1- جـمـعـى از نـويـسـنـدگـان : تـاريـخ جـهـان ، ترجمه عبدالرحمن صدريه ، انتشارات
فردوس تهران ، 1377، ص 80.
2- ش . دولانـدلن : تـاريـخ جـهـان ، تـرجـمـه احمد بهمنش ، انتشارات دانشگاه تهران ،
تهران ، 1364، ج 1، ص 76.
3- اميل بريه : تاريخ فلسفه در دوران انتشار فرهنگ يونانى ، ترجمه عليمراد داورى
، ج 2، ص 291 ـ 292.
4- جمعى از نويسندگان : تاريخ جهان ، ترجمه عبدالرحمن صدريه ، ص 94.
5- ويل دورانت : تاريخ تمدن ، ترجمه ابوالقاسم طاهرى ، سازمان انتشارات و آموزش
انقلاب اسلامى ، تهران ، 1367، ج 4، ص 1455.
6- آلبـرت آوى : سـيـر فـلسـفـه در اروپـا، دكـتـر على اصغر حلبى ، انتشارات زوار،
تهران 1368، ج 1، ص 1455.
7- ش . لاندلن : تاريخ جهان ، ترجمه عبدالرحمن صدريه ، ص 409.
8- احمدى ، بابك : مدرنيته و انديشه هاى انتقادى ، نشرمركز، تهران 1373، ص 8.
9- گ . و. هـگـل : عـقـل در تـاريـخ ، ترجمه حميد عنايت ، انتشارات علمى دانشگاه صنعتى
آريـا مـهـر، تـهـران ، 1356، ص 281 ـ 282، و هـودشـتـيـان عـطـا: مقدمه اى بر بنيادهاى
مدرنيته ، مجله ايران فردا، ش 17، سال سوم ، ص 54 ـ 55.
10- احمدى ، بابك : پيشين ، ص 9.
11- عـظـيـمـى ، فـخـر الديـن : عالمى و آدمى از نو ( زمينه هاى فكرى و تحقق تاريخى
فرهنگ و جامعه مدرن )، مجله نگاه نو، ش 9، مرداد و شهريور 1371، ص 34 ـ 37.
12- احمدى ، بابك : پيشين ، ص 9.
13- عظيمى ، فخر الدين : پيشين .
14- گنجى ، اكبر، داريوش : سنت ، مدرنيته ، پست مدرن ، صراط، تهران ، 1375، ص
6.
15- زيـگـمـونـت بـاومـن : مـدرنـيـتـه ، تـرجمه عزت الله فولادوند، مجله راه نو، ش 7،
سال اول .
16- تاجيك ، محمدرضا: كلمه نهايى (شكل گيرى گفتمان هاى هويت در ايران ) مجله نامه
پژوهش ، ش 7، سال دوم ، زمستان 1376، ص 51.
17- بروجردى ، مهرزاد: روشنفكران ايرانى و غرب ، ترجمه جمشيد شيرازى ، انتشارات
فرزان ، تهران ، 1377، ص 15.
18- پـيـشـيـن ، ص 17 ـ 22؛نـقـل از: class and race .reconsidered
orientalism,w,edward,said ,2.no.15-1.p,27
19- حـائرى ، عـبـدالهـادى : نـخستين رويارويى هاى انديشه گران ايران ، با دو رويه
تمدن بورژوازى غرب ، انتشارات اميركبير، تهران ، 1372، ص 15.
20- راونـدى مرتضى : تاريخ اجتماعى ايران ، انتشارات اميركبير، تهران ، 1354، ج
2، ص 535 - 536.
21- زيباكلام ، صادق : سنت و مدرنيسم ، انتشارات روزنه ، تهران ، 1377، ص 108؛
نـقـل از: of history economic the charles Issawib .p. 1971 ,.us , press
chicago of university the , 1914 - 1800 , iran
22- امام خمينى : صحيفه نور، وزارت ارشاد اسلامى ، تهران ، 1361، ج 1، ص 87.
23- رجـائى ، فـرهنگ : معركه جهان بينى ها، انتشارات احياء كتاب تهران ، 1373، ص
123.
24- عـنـايـت ، حـمـيـد: سـيـرى در انديشه سياسى غرب ، شركت سهامى كتابهاى جيبى ،
تهران ، 1365، ص 21.
25- حائرى ، عبدالهادى : پيشين ، ص 308.
