نام كتاب : مرواريدهاى درخشان
تاليف : حاج شيخ عباس قمى (ره )
مقدمه
پروردگارا!
تو را سپاس بى حد مى كنيم كه باب دعا و نيايش را به سوى بندگان ، گشودى و به آنـان درس دعـا و ارتـباط با خود را آموختى ، آنجا كه در قرآن كريم ، فرمودى : (ادعونى اسـتـجـب لكـم ): (مـرا بـخـوانـيد تا شما را اجابت كنم و همچنين تو را سپاس فراوان مى گـوئيـم كـه پـيـامـبـر نـور و رحـمـت را - كـه درود و سـلام فـراوان بـر او و اهـل بـيت طاهرينش باد - براى عالميان فرستادى و خطاب به او فرمودى : ( هنگامى كه بـنـدگـان مـن از تـو دربـاره مـن بـپـرسـند، بگو من نزديكم و دعاى دعا كنندگانى كه مرا بـخـوانـنـد، اجابت مى كنم پس به من روى آورده و به من اعتماد نمايند.) (سوره بقره ، آيه 186).

من بى تو دمى قرار نتوانم كرد
	احسان تو را شمار نتوانم كرد
گر بر تن من زبان شود هر موئى
	يك شكر تو از هزار نتوانم كرد

معبودا!
چـه گـوهـر گـران بـهـايـى را بـراى بـشـر بـه ارمـغـان آوردى و راه ارتـبـاط را مـوكـول به زمانى خاص ننمودى بلكه در آيات متعدد خواهان دعا از طرف بندگان شدى و فرمودى : (بگو اگر دعاى شما نباشد پروردگارم به شما اعتنايى ندارد) (سوره فـرقـان ، آيـه 75) و نـيـز رسـول گراميت فرمود: (جز دعا هيچ چيزى قضا و حكم حتمى الهى را تغيير نمى دهد.)
دعا كليد ارتباط با خداوند است . دعا راه ورود به جهانى مافوق جهان مادى و پله اى براى گـام نـهادن ، به حريم كبريائى خداوند و ورود به عالم غيب است دعا رابطه قلبى بنده با معبود و اتصال به ملكوت اعلى است . دعا اميدوارى است به قدرتى برتر و والاتر از هر نيرويى كه تصور شود. دعا ستايش و يا در خواستى است همراه با خضوع و فروتنى كه مى توان آن را در آشكار و يا پنهان و با كلام و يا به صورت خاموش انجام داد.
# # #
دو كـتـاب حاضر از آثار و تاءليفات عالم جليل و محدث خيير و گرانقدر مرحوم حاج شيخ عـبـاس قـمـى رضـوان الله تـعـالى عـليـه مـى بـاشـد كـه كـتـاب اول (دستور العمل ) پيرامون اعمال روزهاى سال و ادعيه مناسب با آن و همچنين تاريخ ولايت و وفـات ائمـه اطـهار عليه السلام نگاشته شده است و كتاب دوم اللئالى المنثوره فى العـوذات و الاذكـار المـاءثـوره در مـوضـوع ادعـيه و اذكار و احراز و تعويذها و برخى اعـمـال و پـيـرامون موضوعاتى ، چون آداب قرائت قرآن ، آداب و سنن مربوط به ازدواج ، خوردن و آشاميدن ، موجبات رزق و فقر، پندهاى اخلاقى و... نگارش يافته است .
زندگى نامه مؤ لف رحمة الله عليه
حـاج شـيـخ عـبـاس قمى ، (عباس بن محمد رضا بن ابى القاسم ، 1294 - 1359 قمرى ) محدث ، رجالى ، سيره نويس ، دعا شناس و قرآن پژوه بزرگ معاصر است .
ايـشـان در سـال 1294 قمرى در شهر مقدس قم به دنيا آمد مقدمات علوم اسلامى را در همان شـهـر فـرا گـرفت در سال 1316 به نجف اشرف كوچ كرد و در عين شاگردى و خوشه چـيـنـى از خـرمـن فـضـل و فـرهـنـگ حـاج مـيـرزا حـسـيـن نـورى ، صـاحـب مـسـتـدرك الوسـائل و مصاحبت و ملازمت با او در مقابله بعضى از آثار استادش با او همكارى داشته و از او كه از بزرگترين محدثان عصر بوده ، اجازه روايت دريافت كرده است .
