المغازى 1/46.
132-1/47.
133-رك : معجم البلدان 4/34.
134-سيره ابن اسحاق 2/267-266.
135-و بروايتى عبدالله بن كعب مازنى ، و بروايتى ديگر معاذ بن جبل .
136-سيره ابن اسحاق 2/268.
137-المغازى 1/50.
138-المغازى 1/51.
139-المغازى 1/52.
140-المغازى 1/53-52- باختصار در سيره ابن اسحاق 2/269-268.
141-المغازى 1/54-53-رك :سيره ابن اسحاق 2/272.
142-المغازى 1/55.
143-المغازى 1/57-56.
144-المغازى 1/72.
145-المغازى 1/58.
146-سوره مومن يا غافر آيه 10.
147-المغازى 1/59-58.
148-المغازى 1/59.
149-المغازى 1/60.
150-1/61.
151-1/61.
152-المغازى 1/62.
153-المغازى 1/63.
154-المغازى 1/64.
155-المغازى 1/66.
156-المغازى 1/64.
157-المغازى 1/66.
158-المغازى 1/65.
159-المغازى 1/67.
160-المغازى 1/103.
161-المغازى 1/98و99.
162-المغازى 1/70.
163-1/91.
164-المغازى 1/86.
165-1/92.
166-1/88.
167-المغازى 1/87-86.
168-المغازى 1/91.
169-المغازى 1/93.
170-المغازى 1/112.
171-1/91.
172-1/105.
173-1/95.
174-1/96.
175-سمت چپ سقيا كه با فرع يك شب و با مدينه هشت منزل فاصله دارد.
176-المغازى 1/97.
177-1/95و96.
178-1و2المغازى 1/95.
1
179- 
180-المغازى 1/91-90- بعدها ابوسلمه بخاطر آنچه درباره ابوجهل گفته است پيوسته آمرزش ‍ مى طلبد.
181-1/91.
182-1/91.
183-المغازى 1/112-111.
184-آيه اول سوره مباركه انفال .
185-المغازى 1/98-بسم الله الرحمن الرحيم افزوده من است .
186-المغازى 1/99.
187-1/98.
188-1/99.
189-1/112.
190-المغازى 1/102.
191-1/113.
192-المغازى 1/113.