26- نقوى ، على : جامعه شناسى غربگرائى ، انتشارات اميركبير، تهران ، 1361، ص
20.
27- تاجيك ، محمد رضا: پيشين ، ص 53.
28- بهنام ، جمشيد: ايرانيان و انديشه تجدد، انتشارات ، فرزان ، تهران ، 1375، ص
22 - 24 و رئيـس ، يـا رحـيـم : ايـران و عثمانى در آستانه قرن بيستم ، انتشارات ستوه ،
تبريز، 1374، ص 27 - 28.
29- عنايت ، حميد: بررسى تاريخ احياى اسلام ، ترجمه احمد تدين ، فصلنامه تاريخ
معاصر ايران ، كتاب اول ، زمستان 1372، ص 55.
30- نقوى ، على : پيشين ، ص 41.
31- امام خمينى : صحيفه نور، ج 1، ص 119.
32- پيشين ، ص 26؛نقل از: .192.p,1971,leiden,east middle the of sociolojy
the, huijeze nieuwen von
33- غـنـى نـژاد، مـوسـى : نـقدى بر غرب گرايى و غرب ستيزى ايرانيان ، ما و غرب
(يـادواره سـالگـشـت دكـتـر عـلى شـريـعـتـى )، انـتـشـارات حـسـيـنـيـه ارشـاد،
سال 1376، ص 173.
34- تاجيك ، محمد رضا: پيشين ، ص 52 ـ 53.
35- عنايت ، حميد، پيشين ، ص 56.
36- بهنام ، جمشيد: پيشين ، ص 56.
37- نقوى ، على : پيشين ، ص 76 ـ 77.
38- همان ، ص 59.
39- تـاجـيـك ، مـحـمد رضا: پيشين ، ص 55.
40- فريدون ، آدميت : فكر آزادى و مقدمه
مشروطيت ، انتشارات سخن ، تهران ، 1340، ص 133.
41- ميرزا ملكم خان ، ناظم الدوله : مجموعه آثار، تدوين و تنظيم محمد محيط طباطبائى ،
انتشارات علمى ، تهران ، چاپ اول ، بى تا، ص 85.
42- فريدون ، آدميت : پيشين ، انتشارات پيام ، 1355، ص 103.
43- همان ، ص 117 ـ 119.
44- همان ، ص 154.
45- رك : فراستخواه ، مقصود: سرآغاز نوانديشى معاصر (دينى و غير دينى )، شركت
سـهـامـى انـتـشـار، تـهـران ، 1374، ص 114 و سـحابى ، عزت الله : تاريخ جنبش ملى
ايران ، شركت سهامى انتشار، تهران ، بى تا، ص 68 ـ 70.
46- حـامـد الگـار: مـيـرزا مـلكـم خـان ، جـهانگير عظيما، شركت سهامى انتشار ، تهران ،
1369، ص 18.
47- همان ، ص 119.
48- مـسـتـشـار الدوله : رسـاله يـك كـلمـه ، چـاپ سـنـگـى ، 1325، ص
7؛نـقـل از پـور اكـبـر، مـحـمـد: فـرهـنـگ و مـدنـيـت غـرب در چـشـم و
دل متفكران ايرانى ، مجله كيان ، ش 35، سال ششم ، 1375، ص 41 ـ 42.
49- همان ، ص 17.
50- فـريـدون ، آدمـيـت : انـديـشـه هـاى مـيـرزا فـتـحـعـلى آخـونـد زاده ، ص 118؛بـه
نقل از: نقوى ، على : پيشين ، ص 81.
51- تاجيك ، محمدرضا: پيشين ، ص 59.
52- همان : ص 55.
53- مـيـرزا مـلكم خان ، ناظم الدوله : پيشين ، ص 126.
54- افشار، ايرج : مقاله
مجله كاوه ، مجله يغما، ش نهم و دهم ، آذر و دى ماه 1339.
55- بـهـنـام ، جـمـشـيـد: پـيـشـيـن ، ص 109 و مـجـله كـاوه ، ش
اول ( دوره جديد)، ص 2، و ش دوازدهم ، ص 1.
56- تقى زاده ، حسن : اخذ تمدن خارجى ، مجله يغما، ش نهم و دهم ، آذر و دى ماه 1339.
57- مجله كاوه ، ش 8، سال دوم ، (دوره جديد)، ص 3.