پـس از فـوت اسـتـادش در سـال 1320 ق ، بـه قـم بـازگـشـت و تـا سـال 1329 ق در آنـجـا بـه سـر بـرد. پـس از دو سـال بـه مـشـهـد مـقـدس رفـت و تـا سـال 1346 ق در مـشـهد زيست و سپس به نجف اشرف بازگشت و در سال 1359 ق در اين شهر در گذشت و در آستانه اميرالمؤ منين عليه السلام در جـوار مـرقـد اسـتادش ، محدث نورى ، مدفون شد محدث قمى در عمر شصت و پنج ساله اش كـه در زهـد و پـارسـائى و فـقـر ظـاهـرى و غـنـا و اسـتـغناى باطنى گذارند 65 اثر ارزشـمند علمى تقديم دوستداران معارف و فرهنگ شيعى كرد كه معروف ترين آنها مفاتيح الجـنـان اسـت و در هـر خـانـه اى در كـنـار قـرآن يـك مـفـاتـيح الجنان وجود دارد. كتاب مهم و ارزشـمـنـد ديـگر او سفينه البحار است كه گرچه فهرست بحارالانوار قلمداد مى شود اما خود بنفسه كتاب مستقل و پر محتوايى است و مباحث قرآنى در آن بسيار به چشم مى خورد و كـتـاب قـرآنـى ديـگـر او الدر النظيم فى لغايت القرآن الكريم است كه در قم به چاپ رسيده است (به نقل از كتاب دانشنامه قرآن و قرآن پژوهى )
هـدف از دسـت يـازيدن به تجديد چاپ اين كتاب ، در وحله نخست احياء سنن اسلامى و احياء آثار بزرگان دينى مى باشد به ويژه كه كتاب ، نوشته عالم بزرگ و دعا شناس خبره اى چـون مـحدث قمى (ره ) مى باشد كه غير از اين كتاب 14 تاليف ديگر در زمينه ادعيه و زيـارات نـگاشته اند كه معروف ترين آنها (مفاتيح الجنان ) مى باشد. در وحله دوم نـيـازى اسـت كـه امـروز جـامـعـه مـا و بـه ويـژه نـسـل جـوان بـه ادعـيـه وارده از اهل بيت عصمت و طهارت عليه السلام دارد.
چـطـور اسـت كـه ديـگـران ، ظـروف پـوسـيـده و زنـگ زده هـزاران سال قبل را با صرف بودجه هاى كلان ، از اعماق زمين بيرون مى آورند و پيرامون آن به تـحقيق مى پردازند و آن را در معرض تماشا قرار مى دهند ولى ما گوهرهاى درخشان ادعيه و كـلمـات گـهر بار ائمه معصومين عليه السلام اين گنجينه هاى معنويت را احياء ننماييم و با احيا و نشر نوين آن ذائقه تشنه جويندگان آن را سيراب نسازيم ؟
بـه راسـتـى اگـر تلاش و مجاهدت عالمانى مخلص ، چون حاج شيخ عباس - همو كه احترام خـاص او در كـتـاب هايش به ائمه معصومين عليه السلام انسان را به شگفتى وا مى دارد و البـتـه حـاكى از معرفت ايشان به مقام والاى آن بزرگواران است - نبود، آيا اين همه اثر دينى در اختيار داشتيم ؟
چند نكته پيرامون كتاب
1ـ در نـسـخـه اى كـه مـا از اين كتاب در دست داريم ، دو كتاب به همراه هم ، در ابتداى دهه اول 1300 ش چاپ شده است و لذا در چاپ جديد نيز به همان كيفيت خواهد بود.
2ـ سـعـى شـده بـه نـگـارش اصلى كتاب كه داراى زيبائى مخصوص به خود، مى باشد خـدشـه اى وارد نـيـايـد و حـتـى المـقـدور تـغـيـيـر زيـادى داده نـشود و لذا برخى از لغات مشكل با مترادف آن جايگزين شده و يا برخى از جمله ها با حفظ مفهوم اصلى ، به صورت روان تـر در آمـده اسـت . هـمـچـنـيـن در مـواردى ، براى استفاده بهتر كسانى كه به ادبيات گـذشـتـه آشـنايى ندارند. با افزودن حروف ربط يا كلمات لازم ، جمله بازنويسى شده است .
3ـ كـتـاب دسـتـورالعـمل قبل از مفاتيح الجنان نوشته شده است و ادعيه اى كه در آن ناتمام است ، در مفاتيح الجنان بطور كامل آمده است .
4ـ مـنـابـع روايـى كـتـاب چـنـانـچـه مـؤ لف ، خـود تـذكـر داده انـد كـتـب مـعـتـبـرى چـون اقبال و مصباح و زاد المعاد مى باشد.
ياد آورى
دعـا مـى بـايد در زمان اقبال قلب و همراه با اشتياق درونى باشد و نبايد آن را به خود و ديـگـران تـحميل كرد و اين نكته اى است كه در عبادات بايد رعايت شود، چنانچه رواياتى در اين زمينه وارده شده است .

سحر با باد مى گفتم حديث آرزومندى
	خطاب آمد كه واثق شو به الطاف خداوندى
دعـاى صـبـح و آه شـب كـليـد گـنـج مـقصود است
	بدين راه و روش مى رو كه با دلدار پيوندى

با پيشرفت علومى مانند روان شناسى نقش دعا در زندگى انسان بيشتر آشكار شده و حتى در غرب هم بر دعا و ارتباط معنوى با خداوند البته با تاءكيد بر جنبه فردى بودن آن ، تاءكيد شده است .
در پـايـان از مـسـاعـدت تـمـامـى كسانى كه به گونه اى در نشر اين اثر شريف همراهى نموده اند تشكر نموده و براى آنان آرزوى موفقيت روزافزون دارم .
