مقام سوم از بخش سوم درباره رذائل و فضائل قوه شهويه و راه علاج رذائل
امّا دو جنس رذائل متعلّق به قوه شهوت ، يكى : شره (آزمندى )
فوائد گرسنگى
شهوت جنسى
خمود
پيوست : (عفت )
دنيا دوستى
دنباله : مؤ من را كسب و شغل بايد
فصل 1: دنياى مذموم همان هوى است
فصل 2: نكوهش دنيا و اينكه دشمن خدا و انسان است
فصل 3: پستى صفات دنيا
دنباله : تشبيهات دنيا و اهل آن
فصل 4: سرانجام حُبّ و بغض ذنيا
مالدوستى
فصل 5: مذمت مال
فصل 6: نكوهش و ستايش مال چگونه با هم سازگارند
فصل 7: مفاسد و فوائد مال
فصل 8: رهائى از مفاسد مال
پيوست : زهد
فصل 9: ستايش زهد
فصل 10: اعتبارات و درجات زهد
تتميم : زهد حقيقى
غنا
فصل 11: نكوهش غنا
پيوست : فقر
فصل 12: اختلاف احوال فقيران
فصل 13: مراتب فقر و ستايش آن
فصل 14: موازنه فقر و غنا
فصل 15: آنچه شايسته فقير است
فصل 16: وظيفه فقرا و بينوايان
فصل 17: موارد قبول و ردّ عطا و بخشش
فصل 18: سؤ ال بدون نياز روا نيست
حرص
پيوست : قناعت
فصل 19: علاج حرص
طمع
پيوست : بى نيازى از مردم
بخل
فصل 20: مذمت بخل
پيوست : سخاوت
فصل 21: معرفت بذل و بخشش واجب
تنبيه : ايثار
فصل 22: معالجه بيمارى بخل
دنباله
زكات
فصل 23: سرّ وجوب زكات و فضيلت ديگر انفاقها
فصل 24: ترغيب بر شتاب در انفاق و بخشش
فصل 25: فضيلت آشكارا دادن صدقه واجب
فصل 26: نكوهش منّت نهادن و ايذاء در صدقه
فصل 27: آنچه شايسته بخشنده است
فصل 28: آنچه براى فقرا در گرفتن صدقه سزاوار است
تتميم : زكات بدن
خمس
انفاق بر خانواده خود
فصل 29: آنچه در مورد انفاق بر عائله بايد رعايت كرد
صدقه مستحب
فصل 30: فضيلتِ پنهان دادن صدقه مستحب
هديه
ميهمانى (مهماندارى )
فصل 31: آنچه در ميهمانى بايد مقصود باشد
فصل 32: آداب مهماندارى
حق معلوم و حق حصاد (درو) و افزونى چيزى
قرض دادن
مهلت دادن به تنگدست و حلال كردن او
بذل پوشاك و مسكن و مانند اينها
آنچه براى حفظ آبرو و نفس بذل مى شود
آنچه در مورد منافع عمومى خرج مى شود
تنبيه : فرق بين انفاق و بِرّ و معروف
طلب حرام (حرامخوارى )
فصل 33: كميابى و دشواريابى حلال
فصل 34: انواع اموال
فرق بين رشوه و هديه
پيوست : پرهيز و ورع از حرام
فصل 35: ستايش ورع
فصل 36: درآمدهاى حلال
فصل 37: درجات ورع
تتميم
غدر و خيانت
انواع فجور
خوض در باطل
سخن بيهوده و پُر گوئى
فصل 38: شناخت سخن بيهوده
فصل 39: علاج بيهوده گوئى
پيوست : خاموشى
مقام چهارم از بخش سوم : در بيان رذائل و فضائلى كه متعلق به دو يا سه قوه عاقله و غضب و شهوت است
حسد
فصل 1: مذمت حسد
فصل 2: منافسه و غبطه
فصل 3: انگيزه هاى حسد
فصل 4: ميان علماء آخرت و خداشناسان حسدى نسبت به يكديگر وجود ندارد
فصل 5: علاج حسد