193-المغازى 1/114.
194-1/106.
195-المغازى 1/107.
196-المغازى 1/115-114.
197-المغازى 1/114.
198-1/117.
199-المغازى 1/117.
200-سلامه بن وقش .
201-المغازى 1/116:وى بعدها از اصحاب بزرگ مى شود.
202-المغازى 1/116.
203-المغازى 1/118.
204-خالد بن هشام بن المغيره و اميه بن ابى حذيفه بن المغيره .
205-المغازى 1/120-118.
206-المغازى 1/94.
207-المغازى 1/122-121.
208-المغازى 1/146.
209-1/147.
210-1/152.
211-برادر معاويه بن ابى سفيان .
212-رك : المغازى 1/152-147.
213-رك :المغازى 1/152-147.
214-المغازى 1/121.
215-1/124.
216-المغازى 1/124.
217-المغازى 1/123.
218-1/122.
219-المغازى 1/121.
220-المغازى 1/172.
221-المغازى 1/102.
222-واعلموا انما غنمتم من شى فان الله خمسه وللرسول ولذى القربى ... و بدانيد كه هر چيزى را كه به غنيمت گرفتيد خمس آن مال خدا و پيامبر خدا و خويشاوندان پيامبر و يتيمان و بيچارگان و راه ماندگان است ...
223-المغازى 1/102.
224-ص 103.
225-ص 102.
226-ص 100.
227-ص 103.
228-ص 104.
229-ص 104.
230-حوراءپشت ذوالمروه قرار دارد و ميان آندو از راه ساحلى دو منزل فاصله است . ذوالمروه تا مدينه هشت منزل يا كمى بيشتر فاصله دارد.
231-دهكده اى است در منطقه مرتفع بالاى مدينه . رك : وفاءالوفاء2/357.
232-المغازى 1/101.
233-1/102.
234-المغازى 1/144.
235-1/106.
236-1/123.
237-1/129.
238-1/129.
239-1/138.
240-1/141.
241-1/142.
242-1/142.
243-1/139.
244-1/139.
245-1/139.
246-1/141.
247-1/140.
248-1/143.
249-افزوده من است .
250-1/140.
251-1/130.
252-1/128. روايتى است از زبان جبير بن مطعم .
253-المغازى 1/174.
254-1و2. افزوده من است .
255-1و2.افزوده من است .
256-المغازى 1/128-125.
257-سيره ابن اسحاق 2/308.
258-المغازى 1/176.
259-سيره ابن اسحاق 3/50.
260-المغازى .
261-سيره ابن اسحاق 3/51.
262-انفال 58.
263-المغازى 1/177-176.
264-المغازى 1/179-178-رك :سيره ابن اسحاق 3/52.
265-در متن ، شام آمده است كه شامل اردن و فلسطين و لبنان و سوريه كنونى مى شود.
266-رك : معجم البلدان 1/162.
267-المغازى 1/179-177.
268-اسيران جنگ بدر.
269-پايان سوره مباركه انفال .
270-اسباب النزول ، 67.
271-اسباب النزول ،68: به روايت جابر بن عبدالله انصارى .
272-سيره ابن اسحاق 2/225-222-ابن عباس در معنى الف . لام . ميم . صد سوره آل عمران مى گويد: اناالله اعلم بخبر وفد بنى نجران . رك : تنوير المقياس من تفسير ابن عباس ، 42.
273-آيه 62.
274-سيره ابن اسحاق 2/233.
275-اسباب النزول ،68:به روايت جابر بن عبدالله انصارى .
276-اسباب النزول : بگفته شعبى .
277-آيات 71-63.
278-اسباب النزول ،71:به روايت حسن وسدى .
279-آيات 76-72.
280-اسباب النزول ،73:به روايت كلبى .
281-آيات 99-72.
282-اسباب النزول ،77:به روايت زيد بن اسلم .
283-آيات 100-120.
284-بروايت ابن شهاب زهرى دويست و بروايت محمد بن كعب چهل نفر. رك : المغازى 1/181.
285-واقدى .
286-المغازى 1/181.
287-سيره ابن اسحاق 3/47.
288-المغازى 1/182.
289-بقره 104.
290-لمغازى 1/192-184-رك :سيره ابن اسحاق 3/54.
291-ك :وفاءالوفاء2/379.
292-ك :معجم مااستعجم ،306.
293-المغازى 1/193.
294-زبخش فرع دراطراف مدينه .
295-لمغازى 1/196.
296-رك :معجم البلدان 6/154.
297-لمغازى 1/197.
298-بقات ،ابن سعد8/81.

299-/115.

300-لمغازى 1/282.
301-لمغازى 1/282.
302-شنبه هفتم شوال سال سوم هجرى ، 32 ماه پس از هجرت .
303-المغازى 1/200-199.
304-لمغازى 1/201.
305-لمغازى 1/205.
306-لمغازى 1/203-202.
307-لمغازى 1/205-204.
308-لمغازى 1/205.
309-/206.
310-لمغازى 1/266.
311-لمغازى 1/207.
312-208.
313-لمغازى 1/213-208.
314-لمغازى 1/214-213.
315-/214.
316-لمغازى 1/264.
317-لمغازى 1/291.
318-لمغازى 1/217-215.
319-لمغازى 1/218.
320-لمغازى 1/221.
321-/223.
322-لمغازى 1/273.
323-لمغازى 1/263.
324-لمغازى 1/222-221.
325-لمغازى 1/224.
326-/259.
327-/225.