58- همان ، ص 3.
59- اكـبـرى ، محمد على : رويكرد غربگرايان به نوسازى ايران مجله كتاب سروش 1
(رويارويى فرهنگى ايران و غرب در دوره معاصر)، تهران ، 1375، ص 173 ـ 196.
60- امام خمينى ، پيشين ، ج 16، ص 64.
61- على : نقوى ، پيشين ، ص 94 ـ 97.
62- عنايت ، حميد: بررسى تاريخى احياى اسلام ، ص 57.
63- شريعتى ، على : از كجا آغاز كنيم ، بى جا، بى تا، ص 52 ـ 53.
64- عنايت ، حميد: بررسى تاريخ احياى اسلام ، ص 57.
65- خاتمى ، محمد: از دنياى شهر تا شهر دنيا، نشر نى ، تهران ، 1373، ص 26.
66- رسـاله شـيـخ و شـوخ ، بـه كـوشـش احـمـد مـجـاهـد، انـتـشـارات روزنـه ، چـاپ
اول ، تهران ، 1373، ص 75.
67- تـركـمـان ، مـحـمـد: رسـائل ، اعـلامـيـه هـا، مـكـتـوبـات و روزنـامـه شـيـخ
فضل الله نورى ، ج اول ، انتشارات رسا، تهران ، 1362، ص 102 ـ 104.
68- خاتمى ، سيد محمد: بيم موج ، انتشارات سيماى جوان ، تهران ، 1372، ص 26.
69- بهنام جمشيد: پيشين ، ص 123 ـ 126.
70- زيـبـا كـلام ، صـادق : شريعتى و پديده غرب ستيزى حاكم بر جريان روشنفكرى
ايران ، كتاب ما و غرب ، انتشارات حسينيه ارشاد، تهران ، 1376، ص 128 ـ 129.
71- بهنام ، جمشيد: پيشين ، ص 126.
72- بـخـتـيـارى ، عـليـرضـا: غـرب و تـجـدد در نـگـاه شـريـعـتـى ، مـجـله ايران فردا،
سال سوم ، ش 16، 1371، و گفت و گوى يونسيان و زيبا كلام : شريعتى ، غرب ستيزى
يـا نـاغـرب گـرايـى ، روزنامه جهان اسلام ، سال هفتم ، شماره 1180، چهارشنبه 4 آذر،
1377 و رجايى ، فرهنگ : پيشين ، ص 182 ـ 183.
73- بهنام ، جمشيد:پيشين ، ص 93.
74- عنايت ، حميد: سيرى در انديشه سياسى غرب ، ص 86.
75- مـقـصـود، فـراستخواه : تضاد در انديشه هاى توسعه در دوران قاجار، مجله فرهنگ
توسعه ، ش 8، مهر و آبان 1375، ص 9.
76- سـيـد جـمـال الديـن اسـد آبـادى ، رسـاله اى دربـاره حـقـيـقـت مـذهـب نـيـچـرى و بيان
حـال نـيـچـريـان ، چـاپ شـده بـه ضـمـيـمـه كـتـاب سـيـد
جمال الدين و انديشه هاى او، انتشارات امير كبير، 1352، ص 519 به بعد.
77- عنايت ، حميد: سيرى در انديشه سياسى غرب ، ص 2.
78- يـوسـفـى اشـكـورى ، حـسـن : روحـانـيـت شـيـعـه و غـرب ، مـجـله كـيـان ، ش 35،
سال ششم ، اسفند 1375، ص 48.
79- همان .
80- امام خمينى : پيشين ، ج 10، ص 105.
81- امام خمينى : كشف اسرار، بى جا، بى تا، ص 5 ـ 6.
82- امام خمينى : صحيفه نور، ج 6، ص 219.
83- همان ، ج 10، ص 74 ـ 276.
84- همان ، ج 14، ص 76.
85- همان ، ج 11، ص 183.
86- همان ، ج 8، ص 117.
87- همان ، ج 18، ص 234.
88- همان ، ج 117، ص 183.
89- خـاتـمـى ، سـيـد مـحـمـد: از دنـياى شهر تا شهر دنيا، ص 13، و عنايت ، حميد: اهميت
شـنـاخت ارزش هاى فرهنگى را ناديده گرفته ايم ، مجله اطلاعات سياسى و اقتصادى ، ش
71 ـ 72، سال هفتم ، 1372، ص 23.
