3 - هم نشينى با علما
4 - نماز شب
5 - رفتن به مساجد براى نماز⁽²⁹⁾
آدابى كه موجب نور دل مى شوند
1 - خوردن سركه ، به وانار
2 - شستن سر با سدر
3 - خضاب كردن
4 - مسواك زدن
5 - گفتن ((لا اله الا اللّه ))
6 - خواندن سوره ناس
7 - تسبيح حضرت فاطمه (عليها السلام )
8 - مكرر گفتن اين ذكر:
توكلت على الحى الذى لايموت و الحمداللّه الذى لم يتخذ صاحبة و لا ولدا و لم يكن له شريك فى الملك و لم يكن له ولى من الذل و كبره تكبيرا.⁽³⁰⁾
آدابى كه موجب رقت قلب مى شوند
1 - خوردن عدس
2 - خوردن انجير
3 - دست كشيدن بر سر يتيم
آدابى كه موجب قوت قلب مى شوند
1 - شانه كردن مو در حال نشسته
2 - استعمال عطر و بوى خوش
3 - خوردن به
مكروهاتى كه موجب قساوت قلب مى شوند
1 - به در خانه سلطان رفت و آمد كردن
2 - ريختن خاك داخل قبر فاميل
3 - چهل روز متوالى گوشت خوردن
4 - پس از خوردن فورا خوابيدن
5 - با زن ها بسيار آميزش كردن
6 - با زن ها زياد صحبت كردن
7 - زياد خنديدن
8 - شكار كردن
9 - پرخورى كردن
10 - ترك ذكر خدا
11 - درازى آرزو
12 - پرحرفى كردن ⁽³¹⁾
آدابى كه موجب زيادى عقل مى شوند
1 - مسواك كردن
2 - استعمال بوى خوش
3 - مسافرت كردن
4 - تجارت كردن
5 - مشاوره كردن
6 - حجامت كردن
7 - خوردن شنبليله
8 - خوردن سركه
9 - خوردن كندر
10 - خوردن كرفس
11 - خوردن ترنج
12 - خوردن به
13 - خوردن سداب
14 - خوردن كدو
15 - خوردن چغندر
مكروهاتى كه باعث كمى عقل مى شوند
1 - شوخى و مزاح كردن زياد
2 - پرهيز از خوردن گوشت تا چهل روز
3 - بول كردن در آب ايستاده (راكد)
4 - زياد خوردن گوشت حيوانات وحشى
5 - دست كشيدن از تجارت ⁽³²⁾
آدابى كه موجب زيادى حافظه مى شوند
1 - مسواك زدن
2 - تلاوت قرآن
3 - حجامت كردن
4 - خوردن عسل
5 - خوردن كندر
6 - خوردن كرفس
7 - گرفتن ناخن در روز دوشنبه
8 - روزه گرفتن
9 - مخلوط كردن زعفران ، سعد و عسل با هم و هر روز دو مثقال از آنها خوردن ⁽³³⁾
مكروهاتى كه حافظه را كم مى كنند
1 - خواندن نوشته قبرها
2 - راه رفتن بين دو زن
3 - بول كردن در آب راكد
4 - حجامت كردن درگودى پشت
5 - خوردن نيم خورده موش
6 - خوردن پنير
7 - خوردن گشنيز
8 - خوردن سيب ترش ⁽³⁴⁾
9 - زنده رها كردن شپش
10 - غذا خوردن در حال جنابت
11 - بازى با آلت
12 - خوردن گوشت حيوانى كه هنگام سر بريدن نام خدا را نبرده باشند⁽³⁵⁾
آدابى كه نور چشم را زياد مى كنند
1 - قرآن خواندن ، نه از حفظ
2 - پوشيدن كفش زرد
3 - سرمه كشيدن
4 - خضاب نمودن با حنا
5 - تراشيدن موى سر از بيخ
6 - مسواك نمودن
7 - شستن دست بعد از خوردن غذا
8 - نگاه كردن به سبزه و گياهان سبز
