فهرست کتاب


انتظار موعود فصلنامه علمی - تخصصی ویژه امام مهدی (عج) سال چهارم، شماره پانزدهم، بهار 1384

مرکز تخصصی مهدویت

1/1. معنا و مفهوم توسعه سیاسی political) (

detelopment
دائرة المعارف تطبیقی علوم اجتماعی در تعریف این واژه می گوید: دستیابی به موقعیتی است که در آن یک نظام سیاسی به جستجوی آگاهانه و موفقیت آمیز برای افزون شدن کیفی ظرفیت سیاسی خود از طریق ایجاد نهادهای موثر و موفق نایل آید.(222)
فرهنگ سیاسی آرش در این باره می گوید:
افزایش ظرفیت و کارایی یک نظام سیاسی در حل و فصل تضادهای منافع فردی و جمعی، ترکیب مردمی بودن، آزادگی و تغییرات اساسی در یک جامعه می باشد. توسعه سیاسی با رشد دمکراسی همراه است.(223)
آقای دکتر مصطفی ازکیا چند معنا را برای توسعه سیاسی ذکر کرده است:
الف - ایجاد شرایط سیاسی و حکومتی لازم برای تحقق کارایی اقتصادی بیشتر.
ب - افزایش کارایی اجرایی و ظرفیت بیشتر در انجام سیاست های عمومی.
ج - تمرکز کارکردی به جای از هم گسیختگی کارکردی در روابط اجتماعی.(224)
این تذکر لازم است که گاه مراد از توسعه سیاسی، نوسازی سیاسی
(modrnization political) است. در تعریف نوسازی سیاسی گفته شده است: فرایندی است که با گسترش و توسعه سیاسی جامعه، افزایش مشارکت سیاسی و پیدایش نهادهایی چون احزاب و انجمن های سیاسی و در نهایت دمکراتیک شدن جامعه همراه است.(225)
خلاصه این که اگر بخواهیم قدر متیقّن از تعاریف فوق را ارائه دهیم، باید بگوییم توسعه سیاسی عبارت است از: افزایش مشارکت سیاسی و افزایش کارآمدی نظام.

2/1. تعریف عدالت (justice)

معنای لغوی عدالت، برابری و برابر کردن است و در عرف عام به معنای رعایت حقوق دیگران به کار می رود. از این رو، در تعریف عدل و عدالت گفته اند: اعطاء کل ذی حق حقه؛ یعنی دادن حق هر صاحب حقی. گاهی توسعه ای در مفهوم عدل داده می شود و به این صورت معنا می شود: وضع کل شی ء فی موضعه؛ قرار گرفتن هر چیزی در جای خود.(226)
در تعریف کامل تری از عدالت گفته شده است: تناسبات ولایت ائمه نور(227) و در مقابل طبق این تعریف، ظلم عبارت است از تناسبات ولایت ائمه نار.(228)

3/1. معنا و مفهوم عدالت مهدوی علیه السلام

عدالت مهدوی یعنی عدالت منسوب به حضرت ولی عصر مهدی موعود (علیه السلام) به عبارت دیگر، عدالتی که آن حضرت بعد از ظهور خود در زمان حکومتش به خصوص در مسایل اجتماعی و سیاسی برقرار خواهد کرد.