90- خاتمى ، سيد محمد: بيم موج ، ص 109 ـ110.
91- امام خمينى : صحيفه نور، ج 3، ص 159.
92- همان ، ج 5، ص 129.
93- همان ، ج 3، ص 159.
94- آشورى ، داريوش : ما و مدرنيت ، صراط، تهران ، 1376 ص 285.
95- آلبرت آوى : سير فلسفه در اروپا، ترجمه دكتر على اصغر حلبى ، ص 129.
96- گروهى از نويسندگان : تاريخ جهان ، عبدالرحمن صدريه ، ص 429.
97- حـشـمـت زاده ، مـحـمـد بـاقـر: چـشـم انداز فرهنگ و تمدن ، چيستى گفتگوى تمدن ها،
(مجموعه مقالات )، سازمان مدارك فرهنگى انقلاب اسلامى ، زمستان 1377 ص 284.
98- عـلوى تـبـار، عليرضا: روشنفكرى دينى در ايران ، مجله كيان ، ش 64، دى و بهمن
1375، ص 38 ـ 45.
99- گنجى اكبر: سنت ، مدرنيته ، پست مدرن ، ص 6.
100- علوى تبار، عليرضا: پيشين ، ص 38 ـ 45.
101- عـظـيـمـى ، فـخـر الديـن : عـالمـى و آدمـى از نـو، مـجـله نـگـاه نـو، ش 9،
سال 1371 و گنجى اكبر: سنت ، مدرنيته ، پست مدرن ، ص 7.
102- آشورى ، داريوش : ما و مدرنيت ، تهران ، صراط، 1375، ص 59 .
103- همان ، ص 274.
104- گنجى ، اكبر: سنت ، مدرنيته ، پست مدرن ، ص 63.
105- غنى نژاد موسى : مفاهيم بنيادى انديشه مدرن : خردگرايى ، مجله راه نو، ش 11،
تيرماه 1377.
106- غـنـى نـژاد، مـوسـى : مـيـزگـرد دربـاره جـامـعـه مـدنـى ، مـجـله كـيـان ، ش 33،
سال 1375، ص 3.
107- سـروش ، عـبـدالكـريـم : مـعـنـا و مـبـنـاى سكولاريزم ، مجله كيان ، ش 26، مرداد و
شهريور 1376، ص 13 ـ 14.
108- عـظـيـمى ، فخر الدين : دموكراسى ، جامعه مدنى و تمدن مدرن ، مجله نگاه نو، ش
30، آبان 1375، ص 13.
109- اريـك فـروم : گريز از آزادى ، ترجمه عزت الله فولادوند، انتشارات مرواريد،
تهران ، چاپ هفتم ، 1357، ص 64.
110- مـددپـور، مـحـمـد: مـبـانـى انديشه هاى اجتماعى غرب از رنسانس تا عصر منتسكيو،
انتشارات تربيت ، تهران ، 1375، ص 17 ـ 18.
111- گنجى ، اكبر: سنت ، مدرنيته ، پست مدرن ، ص 118 ـ 125.
112- امام خمينى : صحيفه نور، ج 7، ص 179 ـ 180.
113- همان ، ج 1، ص 233.
114- همان ، ج 9، ص 180.
115- همان ، ج 7، ص 179 ـ 180.
116- همان ، ج 1، ص 234.
117- همان ، ج 2، ص 154.
118- همان ، ج 2، ص 154 ـ 156.
119- همان ، ج 7، ص 179 ـ 180.
120- همان ، ج 2، ص 154 ـ 156.
121- همان ، ص 156.
122- همان ، ج 7، ص 16.
123- همان ، ج 2، ص 154 ـ 156.
124- همان ، ج 8، ص 7.
125- همان ، ج 7، ص 224.
126- همان ، ج 2، ص 231.
127- همان ، ج 7، ص 16.
128- همان ، ص 223.
129- همان ، ج 9، ص 158.
130- همان ، ج 21، ص 68.
131- همان ، ج 14، ص 134 ـ 135.
132- گنجى ، اكبر: سنت ، مدرنيته ، پست مدرن ، ص 63.
133- امـانـوئل كـانـت : روشـنگرى چيست ؟ ترجمه همايون فولادپور، مجله كلك ، شماره
22، ص 49.