9 - نگاه كردن در آب روان و دريا
10 - نگاه كردن به صورت زيبا
11 - خواندن نماز شب
12 - گرفتن ناخن ها در روز پنج شنبه
13 - خواندن آيه الكرسى
14 - خوردن مرزه همراه با نمك
15 - خوردن سياه دانه با گردو
16 - خوردن گوشت
17 - خوردن پياز
18 - خوردن به
19 - خوردن كندر
مكروهاتى كه موجب كمى نور چشم مى شوند
1 - كندن موهاى زير بغل
2 - زيادى موى سر
3 - پوشيدن كفش سياه
4 - خوردن ماهى ⁽³⁶⁾
آدابى كه عمر را طولانى مى كنند
1 - خوشنود كردن پدر و مادر
2 - وضوى كامل گرفتن
3 - حفظ صحت بدن
4 - خوش گفتارى با مردم
5 - خوبى و نيكى به مردم
6 - خوش رفتارى با همسايه
7 - احسان كردن به خانواده
8 - با وضو بودن
9 - زيارت امام حسين (عليه السلام )
10 - خواندن نماز شب
11 - تلاوت قرآن
12 - تزويج با دختران باكره
13 - غسل كردن با آب گرم
14 - خوردن سيب در سحرها
15 - طول دادن به نشستن بر سر سفره غذا در موقع اطعام به ديگرى
16 - خوددارى از بريدن درختان نر، مگر در موقع ضرورت
17 - هجده بار ((ياحى ))گفتن بعد از هر نماز
18 - احترام و بزرگ داشتن پيران و بزرگان
19 - طولانى كردن ركوع و سجود در نماز
مكروهاتى كه عمر را تباه مى كنند
1 - خوردن غذا بر روى غذا
2 - نوشيدن آب در حال ناشتا
3 - آميزش با پيرزن
4 - جماع در حمام ⁽³⁷⁾
آدابى كه موجب وسعت رزق مى شوند
1 - صدقه دادن
2 - شستن دست پيش از غذا
3 - شستن ظرف خوراك و غذا
4 - خوش خلقى
5 - خوشرفتارى با همسايه
6 - احسان كردن زياد به والدين
7 - خوبى نيت
8 - جاروب كردن خانه
9 - شستن سر با خطمى
10 - شانه كردن مو
11 - جارو كردن درب خانه
12 - گذاشتن سركه در خانه
13 - گرامى داشتن ناتوان ها
14 - ميانه روى در اقتصاد
15 - خلال كردن
16 - انگشتر عقيق در دست كردن
17 - انگشتر ياقوت در دست كردن
18 - انگشتر فيروزه در دست كردن
19 - استغفار كردن
20 - خواندن آية الكرسى
21 - خواندن سوره ((يس ))
22 - خواندن زيارت عاشورا
23 - قرائت سوره ((واقعه )) در هر شب
24 - توكل بر خدا
25 - خوردن كاسنى
26 - صبح زود به دنبال كسب رفتن
27 - مداومت در وضو و طهارت
28 - عفت كلام
29 - ميهمانى دادن
30 - وضو گرفتن قبل از غذا
31 - كم حرفى
32 - دعاى ديگران بر سر سفره
33 - اقامه نماز با حالت خشوع
34 - خط زيبا
35 - دعا بر پدر و مادر
36 - حضور در مسجد، قبل از اذان
37 - حرف نزدن در توالت
38 - حرف حق زدن
39 - گرفتن ناخن و شارب هر جمعه
40 - خواندن نماز شب
41 - جواب دادن اذان گو (هر چه او مى گويد، تكرار كند. ممكن است مراد، نماز اول وقت باشد. چون اذان گو مردم را به نماز دعوت مى كند و اجابت او رفتن به نماز است .)