تنبيه : آن مقدار از حسد كه واجب است برطرف شود
پيوست : خيرخواهى
ايذاء و اهانت و تحقير
پيوست : خوددارى از آزردن مسلمانان
تنبيه : مذمّت ظلم به معنى اخصّ
پيوست : عدالت به معنى اخص
ترساندن و اندوهناك ساختن مؤ من
پيوست : شاد ساختن مؤ من
كمك نكردن به مسلمين و بى اعتنائى به امور آنان
پيوست : برآوردن حوائج مسلمين
سستى و مسامحه در امر به معروف و نهى از منكر
پيوست : كوشش در امر به معروف و نهى از منكر
فصل 6: وجوب و شرايط امر به معروف
فصل 7: در امر به معروف و نهى از منكر عدالت شرط نيست
فصل 8: مراتب امر به معروف
فصل 9 و 10: معنى واجب كفائى بودن امر به معروف و نهى از منكر آنچه در آمر به معروف و ناهى از منكر سزاوار است
تتميم : انواع منكرات
دورى و كناره گيرى (قهر كردن و جدائى از برادر مؤ من )
فصل 11: الفت و ديدار
قطع رحم
پيوست : ضد قطع رحم : صله رحم
تنبيه : رحم كيست ؟
عقوق والدين (آزردن و رنجانيدن پدر و مادر)
پيوست : نيكى به پدر و مادر
دنباله : حق همسايه
تتميم : حدود همسايگى و حق آن
عيبجوئى و لغزشيابى
پيوست : عيب پوشى
فاش كردن راز
فصل 12: راز پوشى
تنبيه : سخن چينى
تتمه : سعايت
فساد كردن ميان مردم
پيوست : اصلاح
شماتت
مراء و جدال و خصومت
دنباله : علاج مراء
پيوست : خوش كلامى
استهزاء و مسخره كردن
مزاح و شوخى كردن
دنباله : مزاح مذموم
غيبت
فصل 13: غيبت منحصر به زبان نيست
فصل 14: انگيزه هاى غيبت
فصل 15: ذمّ غيبت
فصل 16: معالجه غيبت
فصل 17: مواردى كه غيبت در آنها جايز است
دنباله : كفاره غيبت
تتميم : بهتان
پيوست : ستايش و موارد حسن و قبح آن
دروغ
فصل 18: ذمّ دروغ
فصل 19: موارد تجويز دروغ
تنبيه : توريه و مبالغه
دنباله : گواهى دروغ - سوگند دروغ - خلف وعده
علاج دروغ
پيوست : راستگوئى و ستايش آن
تكميل : اقسام صدق
تنبيه : زبان زيانبارترين اعضاست
تتميم : خاموشى
حُبّ جاه و شهرت
فصل 20: مذمت دوستى جاه و شهوت
فصل 21: جاه از مال محبوبتر است
فصل 22: مقدار ضرورى جاه
فصل 23: دفع اِشكال در دوستى جاه و مال
فصل 24: كمال حقيقى در علم و قدرت و مال و جاه
فصل 25: علاج دوستى جاه
فصل 26: حُبّ گمنامى
حُبّ مدح و كراهت ذم
فصل 27: مراتب حُبّ مدح و كراهت ذم
فصل 28: علل و اسباب حب مدح
فصل 29: علاج حُبّ مدح و كراهت ذم
پيوست : ضد دوستى مدح
ريا
فصل 30: نكوهش ريا
فصل 31: اقسام ريا
فصل 32: تاءثير ريا بر عبادت
تنبيه : خوشحالى به آگاهى مردم بر عبادت
فصل 33: متعلقات ريا
فصل 34: انگيزه هاى ريا
تنبيه : رياى جلى و رياى خفى
فصل 35: چگونه ريا عمل را تباه مى كند
فايده : شائبه ريا عمل را باطل مى كند
بيدار باش
فصل 36: علاج ريا
تتميم
پيوست : اخلاص و حقيقت آن
فصل 37: ستايش اخلاص
|