17- زدهرى بگذر از حب بقاگو بعشق و عاشقى با خدا گو 18- زذره گير تا شمش و مجره بعشق و عاشقى باشند درده 19- برو بر خوان اتينا طانعين را جواب اسمانها و زمين را 20- كه تا حب بقا را نيك دانى كه سارى هست در عالمى و دانى 21- سخن نبويش و ميكن حلقه گوش مبادا آنكه بنمايى فراموش 22- دهان مغتندى باب بقاء است بقاى مغتندى اندر غذا است 23- غذا مراسم باقى راست ضامن كه حب او بود در جمله كامن 24- غذا كوضامن باقى است ايدوست چه نيكو خود سادان اوست 25- زسجاد است اين تحفه مخلوق همه از سفره حق اند مرزوق 26- ببين از عقل اول تا هيولى چه باشد رزقشان از حق تعالى 27- بود بر سفره اش از مغز تا پوست يكايك مغنتدى از سفره اوست 28- چو يك نور است در عالمى و دانى غذاى جمله را از اين نور دانى 29- چو رزق هر يكى نور وجود است به شكر رازقش اندر سجود است 30- بر اين خوان كرم از دشمن و دوست همه مرزوق رزق رحمت اوست 31- ازين سفره چه شيطان و چه آدم باذن حق غذا گيرند با هم 32- كه باشد رحمت رحمانى عام بيا اندر رحيمى اى نكو فام 33- كه اين خوان خوانين الهى است چه آنانرا دل پر سوز و آهى است 34- بلى اين سفره خاص است نى عام غذايش را ببايد پخته نى خام 35- بر ين خوان آنكسى بنشتسه باشد كه مى بايد دلش بشكسته باشد 36- ترا حب مقام و جاه دنيا فرو آورده از اعلى به ادنى 37- قساوت بر دل تو چيره گشته دو ديده تيره و سر خير گشته 38- ترا با حكم حق دائم جدال است شب و روزت بصرف قيل و قال است 39- به مشتى اعتبارات مجازى كنى شعبده و شب خيمه بازى 40- مثله كمثل الحمار است كجايش بر سر اين سفره بار است 41- غذاى عام خام است و بود پوست غذاى خاص مغز است و چه نيكوست 42- دراين معنى نكرد در كاه و گندم چه مى باشند غذاى گاو و مردم 43- غذا در مغتذى يابد تخلل بدقت اندر آن بنما تعقل 44- غذا در مغتذيش مختفى هست و يانى اختفايش متنفى هست 45- غذاى مغتذى او را قوام است و يا شرط ظهورش بالتمام است 46- غرض از اختفاد انتفا چيست در اطلاق غذا هم مد عاچيست 47- تخلل راز خلقت اشتقاق است جليل و با خليلش را وفاق است 48- بود اين نكته ها بسيار باريك كه بى اندازه روشن هست و تاريك 49- سخن دارم ولى اى مرد عاقل غذا را مى نهند از بهر آكل 50- برايت سفره اى گسترده باشد طعام آن حيات مكرده باشد 51- طعامى خور كه جانت زنده گردد چو خورشيد فلك تابنده گردد 52- اگر از ملت پاك خليلى چرا در وجود حق دارى بخيلى 53- تو از چشم دل باريك و تاريك نمى بيند مگر تاريك و باريك 54- ترا از رفتى و بخلى چه خواهش كه خواهى رحمة الله را بكامش 55- بكار حق اصيلى ياد خيلى چرا بر سفره اش دارى بخيلى 56- و آخرون مرجون نخواندى كه اندر نكبت بخلت بماندى 57- استوسع رحمة الله الواسعة فلا تقبلك منه الفاجعه 58- حديثى خوش بخاطرر اوفتاده است پيمبر در نمازش ايستاده است 59- كه اعرابى بگفتى در نمازش بحق سبحانه گاه نيازش 60- الهى مر مرا او را با پيمبر ترحم كن مكن بر شخص ديگر 