42 - گفتن سى بار سبحان اللّه و بحمده و سبحان اللّه العظيم و بحمده
43 - گفتن صد مرتبه لا اله الا اللّه الملك الحق المبين هر روز
44 - سلام كردن و ((قل هو اللّه )) خواندن ، بعد از داخل شدن به منزل
45 - گفتن لاحول و لا قوة الا بالله
46 - انجام مستحبات نماز صبح و نماز وتر در نماز شب
47 - خواندن سوره ((تبارك الذى )) هر روز صبح
48 - جمع بين دو نماز مغرب و عشاء و ظهر و عصر
49 - دعا كردن برادر مؤ من ، مؤ منى را در خلوت
50 - خواندن سوره ((صافات )) در روزهاى جمعه
51 - تعقيب خواندن بعد از نماز صبح و عصر
52 - خوردن ريزه هاى طعام از كنار سفره
53 - روشن كردن چراغ ، قبل از غروب
54 - مداومت بر قرائت سوره ((قدر))⁽³⁸⁾
مكروهاتى كه موجب فقر و تنگدستى مى شوند
1 - غذا خوردن در حال جنابت
2 - ايستاده شانه زدن
3 - خوابيدن پيش از طلوع آفتاب
4 - مشخص نكردن درآمد و خرج و عدم اعتدال در زندگى
5 - گوش دادن زياد به آواز
6 - ادرار در حمام
7 - خلال كردن با چوب گز
8 - گذاشتن خاكروبه در خانه
9 - خوابيدن بين نماز مغرب و عشا
10 - خوابيده غذا خوردن
11 - وجود تار عنكبوت در خانه
12 - عدم شستشوى دست ها در وقت غذا خوردن
13 - اهانت به خرده هاى نان
14 - نشسته گذاشتن ظروف
15 - قرار ندادن سرپوش روى ظرف آب
16 - خريدن نان از فقرا
17 - لعنت كردن اولاد
18 - سوزاندن پوست پياز و سير
19 - نشستن بر درگاه و آستانه خانه
20 - به حال برهنه برخاستن از بستر و بول كردن
21 - جارو كردن خانه هنگام شب
22 - جارو كردن خانه با پارچه يا لباس
23 - شستن اعضاء بدن در مستراح و بيت الخلاء
24 - خشك كردن اعضاى با دامن يا آستين لباس
25 - غذا خوردن بعد از آروغ زدن (در حال سيرى )
26 - شستن دست ها با خاك
27 - دوختن لباس در حالى كه بر بدن است
28 - پدر و مادر را با اسم صدا زدن
29 - جلوتر از بزرگان و پيرها راه رفتن
30 - چراغ را با نفس (فوت ) خاموش كردن
31 - نوشتن با قلم شكسته و گره دار
32 - عمامه پيچيدن در حال نشستن
33 - در حالت ايستاده شلوار پوشيدن
34 - ناخن را با دندان چيدن
35 - وضو گرفتن در مستراح و آبريزگاه
36 - شانه كردن با شانه شكسته
37 - دعا نكردن براى پدر و مادر
38 - سبك شمردن نماز
39 - تنبلى و سستى در كارها
40 - عجله كردن در خروج از مسجد
41 - صبح زود به بازار رفتن
42 - دير از بازار خارج شدن و تا هنگام شب ماندن
43 - رد كردن فقير در هنگام شب
44 - اظهار فقر و تنگدستى نمودن
45 - زياد حرف زدن
46 - زندگى كردن در خانه كوچك ⁽³⁹⁾
آدابى كه موجب صحت بدن مى شوند
1 - روزه گرفتن
2 - مسافرت كردن
3 - خوددارى كردن از انداختن آب دهان در مسجد
4 - كم خوردن
5 - خوردن آب به حال ايستاده در روز
6 - نخوردن طعام مگر وقتى كه گرسنه باشد
7 - دست كشيدن از خوردن در حالى كه هنوز سير نشده باشد
8 - جويدن طعام به طور كامل پيش از فرو دادن
9 - دفع بول و غايط در وقت خواب
10 - كم آب خوردن
11 - خوردن ميوه در اوايل فصل آنها
12 - حفظ نمودن خود از سرما در فصل پاييز و حفظ نكردن از سردى هوا در بهار
13 - خوردن بيست و يك دانه مويز سرخ هر صبح ناشتا
14 - خوردن آب باران
