ghadeer.org

(6) از رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ): ((از خويشاوند خود مبر؛ گرچه او از تو بريده باشد.))
لاتقطع رحمك وان قطعتك .
(وسائل الشيعه ، ج 2، ص 237)

(7) از رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ): ((امت من چون از خويشان ببرند، اموال در دست اراذل آنان قرار گيرد.))
اذا قطعوا (يعنى امتى ) ارحامهم جعلت الاموال فى ايدى الاراذل منهم .
(مستدرك الوسائل ، ج 2، ص 104)

(8) از على (عليه السلام ): ((مردم چون از خويشاوندان ببرند اموال در دست اشرار قرار گيرد.))
اذا قطعوا الارحام جعلت الاموال فى ايدى الاشرار.
(وسائل الشيعه ، ج 2، ص 237)

(9) از امام صادق (عليه السلام ): ((از معاصى كبيره ؛ پيمان شكنى و بريدن از خويشاوند است ؛ زيرا خداوند مى گويد: لهم اللعنه و لهم سوء الدار
فى حديث عد فيه المعاصى الكبيرة فقال (عليه السلام ): ونقض العهد وقطيعة الرحم ان الله يقول : لهم اللعنة ولهم سوءالدار.
(وسائل الشيعه ، ج 2، ص 463)

(10) از على (عليه السلام ): ((از گناهانى كه موجب پيش افتادن فنا و مرگ مى شود؛ قطع رحم (بريدن از خويشاوند) است .))
ان من الذنوب التى تعجل الفناء قطيعة الرحم .
(وسائل الشيعه ، ج 2، ص 237)

(11) از رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ): ((از عقوق والدين بپرهيزيد كه بوى بهشت از مسير هزار سال مسافت درك مى شود و (ليكن ) آن را هيچ عاق والدينى و هيچ قاطع رحمى و هيچ پيرمرد زناكارى و هيچ كشاننده لباس به روى زمين از روى تكبر، درك نمى كند مسلما كبريايى ويژه خداوند رب العالمين است .))
اياكم وعقوق الوالدين فان ريح الجنة يوجد من مسيرة الف عام ولايجدها عاق ولاقاطع رحم ولاشيخ زان ولاجار ازاره خيلاء انما الكبرياء لله رب العالمين .
(وسائل الشيعه ، ج 3، ص 137)

(12) از رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ): ((شخصى كه صله رحم مى كند و حال آنكه از عمرش جز سه سال باقى نمانده ، خداوند آن را تا سى و سه سال امتداد مى دهد، و آنكه قطع رحم مى كند و حال آنكه از عمرش ‍ سى و سه سال باقى مانده ، خداوند آن را به سه سال يا كمتر تقليل مى دهد.))
ان المرء ليصل رحمه وما بقى من عمره الا ثلاث سنين فيمدها الله الى ثلاث وثلاثين سنة ، وان المرء ليقطع رحمه وقد بقى من عمره ثلاث وثلاثون سنة فصيرها الله الى ثلث سنين اوادنى .
(وسائل الشيعه ، ج 3، ص 141)

محبت دنيا
⁽¹¹⁾يكى از امورى كه در اسلام از آن بسيار به بدى ياد شده است ؛ محبت دنيا براى خود دنيا است .
اما اگر محبت دنيا براى محبت خدا و طلب رضاى او يا براى محبت عالم آخرت و طلب ثوابهاى اخروى و مصونيت از عذاب هاى الهى باشد، در واقع محبت دنيا و دنياخواهى نيست بلكه محبت خدا و محبت عالم آخرت و خدا خواهى و آخرت خواهى است .
و به عبارت ديگر؛ محبت دنيا به خاطر خود آنكه دنيا محبوب بالذات شخص باشد، در اسلام مذموم است . و محبت بالعرض به دنيا كه دنيا محبوب بالعرض براى شخص شود و محبوب بالذات او رضاى خدا، يا نعيم و ثواب آخرت باشد، مذموم نيست بلكه ممدوح است .
محبت دنيا براى خود دنيا منشاء همه گونه فتنه و فساد و بديها است و به عكس محبت دنيا براى رضاى خدا و يا تحصيل آخرت ، منشاء و سرچشمه همه خوبيهاست و موجب مصونيت شخص از فكرها و اعتقادهاى باطل و اخلاق و اعمال فاسد مى شود.
در مدارك اسلامى با بياناتى ، گاه از خود دنيا و زندگى دنيا و شؤ ون آن مانند؛ رياست و جاه دنيا و زن و فرزند و مال دنيا، مذمت و نكوهش شده است (تا شخص با ايمان ، محبت بالذات به دنيا و شؤ ون دنيا پيدا نكند) و گاه از دوست داشتن دنيا و دوست داشتن شؤ ون دنيا.
قرآن كريم :
(1) ((آيا به جاى آخرت به زندگى دنيا راضى شديد؟ (در حالى كه ) متاع دنيا نسبت به متاع آخرت جز اندكى نيست .))
ارضيتم بالحيوة الدنيا من الاخرة فما متاع الحيوة الدنيا فى الاخرة الاقليل .
(توبه ، 38)