61- رسول الله پس از تسليم وى را بفرمود از سر تعليم وى را 62- كلامى را كه حيف است گفت چون در كه واسع راهمى كردى تحجر 63- چو اعرابى مقدسهاى خشك اند كه يكسر پشك و جز آنها كه مشك اند 64- گرفتى دفتر دل را به بازى بيا بگذرز اطوا مجازى 65- دلت از فيض حق فضفاض گروه چو ابر رحمتش فياض ‍ گردد 66- صفا يابى زالفاظ كتابى كه گرديند بر جانت حجابى 67- كه العلم حجاب الله الاكبر بود اين اصطلاحاتت سراسر 68- زتبن نقش اوراق و دفاتر چنان اكنده اى انبار خاطر 69- كه جاى نور علم يقذف الله نيابى اندرين انبار پركاه 70- نه ان پيغمبر ختمى مابست كه جان پاك او ام الكتاب است 71- نه حرفى خواند و نى خطى نوشته است وليكن ما سوى دردى سرشته است 72- چو جان انبيابى نقش و ساده است خدا در وى حقايق را نهاده است 73- بسى از اوليا بى رنج تعليم كه شد مالك قاب هشت اقليم 74- ببايد بود دانم در حضورش كه تابينى تجليهاى نورش 75- بيك معنى ترا فكر حضورى نيارد قرب باشد عين دورى 76- مقام تو فراتر از حضور است اگر چه محضر الله نور است 77- حضورى تا طلب دارى زدوريست حضورى را كجا حرف حضوريست 78- حضورى محو در غرجلال است حضورى مات در حسن جمال است 79- حضورى را فواد مستهام است حضورى را مقام لا مقام است 80- هر آنكو ملت پاك خليل است مر او را خلت رب جليل است 81- خليل آسا بگو و جهت وجهى كه تا از كثرت پندار بجهى 82- مفاد لا احب الا فلين است كه باقى وجه رب العالمين است 83- سخن بينوش و بسپارش خاطر كه فرق منفطر چسبود زفاطر 84- عرب گويد انفطرت الانوار من اعضان الشجر اى مرد بيدار 85- نه اغصان از شجر يابد رهايى نه انوار است و اغصان را جدايى 86- اگر انوار و اغصان جز شجر نيست خدا هست و دگر حرف دگر نيست 87- زمين انوار و اغصانش سماوات شجر هم فاطر واجب بالذات 88- چو هر فرعى باصلش عين وصل است غذاى فرع هم از عين اصل است 89- ترا فرع شجر از وى نمونه است غذاى ممكن از واجب چگونه است 90- چو ابراهيم و يوسف باش ذاكر جناب حق تعالى را به فاطر 91- كه بى دور و تسلسلهاى فكرى بيابى دولت توحيد فطرى 92- ترا صد شبهه ابن كمو نه نماند خر دلى بهر نمونه 93- ببينى بى زهر چون و چرائى خدا هست و كند كار خدائى 94- درين مشهد رسيدى بى كم و كاست به برهانى كه صديقان حق راست 95- اشارات ار چه در خسن صناعت مرا و رابيگمان باشد براعت 96- وليكن از ره مفهوم موجود به زعمش راه صديقانه پيمود 97- كجا برهان صديقين و مفهوم حديث ظل و ذى ظل است معلوم 98- چو انسان است پيدا و نهائى براى هر يكى دارد دهانى 99- گر اين پنهان و پيدا را يك اسم است طلسمى هست كوراجان و جسم است 100- طلسمى باشد از سر الهى كه مثل او نيابى كارگاهى 101- بلى اين اسم را جسمى و جانى است كه هر يك را غذايى و دهانى است 102- دهان و گوش ما هر يك دهان است كه آن بهترين و اين بهر جانست 103- بداند انكه در علم است راسخ غذا با مغتندى باشد مسانخ ‌ 104- تبارك حسن تدبير الهى تعالى لطف تقدير الهى 