15 - شستشوى دست ها پيش از خوردن غذا
16 - ريختن آب سرد به قدمها بعد از خارج شدن از حمام
17 - خوردن سه كف از آب گرم حمام
18 - به جا آوردن حج و عمره
19 - خواندن نماز شب
مكروهاتى كه موجب بيمارى بدن مى شوند
1 - خوردن بين نهار و شام
2 - ايستاده آب خوردن در شب
3 - شام نخوردن
4 - پرخورى
5 - آشاميدن آب در بين غذا خوردن
6 - نشستن در آفتاب
7 - خوردن گوشت خام
8 - نشستن در جاى نمناك
9 - آب خوردن زياد
10 - بالا رفتن از پله ها
11 - مجامعت با زن سالخورده
12 - زياد ماهى خوردن
13 - خوردن چوبك
14 - غم و غصه خوردن ⁽⁴⁰⁾
آدابى كه موجب نشاط و مسرت مى شوند
1 - خواندن سوره ((يس ))
2 - تراشيدن موى زير شكم
3 - اسب سوارى
4 - كمك به مسلمانان
5 - هنگام غسل
6 - ناخن گرفتن
7 - شستشوى بدن
8 - مسواك زدن
9 - شانه زدن به ريش
10 - وضو گرفتن
11 - استعمال بوى خوش
12 - نظر كردن به سبزه و گياه
13 - پوشيدن كفش زرد رنگ
14 - تراشيدن موى پشت گردن
15 - پوشيدن لباس پاكيزه
16 - شستن سر با سدر
17 - زدودن غصه از دل مؤ من
18 - شستن سر
19 - گفتن لا حول و لا قوة الا بالله
20 - استغفار نمودن
21 - بسيار گفتن ((يا رؤ وف يا رحيم ))
22 - زيارت امام حسين (عليه السلام )
23 - خوردن انگبين
24 - خوردن گوشت
25 - خوردن زيتون
26 - خوردن به
27 - خوردن انگور سياه
28 - خوردن ميوه جات در اوايل فصلشان
29 - شانه كشيدن به سينه پس از شانه كردن سر يا ريش ⁽⁴¹⁾
مكروهاتى كه موجب غم و اندوه مى شوند
1 - پوشيدن كفش سياه رنگ
2 - نشستن در آستانه در
3 - گذشتن از ميان گوسفندان
4 - ايستاده شلوار پوشيدن
5 - پاك كردن دست و رو با دامن (لباس )
6 - ميل و رغبت به دنيا⁽⁴²⁾
7 - كندن موى ريش با دندان
8 - غذا خوردن با دست چپ
9 - راه رفتن روى پوست تخم مرغ
10 - طهارت گرفتن با دست راست
11 - بازى كردن با ريگ
12 - به بازى بردن ميمون ⁽⁴³⁾
آدابى كه باعث آمرزش انسان مى شوند
1 - مصافحه كردن با مؤ من
2 - جارو كردن مسجد
3 - روشن كردن چراغ در مسجد
4 - عيادت مريض
5 - مريض شدن
6 - شركت در تشييع مسلمان
7 - روزه مستحبى گرفتن
8 - غذا دادن به گرسنه
9 - صلوات فرستادن
10 - زياد سجده كردن
11 - به دست كردن انگشتر عقيق سرخ ⁽⁴⁴⁾
12 - احترام به مهمان مؤ من
آدابى كه موجب امن از عذاب قبر مى شوند
1 - ياد دادن و ياد گرفتن خير
2 - تمام كردن ركوع در نماز
3 - شاد كردن قلب مؤ من
4 - لباس پوشاندن به مؤ من
5 - خواندن سوره ((و الذاريات ))
6 - خواندن سوره ((نساء)) هر جمعه
7 - خواندن سوره ((حم زخرف ))
8 - خواندن آية الكرسى
9 - چهار مرتبه حج رفتن
10 - مردن در روز جمعه ⁽⁴⁵⁾
آدابى كه فشار قبر را از زنان بر مى دارد
1 - صبر كردن بر غيرت شوهر
2 - صبر كردن بر بد خلقى شوهر
3 - بخشيدن مهريه به شوهر؛ خداوند براى هر يك از اين زنان پاداش هزار شهيد و عبادت يك سال را مى نويسد⁽⁴⁶⁾
مؤ من هميشه پنج چيز براى انجام آداب به همراه دارد
1 - سجاده
2 - تسبيح سى و چهار دانه
3 - مسواك
4 - شانه
5 - انگشتر عقيق ⁽⁴⁷⁾
آداب ازدواج و احكام خانواده
ازدواج يك مسئوليت است و انسان بايد مسئوليت خويش را به بهترين وجه انجام دهد.