328-/223.
329-/223.
330-بش الكتبيه ، قوچ يا پرچمدار سپاه دشمن كه پيامبر خدا در خواب مى بيند قوچى را بر ترك خويش ‍ نهاده است و چنين تعبير مى فرمايد كه قوچ سياه يا پرچمدار آن را خواهد كشت .
331-/277-225.
332-لمغازى 1/243-241.
333-لمغازى 1/266.
334-لمغازى 1/259.
335-لمغازى 1/259.
336-/261.
337-لمغازى 1/245.
338-والمجاز يكى از بازارهاى موسمى عرب جاهلى است كه در سمت راست موقف عرفه در نزديكى كبكب بر پا مى شده است . رك : معجم ما استعجم ، ص 508.
339-لمغازى 1/251.
340-لمغازى 1/288.
341-لمغازى 1/228.
342-/229.
343-/273.
344-لمغازى 1/231-229.
345-لمغازى 1/234-232.
346-لمغازى 1/238.
347-/237.
348-/239.
349-/240.
350-/265.
351-/241.
352-..بن مالك بن المضرب .
353-لمغازى 1/255.
354-/256: به روايت اميرالمومنين على عليه السلام .
355-يره ابن هشام 3/106- تاريخ طبرى - تاريخ الكامل ، ابن اثير- شرح ابن ابى الحديد بر نهج البلاغه .
356-ه شهادت اميرالمومنين . رك : المغازى 1/256.
357-عبيرى مشابه منهم من قضى نحبه ...
358-لمغازى 1/254.
359-شاره به توطئه دارالندوه كه مقدمه هجرت پيامبر شد.
360-لمغازى 1/238. به شهادت يكى از مهاجران كه حضور داشته است .
361-لمغازى 1/260:به گفته كعب بن مالك كه شاهدصحنه است .
362-لمغازى 1/269.
363-/270.
364-/272.
365-/271-270:قسمت اخير آن روايتى است از زبان عبدالله بن زيد.
366-/254.
367-/275.
368-لمغازى 1/244.
369-/257-بعدهاپيامبرمى فرمايد:شماس را به چيزى جز سپر نميتوانم تشبيه كنم .
370-/244.
371-/246.
372-..ابن علاج ثقفى .
373-لمغازى 1/283.
374-/282.
375-لمغازى 1/255. اين دو ضربه ، ضربه بدرى بر سر او مى گذارد كه تا آخر عمر نمايان است . و ضرار بن خطاب كه مسلمان شده است در عمره اى به نزديك مروه اين علامت را بر سر او مى بيند و ماجرا را بيان مى كند.
376-لمغازى 1/238.
377-بلاعبدالله بن جحش او را در بطن نخله اسير كرده و با دادن فديه آزاد شده است .
378-لمغازى 1/253-252.
379-فزوده من است .
380-/237: به گواهى خالد بن وليد پس از مسلمان شدن .
381-لمغازى 1/280.
382-ثمان به اين گريز و گناه معترف است . رك :المغازى 1/278.عمربن خطاب نيز عثمان را از فراريان احد مى شمارد، و عبدالله بن عمرو مى گويد: عثمان در جنگ احد گناه سهمگينى مرتكب گشت و خدااز او در گذشت ، و او از فراريان جنگ بود.رك :المغازى 1/279-عبدالله بن عباس در تفسير آيه ان الذين تولوا منكم يوم التقى الجمعان ... مى گويد: عثمان بن عفان و اصحابه رك : تنوير المقياس من تفسير ابن عباس ،59.
383-/278-277.
384-لمغازى 1/258-257.
385-/281.
386-/236.
387-/241.
388-/279.
389-عدها آيه 154 سوره آل عمران در بيان اظهار وى فرود مى آيد.
390-لمغازى 1/296.

391-لمغازى 1/237-236.
392-لمغازى 1/274.
393-/299-298.

394-/247.
395-/250.
396-/289-288.
397-/266-265.
398-/291.
399-/292.
400-/310.
401-/267.
402-لمغازى 1/311-310.
403-/291.
404-/311.
405-/277.
406-/262.
407-/315-314.
408-/248.
409-/316-315.
410-/248: مشاهدات ابو سعيد خدرى است .
411-/317-249-248.

412-/263.
413-/309.
414-/317.
415-/312.
416-/333.
417-/309-307.
418-/332.
419-/299.
420-ل عمران 173.
421-لمغازى 1/340-334.
422-در متن جنگ احد است كه خطاست .
423-لمغازى 1/318.
424-لمغازى 1/314-313.
425-سور بن مخرمه از عبدالرحمن بن عوف مى خواهد ماجراى جنگ احد را براى او تعريف كند. عبدالرحمن مى گويد: از آيه 120 آل عمران به بعد را بخوان چنان است كه با ما شاهد آن جنگ بوده اى .رك :اسباب النزول ،80-ابن اسحاق مى گويد: از جمله آياتى كه خداى تبارك و تعالى درباره جنگ احد فرو فرستاده است شصت آيه از سوره آل عمران است ... و اذغدوت من اهلك تبوى المومنين مقاعد للقتال و الله سميع عليم ... سيره 3/112.
426-يات 180-121.
427-لمغازى 1/266.
428-/268.
429-/274.
430-لمغازى 1/305-304.
431-حله يكى از عشاير است در غرب مسجد قبا. رك : وفاءالوفاء2/346.
432-لمغازى 1/344-340.
433-سباب النزول ،88:به روايت عكرمه و سدى و مقاتل و ابن اسحاق .
434-يات 189-181.
435-لطبقات الكبرى ، ابن سعد2/50.
436-لمغازى 1/353-346.
437-يه 115بقره .
438-يد بن حارثه كه يكى از اصحاب و شاهدان است نقل كرده است .
439-لمغازى 1/362-354.
440-يات 195-190.
441-يره بن هشام 4/284: ابن هشام مى گويد: اين از ماءموريتهاى جنگى است كه ابن اسحاق در سيره نياورده است و من آن را مى افزايم .
442-سباب النزول ،94: به روايت انس .