ايـنـجانب از صاحب نظران و خوانندگان عزيز، انتظار دارد لغزش هاى موجود و اشكالات را بـه ديـده اغـمـاض نـگـريـسـتـه و تذكرات ضرورى خود را به صورت كتبى ، به آدرس ناشر محترم ارسال نمايند.

حافظا در كنج فقر و خلوت شبهاى تار
	تا بود وردت دعا و درس قرآن غم مخور

ربنا آتنا فى الدنيا حسنه و فى الاخره حسنه و قنا عذاب النار
محمد حسين ربانى .
سورةُ يس
بِسمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
يس (1)
وَ الْقُرْءَانِ الحَْكِيمِ(2)
إِنَّك لَمِنَ الْمُرْسلِينَ(3)
عَلى صِراطٍ مُّستَقِيمٍ(4)
تَنزِيلَ الْعَزِيزِ الرَّحِيمِ(5)
لِتُنذِرَ قَوْماً مَّا أُنذِرَ ءَابَاؤُهُمْ فَهُمْ غَافِلُونَ⁽¹⁾(6)
لَقَدْ حَقَّ الْقَوْلُ عَلى أَكْثرِهِمْ فَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ(7)
إِنَّا جَعَلْنَا فى أَعْنَقِهِمْ أَغْلَلاً فَهِىَ إِلى الاَذْقَانِ فَهُم مُّقْمَحُونَ⁽²⁾(8)
وَ جَعَلْنَا مِن بَينِ أَيْدِيهِمْ سدًّا وَ مِنْ خَلْفِهِمْ سدًّا فَأَغْشيْنَهُمْ فَهُمْ لا يُبْصِرُونَ⁽³⁾(9)
وَ سوَاءٌ عَلَيهِمْ ءَ أَنذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنذِرْهُمْ لا يُؤْمِنُونَ(10)
إِنَّمـَا تـُنذِرُ مَنِ اتَّبَعَ الذِّكرَ وَ خَشىَ الرَّحْمَنَ بِالْغَيْبِ فَبَشرْهُ بِمَغْفِرَةٍ وَ أَجْرٍ كرِيمٍ⁽⁴⁾(11)
إِنَّا نحْنُ نُحْىِ الْمَوْتى وَ نَكتُب مَا قَدَّمُوا وَ ءَاثَرَهُمْ وَ كلَّ شىْءٍ أَحْصيْنَهُ فى إِمَامٍ مُّبِينٍ(12)
وَ اضرِب لهَُم مَّثَلاً أَصحَب الْقَرْيَةِ إِذْ جَاءَهَا الْمُرْسلُونَ(13)
إِذْ أَرْسلْنَا إِلَيهِمُ اثْنَينِ فَكَذَّبُوهُمَا فَعَزَّزْنَا بِثَالِثٍ فَقَالُوا إِنَّا إِلَيْكُم مُّرْسلُونَ(14)
قَالُوا مَا أَنتُمْ إِلا بَشرٌ مِّثْلُنَا وَ مَا أَنزَلَ الرَّحْمَنُ مِن شىْءٍ إِنْ أَنتُمْ إِلا تَكْذِبُونَ(15)
قَالُوا رَبُّنَا يَعْلَمُ إِنَّا إِلَيْكمْ لَمُرْسلُونَ(16)
وَ مَا عَلَيْنَا إِلا الْبَلَغُ الْمُبِينُ(17)
قَالُوا إِنَّا تَطيرْنَا بِكُمْ لَئن لَّمْ تَنتَهُوا لَنرْجُمَنَّكمْ وَ لَيَمَسنَّكم مِّنَّا عَذَابٌ أَلِيمٌ(18)
قَالُوا طئرُكُم مَّعَكُمْ أَ ئن ذُكرْتُم بَلْ أَنتُمْ قَوْمٌ مُّسرِفُونَ(19)
وَ جَاءَ مِنْ أَقْصا الْمَدِينَةِ رَجُلٌ يَسعَى قَالَ يَقَوْمِ اتَّبِعُوا الْمُرْسلِينَ⁽⁵⁾(20)
اتَّبِعُوا مَن لا يَسئَلُكمْ أَجْراً وَ هُم مُّهْتَدُونَ(21)
وَ مَالىَ لا أَعْبُدُ الَّذِى فَطرَنى وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ(22)
ءَ أَتـخـِذُ مـِن دُونـِهِ ءَالِهـَةً إِن يـُرِدْنِ الرَّحـْمـَنُ بـِضـرٍّ لا تـُغـْنِ عـَنـى شـفـَاعـَتـُهُمْ شيْئاً وَ لا يُنقِذُونِ(23)
إِنى إِذاً لَّفِى ضلَلٍ مُّبِينٍ(24)
إِنى ءَامَنت بِرَبِّكُمْ فَاسمَعُونِ⁽⁶⁾(25)
قِيلَ ادْخُلِ الجَْنَّةَ قَالَ يَالَيْت قَوْمِى يَعْلَمُونَ⁽⁷⁾(26)
بِمَا غَفَرَ لى رَبى وَ جَعَلَنى مِنَ الْمُكْرَمِينَ(27)