امام صادق (عليه السلام ) فرمودند: ((هنگامى كه يوسف صديق (عليه السلام ) برادرش ، بنيامين را ديدار كرد، پرسيد: اى برادر، چگونه توانستى پس از من با زنى ازدواج كنى ؟! بنيامين جواب داد: پدرم به من دستور داد و گفت كه اگر مى توانم نسلى داشته باشم كه زمين را با تسبيح الهى زنده كند، چنان نمايم .))
همين مفهوم در روايتى از پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) نيز رسيده است : ((چه چيز مؤ من را باز مى دارد از اين كه خانواده اى بگيرد تا خداوند نسلى را روزى او كند كه زمين را با ((لا اله الا اللّه )) سنگين سازد؟)).
به همين دليل عزب (مجرد بودن ) مكروه است . در حديثى از پيامبر صل الله عليه و آله آمده است : ((پست ترين مردگان شما عزب ها هستند.))
عده اى از ترس فقر ازدواج را به ازدواج مى اندازند. اين عده نمى دانند كه ترسشان از فقر، خود، سوءظنى به خدا است . چرا كه در آيه كريمه آمده است :
وانكحوا الاايامى منكم و الصالحين من عبادكم و امامكم ان يكونوا فقرا يعنهم اللّه من فضله و اللّه واسع عليم ⁽⁴⁸⁾ ((مردان و زنان بى همسر را همسر دهيد و همچنين اگر غلامان و كنيزان صالح و درستكارى فقير و تنگدست باشند، خداوند آنها را با فضل خود بى نياز مى سازد و خداوند گشايش دهنده و آگاه است .
بنا براين اگر ترس از فقر مانع ازدواج شود، در واقع بدگمانى نسبت به شان خداوند خواهد بود⁽⁴⁹⁾.
آداب انتخاب همسر
1 - ديندارى مهم ترين ويژگى همسر است . امام صادق (عليه السلام ) مى فرمايند: ((هر گاه مردى به سبب جمال يا مال زنى با او ازدواج كند به همان واگذار مى شود و هر گاه به خاطر دينش با او ازدواج كرد، خداوند مال و جمال را نيز به او عطا كند.))⁽⁵⁰⁾
2 - اسلام ازدواج با فاميل را تشويق مى كند. امام زين العابدين (عليه السلام ) مى فرمايند: ((كسى كه براى خدا وصله رحم ازدواج كند، خداوند تاج فرشتگان را بر سر او مى نهد.))⁽⁵¹⁾
3 - اسلام همواره تشويق مى كند كه مرد با زنى ازدواج كند كه توانايى بچه دار شدن را داشته باشد، نه زنى كه نازا باشد، ولو آن كه آن زن ، زيبا و خوش سيما باشد.
امام محمد باقر (عليه السلام ) مى فرمايند: ((بدانيد كه زن سياه اگر زايا باشد نزد من محبوب تر از زن زيباى نازا است .))⁽⁵²⁾ البته اسلام از جنبه زيبايى نيز غافل نيست و دستور مى دهد كه مرد مسلمان با زن زيبايى ازدواج كند كه مؤ من باشد و فرزند بسيار آورد⁽⁵³⁾.
4 - خردمندى از ديانت است . لذا از نظر شرع مكروه است كه انسان زن نادان و احمقى را به همسرى بگيرد. اميرالمومنين (عليه السلام ) مى فرمايند: ((از ازدواج با زن احمق بپرهيزيد. زيرا همراهى با او موجب بلا و فرزندش موجب تباهى است .))⁽⁵⁴⁾
مستحبات و مكروهات مراسم ازدواج و زفاف
1 - خواندن خطبه پيش از عقد مستحب است و بهتر است شامل حمد و ثناى خداوند و توصيه به تقوا باشد. شايسته است هر آنچه را زن و شوهر و حضار نياز دارند، مانند اصول دين و محاسن اخلاق و آداب در خطبه يادآورى شود⁽⁵⁵⁾.
2 - در حديثى از امام صادق (عليه السلام ) منقول است كه هر گاه كسى اراده خواستگارى كرد، دو ركعت نماز بگزارد و حمد اللهى بگويد و دعاى وارده براى طلب ازدواج و همسر نيكو را بخواند⁽⁵⁶⁾.
