31- سگشان را نشايد در عبارت نمايى مس گرت نبود طهارت 32- چگونه مس كنى اسرار هستى كه از پا تا سرت آلوده هستى 33- طهارت بايدت در مس فرقان چه پندارى تواند رمس قران 34- طهارت چون كسى را گشت حاصل جواز مس فرقان است نائل 35- ولى در لفظ مس بنما تامل كه يابى فراق او را تعقل 36- چو مس آمد به معنى بسودن بسودن هست مانند نمودن 37- تعقل اينكه آن شد عين ذاتت كه افزوده است بر نور حياتت 38- براى مس معنى و عبارت طهارت بايدت اندر طهارت 39- ببايد جملگى از مغز تا پوست طهارت يابى از هر چه خبر از دوست 40- بيا برتر از اينگونه مدارج كه انسان است شخص ‍ ذوالمعارج 41- طهارت تا بدين معنى كامل نشد اندر تن و جان تو حاصل 42- مبادا نخوتى گاه تجلى بگيرد امنت را در محلى 43- خطر آرد كز آن نبود رهايى كه سر آورد از كبريايى 44- چه فرق لمه رحمان و شيطان نباشد بى طهارت كار آسان 45- مرا شد دفتر دل پاره پاره كه دردم را چه درمانست و چاره 46- همى در آتش سوزان لهفم كه كمتر از سگ اصحاب كهفم 47- نه بگرفتم پس اصحاب كهفتم كه خود را وارهم از نارلهفم 48- چه ميگويم من اين قول شطط را بخواهم عذر تمثيل غلط را 49- امامان من از امر الهى مقام هر يك است فوق تناهى 50- ببرهانست و نى از قول زهفت كه هر يك كهف صد اصحاب كهفست 51- امامى را كه من گويم چنين است امام مرسلين را جانشين است باب شانزدهم : 1- به بسم الله الرحمن الرحيم است كه در عالم امام لطف عميم است 2- امامت در جهان اصلى است قائم چو اصلش قائمش نسلى است دائم 3- امام اندر نظام عقل و ايمان يدور حيتمايد ور القرآن 4- نشايد افتراقش را ز قران بقرآن و بعرفان و ببرهان 5- كه بين خلق و خالق هست رابط فيوضات الهى است واسط 6- بود روح محمد را مظاهر در عكالم ز اول آن تا به آخر 7- امام عصر آن قطب زمانست كه با هر مظهرش اكمل از آنست 8- لذا او را رعيت هست و هفتاد ز افراد و ز ابدال و ز اوتاد 9- همه بر گرد او هستند دائر چو بر مركز مدارات و دوائر 10- مرا باشد ده و دو پيشوايى كه هر يك مى كند كار خدايى 11- يكايك ظرف قران عظيم اند دو صد اصحاب كهف اند و رقيم اند 12- امامى مذهبم از لطف سبحان بقرآن و بعرفان و ببرهان 13- من و ديندارى از تقليد هيهات برون آ ز دعابات و خيالات 14- خداوندم يكى گنجينه صدر ببخشوده است رخشنده تر از بدر 15- در اين گنجينه عرفانست و برهان در اين گنجينه اخبار است و قرآن 16- چو تقليد است يك نوع گدايى نزيبد با چنين لطف خدايى 17- چو اين گنجينه نبود سينه تو بود آن عادت ديرينه تو 18- على مار امام اولين است امام اولين و آخرين است 19- كه سر انبياء و عالمين است لسان صدق قران مبين است 20- دو فرزندش حسن هست و حسين است كه هر يك عرش حق را زنيب و زين است 21- على سجاد و زين العابدين است محمد باقر اسرار دين است 22- امام صادق آن بحر معانى امام كاظم آن سبع المثانى 23- رضا بين و مقام رهبرى را تقى و هم نقى و عسكرى را 24- امام قائم آن سر الهى پناه جمله