134- اريك فروم : گريز از آزادى ، ترجمه عزت الله فولادوند، ص 115.
135- بشيريه ، حسين : انديشه هاى آيزيا برلين ، مجله اطلاعات سياسى و اقتصادى ،
ش 108، 107، مرداد و شهريور 1375.
136- آيـزيـا بـرليـن : مـرورى بـر مـفـاهـيـم آزادى ، تـرجـمـه
كمال اطهرى ، مجله اطلاعات سياسى و اقتصادى ، ش 31، مهر 1368.
137- همان .
138- امام خمينى : صيحفه نور، ج 3، ص 200.
139- همان ، ج 2، ص 131.
140- امـام خـمـيـنـى : كـلمات قصار امام خمينى ، تهران ، مؤ سسه تنظيم و نشر آثار امام
خمينى ، چاپ اول ، ص 111.
141- امام خمينى : صحيفه نور، ج 1، ص 68.
142- همان ، ج 2، ص 67.
143- همان ، ج 16، ص 270.
144- امـام خـمـيـنـى : ديـوان اشعار امام خمينى ، تهران ، مؤ سسه تنظيم و نشر آثار امام
خمينى ، 1374، ص 70.
145- امام خمينى : صحيفه نور، ج 4، ص 199.
146- همان ، ج 6، ص 241.
147- همان ، ج 7، ص 91 ـ 92.
148- همان ، ج 4، ص 166 ـ 167.
149- امام خمينى : كلمات قصار، ص 219.
150- امام خمينى : صحيفه نور، ج 6، ص 258.
151- همان ، ج 21، ص 178 و ج 7، ص 83.
152- همان ، ج 11، ص 150.
153- امام خمينى ، كلمات قصار،ص 112.
154- امام خمينى : صحيفه نور، ج 9، ص 62.
155- ابـوالحـمـد، عـبـدالحـمـيد: مبانى سياست ، چاپ ششم ، تهران ، توس 1370، ص
172.
156- گنجى ، اكبر: سنت ، مدرنيته ، پست مدرن ، ص 41.
157- غـنـى نـژاد، مـوسـى : مـيـزگـرد دربـاره جـامـعـه مـدنـى ، مـجله كيان ، شماره 33،
سال 1375.
158- غنى نژاد، موسى : مفاهيم بنيادى انديشه مدرن : آزادى سياسى و دموكراسى ، مجله
راه نو، ش 4، ارديبهشت 1377 و غنى نژاد: سنت مدرنيته ، پست مدرن ، ص 180.
159- امام خمينى : صحيفه نور، ج 3، ص 13.
160- همان . ج 7، ص 252.
161- همان ، ج 4، ص 144.
162- امام خمينى كشف اسرار، بى نا، بى جا، ص 289.
163- امام خمينى : صحيفه نور، ج 3، ص 69.
164- همان ، ج 4، ص 144.
165- همان ، ج 9، ص 88 ـ 89.
166- همان ، ج 4، ص 144.
167- همان ، ج 3، ص 88.
168- همان ، ج 5، ص 237.
169- همان ، ص 238.
170- همان ، ج 5، ص 238.
171- همان ، ج 4، ص 37.
172- همان ، ج 4، ص 212، و ج 5، ص 238.
173- همان ، ج 17، ص 165.
174- همان ، ج 8، ص 106.
175- همان ، ج 5، ص 238.
176- امام خمينى : كشف اسرار، ص 289.
177- همان ، ص 291.
178- امام خمينى : صحيفه نور، ج 5، ص 235 و 258.
179- همان ، ج 7، ص 75.
180- همان ، ج 9، ص 258.
181- سـروش عـبـدالكـريـم : مـعـنـا و مفهوم سكولاريزم ، مجله كيان ، شماره 26، مرداد و
شهريور 1374، ص 13 ـ 14.
182- گنجى ، اكبر: سنت ، مدرنيته ، پست مدرن ، ص 13.
183- سروش ، عبدالكريم : پيشين .
184- امام خمينى : كشف اسرار، ص 289.
185- همان ، ص 291.
186- همان ، ص 293.
187- همان ، ص 8.
188- همان ، ص 291.
189- امـام خمينى : ولايت فقيه ، تهران مؤ سسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى ، 1374،
ص 6.
190- امام خمينى : كشف اسرار، ص 184.