105- همه لذات حيوانى زمانى است به همراه زمان آنى و فانى است 106- ولى از بهر عقلانى بكارند ترا لذات عقلى پايدارند 107- زمان از رحمت پروردگار است زمانى بهر كسب پايدار است 108- نباشد ارزمان و ارزمانى چگونه نقش بند و زندگانى 109- زمان اندر نظام آفرينش وجودى واجب است درگاه بينش 110- چو عقل اول است در صنع هستى چو آيى از بلندى سوى پستى 111- اگر غفلت نباشد در ميانه بهشت است اين زمانى و زمانه 112- تعالو را شنو از حق تعالى ترا دعوت نمايد سوى بالا 113- بيا بالا بسوى سفره خاص بيابى لذت و فاتحه تا آخر ناست 114- بود اين سفره اش بى هيچ وسواست زبد و فاتحه تا آخر ناست 115- قلم را اهتزازى در مريد است كه اندر وصف قران مجيد است باب پنجم : 1- به بسم الله الرحمن الرحيم است سراسر انچه قران كريم است 2 -بحق ميگويمت اى يار مقبل كه قران است تنها دفتر دل 3 -زما صدها هزاران دفتر دل بيك حرفش نمى باشد معادل 4 -بود هر دفتر دل در حد دل ازين دل تا دل انسان كامل 5 -در آحاد رعيت شخص و اررث كه ملك آخرت را هست حارث 6 -همه آثار علميش به هر حد بود رشحى زقران محمد ص 7 -ندارد فاتحه حد و نهايت چه قران اندر و باشد بغايت 8 -بود بسم الله اين سوره برتر زبسم الله سورتهاى ديگر 9 -مر اين ام الكتاب آسمانى بود سپر لوحه سبع المثانى 10- چه قرانرا مراقب هست محفوظ زكتبى گير تا در لوح محفوظ 11- لذا در هر يكى از اين مراتب بود بسم اللهش با او مناسب 12-بود فاتحه در بسم الله خويش كه از بسم الله ديگر بود بيش 13- بود خود بسمله در نقطه با كه نقطه هست اصل كل اشياء 14- ولى اين نقطه كتبى نمود است از آن نقطه كه خود عين وجود است 15- چو نطقه آم د اندر سير حبى پديد آمد از و هر قشر و لبى 16- بود قران كتبى آيت عين بود هر يات او رايت عين 17- الف در عالم عينى الوف است بمانند الف ديگر حروف است 18- حروف كتبيش باشد سياهى حروف عينيش نور الهى 19- حروف عينيش را اتصال است حروف كتبيش را انفصال است 20- كه اينجا بوم فصل است جدايى است و آنجا يوم جمع است و خدايى است 21- تو را خود سر سر تو است قاضى ندارد حال و استقبال و ماضى 22- كه آن خود مظهرى از يوم جمع است ولو آن همچو شمس و اين چو شمع است 23- چه يوم جمع يوم الله واصل است فروع يوم جمع ايام فصل است 24- قضا جمع و قدر تفضيل آنست خزائن جمع و اين تنزيل آنست 25- قضا علم الهى هست و حشراست قدر فعل الهى هست و نشراست 26-وليكن علم و فعلى گاه بينش چو ذات او بود در آفرينش 27- قضا روح و قدر باشد تن او گل و گلبن او گلشن او 28- ابد در پيش دارى اى برادر ادب را كن شعارسول اكرم خود سراسر 29- در اول اردحدوث ما زمانى است دگر ما را بقاى جاودانى است 30- گرت حفظ ادب باشد مع الله شوى از سرسر خويش آگاه 31- بر آن مى باش تا با او زنى دم چه ميگويى سخن از بيش و از كم 32- چنانكه هيچ امرى بى سبب نيست حصول قرب را غير ادب نيست 33- ادب آموز نبود غير قران كه قران مادبه است از لطف رحمان 