از مه تا به ماهى 25- ولى ختم مطلق آنجناب است كه جان پاك او ام الكتاب است 26- زنسل فاطمه بنت رسول است همان ام ابيهاى بتول است 27- سمى حضرت خير الانام است قيامش در جهان حسن ختام است 28- در او جمع آمد از آيات كبرى ز موسى و ز عيسى و زيحيى 29- ز خضر و يونس و ادريس و الياست امام عصر خود رانيك بشناست 30- حسن باب است و نرجس هست نامش ميم و حا و ميم و دال است نامش 31- حسن بادا فداى خاك پايش كه باشد خاك پايش تو تيايش 32- امام عصر مير كاروان است هر آنچه خوانمش برتر از آنست 33- مرا چون نور خورشيد است روشن كه عالم از وجود اوست گلشن 34- چو اسماى الهى راست مظهر كه از ديگر مظاهر هست برتر 35- ترا باشد يكى قسطاست اقوم كه قطب عالم است و اسم اعظم 36-چگونه غايبش خوانى و دورش نبينى خويشتن را در حضورش 37- تويى غايب كه دورى در بروى نهادى نام خود را بر سر وى 38- سبل بر ديدگانت گشته چيره كه خورشيد است در چشم تو تيره 39- مه و خورشيد در اين طاق مينا چراغ روشن اند و چشم بينا 40- مثالى از نبى و از ولى اند چو مه از خور، خور از حق منجلى اند 41- نيايد بى مه و خورشيد عالم بر اين تكوين و تشريعند با هم 42- ز پيغمبر بپرسيده است سلمان ز سوره و الشمس قرآن 43- پيمبر گفت من آن شمس دهم كه نور آسمانها و زمينم 44- قمر باشد على كز شمس نورش كند كسب از اهله تا بدورش 45- بر اين معنى بيا تا حجت عصر خداوندش فزايد قدرت و نصر 46- ز سرى كان بود در ليلة القدر امام حى بود روشنتر از بدر 47- كه قرآن خود در اينمعنى است كافى چه قرآن از الف گرديد شافى 48- الف كافى و قرآنست كافى تعالى الله ازين حسن توافى 49- سر آغاز اين سخن اندر حروف است زاعداد و حروفت ار وقوف است باب هفدهم : 1- به بسم الله الرحمن الرحيم است كنوزى كان الف و لام و ميم است 2- به چندين سوره قران انور حروفى را همى بينى مصدر 3- حروفند ز آيات رموزند اشاراتى به اسرار و كنوزند 4- مكرر را چو بنمايى به يك سو على صراط حق نمكه 5- سخنها گفته شد بسيار پر مغز بحل يك بيك اين احرف نغز 6- مرا ميدان بحث اينجا وسيع است كه در اين صنعتم صنيع است 7- وليكن هر مقالى را مقامى است سخن از ليلة القدر و امامى است 8- در ابتث يا در ابجد يا در اهطم الف اول بود و الله اعلم 9- در ادوار يكايك از دواير الف در اول است و هم آخر 10- دواير را نه حد است و نه عنايت شنو از جفر جامع اين حكايت 11- كه دور ابجديش بيكرانست چو اين دور دور ديگرانست 12- به هر دورى كه ميخواهى كنى طى بر آن دورت تسلسل هست در پى 13- على اندر غزا بودى ندايش حروف منفصل اندر دعايش 14- ندا ميكرد به كهيعص به حمعسق آن قطب عباد 15- الف و لام و ميم در صدر فرقان اشارت دارد اندر جمع قرآن 16- چه قران تا شود فرقان تفضيل كه از انزالش آيد تا به تنزيل 17- بسمع صدر ختمى از ره دور حروف منفصل مى گشت منظور 18- چو عجز از حمل اين قول ثقيل است الف الله و لامش جبرئيل است 19- محمد را بود ميمش اشارت الف و