3 - در حديثى معتبر آمده است كه مستحب است ازدواج در شب واقع شود⁽⁵⁷⁾.
4 - در حديثى آمده است كه خوب است عقد در ماه شوال خوانده شود⁽⁵⁸⁾. 5 - خوب است هنگام عقد، قمر در عقرب نباشد. چرا كه اگر چنين باشد، زن و مرد عاقبت نيكو نبينند⁽⁵⁹⁾.
6 - از اميرالمؤ منين (عليه السلام ) منقول است كه روز جمعه براى خواستگارى و نكاح خوب است ⁽⁶⁰⁾.
7 - مستحب است كه در موقع ازدواج گواهانى را بر آن گرفت تا نسب و ارث ثابت گردد⁽⁶¹⁾.
8 - مستحب است در ازدواج (آن هم به دور از زياده روى و ريا) وليمه داده شود و بايد از اين طعام به فقرا نيز داده شود و تنها به توانگران و شخصيت ها محدود نشود. از پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) روايت شده است كه فرمودند: ((اطعام هنگام ازدواج از سنتهاى پيامبران است .)) همچنين فرمودند: ((وليمه در روز نخست ، حق است ، در روز دوم نيكى و افزون بر آن ريا و شهرت طلبى است .))
9 - مستحب است كه دادن وليمه در روز و ازدواج در شب باشد.
10 - اسلام خوش نمى دارد ساعات گرمى براى زفاف برگزيده شود.
11 - ازدواج هنگام محاق ماه (روزهاى پايانى ماه هاى قمرى ) نيكو نيست . امام حسن عسگرى (عليه السلام ) مى فرمايد: ((كسى كه هنگام محاق ماه ازدواج كند بايد تسليم سقط جنين شود.))
12 - مستحب است كه مرد هنگام آميزش و دخول ، وضو داشته باشد و دعاهاى وارده را بخواند.
13 - هنگام نزديكى شايسته نيست كه زن را به شتاب اندازد و تا وقتى كه نياز زن برآورده نشده ، نبايد او را رها سازد.
14 - مستحب است اگر مردى با ديدن زنى ديگر غريزه اش به هيجان آمد، سراغ همسر خويش برود و از او كام بگيرد. امام على (عليه السلام ) فرمودند: ((هر گاه از شما زنى را ديد كه از او خوشش آمد، از زن خود كام گيرد. زيرا زن او همان دارد كه آن زن دارد. پس نبايد در قلبش براى شيطان راهى قرار دهد كه نگاه او را از زنش متوجه آن ديگرى كند)).
پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) مى فرمايند: ((اى على ! با شهوت زن ديگرى با همسرت نزديكى مكن . زيرا در اين صورت من بيم دارم كه اگر نطفه فرزندى منعقد گردد، كودك شما نامرد و بى عقل باشد.))⁽⁶²⁾
15 - برخى از فقها هنگام ميل و رغبت زن ، آميزش با او را مستحب مى دانند و حديث پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) را مى آورند كه به مردى فرمود: ((آيا با روزه وارد صبح شدى ؟ عرض كرد: خير. فرمود: پس ‍ تهيدستى را اطعام كردى ؟ عرض كرد: خير. پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) فرمودند: پس نزد همسرت برو و با او آميزش كن كه آن براى تو به منزله صدقه است .))
16 - نگاه كردن به شرمگاه همسر در هنگام آميزش كراهت دارد.
17 - سخن گفتن در حال آميزش كراهت دارد. چرا كه براى فرزند، لالى را در پى دارد.
18 - نگاه كردن به فرج زن در هنگام آميزش مكروه است . زيرا براى فرزند، كورى به بار مى آورد.
19 - آميزش در زير آسمان نيز مكروه است .
20 - مستحب است كه هر يك از زن و شوهر پس از جماع براى پاك كردن خود از دستمالى جداگانه استفاده كنند و يك دستمال به كار نبندند. پيامبر اسلام (صلى الله عليه و آله و سلم ) به حضرت على (عليه السلام ) مى فرمايند: ((با همسرت نزديكى مكن مگر آن كه تو دستمالى داشته باشى و او دستمالى و خود را با يك دستمال تميز نكنيد تا مبادا شهوت روى شهوت قرار نگيرد كه اين كار دشمنى ميان شما را در پى دارد.))