(2) ((اى مردم وعده الهى (نسبت به روز جزا و نعمتهاى اخروى ) حق است ؛ پس فريب ندهد شما را زندگى دنيا (كه از نعمتهاى آخرت بازمانيد).))
يا ايها الناس ان وعدالله حق فلا تغرنكم الحيوة الدنيا.
(فاطر، 5)

(3) ((بدانيد (اى مردم ) كه زندگى دنيا (امورى بى ارزش و سريع الزوال بيش ‍ نيست ) بازيچه و بازدارنده (از ياد خدا و آخرت ) است و مايه زينت و آرايش و باعث فخر و مباهات بر يكديگر و فزون طلبى در اموال و اولاد است . (زندگى دنيا از نظر ظاهر و زيبايى در ابتداء، و سرعت زوال و زشتى در انتهاء) مانند بارانى است كه ببارد و گياهى ببار آورد كه (طراوت و زيبايى ) آن ، شگفت آورد كافران را، ولى (طولى نكشد كه ) خشك شود و آن را زرد ببينى و عاقبت هم ريزه ريزه و در هم شكسته گردد و در آخرت (براى كسى كه دنيا طلب بوده و هيچ به فكر آخرت نبوده ) عذابى شديد مهياست ، و (براى كسى كه به وسيله دنيا، طلب آخرت مى كرده ) از جانب خدا آمرزش ‍ و خوشنودى است ، و زندگى دنيا (براى دنيا طلب ) به جز متاع فريب نيست .))
اعملوا انما الحيوة الدنيا لعب ولهو وزينة وتفاخر بينكم وتكاثر فى الاموال والاولاد كمثل غيث اعجب الكفار نباته ثم يهيج فتراه مصفرا ثم يكون حطاما وفى الاخرة عذاب شديد ومغفرة من الله ورضوان وما الحيوة الدنيا الامتاع الغرور.
(حديد، 20)

(4) ((بلكه دنياى حاضر و آماده (يا زودگذر) را دوست داريد (آنرا مى گيريد) و آخرت را وامى گذاريد.))
بل تحبون العاجلة # وتذرون الاخرة .
(قيامة ، 20 و 21)

(5) ((بدا به حال هر عيب گوى طعنه زن ، آنكه مالى جمع كند و آن را شماره و اندوخته نمايد، پندارد كه مالش او را براى هميشه نگه مى دارد، نه چنين است مسلما در آتش شديدى كه او را درهم شكند، افكند مى شود.))
ويل لكل همزة لمزة # الذى جمع مالا وعدده # يحسب ان ماله اخلده# كلا لينبذن فى الحطمة .
(همزه ، 1 و 2 و 3 و 4)

(6) ((اما آنكه (از اطاعت خدا) سرپيچى كرد و زندگى دنيا را برگزيد، همانا دوزخ جايگاهش است .))
فان من طغى # وآثر الحيوة الدنيا # فان الجحيم هى الماءوى .
(نازعات ،37 و 38 و 39)