لام و ميم اندر عبارت 20- مقام جبرئيل روح الامين است رسول وحى رب العالمين است 21- نزول وحى را بر قلب عالم رساند او ز آدم تا به خاتم 22- همى ترسم كه از تعبير كثرت سه واحد در عدد دانى بصورت 23- يكى اين و يكى آن و دگر آن تعالى الله از توحيد نادان 24- اگر چه بحث آن در پيش دارم ولى از فهم آن تشويش دارم 25- خزائن را كه از احصا فزون است شنيدى آنكه بين كاف و نون است 26- بود اين كاف و نون امر الهى كه اندر كن بود هر كه چه خواهى 27- ز كن بشنيده اى مشتى زخروار بيا بشنو ز كن حرفى دگر بار 28- دگر سرى كه اندر اين سخن هست حسن گويد كه بس شيرين و من هست 29- خزائن از زمان و دهر و سرمد همه جمعند در جبرئيل و احمد 30- ميان كاف و نون در دور اتبت نهفته لام و ميم مقرون و منبت 31- بدور ابجدى هم اينچنين است كه با اتبت در اين معنى قرين است 32- سفر بنمازتد و نيش به تكوين كه تكوين را بيابى اصل تدوين 33- بدانى پس خزائن لام و ميم است ز بسم الله الرحمن الرحيم است 34- كه عين كنت كنزا آنجنابست دهن بندم كه خاموشى صوابست 35- بوضع جعفر جامع گاه تكبير بيابى وصف احمد را به تكثير 36- كه امدح هست و مادح هست و حامد كه حماد است و مداح محامد 37- چو قران وفق اسم جامع آمد ترا پس عين جفر جامع آمد 38- كه جفر جامع قاموس الهى است كه قرانست و ناموس الهى است 39- مر اين قاموس ناموس الهى محمد را بود آنسان كه خواهى 40- چه ميپرسى ز وسع عالم دل چه روييده است از اين آب و از گل 41- مقام قلب عقل مستفاد است اگر چه دائما در ازدياد است 42- بلى قلب است و در تقليب بايد به هردم مظهر اسمى در ايد 43- چه پندارى ز قلبى كو فوادات كه اندر اوح عقل مستفادات 44- مقام قلب را نشناختى تو كه خود رااينچنين در باخيت تو 45- بود اورق منشور الهى بداند سبر اشيا را كماهى 46- نه تنها واقف اسرار اسماات كه هم اندر تصرف جان اشيااست 47- ز قران و ز آيتهاى قدرش ببين اين خاك زاد و شرح صدرش 48- تبارك صنع صورت آفرينى چه صورت ساخت از ماء مهينى 49- ازين حبر كه رويانيد از گل در او قران شود يكباره نازل 50- تبرك از حديث ليلة القدر بجويم تا گشايد مر ترا صدر 51- حديثى كان ترا آب حياتست برايت نقل آن نقل اينجا براتست 52- به تفسير فرات كوفى ايدوست نظر كن تا در آرى مغز از پوست 53- امام صادق آن قران ناطق يكى تفسير همچون صبح صادق 54- بفرموده است و بشنو اى دل آگاه كه ليله فاطمه است و قدر الله 55- چو عرفانش بحق كرديد حاصل به ادراك شب قدر يد نائل 56- دگر اين شهر نى ظرف زمان است كه مومن رمزى از معنى آنست 57- ملايك آن گروه مومنين اند كه اسرار الهى را امين اند 58- مر آنان را بود روح مويد كه باشد مالك علم محمد 59- مرا و روح كه روح قدسى است جناب فاطمه حوراى انسى است 60- بود آن ليلة پر ارج و پر اجر سلام هى حتى مطلع الفجر 61- بود اين مطلع الفجر محمد ظهور قائم ال محمد 62- در اين مشهد سخن بسيار دارم وليكن وحشت از گفتار دارم 63- كه حلق