وَ مَا أَنزَلْنَا عَلى قَوْمِهِ مِن بَعْدِهِ مِن جُندٍ مِّنَ السمَاءِ وَ مَا كُنَّا مُنزِلِينَ(28)
إِن كانَت إِلا صيْحَةً وَحِدَةً فَإِذَا هُمْ خَامِدُونَ⁽⁸⁾(29)
يَاحَسرَةً عَلى الْعِبَادِ مَا يَأْتِيهِم مِّن رَّسولٍ إِلا كانُوا بِهِ يَستهْزِءُونَ(30)
أَ لَمْ يَرَوْا كمْ أَهْلَكْنَا قَبْلَهُم مِّنَ الْقُرُونِ أَنهُمْ إِلَيهِمْ لا يَرْجِعُونَ(31)
وَ إِن كلُّ لَّمَّا جَمِيعٌ لَّدَيْنَا محْضرُونَ⁽⁹⁾(32)
وَ ءَايَةٌ لهَُّمُ الاَرْض الْمَيْتَةُ أَحْيَيْنَهَا وَ أَخْرَجْنَا مِنهَا حَبًّا فَمِنْهُ يَأْكلُونَ(33)
وَ جَعَلْنَا فِيهَا جَنَّاتٍ مِّن نخِيلٍ وَ أَعْنَبٍ وَ فَجَّرْنَا فِيهَا مِنَ الْعُيُونِ(34)
لِيَأْكلُوا مِن ثَمَرِهِ وَ مَا عَمِلَتْهُ أَيْدِيهِمْ أَ فَلا يَشكرُونَ⁽¹⁰⁾(35)
سبْحَانَ الَّذِى خَلَقَ الاَزْواجَ كلَّهَا مِمَّا تُنبِت الاَرْض وَ مِنْ أَنفُسِهِمْ وَ مِمَّا لا يَعْلَمُونَ(36)
وَ ءَايَةٌ لَّهُمُ الَّيْلُ نَسلَخُ مِنْهُ النهَارَ فَإِذَا هُم مُّظلِمُونَ(37)
وَ الشمْس تجْرِى لِمُستَقَرٍّ لَّهَا ذَلِك تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ⁽¹¹⁾(38)
وَ الْقَمَرَ قَدَّرْنَهُ مَنَازِلَ حَتى عَادَ كالْعُرْجُونِ الْقَدِيمِ⁽¹²⁾(39)
لا الشـمـْس يـَنـبـَغـِى لهََا أَن تـُدْرِك الْقـَمـَرَ وَ لا الَّيـْلُ سـابـِقُ النـهـَارِ وَ كـلُّ فـى فـَلَكـٍ يَسبَحُونَ⁽¹³⁾(40)
وَ ءَايَةٌ لهَُّمْ أَنَّا حَمَلْنَا ذُرِّيَّتهُمْ فى الْفُلْكِ الْمَشحُونِ(41)
وَ خَلَقْنَا لهَُم مِّن مِّثْلِهِ مَا يَرْكَبُونَ⁽¹⁴⁾(42)
وَ إِن نَّشأْ نُغْرِقْهُمْ فَلا صرِيخَ لهَُمْ وَ لا هُمْ ىُ نقَذُونَ(43)
إِلا رَحْمَةً مِّنَّا وَ مَتَعاً إِلى حِينٍ(44)
وَ إِذَا قِيلَ لهَُمُ اتَّقُوا مَا بَينَ أَيْدِيكُمْ وَ مَا خَلْفَكمْ لَعَلَّكمْ تُرْحَمُونَ⁽¹⁵⁾(45)
وَ مَا تَأْتِيهِم مِّنْ ءَايَةٍ مِّنْ ءَايَتِ رَبهِمْ إِلا كانُوا عَنهَا مُعْرِضِينَ(46)
وَ إِذَا قـِيـلَ لهَُمْ أَنـفـِقـُوا مِمَّا رَزَقَكمُ اللَّهُ قَالَ الَّذِينَ كفَرُوا لِلَّذِينَ ءَامَنُوا أَ نُطعِمُ مَن لَّوْ يَشاءُ اللَّهُ أَطعَمَهُ إِنْ أَنتُمْ إِلا فى ضلَلٍ مُّبِينٍ⁽¹⁶⁾(47)
وَ يَقُولُونَ مَتى هَذَا الْوَعْدُ إِن كُنتُمْ صادِقِينَ(48)
مَا يَنظرُونَ إِلا صيْحَةً وَاحِدَةً تَأْخُذُهُمْ وَ هُمْ يخِصمُونَ(49)
فَلا يَستَطِيعُونَ تَوْصِيَةً وَ لا إِلى أَهْلِهِمْ يَرْجِعُونَ(50)
وَ نُفِخَ فى الصورِ فَإِذَا هُم مِّنَ الاَجْدَاثِ إِلى رَبِّهِمْ يَنسِلُونَ(51)
قَالُوا يَوَيْلَنَا مَن بَعَثَنَا مِن مَّرْقَدِنَا هَذَا مَا وَعَدَ الرَّحْمَنُ وَ صدَقَ الْمُرْسلُونَ(52)
إِن كانَت إِلا صيْحَةً وَحِدَةً فَإِذَا هُمْ جَمِيعٌ لَّدَيْنَا محْضرُونَ^(17)(18)(53)
فَالْيَوْمَ لا تُظلَمُ نَفْسٌ شيْئاً وَ لا تجْزَوْنَ إِلا مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ(54)