روايات :
(1) از پيغمبر اكرم (صلى الله عليه و آله و سلم ): ((اى پسر مسعود! پروردگار متعال كه فرموده است : ليبلوكم ايكم احسن عملا قصد كرده كه كدام يك از شما بى رغبت تر در دنيا هستيد، به راستى دنيا، دار غرور و فريب و خانه كسى است كه (در بهشت ) خانه ندارد، و براى دنيا جمع مى كند كسى كه داراى عقل نيست ، حقيقتا نادان ترين مردم كسى است كه دنيا را بجويد (براى دنيا)، پروردگار متعال (در پستى دنيا) فرموده است : اعملوا انما الحيوة الدنيا لعب و لهو (تا آخر آيه شريفه كه قبلا ترجمه شد).))
يابن مسعود قول الله تعالى : ((ليبلوكم ايكم احسن عملا)) يعنى ايكم ازهد فى الدنيا، انها دار الغرور ودار من لا دار له ولها يجمع من لا عقل له ان احمق الناس من طلب الدنيا، قال الله تعالى : اعلموا انما الحيوة الدنيا لعب ولهو وزينة وتفاخر بينكم وتكاثر فى الاموال والاولاد كمثل غيث اعجب الكفار نباته ثم يهيج فتراه مصفرا ثم يكون حطاما وفى الاخرة عذاب شديد.
(اواخر كتاب مكارم الاخلاق ؛ در وصيتهاى پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) به ابن مسعود)

(2) در تفسير آيه اى كه قول ابراهيم (عليه السلام ) را نقل مى كند كه آن حضرت به خدا عرض مى كرد: ((پروردگارا مرا خوار مكن در روزى كه مردم برانگيخته مى شوند، روزى كه نفع نبخشد به انسان مالى و نه اولادى مگر آن كسى كه روى به خدا آورده باشد با قلبى سليم (كه منفعت از آن اوست ).))
از حضرت صادق (عليه السلام ) روايت است كه فرمود: ((قلب سليم آن قلبى است كه از محبت دنيا سالم مانده باشد.))
فى تفسير آية : ((ولاتخزنى يوم يبعثون يوم لاينفع مال ولابنون الا من اتى الله بقلب سليم .)) (هو من كلام ابراهيم (عليه السلام )) عن الصادق (عليه السلام ) قال : هو القلب الذى سلم من حب الدنيا.
(تفسير مجمع البيان )

(3) و نيز از آن حضرت است كه فرمود: ((قلب سليم آن قلبى است كه پروردگار خود را ملاقات كند در حالى كه در آن قلب جز او احدى نباشد.))
عن الكافى عن الصادق (عليه السلام ) قال : القلب السليم ، الذى يلقى ربه وليس فيه احد سواه .
(تفسير صافى در سوره شعراء)

(4) از امام صادق (عليه السلام ): ((مافوق (يا،سَرِ) هر گناه محبت دنياست .))
راءس كل خطيئة حب الدنيا. (وفى رواية اخرى ) حب الدنيا راءس كل خطيئة .
(وسائل الشيعه ، ج 2، ص 473)

(5) از امام زين العابدين (عليه السلام ): ((بعد از معرفت پروردگار و شناسايى رسول خدا عملى با فضيلت تر از مبغوض داشتن دنيا نيست .))
ما من عمل بعد معرفة الله ومعرفة رسول الله افضل من بعض ‍ الدنيا.
(وسائل الشيعه ، ج 2، ص 473)

(6) از پيغمبر اكرم (صلى الله عليه و آله و سلم ): ((هر كس محبت به دنيا ورزيد به آخرت خود ضرر زد.))
من احب دنياه اضر بآخرته .
(وسائل الشيعه ، ج 2، ص 473)

(7) از امام صادق (عليه السلام ) به نقل از كتاب على (عليه السلام ): ((دنيا چونان مار نرم و ملايم است چون دست بر آن كشند، ولى در باطن آن زهر كشنده است ، مرد عاقل از او حذر كند و بچه هاى جاهل به او رو آورند.))
انما مثل الدنيا كمثل الحية ما الين مسها وفى جوفها السم الناقع يحذرها الرجل العاقل ويهودى اليها الصبى الجاهل .
(وسائل الشيعه ، ج 2، ص 474)