34- بيازين مادبه بر گير لقمه نيابى خوشتر از اين طعمه طعمه 35- طعام روح انسان است قران طعام تن بود از آب و از نان 36- نگر در سوره رحمن كه انسان بود در بين دو تعليم رحمان 37- گر انسانى بقرانى معلم بيان تست رحمانى مسلم 38- لبانت را گشا تنها بيادش هر آنچه جز بيادش ده ببادش 39- چو مردان حقيقت باش يك رو خدا گو و خدا جو و خدا جو 40- سقط گفتن چو بر تو چيره گردد تر آئينه دل تيره گردد 41- چو دل شد تيره آثار تو تيره است چو سر باب و فرزند و بنيره است 42- اگر اندر دلت ريب و شكى نيست صراط مستقيم بيش از يكى نيست 43- ترا قران بدين آيين اقوم هدايت مى كند و الله اعلم باب ششم : 1- به بسم الله الرحمن الرحيم كه عقل اندر صراط مستقيم است 2- نزاعى در ميان نفس و عقلست جهنم هست و در هل من مزيد است 3- ترا اعدى عدو نفس پليد است جهنم هست و در هل من مزيد است 4- صراط عقل بسم الله باشد كه انسان را همين يك راه باشد 5- دگر راهى كه پيش آيد بناگاه نباشد غير راه نفس گمراه 6- نمى بينى كه لفظ نور مفرد بقران آمده است اى مرد بخرد 7- وليكن لفظ ظلمت هر كجاهست بجمع آمد كه كثرت را روا هست 8- كه تا دانى ره حق جز بيكى نيست همان نور است و اندر آن شكى نيست 9- بلى اين حكم چون آب زلال است كه بعد از حق قط راه ضلال است 10- صراط الله تويى ميباش بيدار خودت ابر صراط حق نگهدار 11- خدا هم بر صراط مستقيم است صراط رب در او سرى عظيم است 12- چه حق سبحانه عين صراط است كلامى نه خلاط و نه وراط است 13- من و توجدول بحر وجوديم من و تو دفتر غيب و شهوديم 14- ازين جدول بيابى هر چه يابى چو اين دفتر نمى يابى كتابى 15- يكايك ما سوى از عقل اول گرفته تا به آخر هست جدول 16- بلى يك جدول او جبرئيل است ولى كامل بسان رود نيل است 17- گر از قيد خودى وارسته باشى ازين جدول بحق وابسته باشى 18- چنانكه عقل را باشد محقق نشايد طالب مجهول مطلق 19- همين حكم محقق در خطابست كه با مجهول مطلق نا صوابست 20- خطاب ما بود با حق تعالى ازين جدول كه بخشيده است ما را 21- از ينجا فهم كن معنى مشتق كه مستقيم ما از حق مطلق 22- حديث اشتياق اى يار اگاه در اين معنى بود نور فرار راه 23- بيانش را نمودم در رسائل بجوار نهج و از انسان كامل 24- از اينجا فهم كن اسم و مسمى كه ره يابى به حل اين معمى 25- كه اسم عين مسمى هست ولاغير و هم غير مسمى هست و لا ضير 26-ازينجا فرق خالق بين مخلوق كه خالق رازق است و خلق مرزوق 27-رواياتى كه در اسم و مسمى است لسان صدق حل اين معمى است 28-نهفته گر چه ميبايد بود راز سخن از اسم اعظم گشت آغاز 29- ترا اين جدول آمد اسم اعظم كه هر موجود هم داراست فافهم 30- تو از اين حصر سر وجودى همى يابى مقامات شهودى 31- امام صادق از اين اسم اعظم عجب نقشى زده بر آب و آدم 32- يكى پرسيده از آن قطب عالم كدامين اسم باشد اسم اعظم 33- جواب فعلى از قولى به تاثير بسان لفظ اكسير است و اكسير 34- مثالش داد نزد جمع اصحاب كه مى رواند رين حوض