إِنَّ أَصحاب الجَْنَّةِ الْيَوْمَ فى شغُلٍ فَكِهُونَ⁽¹⁹⁾(55)
هُمْ وَ أَزْوَجُهُمْ فى ظِلَلٍ عَلى الاَرَائكِ مُتَّكِئُونَ(56)
لهَُمْ فِيهَا فَكِهَةٌ وَ لهَُم مَّا يَدَّعُونَ⁽²⁰⁾(57)
سلَامٌ قَوْلاً مِّن رَّبٍ رَّحِيمٍ⁽²¹⁾(58)
وَ امْتَازُوا الْيَوْمَ أَيهَا الْمُجْرِمُونَ⁽²²⁾(59)
* أَ لَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يَبَنى ءَادَمَ أَن لا تَعْبُدُوا الشيْطانَ إِنَّهُ لَكمْ عَدُوُّ مُّبِينٌ⁽²³⁾(60)
وَ أَنِ اعْبُدُونى هَذَا صِرَطٌ مُّستَقِيمٌ(61)
وَ لَقَدْ أَضلَّ مِنكمْ جِبِلاًّ كَثِيراً أَ فَلَمْ تَكُونُوا تَعْقِلُونَ(62)
هَذِهِ جَهَنَّمُ الَّتى كُنتُمْ تُوعَدُونَ(63)
اصلَوْهَا الْيَوْمَ بِمَا كُنتُمْ تَكْفُرُونَ(64)
الْيَوْمَ نخْتِمُ عَلى أَفْوَهِهِمْ وَ تُكلِّمُنَا أَيْدِيهِمْ وَ تَشهَدُ أَرْجُلُهُم بِمَا كانُوا يَكْسِبُونَ(65)
وَ لَوْ نَشاءُ لَطمَسنَا عَلى أَعْيُنهِمْ فَاستَبَقُوا الصرَط فَأَنى يُبْصِرُونَ(66)
وَ لَوْ نَشاءُ لَمَسخْنَهُمْ عَلى مَكانَتِهِمْ فَمَا استَطعُوا مُضِيًّا وَ لا يَرْجِعُونَ⁽²⁴⁾(67)
وَ مَن نُّعَمِّرْهُ نُنَكسهُ فى الخَْلْقِ أَ فَلا يَعْقِلُونَ⁽²⁵⁾(68)
وَ مَا عَلَّمْنَهُ الشعْرَ وَ مَا يَنبَغِى لَهُ إِنْ هُوَ إِلا ذِكْرٌ وَ قُرْانٌ مُّبِينٌ⁽²⁶⁾(69)
لِّيُنذِرَ مَن كانَ حَيًّا وَ يحِقَّ الْقَوْلُ عَلى الْكَفِرِينَ⁽²⁷⁾(70)
أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّا خَلَقْنَا لَهُم مِّمَّا عَمِلَت أَيْدِينَا أَنْعَماً فَهُمْ لَهَا مَالِكُونَ⁽²⁸⁾(71)
وَ ذَلَّلْنَهَا لهَُمْ فَمِنهَا رَكُوبهُمْ وَ مِنهَا يَأْكلُونَ(72)
وَ لهَُمْ فِيهَا مَنَافِعُ وَ مَشارِب أَ فَلا يَشكُرُونَ(73)
وَ اتخَذُوا مِن دُونِ اللَّهِ ءَالِهَةً لَّعَلَّهُمْ يُنصرُونَ(74)
لا يَستَطِيعُونَ نَصرَهُمْ وَ هُمْ لهَُمْ جُندٌ محْضرُونَ⁽²⁹⁾(75)
فَلا يحْزُنك قَوْلُهُمْ إِنَّا نَعْلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَ مَا يُعْلِنُونَ(76)
أَ وَ لَمْ يَرَ الانسنُ أَنَّا خَلَقْنَهُ مِن نُّطفَةٍ فَإِذَا هُوَ خَصِيمٌ مُّبِينٌ(77)
وَ ضرَب لَنَا مَثَلاً وَ نَسىَ خَلْقَهُ قَالَ مَن يُحْىِ الْعِظمَ وَ هِىَ رَمِيمٌ⁽³⁰⁾(78)
قُلْ يحْيِيهَا الَّذِى أَنشأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ وَ هُوَ بِكلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ(79)
الَّذِى جَعَلَ لَكم مِّنَ الشجَرِ الاَخْضرِ نَاراً فَإِذَا أَنتُم مِّنْهُ تُوقِدُونَ⁽³¹⁾(80)
أَ وَ لَيـْس الَّذِى خـَلَقَ السـمَوَتِ وَ الاَرْض بِقَادِرٍ عَلى أَن يخْلُقَ مِثْلَهُم بَلى وَ هُوَ الخَْلَّاقُ الْعَلِيمُ(81)
إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذَا أَرَادَ شيْئاً أَن يَقُولَ لَهُ كُن فَيَكُونُ(82)
فَسبْحَنَ الَّذِى بِيَدِهِ مَلَكُوت كلِّ شىْءٍ وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ(83)