(8) از امام صادق (عليه السلام ): ((قسم به خدا محبت به خدا ندارد كسى كه دوست دار دنياست .))
والله ما احب الله من احب الدنيا.
(مستدرك الوسائل ، ج 2، ص 331)

(9) از على (عليه السلام ): ((بزرگترين خطاها محبت دنياست . # اگر شما دوست دار خداييد محبت دنيا را از دلهاتان بيرون كنيد. # به راستى ملاقات نمى كنى هرگز خداوند سبحان را به عملى كه ضررش بيشتر باشد بر تو از محبت دنيا. # محبت دنيا سر فتنه ها و ريشه محنتهاست . # محبت دنيا عقل را فاسد و دل را از شنيدن حكمت كر مى نمايد و موجب عقاب دردناك مى گردد. # همانطور كه خورشيد (روشن ) با شب (تار) جمع نمى شود همچنين محبت خدا با محبت دنيا جمع نمى شويد.))
اعظم الخطايا حب الدنيا # ان كنتم تحبون الله فاخرجوا من قلوبكم حب الدنيا# انك لن تلقى الله سبحانه بعمل اضر عليك من حب الدنيا # حب الدنيا راءس الفتن واصل المحن # حب الدنيا يفسد العقل ويصم القلب عن سماع الحكمة ويوجب اليم العقاب # كما ان الشمس والليل لايحتمعان كذلك حب الله وحب الدنيا لايجتمعان .
(مستدرك الوسائل ، ج 2، ص 331؛ به نقل از غرر آمدى )

(10) از على (عليه السلام ): ((دنيا و آخرت دو دشمن روبرو و دو راه مختلفند؛ هر كس به دنيا محبت ورزيد و با آن دوستى كرد با آخرت دشمنى نزديك شد از ديگرى دور مى گردد، و آن دو مانند دو هوو هستند.))
ان الدنيا والآخرة عدوان متقابلان وسبيلان مختلفان فمن احب الدنيا وتولاها ابغض الاخرة وعاداها وهما بمنزلة المشرق والمغرب ، وماش ‍ بينهما كلما قرب من واحد بعد من الاخر وهما ضرتان .
(مستدرك الوسائل ، ج 2، ص 330؛ به نقل از نهج البلاغه )

(11) از امام كاظم (عليه السلام ): ((هر كس به دنيا محبت ورزيد خوف آخرت از دلش مى رود، و به بنده اى علمى داده نشد كه بعد محبتش به دنيا زياد شده باشد مگر اين كه از خدا دورتر گرديده و غضب خدا بر او زياد گشته است .))
من احب الدنيا ذهب خوف الاخرة من قلبه وما اوتى عبد علما فاز داد للدنيا حبا الا ازداد من الله بعدا وازداد الله عليه غضبا.
نمونه اى از مدارك داله بر مدح دنيا و محبت آن براى تحصيل رضاى الهى يا ثوابهاى اخروى
(12) از پيغمبر اكرم (صلى الله عليه و آله و سلم ): ((توانگرى كمك خوبى است بر تقواى الهى .))
نعم العون على تقوى الله الغنى .
(وسائل الشيعه ، ج 2، ص 530)

(13) از امام صادق (عليه السلام ): ((دنيا كمك خوبى براى آخرت است .))
نعم العون على الاخرة الدنيا (او) نعم العون ، الدنيا على الاخرة .
(وسائل الشيعه ، ج 2، ص 530)

(14) از باقرالعلوم (عليه السلام ): ((دنيا كمك خوبى براى طلب آخرت است .))
نعم العون ، الدنيا على طلب الآخرة .
(15) از امام صادق (عليه السلام ): ((هيچ خيرى نيست در كسى كه دوست ندارد از راه حلال جمع مال كند تا به آن آبروى خود را حفظ كند و بدهى خود را بپردازد و به خويشان خود رسيدگى نمايد.))
لاخير فى من لايحب جمع المال من حلالٍ يكف به وجهه ويقضى به دينه ويصل به رحمه .
(وسائل الشيعه ، ج 2، ص 530)