191- امام خمينى : صحيفه نور، ج 4 ص 168.
192- همان ، ج 13، ص 218.
193- همان .
194- همان : ج 21، ص 98.
195- امام خمينى : ولايت فقيه ، ص 14 -15.
196- داورى رضـا: نـاسيوناليسم و انقلاب تهران ، دفتر پژوهش ها و برنامه ريزى
فرهنگى وزارت ارشاد اسلامى ، 1365، ص 37.
197- داورى ، رضـا: نـاسـيـونـاليـسـم ، حـاكـمـيـت مـلى و
استقلال ، اصفهان ، انتشارات پرسش ، 1364، ص 53.
198- امام خمينى : كشف اسرار، ص 267، و صحيفه نور، ج 3، ص 123.
199- امام خمينى : صحيفه نور، ج 12، ص 280.
200- همان ، ج 1، ص 89.
201- علوى تبار، عليرضا: روشنفكرى دينى در ايران ، مجله كيان ، ش 34، دى و بهمن
1375.
202- امام خمينى : صحيفه نور، ج 21، ص 178.
203- همان ، ج 2، ص 158.
204- همان ، ج 4، ص 262.
205- همان ، ج 4، ص 177.
206- همان ، ج 3، ص 159.
207- همان ، ج 5، ص 129.
208- همان ، ج 3، ص 159.
209- حشمت زاده ، محمد باقر: پيشين ، ص 284.
210- مددپور، محمد: پيشين ، ص 19.
211- حشمت زاده ، محمد باقر: پيشين ، ص 284.
212- فـروغـى ، محمدعلى : سير حكمت در اروپا، كتابفروشى زوار، تهران 1360، ص
105.
213- امام خمينى : صحيفه نور، ج 3، ص 23.
214- همان ، ج 2، ص 21 ـ 29.
215- همان ، ج 2، ص 230.
216- همان ، ج 4، ص 188.
217- همان .
218- همان ، ج 9، ص 160.
219- همان ، ج 10، ص 281.
220- همان ، ج 14، ص 233 ـ 234.
221- همان ، ج 8، ص 6.
222- همان ، ج 8، ص 7.
223- همان .
224- همان ، ج 10، ص 55.
225- همان ، ج 9، ص 159.
226- همان ، ج 10، ص 106.
227- همان ، ج 10، ص 281.
228- همان .
229- همان ، ج 4، ص 123.
230- همان ، ج 13، ص 229.
231- همان ، ج 14، ص 233 ـ 234.
232- همان ، ج 8، ص 163 ـ 164.
233- همان ، ج 18، ص 164.
234- كـاتـليـن وودوارد: هـنـر و فـن ، تـرجـمـه مـحـمـد سـيـاهـپـوش ارغـون ، ش
اول ، بهار 1373.
235- اسـدى ، مـحـمـد رضـا: پـرسـشى در باب تكنولوژى ، مؤ سسه فرهنگ انديشه ،
تهران ، 1375، ص 108.
236- امام خمينى : صحيفه نور، ج 9، ص 146.
237- همان ، ج 21، ص 178.
238- همان ، ص 194.
239- همان ، ج 4، ص 104.
240- همان ، ج 18، ص 164.
241- همان ، ج 11، ص 196.
242- همان ، ص 184.
243- همان ، ج 10، ص 58.
244- همان ، ج 18، ص 163.
245- همان ، ج 6، ص 153.
246- همان ، ج 18، ص 163.
247- همان ، ج 7، ص 80، 69، 68.
248- همان ، ج 3، ص 54.
249- همان ، ص 48، و ج 2، ص 44.
250- همان ، ج 2، ص 44.
251- همان ، ج 9، ص 166.
252- همان ، ج 3، ص 28.
253- همان ، ج 9، ص 166.
254- همان ، ج 10، ص 58.
255- همان ، ج 13، ص 184.