اكثر افراد تنگ است نه ما را با چنين افراد جنگ است 64- بجنگم با خودم از مرد جنگم كه از نفس پليدم گيج و منگم 65- چرا با ديگرى باشد حرابم كه من از دست خود اندر عذابم 66- چه در من آتشى در اشتعال است كه دوزخ را ز رويش انفعال است 67- مرا عقل و مرا نفس بد ايين گهى آن ميكشد گاهى برد اين 68- بسى از خويشتن تشويش دارم همه از نفلس كافر كيش ‍ دارم 69- اگر جنگيد مى با نفس كافر كجا اين وحشتم بودى بخاطر 70- چنان در حسرتم كز اخگر دل همى ترسم كه سوزد دفتر دل 71- رسيده كشتى عمرم بساحل نميدانم از اين عمرم چه حاصل 72 مرا پنجاه و پنج است عمر بيگنج تو گيرش پنجهزار و پانصد و پنج 73- كه كركس سال عمرش ار هزار است وليكن عاقبت مردار خوار است 74- چه انسان خواهد از طول زمانى گرش بى بهره باشد زندگانى 75- چو غافل بگذراند روزگارش چه يكسال و چه صد سال و هزارش 76- و گر آنى ز خود گرديد فانى به كف آورده عمر جاودانى 77- وليكن باز با رمز و اشارت بيارم اندكى را در عبارت 78- نزول يازده قران ناطق در ان يك ليلة القدر است صادق 79- وجود اندر نزول و در صعودش بترتيب است در غيب و شهودش 80- در اين معنى چه جاى قيل و قال است كه طفره مطلقا امر محال است 81- توانى نيز از مكان اشرف نمايى سير از اقوى به اضعف 82- به امكان اخس بر عكس بالا نمايى سير از اضعف به اقوى 83- لذا آنرا كه بينى در رقيقت بيابى كاملش را در حقيقت 84- نظر كن نشات اينجا چگونه از آن نشات همى باشد نمونه 85- شنو در واقعه از حق تعالى لقد علمتم النشاة الاولى 86- اگر عارف بود مرد تمامى تواند خود به هر حد و مقامى 87- بباطن بنگرد از صقع ظاهر ز اول پى برد تا عمق آخر 88- محاكاتى كه اندر اصل و فرع است بسان زارع و مزروع و زرع است 89- بيا بر خوان تو نحن الزارعون را بيابى زارع بى چند و چون را 90- كه بر شاكلت خود هست عامل چه كل يعمل را اوست قائل 91- نزول اندر قيود است و حدود است صعود اندر ظهور است و شهود است 92- خروج صاعد از ظلمت بنور است كه يوم است و هميشه در ظهور است 93- چو صاعد دمبدم اندر خروج است پس او ايام در حال عروج است 94- چو عكس صاعد آمد سير نازل ليالى خوانيش اندر منازل 95- نگر اندر كتاب آسمانى به حم سجده تا سرش بدانى 96- عروج امر با يوم است و آن يوم بود الف سنه مقدارش اى قوم 97- ز الف هم مى باش عارج به خمسين الف كه سنه معارج 98- ولى اين روزه خود روز خدايى است نه هر روزى بدين حد نهايى است 99- نه هر يومى ز ايام الهى است چه آن پيدايى اشيا ماهى است 100- شب اينجا نمودى از حدود است بسى شبها كه در طول وجود است 101- ليالى اندر اينجا همچو اشباح ليالى اندر آنجا همچو ارواح 102- بدان بر اين نمط ايام و اشهر كه ميايد پديد از ماه و از خور 103- چنانكه روز مزى از ظهور است ظهور است هر كجا مصباح نور است 104- شب قدر اندر اين نشاه نمودى بود از ليلة القدر صعودى 105- چو ظلى روز اينجا روزها را است كه يوم الله يوم القدر اينجا است 106- مر