21 - به هنگام حصر- يعنى نيازى كه انسان را به شتاب اندازد - جماع كراهت دارد. امام صادق (عليه السلام ) فرمودند: ((انسانى كه خضاب كرده جماع نمى كند. راوى عرض كرد: فدايت گردم ! چرا انسان خضاب كرده جماع نمى كند؟ فرمودند: زيرا در حصر است .
22 - بلافاصله بعد از خوردن غذا و با شكم پر نبايد همبستر شد. امام صادق (عليه السلام ) فرمودند: ((سه چيز بدن را ويران مى كند و چه بسا آدمى را بكشد: با شكم پر به حمام رفتن ، با شكم پر با همسر آميزش كردن و ازدواج با پيرزنان .))⁽⁶³⁾
23 - از امام باقر (عليه السلام ) پرسيدند: ((آيا زمانى وجود دارد كه جماع حلال در آن مكروه باشد؟)) حضرت (عليه السلام ) فرمودند: ((آرى ، بين طلوع فجر و طلوع آفتاب ، از غروب آفتاب تا غروب شفق (سرخى آسمان )، در شب و روز خسوف و كسوف (ماه گرفتگى و خورشيد گرفتگى )، در شب يا روزى كه باد سياه يا سرخ يا زرد بوزد و هنگامى كه زمين لرزه پيش آيد، جماع حلال مكروه است .))
24 - پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) از اين كه در شب اول ماه هاى قمرى همبسترى كنند، نهى مى فرمايد و به على (عليه السلام ) مى فرمايند: ((اى على ! در شب اول ماه ، شب نيمه ماه و شب آخر ماه همبسترى مكن ! زيرا هر كس چنين كند، بيم آن مى رود كه فرزندش كودن گردد.))
25 - از نظر اسلام كراهت دارد كه مرد بلافاصله بعد از بازگشت از سفر، شبانگاه بر خانواده اش وارد شود. پس بهتر است تا صبح شكيبايى كند.
26 - كراهت دارد كه مرد شب مسافرت كه غالبا با اضطراب همراه است و احتمال ضعف مى رود با همسرش همبستر شود. پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) فرمودند: ((اى على هنگامى كه براى سفرهاى كوتاه به مدت سه شبانه روز از خانه خارج مى شوى با همسرت درنياميز كه اگر فرزندى از شما پديد آيد، يار ستمگر خواهد شد.))
27 - اسلام دستور مى دهد كه همبستر شدن در پنهان صورت پذيرد، نه در حضور هوو يا فرزندى كه صداى آنها را مى شنود و اندامشان را مى بيند.
از امام صادق (عليه السلام ) روايت شده است كه فرمودند: ((پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) فرموده است : سوگند به خدايى كه جان من در يد قدرت اوست ، اگر مردى با زنش درآميزد در حالى كه كودكى بيدار آن دو را مى بيند و صدايشان را مى شنود و صداى نفسهاى زن و شوهر به گوش او مى رسد، اين كودك روى رستگارى نخواهد ديد؛ پس اگر پسر باشد، زناكار خواهد شد، و اگر دختر شد، زانيه خواهد شد)). اين حديث مى افزايد: ((هر گاه على بن الحسين (عليه السلام ) آهنگ همبستر شدن داشت ، در را مى بست و پرده ها را مى انداخت و خدمتگزاران را بيرون مى كرد.))
28 - جماع كردن روى بام ساختمان يا در برابر خورشيد يا زير درختان ميوه دار مكروه است .
29 - همبستر شدن رو به قبله يا پشت به قبله ، و در حال برهنگى كامل و در كشتى يا بر سر راه كراهت دارد.
30 - جماع كردن در حالت ايستاده نيز مكروه است . زيرا در احاديث آمده است كه اين عمل ، كار دراز گوشهاست .
31 - جماع كردن پس از احتلام (جنب شدن ) نيز مكروه است . از احاديث استفاده مى شود كه اين كار باعث پديد آمدن فرزند ديوانه مى شود.
32 - اسلام دستور مى دهد كه هنگام مباشرت و جماع به خدا توجه شود و از شر شيطان به او پناه برده شود.