256- قـابـل ذكـر اسـت كـه مـيـان مـفـاهـيـم مـخـتـلفـى كـه
دال بـر رويـه سـلطـه جـويـانـه غـرب مـى بـاشد، تفاوت گذاشته شده است ؛ مثلا در
اسـتعمار، قدرت سلطه گر در مستعمره ، حضور فيزيكى پيدا مى كند؛ ولى امپرياليسم ،
منجر به استعمار سرزمين هاى خراجگزار نمى شود و روابط امپرياليستى ضرورتا حاكى
از تـحـمـيـل يـك مـركـز اقـتـدار بـر مـردم بـيـگـانـه اسـت كـه مـمـكـن اسـت
شـكـل هـاى گـونـاگـونى داشته باشد (چارلز رينولدز: وجود امپرياليسم ، ترجمه
دكـتـر سـيـف زاده ، دفتر مطالعات سياسى و بين المللى تهران ، 1371، ص 3) و به
صـورت سـلطـه يا وابستگى بخش كوچك يا بزرگ صنعتى و كشاورزى و يا رابطه ميان
داراها و ندارها باشد. (قوام ، عبدالعلى : نقد نظريه هاى نوسازى و توسعه سياسى
، انـتـشـارات دانـشـگـاه شـهـيـد بـهـشـتـى ، تـهـران ، 1374، ص 161) اما از آن جا كه اين
اصـطلاحات در گفتار امام (ره ) به صورت مترادف و بدون توجه به قضاوت مفهومى آن
هـا، بـيـش تـر براى بيان نمودهاى عينى سياست هاى استعمارى و سلطه جويانه غرب به
كـار رفـتـه اسـت ، مـا نـيز از اين دقت مفهومى صرف نظر كرده ايم و لفظ استعمار را به
عـنـوان دالى بـر تـمـام مـفـاهـيـم مـشـتـرك بـه كـار بـرده ايـم و بـا
نقل تعبيرهاى گوناگون امام (ره )، همان لفظ عام استعمار را قصد كرده ايم .
257- زيـگمونت ، باومن : مدرنيته : مدرنيته ، ترجمه عزت الله فولادوند، مجله راه نو،
ش 7، خرداد 1377، ص 13.
258- ارگانسكى : سياست جهان ، ترجمه حسين فرهودى ، بنگاه ترجمه و نشر كتاب ،
تهران ، 1356، ص 287.
259- بـه نـقـل از حـائرى ، عـبدالهادى : نخستين رويارويى انديشه گران ايران با دو
رويه تمدن بورژوازى غرب ، ص 90 ـ 91.
260- امام خمينى : صحيفه نور، ج 14، ص 193.
261- همان ، ج 3، ص 191.
262- همان ، ج 6، ص 103.
263- همان ، ج 2، ص 180 ـ 179.
264- همان ، ج 20، ص 230. (با كمى دخل و تصرف )
265- همان ، ج 13، ص 133.
266- همان ، ج 14، ص 135.
267- همان ، ج 6، ص 59 ـ 60.
268- همان ، ج 20، ص 237 ـ 238.
269- رياضى ، محمود: تحليلى كوتاه از امپرياليسم ، چاپ پخش ، بى تا، ص 6.
270- ارگانسكى : پيشين ، ص 292 ـ 293.
271- امام خمينى : ولايت فقيه ، (حكومت اسلامى )، مؤ سسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى
(س )، زمستان 1374، ص 3 ـ 4.
272- امام خمينى : صحيفه نور، ج 7، ص 127.
273- همان ، ج 6، ص 201.
274- همان ، ج 2، ص 182.
275- همان ، ص 161.
276- همان ، ص 162.
277- امام خمينى : ولايت فقيه ، ص 16، همچنين صحيفه نور، ج 2، ص 163.
278- امام خمينى : كشف اسرار، بى تا بى جا، ص 330.
279- امام خمينى : صحيفه نور، ج 2، ص 119، 236، 237، 252، 253، و همچنين در ج
1، ص 87 ـ 88، ج 3، ص 83، ج 19، ص 202.
280- امام خمينى : ولايت فقيه ، (حكومت اسلامى )، ص 11.
281- امام خمينى : صحيفه نور، ج 11، ص 108.
282- همان ، ج 1، ص 243.
283- همان ، ج 3، ص 276.
284- همان ، ج 6، ص 39.
285- همان ، ص 46، و همچنين ج 3، ص 83.
286- همان ، ج 11، ص 126.
287- همان ، ج 1، ص 88.
288- همان ، ص 213، ج 2، ص 148، ج 3، ص 235.
289- مـنـصورى ، جواد: شناخت استكبار جهانى ، آستان قدس رضوى ، مشهد، 1368، ص
146 ـ 147.
290- امام خمينى : ولايت فقيه ، (حكومت اسلامى )، ص 16.