(16) مردى خدمت حضرت صادق (عليه السلام ) عرض كرد: ((به خدا قسم ما در جستجوى دنيا هستيم و دوست داريم دنيا به طرف ما بيايد.)) حضرت فرمود: ((دنيا را براى چه مى خواهى ؟)) عرض كرد ((براى اين كه به خود و عيالاتم برسم و صله و صدقه بدهم و عمره و حج خانه خدا كنم .)) حضرت فرمود: ((اين در حقيقت طلب آخرت است نه دنيا.))
قال رجل لابيعبدالله (عليه السلام ): ((والله انا لنطلب الدنيا ونحب ان نؤ تاها.)) فقال (عليه السلام ): ((تحب ان تصنع بها ماذا؟)) قال : ((اعودبها على نفسى وعيالى واصل بها واتصدق بها واحج واعتمر.)) فقال ابو عبدالله (عليه السلام ): ليس هذا طلب الدنيا هذا طلب الاخرة .
(وسائل الشيعه ، ج 2، ص 530)

(17) از وصاياى نبى اكرم (صلى الله عليه و آله و سلم ) براى ابى ذر: ((اى اباذر دنيا و آنچه كه در دنياست ملعون است مگر كسى كه به وسيله دنيا رضايت الهى را بجويد و چيزى مبغوض تر از دنيا نزد خداى متعال نيست . (تا اين كه فرمود:) و چيزى محبوب تر نزد خدا از ايمان به او و ترك نمودن آنچه را كه خدا به ترك آن امر نموده نيست . اى اباذر، پروردگار متعال وحى نموده به برادرم عيسى (عليه السلام ) كه اى عيسى دوستدار دنيا مباش كه من دنيا را دوست ندارم و آخرت را دوست بدار زيرا آخرت ، خانه رستاخيز است .))
يا اباذر الدنيا ملعونة ملعون ما فيها الا من ابتغى به وجه الله وما من شى ء ابغض الى الله تعالى من الدنيا (الى ان قال (صلى الله عليه و آله و سلم ):) وما من شى ء احب الى الله تعالى من الايمان به وترك ما امر بتركه . يا اباذر ان الله تبارك وتعالى اوحى الى اخى عيسى (عليه السلام ): يا عيسى لاتحب الدنيا فانى لست احبها، واحب الاخرة فانما هى دار المعاد.
(اواخر كتاب مكارم الاخلاق )

(18) از وصاياى نبى اكرم (صلى الله عليه و آله و سلم ) به ابن مسعود: ((دنيا را به لذات و شهوات بر آخرت مگزين كه خداوند متعال در كتاب خود مى گويد: ((اما آنكه (از طاعت خداوند) سرپيچى كرد و زندگانى دنيا را برگزيد همانا جايگاهش دوزخ است )) مراد خداوند متعال ، زندگى دنياى ملعون است ، و آن همه چيزهايى است كه در دنيا است ؛ مگر آنچه كه براى (رضاى ) خداوند بوده باشد.))
لاتؤ ثرن الدنيا على الاخرة باللذات والشهوات فان الله تعالى يقول فى كتابه : ((فاما من طغى وآثر الحيوة الدنيا فان الجحيم هى الماءوى )) يعنى الدنيا الملعونة والملعون ما فيها الا ما كان لله .
(اواخر كتاب مكارم الاخلاق )

(19) على (عليه السلام ) هنگامى شنيد مردى دنيا را نكوهش مى كند در قبال او به ستودن دنيا مطالبى فرمود كه از آنهاست : ((دنيا، سراى توانگرى است براى كسى كه از آن توشه (آخرت ) بردارد، و سراى موعظه است براى كسى كه از آن پند گيرد، جاى عبادت و سجده دوستان خداست ، و جاى صلوات فرشتگان خدا، و جاى فرود آمدن وحى خدا، و جاى تجارت دوستداران خداست كه در آن رحمت خدا را كسب كردند و بهشت را به سود بردند.))
(ان الدنيا) دار غنى لمن تزود منها ودار موعظة لمن اتعظ بها، مسجد احباء الله ومصلى ملائكة الله ، ومهبط وحى الله ، ومتجر اولياء الله اكتسبوا فيها الرحمة وربحوا فيها الجنة .
(نهج البلاغه )