انسانى كه باشد كون جامع شب قدر است و يوم الله واقع 107- شدى آگه ز جامع اندرين فصل تو فرعى و بود جامع ترا اصل 108- تويى همواره در مرئى و منظر بنزد جامعت اى نيك محضر 109- تو مشهودى و جامع هست شاهد تو يكجائى و جامع در مشاهد 110- بديدارش شب و روزت بسر كن و گرنه خاك عالم را به سر كن 111- بوصلش عاشقى ميباش صادق منافق را جدا كن از موافق 112- ز عكاشق آه و سوز و ناله آيد كه عشق و مشك را پنهان نشايد 113- ترا از عاشقى باشد چه آيت برو در راه درمان و دوايت 114- كه با نامحرمانش آشنايى كه در بيم و اميدت مبتلايى باب هيجدهم : 1- به بسم الله الرحمن الرحيم است كه عارف فارغ از اميد و بيم است 2- بيا زا بيم و از اميد بگذر بيا از هر چه خبر توحيد بگذر 3- بيا در بندگى آزاده ميباش بيا حسن حسن زاده ميباش 4- بيا يك عاشق فرزانه ميباش بيا جز از خدا بيگانه ميباش 5- عبادت در اميد حور و غلمان كشيدى بر سر او خط بطلان 6- عبادت ار ز بيم نار باشد براى عاشق حق عار باشد 7- بلى احرار چون عبد شكورند بصرف بندگى اندر سرورند 8- بيا زا صحبت اغيار بگذر بيا از هر چه خبر از يار بگذر 9- كه اغيارند با كارت مغاير چه خواهى مسلمش خوانى چه كافر 10- سخن بينوش و ميكن حلقه گوش مكن اين نكته را از من فراموش 11- حذر بى دغدغه از صحبت غير چه در مسجد بود غير و چه در دير 12-كه اغيارند نامحرم سراسر چه از مرد و چه از زن ايبرادر 13- دل بى بهره از نور ولايت بود نامحرم از روى درايت 14- ز نامحرم روانت تيره گردد قاسوت بر دل تو چيره گردد 15- چه آن نامحرمى بيگانه باشد و يا از خنويش و از همخانه باشد 16- ترا محرومى از نامحرمان است كه نامحرم بلاى جسم و جانت 17- مرا چون ديده بر نامحرم افتد ز اوج انجلابش در دم افتد 18- بروز روشن است اندر شب تار بنزد يار خود دور است از يار 19- همين نامحرم است آن ناست نسناست كه استيناست با او آرد افلاست 20- بيا يكباره ترك ما سوا كن خودت را فارغ از چون و چرا كن 21- به اين معنى كه نبود ما سوايى خدا هست و كند كار خدايى 22- به اين معنى كه او فرديست بى زوج به اين معنى كه او جمعيت بى فوج 23- به اين معنى كه وحدت هست فاهر نباشد كثرتى غير مظاهر 24- به اين معنى كه كثرت عين ربط است چه جاى نقش و رقش و ثبت و ضبط است 25- زصينق لفظ گفتم عين ربط است كه وهم ربط هم از روى خبط است 26- مثال موج و دريا سخت سست است مثال بيم و نم هم نادرست 27- ولى چون نيست ما را راه چاره تمسك جوييم از آنها دوباره 28- بلى اندرمقام فرق مطلق همه بى شبهه خلق اند و بلا حق 29- ولى اندر مقام جمع مطلق نباشد خلق و بى شبهه بود حق 30- ترا كامل چنين فرموده تنبيه كه بايد جمع در تنزيه و تشبيه 31- حكيم فلسفى چون هست معلول همى گويد كه علت هست و معلول 32- ندانم كيست علت كيست معلول كه در وحدت دويى چونست معقول 33- بلى علت بيك معنى صوابست كه اهل كثرت از آن در حجابست 34- يكى پرسيده از بيچاره مجنون كه اى از عشق ليلى گشته