291- پـل سويزى ، مگداف و هايمر، روتورن : شركت هاى چند مليتى ، ترجمه سهراب
بهداد، انتشارات علمى دانشگاه صنعتى شريف ، 1358، ص 140 ـ 146.
292- اشـرف ، احـمـد: مـوانـع تـاريـخـى رشـد سرمايه دارى در ايران دوره قاجاريه ،
انتشارات زمينه ، 1359، ص 68.
293- ازغندى ، عليرضا: روابط خارجى ايران دولت دست نشانده نشر قومس ،
1376، ص 272.
294- امام خمينى : صحيفه نور، ج 4، ص 25.
295- همان ، ج 1، ص 154 ـ 155.
296- همان ، ص 213.
297- همان ، ج 4، ص 26.
298- ازغندى ، عليرضا: روابط خارجى ايران ، ص 16 ـ17.
299- هـمـان ، ص 270 و هـمـچـنـين : هوشنگ مهدوى ، عبدالرضا: سياست خارجى ايران در
دوران پهلوى ، نشر البرز، تهران ، 1374، ص 150، 233 ـ 234.
300- ازغـنـدى ، عـليـرضـا: پـيشين ، ص 17 ـ 18 و همچنين : رياضى ، محمود: تحليلى
كوتاه از امپرياليسم ، ص 64 ـ 65.
301- ازغندى ، عليرضا: پيشين ص 337 ـ 338.
302- امام خمينى : صحيفه نور، ج 11، ص 108.
303- همان ، ص 41 و 78.
304- همان ، ج 2، ص 132 ـ 133.
305- همان ، ص 133.
306- همان ، ج 1، ص 201 ـ 202.
307- همان ، ص 212.
308- همان ، ج 3، ص 276.
309- همان ، ج 1، ص 213.
310- همان ، ج 4، ص 148.
311- همان ، ج 3، ص 211.
312- همان ، ص 276.
313- همان ، ج 5، ص 24.
314- همان ، ج 21، ص 199.
315- همان ، ج 6، ص 202 ـ 204.
316- هـمـان ، ج 2، ص 182، 252، 253. و هـمـچـنـيـن دربـاره ايـن كـه غـربـى هـا
قـبـل از هـر گـونـه فعاليت استعمارى ، جوانب مختلف امر را در ممالك شرقى مورد مطالعه
دقيق قرار داده اند، امام (ره ) به كرات در موارد زير به آن اشاره كرده است : ج 3، ص 4،
150، 151؛ ج 5، ص 21 ـ 22، 47 ـ 48؛ ج 7، ص 127، ج 8، ص 26، 27؛ ج 9، ص
26، 200؛ ج 11، ص 195؛ ج 15، ص 36، 142، 151 و ولايت فقيه ، (حكومت اسلامى )،
ص 3.
317- امام خمينى صحيفه نور، ج 2، ص 252 ـ 253.
318- همان ، ج 1، ص 87.
319- همان ، ج 6، ص 201.
320- همان ، ج 1، ص 87.
321- همان ، ج 1، ص 87.
322- امـام خـمينى : ولايت فقيه ، (حكومت اسلامى )، ص 27 و همچنين : صحيفه نور، ج 5،
ص 174.
323- امام خمينى : صحيفه نور، ج 6، ص 87.
324- همان ، ج 6، ص 50.
325- همان ، ج 1، ص 149.
326- همان ، ص 88.
327- همان ، ج 2، ص 252.
328- همان ، ص 249.
329- همان ، ج 1، ص 87.
330- همان ، ج 15، ص 278.
331- همان ، ج 1، ص 87.
332- هـمـان ، ج 7، ص 216. عـلاوه بـر اين ، امام به كرات به اين ترفند قدرت هاى
سلطه گر در موارد زير اشاره كرده اند: ج 12، ص 146، و ج 21، ص 182.
333- همان ، ج 1، ص 89.
334- همان ، ج 15، ص 278.
335- همان ، ج 6، ص 204.
336- همان ، ج 19، ص 46.
337- همان ، ج 5، ص 172.
338- همان ، ج 15، ص 278.
339- همان ، ج 14، ص 37 ـ 38.
340- همان ، ج 2، ص 162، 236. همچنين ج 1، ص 27.
341- همان ، ج 7، ص 278. همچنين همان ، ص 127.
342- همان ، ج 8، ص 120.
|