پر از آب 35- هم آنانرا به منع از نجاتش كه تا مايوس گرديد از حياتش 36-زسر سر او توحيد فطرى مبرى از ترويهاى فكرى 37- طلوع كرده است چون خورشيد خاور كه حكم حق بر او گرديد دارو 38- به يا الله اغثنى ندا كرد جوابش را امام آندم عطا كرد 39- بدو فرمود اين است اسم اعظم كه يعنى خود تويى اى ابن آدم 40- چو از هر در در ايد نا اميدى به اسم اعظمت آنكه رسيدى 41- چو از هر جا اميدت قطع گرديد بيابى دولت سلطان توحيد 42- چو دارى اسم اعظم اى برادر چرا سر گشته اى زين در به آن در 43- بيا و گوش دل را مى نما باز سخن از اسم اعظم گويمت باز 44- نباشد هيچ اسمى اسم اصغر كه اكبر بايد از الله اكبر 45- در اين معنى حديثى از پيمبر معطر سازدت چون مشك اوفر 46- سوالش كرده اند از اسم اعظم بپاسخ اينچنين فرموده خاتم 47- كه هر اسم خداوند است اعظم چه او واحد قهار است فافهم 48- خدا را نيست اسمى دون اسمى كه قسمى است و دون قسمتى 49- چو قلبت را كنى تفريغ از غير بهرامش بخوانى باشدت حيز 50- زاسم اعظمت بشنود گر بار كه تا گردد روان تو گهر بار 51- هر آن اسمى كه در تعريف سبحان به از اسم دگر بينى همى دان 52- كه آن نسبت به اين اسم است اعظم زعينى و جزا و والله اعلم 53- بترتيب است چون تعريف دانى تو وجه جمع اخبارى كه خوانى 54- اثر از لفظى و كتبى است حاصل ولى عنى است ذى ظل و جز او ظل 55- بود پس كون جامع اسم اعظم چنو اعظم نيابى درد و عالم 56- بيك معنى ديگر اسم اعظم بنزد اهل حق آمد مسلم 57- هر آن اسمى كه وى از امهاتست چه ام فعل و چه وصف و چه دانست 58- بود آن اعظم از اسماى ديگر كه آنها سادان اويند يكسر 59- مثالش را بگويم باتو فى الحال قدير و با همه اسماى افعال 60- عليم و ديگر اسماى صفاتست چو حى از امهات اسم داتست 61- همه اسماى افعال و صفاتست كه شرط يك يك آنها حياتست 62- پس اعظم از همه حى است و خود دل از آنكه حى بود دراك فعال 63- چو ذات واجبى حى است و قيوم ترا پس اسم اعظم گشت معلوم 64- زاسم اعظمت اسم يقين است ولى مشروط بر شرط يقين است 65- چه اسم اعظم است از بهر سالك يقين حادثه فرزند مالك 66- بهراسمى كه سرت هست ذاكر ترا سلطان آن اسم است حاضر 67- بهراسمى تو را نور الهى بود آب حيات آب و ماهى 68- در اوفاق و حروفت اروفوقست حروف اجهزط از آن حروفست 69- كه اسم اعظمش اوتاد گفته است چو بدو حش بسى سپر نهفته است 70- به تحقيق دگر ادذر زولاهم يكايك را بدان از اسم اعظم 71- نكات ديگرم اندر نكات است كه روزى تو در انجا برات است 72- سخن از اسم اعظم هست بسيار ولى از آن خود را و نگهدار 73- گذشتيم و سخن سر بسته گفتيم بسى در سره يكسره سفتيم 74- ازين سر مقنع از برايت عجب كشف غطايى شد عطايت 75- توتا اندر صراط مستقيمى روح و ريحان و جناب نعيمى 76- چو اين جدول نمايى لاى روبى ترا باشد عطاياى ربوبى 77- قلم آمد بفرياد و به دلدل كه تا حرف آورم از دفتر دل باب هفتم : 1- به بسم الله الرحمن الرحيم است ولى كه اعظم از عرش