* و تمت كلمه ربك صدقا و عدلا*
مقدمه ⁽³²⁾
الحـمـد لله رب العـالمـيـن و صـلى الله على سيدنا و نبينا محمد و آله الطاهرين و لعنه الله على اعدائهم اجمعين الى يوم الدين
و بـعـد؛ ايـن مـجـمـوعـه اى اسـت شـريـفـه كـه مـشـتـمـل بـر مـجـمـلى از دستورالعمل روزهاى ـ سال كه به روش عالى و كيفيت خوب ، از اخبار و آثار ائمه طاهرين - صـلوات الله عـليـهـم اجـمعين - جمع گرديده و تاليف شده است و به نحو اختصار، جامع اجـمـالى از تـواريخ مواليد و وفيات ائمه اطهار عليه السلام و ايام متعلقه و بعضى از وقـايـع ايـشـان است . و اين نسخه مباركه از رشحات قلم و نتايج افكار حضرت مستطاب ، عـمـاد الاعـلام ، ثـقـه الاسـلام ، العـالم العـامـل ، الورع الخـبـيـر و المـحـدث الكـامل ، النقاد البصير، محيى السنه و مروج الشريعه ؛ الحاج شيخ عباس القمى - متعنا الله بـبـقـائه - بـه مـلاحـظـه اشـتـمـال بـر اجـمـال اعـمـال سـنـه ، مـسـمـى بـه دسـتـورالعمل گرديد و چون فوائد و عوائد آن ، راجع به عموم طبقات مؤ منين و بخصوص اهـل عـلم و فـضـل بـود، لهـذا جناب مستطاب فخر الاعزه و الاجله خير الحاج و المعتمرين حاج غلامحسين تاجرالشهير؛بتوتونى - زيد توفيقه - درصدد طبع و نشر اين نسخه شريفه بـرآمـده ، بـه رجـاء ايـنـكـه مـصـداق حـديـث شـريـف مـن سـن سـنـه حـسـنـه كـان له اجر من عـمـل بـهاواقع شوند و در يوم معاد، مشمول عنايات و شفاعت ائمه دين عليه السلام و در عداد ناشرين اخبار آن بزرگواران ، محسوب گردند.
اللهـم اجـعـلنـا مـن انـصـارهـم و اعـوانـهم و احشرنا معهم و تحت لوائهم و لاتفرق بيننا و بينهم فى الدنيا و الاخره برحمتك يا ارحم الراحمين
# # #
كتاب دستورالعمل
بـسـم الله الرحـمـن الرحـيـم الحمدلله رب العالمين و صلى الله على سيدنا محمد و آله الطيبين الطاهرين
و بـعـد؛ چـنـيـن گويد اين فقير مسيى ء، عباس بن محمد رضا القمى -عفى الله عنهما ختم لهـمـا بـالسـعـاده و الحـسـنـى - كـه ايـن دسـتـورالعـمـلى اسـت بـراى طالبان عبادت و پـويـنـدگـان راه سـعـادت كـه در آن ذكـر كـردم بـه نـحـو فـهـرسـت و اجـمـال ، بـيـشـتـر آنـچـه بـه مـا رسـيـده ، در (ارتـبـاط بـا) ايـام سـنـه از اعـمـال ، از مـاءخـذ مـعـتـبـر، مـانـنـد كـتـب مـصـبـاح ⁽³³⁾ و اقـبال ⁽³⁴⁾ و همچنين نگاشتم در آن ؛ تواريخ مواليد و وفيات حجج طاهره ، سادات دنيا و آخـرت - صـلوات الله عـليهم اجمعين - را در ايامى كه مختار اينجانب بود و يا بسبب آنكه روايتى مشهور، در اعمال آن روز بود و همچنين ذكر نمودم در اين كتاب ، ايام و وقايع متعلق بـه ائمـه مـعـصـومـيـن - سـلام الله عـليـهـم - را بـه نـحـو اجـمـال و در نـقـل اعـمـال ، هـرگـاه مـاءخـذ را ذكـر نكردم ، پس بدان كه آن ، در (كتاب ) زاد المـعـاد⁽³⁵⁾ و امـثـال آن است و در دسترس همگان مى باشد و اگر در اينها نباشد به آن ماخذ اشاره مى كنم .