دل خون 35- بشب ميلت فزونتر هست يا روز بگفتا گر چه روز است عالم افروز 36- وليكن با شبم ميل است خيلى كه ليل است و بود همنام ليلى 37- همه عالم حسن را همچو ليلى است كه ليلى آفرينش در تجلى است 38- همه رسم نگار نازنينش همه همنام ليلى آفرينش 39- همه سر تا بپا غنج و دلالند همه در دلبرى حد كمالند 40- همه آيينه ايزد نمايند همه افرشته حسن و بهايند 41- همه احوال او اندر تعد و ولكن عين او اندر توحد 42- چه نبود اين دو را از هم جدايى خدا هست و كند كار خدايى 43- چه اندر كعبه باشى و چه در دير ترا قبله است وجه الله و لاغير 44- نگارستان عالم با جلالش حكايت مى نمايد از جمالش 45- چو حسن ذات خود حسن آفرين است جميل است و جمال او چنين است 46- شئون ذات حق معلول او نيست عجب از آنكه اين معقول او نيست 47- لذا او را نه حدى و نه ضديست نه جنسى و نه فصلى و ند مديست 48- جز اين يك حد كه او حدى ندارد قلم اندر نگارش ‍ مى نگارد 49- بگويم حرف حق بى هيچ خوفى صمد هست و صمد ار نيست جوفى 50- نباشد صرف هستى غير مصمود و گرنه عين محدود است و معدود 51- ندارد حق مطلق هيچ نامى كه مطلق از اسامى هست سامى 52- منزه باشد از هر رسم و اسمى چو نايد نسبت با روح و جسمى 53- تو از عكس خود از سايه خود بيابى نامهاى بى عدو حد 54- گهى بينى صغيرى و كبيرى گهى بينى طويلى و قصيرى 55- به حق مطلق از احوال عالم اسامى ميشود اطلاق فافهم 56- گهى گويى كه رافع هست و خافض گهى گويى كه باسط هست و قايض 57- معاذ الله ز پندار فضولى بخوانى اهل وحدت را حلولى 58- چه يك ذاتست و در حد كمال است مرا و را قد و خد و خط و خال است 59- كه يارد وصف قد دلربايش نظر بگشا به حد جانفرايش 60- مپرس از من حديث خط و خالش نميدانى ز دل چونست حالش 61- كه اينك همچو مرغ نيم بسمل همى در اضطر است و در افكل 62- در آتش همچو اسفنجى ز خالش چه پندارى زخط بى مثالش 63- اگر حرفى ز خط او بخوانى اگر يك نقطه از خالش بدانى 64- شود آن حرف و آن نقطه دليلت فروبندى دهن از قال و قيلت 65- شود خال و خطش ورد زبانت نخايى ژاژ و بر بندى دهانت 66- مجره بين و بيضا كز برايت ز خط و خال او دارد حكايت 67- بيا با ياد او مى باش دمساز بيا خود را براى او بپرداز 68- بيا در بندگى ميباش صادق كه ما خلقيم و او ما را است خالق 69- همى اندر اطاعت باش كوشا كه ما عبديم و او مارا است مولى 70- زمين و آسمان و ماه و خورشيد همه تسبيح او گويند و توحيد 71- سخن از عارفى آزاده دارم كه هر چه دارم از سجاده دارم 72- چرا در بندگى دارى تو رفتى نيابى مثل خود خلق شگفتى 73- چگونه قطره ماء مهينى بيابد صورتى را اينچنينى 74- بخلوت ساعتى را در تفكر بسر آور برون از خواب و از خور 75- كه تا از حرفهاى دفتر دل مراد تو شود يكباره حاصل 76- اگر آرى بر اى من بهانه سخن بسيار آيد در ميانه 77- اگر خواهى كه يابى بى پايه دل بكار بندگى ميباش كامل 78- اگر خواهى كه يابى قرب درگاه حضورى مى طلب درگاه و بيگاه