443-يه 199.
444-يه 200.
445-يره ابن اسحاق 3/202-المغازى ، واقدى 1/380- المغازى ، محمد بن مسلم بن عبيدالله بن شهاب زهرى ، متولد51 و متوفاى 124 هجرى ،ص 71.
446-لمغازى 1/380-363.
447-ه فاصله چند ميلى مكه در مر الظهران .رك :معجم البلدان 7/389.
448-لمغازى 1/389-384-به اختصاردر سيره ابن اسحاق 3/220و با اين اشاره كه آن را در شعبان سال چهارم دانسته است .
449-لمغازى 1/394-391.
450-ين روايت واقدى در المغازى با روايت شيعه در چگونگى نماز خوف مطابقت دارد، و رواياتى كه ابن اسحاق و عده اى ديگر آورده اند مطابقت ندارد.رك :تبيان ،شيخ طوسى 3/309.

451-لمغازى 1/402-395.
452-لمغازى 1/404-402.
453-ك :وفاءالوفاء2/264.
454-ود مسعود بن هنيده كه اين واقعه را نقل مى كند نمى داند كه پيامبر آن را از مجموعه غنائم به او داده است يا از خمس . و مى گويد: رفتم پيش خانواده و عشيره ام و تا كنون همچنان در بهزيستى بوده ايم .
455-لمغازى 1/412-404.
456-لا بيب قريش ! جلابيب يعنى پيراهن هاى كلفت ، لقبى است كه مشركان مكه به مسلمانان شهرشان داده اند بجهت اين كه پيراهن كلفتشان را بر خود پيچيده مى خفتند.
457-لمغازى 2/420-415.
458-فزوده من است .
459-ين چراگاه در زمان ابوبكر، همچنان قرق مى ماند. در دوره عمر، بيشتر اسب در آن است تا شتر. در دوره عثمان نيز قرق است .رك : المغازى 2/426.
460-لمغازى 2/426-415.
461-لمغازى 2/440-439.
462-يه 18سوره يوسف .
463-لمغازى ،واقدى 2/434-426-با اندكى تفاوت و به اختصار در المغازى ، ابن شهاب زهرى ، متولد51و متوفاى 124هجرى ،ص 122-116-اسباب النزول ، واحدى ،217-214.
464-لمغازى 2/434.
465-يه 20.
466-يه 11:...والذى تولى كبره منهم ،له عذاب عظيم .
467-لمغازى 2/434.
468-لمغازى 2/438-435.
469-يه 21.
470-لتبيان ،شيخ طوسى رضوان الله تعالى عليه 7/373-اسباب النزول ، واحدى ،217-كشاف ، زمخشرى 3/56.
471-يه 34.
472-ساء،50.
473-ك :وفاءالوفاء2/370.
474-ك :وفاءالوفاء2/310.
475-دودسال 200هجرى .
476-ك :معجم البلدان 4/336.
477-حزاب ،10.
478-ينها مشاهده ام سلمه - همسر گرامى پيامبر است كه براى ديگران نقل كرده و در تاريخ ثبت شده است .
479-حمدبن مسلمه يكى از مجاهدان نامور مى گويد: شب ما، در جنگ خندق روز بود تا آنكه خداوند گشايشى پديد آورده آن را پايان بخشيد.المغازى 2/468.
480-ه روايت ابن عباس از پيامبر، فقط نماز عصر را نمى توانند بخوانند، و پيامبر مى فرمايد: مشركان ما را مشغول داشتند تا از نماز ميانه - يعنى عصر- باز مانديم . خدا شكم و گورشان را پر از آتش ‍ كند! رك :المغازى 2/474.
481-ديهى است مقصود از نماز در اين گفتگو نماز بشكل عادى و حالت امنيت است و گر نه هم پيامبر و هم مسلمانان چه پياده و چه سواره در همان حال جنگ به خواندن نماز به شكل ميسور پرداخته اند و به گفتن اذكار آن زبان گشوده اند، چنانكه در بعضى از جنگها خود آنان نقل كرده اند كه نمازمان همه تكبيربود! يعنى همانمقدار و بدانگونه كه ميسر بوده است و اين بحكم آيه 239 سوره مباركه بقره است كه پيشتر فرود آمده است . واقدى در2/473 به خطا مى گويد كه اين نماز پيش از نزول حكم نماز خوف در آيه 239 بقره است !