و در ذكـر مـاءخـذ، هـرگـاه (سـيـد) گـفـتـم ، پـس بـدان كـه مـراد، سـيـد اجـل ، سـيـد رضـى الديـن عـلى بـن طـاووس رحـمـت الله اسـت و در كـتـاب (اقـبـال ) مـطـلب را ذكر نموده ، و هرگاه (شيخ ) گفتم ، مراد شيخ الطائفه ؛ شيخ طوسى اسـت كـه آن را در كـتـاب (مـصـبـاح مـتهجد) ذكر فرموده است و از برادران دينى كه به اين دسـتـورالعـمـل مـراجـعـه مـى نـمـايـنـد خـواهـش مـى كـنـم كـه ايـن مـذهب رو سياه را، در ثواب عـمـل خـود، شـريـك كـنـنـد و از دعـاى خـيـر فـرامـوشـم نـفـرمـايـنـد و ايـن رسـاله مشتمل است بر يك مقدمه ، دوازده باب ، و يك خاتمه و ما توفيقى الا بالله عليه توكلت و اليه انيب .
مقدمه (در بيان اعمال مشترك بين ماههاى سال )
اعمالى كه هر ماه بايد بجا آورد چند امر است :
1ـ در وقـت ديـدن هـلال ، خـوانـدن دعـاى هـلال اسـت و حـداقل آن ، آن است كه سه مرتبه الله اكبر و سه مرتبه (لا اله الا الله ) بگويد و سپس اين دعا را بخواند:الحمد لله الذى اذهب شهر كذا و جاء بشهر كذاو بهترين دعاها، دعاى 43 (چهل و سوم ) صحيفه كامله است .
2ـ در وقـت ديـدن هـلال ، هـفـت مـرتـبـه سـوره حـمـد بخواند كه امان از درد چشم است . 3ـ در اول هـر مـاه نـو، انـدكـى پـنـيـر بـخـورد، 4ـ در شـب اول هـر مـاه ، دو ركـعت نماز كند و در هر ركعت ، حمد و سوره انعام بخواند و از حق تعالى ، سـوال كـنـد كـه او را از هـر تـرسـى دردى ايـمـن گـردانـد. 5ـ در روز اول هـر مـاه ، دور ركـعـت نـمـاز بـجـا آورد و در ركـعـت اول ؛بـعـد از حمد، سى مرتبه توحيد و در ركعت دوم ، سى مرتبه ، انا انزلناه بخواند و بـعـد از نـمـاز، صدقه بدهد به آنچه ممكن شود تا سلامتى آن ماه را براى خود بخرد. 6ـ سـه روز از هـر مـاه را روزه بـدارد كـه پـنـج شـنـبـه اول و آخـر و چـهـارشنبه وسط ماه است كه برابر روزه دهر است و از سنن و كيده نبويه مى باشد و وسوسه سينه را بر طرف مى كند. 7ـايام البيض هر ماه را روزه بگيرد كه داراى فضيلت مى باشد.
باب اول : در اعمال و ادعيه ماه رجب
باب اول در ماه رجب است و در آن دو فصل است :
فصل اول :
بـدان كـه رجب ، ماه بزرگ خدا است و از ماههاى حرام است كه در جاهليت ، محترم بوده ، و در اسـلام نـيـز تـعـظـيـم و احـتـرام آن وارد شـده و از بـراى روزه آن ، بـخـصـوص روز اول و وسـط و آخـر آن ، فـضـيـلت بـسـيـار وارد شـده و اعمال مشتركه آن كه متعلق به همه ماه است و خصوصيتى به روز معين ندارد، چند امر است :
1ـ در تـمـام ايـام مـاه ، بـخـصـوص در روز اول بخواند:يا من يملك حوائج السائلين ...⁽³⁶⁾
2ـ بـخواند در هر روز دعاى خاب الوافدون ... 3ـ دعاى اللهم انى اسئلك صبر الشاكرين ... 4ـ دعـاى مـسـجـد صـعـصعه ؛اللهم يا ذاالمنن السابغه . 5ـ دعاى ناحيه مقدسه ،اللهم انـى اسـئلك بـمـعـانـى جـمـيـع ما يدعوك ...6ـ زيارت كن در هر مشهد كه هستى ، به اين زيـارت : الحـمـد لله الذى اشهدنا مشهد اوليائه فى رجب ... و اين زيارت و دو دعاى پيش در مـصـبـاح و اقـبـال اسـت . 7ـ دعـاء: اللهـم انـى اسئلك بالمولودين فى رجب ... 8ـ در عقب نـمـازهـاى شـبـانـه روز بـخـوانـد: يـا مـن ارجـوه لكـل خـيـر....) 9- در ايـن مـاه صـد مـرتبه بگويد:استغفر الله الذى لا اله الا هو وحده لاشريك له و اتوب اليه و ختم كند آن را بـه صـدقـه تـا خـداونـد خـتـم فـرمـايـد بـراى او رحمت و مغفرت و اگر چهار صد مرتبه بـگـويـد، ثـواب صـد شـهـيـد داشـتـه بـاشـد. 10ـ در جـمـيـع ايـن مـاه ، هـزار مـرتـبـه بـگـويـد:اسـتـغـفـر الله ذالجـلال و الاكـرام مـن جـمـيـع الذنوب و الاثام ، خداوند او را بـيـامـرزد 11ـ در ايـن مـاه هزار مرتبه لا اله الا الله بگويد تا صد هزار حسنه ، براى او نوشته شود. 12ـ در جميع ماه ، در وقت صبح ، هفتاد مرتبه و در وقت پسين نيز هفتاد مرتبه بگويد: استغفر الله و اتوب اليه و چون تمام كرد، دستها را بلند كند و بگويد. اللهم اغـفـر لى و تـب عـلى . 13ـ در جـمـيـع مـاه ، ده هزار مرتبه توحيد، يا هزار مرتبه ، يا صد مـرتبه بخواند كه فضيلت بسيار دارد. 14ـ در يك روز جمعه اين ماه ، صد مرتبه توحيد بـخـوانـد يـا صد توحيد بخواند تا براى او، نورى باشد در قيامت ، كه او را به بهشت كـشـد. 15ـ در يـك روز جـمعه اين ماه ، چهار ركعت نماز كند، مابين ظهر و عصر،در هر ركعت ، حـمـد يـك مـرتـبه و آيه الكرسى هفت مرتبه و توحيد پنج مرتبه ، پس ده مرتبه بگويد: (استغفر الله الذى لا اله الا هو و اسئله التوبه ) كه سيد فضيلت بسيار، براى آن نـقـل فـرمـوده . 16ـ هـر كـه قـادر نـبـاشد كه در اين ماه روزه بگيرد، در هر روز از آن صد مـرتـبـه بـگـويـد: سـبـحان الاله الجليل سبحان من لا ينبغى التسبيح الا له سبحان الاعز الاكرم سبحان من لبس العز و هو له اهل تا ثواب روزه آن را دريابد.