عظيم است 2- بيا بشنو حديث عالم دل زصاحبدل كه دل حق است منزل 3- امام صادق آن بحر حقايق چنين در وصف بوده است ناطق 4- كه دل يكتا حرم باشد خدا را پس اندر وى مده جا ما سوى را 5- بود اين نكته تخم رستگارى كه بايد در زمين دل بكارى 6- پس اندر حفظ و كن ديده بانى كه تا گردد زمينت آسمانى 7- حقايق را بجود از دفتر دل كه اين دفتر حقايق است شامل 8- نباشد نقطه اى در ملك تكوين مگر در دفتر دل گشت تدوين 9- ز تكوين هم بر تبت اكبر آمد كه حق را مظهر كامل تر آمد 10- مقام شامخ انسان كامل به ما فوق خلافت است شامل 11- خوش آنگاهى دل از روى تولى شرف يابد زانوار تجلى 12- گرت تا آه و سوز دل نباشد پشيزى مر ترا حاصل نباشد 13- و يا باشد دلم را اين حواله كه بى ناله نگردد باغ لاله 14- ترا در كوره محنت گدازد كه تا بر سفره محنت نوازد 15- چه قلب محنت آمد محنت ايدوست عسل مقلوب لسع است و چه نيكوست 16- وزان محنت و محنت به معنى چو وضعشان بود در نزد دانا 17- عذابش عذب و سخط او رضاهست بلا آلا و درد او دوا هست 18- بلى يا بى دلى را كاندر آغاز خداوندش نموده دفتر راز 19- بسى افرا دامى بى تعليم گذشته از سر اقليم هشتم 20- به چندى پيش ازين با دل به نجوى چنين گفت و شنودى بود ما را 21- دلا يك ره بيا ساز سفر كن زهر چه پيشت آيد زان حذر كن 22- كه شايد سوى يارت باريابى دمادم جلوه هاى يار يابى 23- دلا بازيچه نبود دار هستى كه جز حق نيست در بازار هستى 24- بود آن بنده فيروز و موفق نجويد اندرين بازار جزيق 25- دلا از دام و بنده خود پرستى نرستى همچو مرغ بى پرستى 26- چرا خو كرده اى در لاى و در گل ازين لاى و گلت بر گو چه حاصل 27- دلا عالم همه الله نور است بيابد آنكه دائم در حضور است 28- ترا تا آينه زنگار باشد حجاب ديدن دلدار باشد 29- دلا تو مرغ باغ كبريايى يگانه محرم سر خدايى 30- بنه سپر را بخاك آستانش كه سپر بر آورى از آسمانش 31- دلا مردان ره بودند آگاه زبان هر يكى انى مع الله 32- شب ايشان به از صد روز روشن دل ايشان به از صد باغ گلشن 33-دلا شب را مده بيهوده از دست كه درد يجور شب اب حياتست 34- چه قران آمده در ليلة القدر زقدرش ميگشايد مر ترا صدر 35- بود آن ليله پر قدر و پر اجر سلام هى حتى مطلع الفجر 36- دلا شب كاروان عشق با يار به خلوت رازها دارند بسيار 37-عروج اندر شب است و گوش دل ده به سبحان الذى اسرى بعبده 38- دلا شب بود كز ختم رسولان محمد صاحب قران فرقان 39- خبر آوردت آن استاد عارف كه علم الحكمة متن المعارف 40- دلا شب بود كان پير يگانه به اسهامى ربودت جاودانه 41- در آن روياى شيرين سحر گاه كه التوحيد ان تنسى سوى الله 42- دلا اندر شبست آن لوح زرين عطا گرديده از آن دست سيمين 43- بر آن لوح زرين بنوشته از رز خطابى چون به يحياى پيمبر 44-يا حسن خذالكتاب بقوة بدى اواه و آن پاداش اوه 45- دلا از ذره تا شمس و مجره به استكمال خود باشند در ره 46- همه اندر صراط مستقيم اند به فرمان خداوند عليم اند