482-فزوده من است .
483-ر روايتى كه واقدى از قول جابر بن عبدالله انصارى آورده آمده است كه روز چهارشنبه ! حال آنكه واقدى روز پايان جنگ را چهارشنبه مى داند و درست هم هست . پس بايد اجابت دعا بعد از ظهر سه شنبه 22 ذيقعده باشد و گردباد و بازگشت سپاه كفار شب چهار شنبه . عجيب تر اين كه واقدى مى گويد:در شب شنبه باد ورزيد!رك :المغازى 2/488.
484-و3.سيره ابن اسحاق 3/243.
485-و3.سيره ابن اسحاق 3/243.
486-ك :وفاءالوفاء2/370.
487-يره ابن اسحاق 3/244.
488-لمغازى 2/496-440-كه باختصار در سيره ابن اسحاق 3/244-224-به ايجاز در المغازى ، ابن شهاب زهرى متوفاى 124 هجرى ،ص 83-79.
489-يره ابن اسحاق 3/245.
490-ه روايت ابن عباس .
491-حارى ، منسوب به دهكده اى در يمن .
492-لمغازى 2/531-496نقل به نص .
493-سباب النزول ، واحدى ،239-الدرالمنثور، جلال الدين سيوطى 5/198: به گفته ام سلمه كه واقعه در خانه او اتفاق افتاده است . ابن جرير طبرى ، ابن المنذر، ابن ابى حاتم ، طبرانى ، و ابن مردويه ثبت كرده اند. بجاى چادرى دستباف يمن حبرى كلمه خيبرى منسوب به خيبر آمده است كه گمان مى رود تصحيف باشد. بعضى از محدثين نامبرده از چندين طريق از قول ام سلمه نقل كرده اند. ابن مردويه و خطيب با مختصر تفاوتى از ابو سعيد خدرى روايت كرده اند. ترمذى و حاكم نيشابورى به اختصار از زبان ام سلمه روايت كرده و آن را صحيح شمرده اند. ابن جرير و ابن المنذر و ابن مردويه و بيهقى در السنن الكبرى از چندين طريق از زبان ام سلمه به شكل مختصرش ثبت كرده اند. ابن جرير طبرى و ابن ابى حاتم و طبرانى از قول ابو سعيد خدرى ثبت كرده اند كه پيامبر خدا فرمود:اين آيه درباره پنج تن نازل شده است : درباره من و على و فاطمه و حسن و حسين ، اين آيه كه انما يريد الله ليذهب عنكم الرجس اهل البيت و يطهركم تطهيرا. رك :الدرالمنثور5/199-198.
494-يات 36-34.
495-يقات ابن سعد3/40.
496-بقات 8/110.
497-بقات 8/108.
498-بقات 8/114به گفته عائشه ام المومنين .
499-سباب النزول ، واحدى ،241-طبقات ، ابن سعد8/105.
500-يات 37تانيمه 52.
501-فزوده من است . در بيشتر روايات آمده است كه مردى ... بايكى از همسران پيامبر كه دختر عموى او بودبه گفتگو مى نشيند.رك :الدرالمنثور5/214-در تفسير ابن عباس ،ص 356،صريحاآمده است كه اين آيه درباره طلحه بن عبيدالله آمده است كه خواست پس از در گذشت رسول خدا عليه الصلوه و السلام با عائشه ازدواج كند.
502-ه گفته قتاده و بطوريكه عبدالرزاق و عبد بن حميد و ابن منذر ثبت كرده اند.
503-لدرالمنثور5/214،ابن ابى حاتم از قول سدى ثبت كرده است . سيوطى روايات بسيارى بهمين مضمون ولى بدون ذكر نام طلحه بن عبيدالله و عائشه يا يكى از آن دو آورده است . واحدى نيشابورى ، متوفاى 468هجرى ، در اسباب النزول ،243 بدين عبارت آورده است :ابن عباس به روايت عطا مى گويد:مردى از بزرگان قريش گفت :اگر رسول خدا صلى الله عليه وسلم از دنيابرود با عائشه ازدواج خواهم كرد. پس اين آيت فرود آمد.
504-يره اى از بنى بكر.رك :شرح زرقانى برالمواهب الدنيه 2/173.
505-ك :وفاءالوفاء2/328.
506-لمغازى 2/534.