17ـ در هر شب از اين ماه ، دو ركعت نماز كند، در هر ركعت ، بعد از حمد سه مرتبه جحد^{(37 )} و يك مرتبه توحيد بخواند و بعد از سلام ، دستها را بلند كند و بگويد: لا اله الا الله وحـده ... 18ـ در يـك شـب از ايـن ماه صد مرتبه توحيد در دو ركعت نماز، بخواند كه ثواب بـسـيـار دارد. 19ـ در يك شب از اين ماه ، ده ركعت نماز، بخواند كه در هر ركعت ؛ حمد و جحد يـك مـرتـبـه و تـوحـيـد سـه مرتبه باشد. 20ـ آنكه سه روز از اين ماه ، كه پنج شنبه و جـمـعـه و شـنـبـه بـاشـد روزه بـدارد، حـق تـعـالى بـراى او ثـواب نـهـصـد سـال عـبـادت بنويسد. 21ـ در اين ماه و ماه شعبان و رمضان در هر روز و شب بخواند حمد و آيـه الكـرسـى و قـلاقـل ⁽³⁸⁾ و تـسـبـيـحـات اربـع و (لا حول و لا قوه الا بالله ) و صلوات را هر كدام سه مرتبه و سه مرتبه (اللهم اغفر للمؤ منين و المؤ منات ) و بعد از فراغ از همه ، چهارصد مرتبه استغفار كند.
و بـدان كـه ، شـب جـمـعـه اول مـاه رجب را ليله الرغائب مى گويند و از براى آن ، عملى از حـضـرت رسـول صـلى الله عـليـه و آله وارد شـده ، بـا فـضـيـلت بسيار كه سيد و غيره نـقـل كـرده انـد و كـيـفـيـت آن ، چـنـان اسـت كـه ؛ روز پـنـج شـنـبـه اول آن مـاه را روزه مـى دارى ، چـون شـب جـمـعـه داخل شود، ما بين نماز مغرب و عشاء، دوازده ركـعـت نـماز مى گذرد، هر دو ركعت به يك سلام ، و در هر ركعت از آن يك مرتبه حمد و سه مـرتـبه انا انزلناه و دوازده مرتبه قل هو الله احد مى خوانى و چون از نماز فارغ شدى ، هـفـتـاد مـرتـبـه مـى گـويى : (اللهم صل على محمد النبى الامى و على آله ) پس به سـجـده مـى روى و هـفتاد مرتبه مى گويى : (سبوح قدوس رب الملائكه و الروح )، پـس سـر از سـجده بر مى دارى و هفتاد مرتبه مى گويى :رب اغفر و ارحم و تجاوز عما تـعـلم انـك انـت العـلى الاعـظـم ، پس باز به سجده مى روى و هفتاد مرتبه مى گويى : (سـبـوح قـدوس رب المـلائكه و الروح )، پس حاجت خود را مى طلبى كه انشاء الله بـرآورده خـواهـد شـد. و نـيـز بدان كه در ماه رجب ، زيارت حضرت امام رضا عليه السلام مـسـتحب است و اختصاصى دارد، چنانچه (عمره ) در اين ماه ، فضيلت دارد و روايت شده كه تالى حج است و منقول است كه : جناب على بن الحسين (ع ) در ماه رجب معتمر شده بود، و شبانه روز در نزد كعبه ، نماز مى گذاشت و پيوسته ، شب و روز در سجده بود و اين ذكر از آن حـضـرت شـنيده مى شد كه در سجده مى گفت : عظم الذنب من عبدك فليحسن العفو من عندك
فصل دوم : در ذكر ايام و ليالى ماه رجب است .
شب اول : شب شريفى است و در آن چند عمل است :