فهرست کتاب


انتظار موعود فصلنامه علمی - تخصصی ویژه امام مهدی (عج) سال چهارم، شماره پانزدهم، بهار 1384

مرکز تخصصی مهدویت

5. مساجد و زخارف و تصاویر

کلینی: الحسن بن علی العلوی، عن سهل بن جمهور، عن عبدالعظیم بن عبدالله العلوی، عن الحسین العرنی، عن عمرو بن جمیع، قال: سألت: ابا جعفر (علیه السلام) عن الصلاة فی المساجد المصورة. فقال: اکره ذلک و لکن لا یضرکم الیوم و لو قد قام العدل لرأیتم کیف یصنع فی ذلک.(582)
... عمرو بن جمیع می گوید: از امام باقر (علیه السلام) راجع به نماز خواندن در مسجدهایی که در آن عکس نقش بسته و آن را به نقش تزیین کردند پرسیدم، فرمود: من آن را نمی پسندم، ولیکن امروز ضرر و ایرادی ندارد و چنانچه حکومت عدل و عدالت برپا شد، خواهید دید که چگونه با آن برخورد می کند.
بررسی سندی
مرحوم مجلسی در شرح کافی و تهذیب، این روایت را تضعیف کرده.(583) شاید علت ضعف این باشد که در سند، افرادی هستند که توثیق ندارند و هیچ سخنی از آنان در کتب رجالی نیامده و به اصطلاح مهمل هستند.
و بعضی دیگر، همچون عمروبن جمیع ازدی، تضعیف شده و چنانچه عمرو بن جمیع عبدی باشد، او هم مجهول است.(584) ولی از این که فقها(585) به استناد این روایت و دیگر روایات فتوا به کراهت نقش در مساجد داده اند، چنین استفاده می شود که مورد اعتماد و عمل آنان بوده است.
لکن ممکن است گفته شود که این عمل فقهای شیعه بر مبنای تسامح در ادله سنن است.

6. به زانو در آوردن حکومت جباران

قال رسول الله صلی الله علیه و آله:... فیجتمع الناس الیه کالطیر الواردة المتفرقة حتی یجتمع الیه ثلثمائة و اربعة عشر رجلا. فیهم نسوة، فیظهر علی کل جبار و ابن جبار و یظهر من العدل ما یتمنی له الاحیاء امواتهم... .(586)
... مردم همانند کبوتران پراکنده و از راه رسیده، دور حضرت مهدی (علیه السلام) جمع می شوند، پس سیصد و چهارده نفر مرد و تعداد کمی از زنان نیز حضور به هم می رسانند. سپس بر هر ستمگر و فرزند ستمگری چیره می شود و عدالتی را گسترش می دهد که زندگان آرزو می کنند مردگان زنده شوند و این عدالت را ببینند....
هر چند طبق این مضمون روایات بسیاری از فریقین رسیده و هیچ نیازی به بررسی سند ندارد، ولی از نظر فنی، لیث بن ابی سلیم در طریق این روایت است که نزد اهل سنت مدلس است و بعضی او را تضعیف کرده اند.(587)
اما دیگر افراد، همگی طبق نظر آنان ثقه هستند. البته تدلیس در نظر اهل سنت، چندان نقطه ضعفی شمرده نشده است. چنانکه ابن عماد حنبلی در ترجمه سلیمان بن مهران الاعمش به طور مشروح به این بحث پرداخته است. از طرفی او، جزء رجال بخاری است که این خود نقطه قوتی برای راوی - از نظر بعضی از اهل سنت - شمرده می شود. بنابراین بعید نیست که اشکال ضعف سند نیز برطرف شود. ولی عدد سیصد و چهارده نفر با روایات دیگر چندان سازشی ندارد.
در خاتمه بحث مجددا سخن خود را تکرار می کنیم: هیچ شک و تردیدی نیست که حکومت حضرت بقیة الله الاعظم، تجسم عدالت و قسط و محو ظلم و بیدادگری است و روایات بسیاری بر آن اشاره دارد که از حد شمارش خارج است.
ما در این جا فقط به چند نمونه روایت از جلوه های عدالت در این دولة کریمه اشاره کردیم و با نقد و بررسی سندی به تمام آنچه گفته شده و یا می شود اشاره و از آن روایات به دفاع پرداختیم تا برای مدعیان تخصص، که متأسفانه با نداشتن هرگونه تعهد و تخصص، به روایات اشکال می گیرند، سخنی باقی نماند. انشاء الله.(588)

دفاع از روایات مهدویت (2) (داوری بر پایه واقع داوری داوودی)

مهدی حسینیان قمی