آموزش دین

علامه سید محمد حسین طباطبائی

کشاورزی و منافع آن:

کشاورزی که بوسیله آن مواد غذائی جامعه تهیه می شود بواسطه اهمیتی که دارد یکی از پسندیده ترین حرفه های انسانی است و بهمین سبب در اسلام تأکید زیادی در اتخاذ این شغل وارد شده است.
امام ششم (علیه السلام) می فرماید:
روز قیامت مقام کشاورزان از هر مقامی بالاتر است.
امام پنجم (علیه السلام) می فرماید:
هیچ کاری از زراعت بهتر و فائده آن عمومی تر نیست زیرا نیکوکار و بدکار، چرنده و پرنده از آن نفع می برند و بزبان حال کشاورز را دعا می کنند.

اعتماد بنفس:

بارها در بخش اعتقادات تذکر داده شد که برنامه عمومی اسلام اینست که انسان جز خدای یگانه کسیرا نپرستد و بکسی جز وی که پروردگار جهان است کرنش نکند و سر تعظیم فرو نیاورد.
همه و همه، آفریدگان و پروردگان خدا می باشند و روزی او را می خورند و کسی را بر کسی حق تقدم نیست مگر آنچه بسوی خدا برگردد.
هر فرد مسلمانی باید بنفس خود اعتماد داشته باشد و از استقلالی که خدای متعال بوی داده استفاده کند و وسائلی را که بوی ارزانی داشته بکار اندازد و راه زندگی را به پیماید نه اینکه بدیگران امید بسته و هر روز شریکی برای خدا بگیرد و بت تازه ای بتراشد.
خادم باید بداند که نان خود را می خورد نه نان مخدوم را، کارگر باید بداند که بهره دسترنج خود را می برد نه بخشش رایگان کارفرما یا ارباب خود را؛ هر کارمندی باید ایمان داشته باشد که مزد کار خود را می برد نه عطیه و هدیه رئیس یا اداره مربوط یا دولت یا جامعه را.
بالاخره انسان آزاد نباید جز خدا بکسی امید بسته و کرنش کند وگرنه در باطن همان پستی و بردگی شرک را خواهد داشت که بت پرستان در ظاهر دارند.
مضار زندگی اتکالی:
زندگی اتکالی یعنی بامید و پشتیبانی دیگران زیستن در حقیقت از دست دادن افتخار انسانی و شرافت استقلال و آزادی و منشأ همه گونه بزه و زشتکاریهای اجتماعی است که از خواری و پستی سرچشمه می گیرد.
کسیکه بامید دیگران نشسته چشم بدست این و آن می دوزد در حقیقت اراده و شعور خود را در این راه می فروشد، باید تملق کند؛ باید هر چه بخواهند و بگویند (حق یا باطل؛ زشت یا زیبا) انجام دهد. به هر عار و ننگی تن در دهد، بیگانه پرستی نماید، بهر ستم و ناروائی راضی شود، و بالاخره همه حدود و مقررات انسانی را بهیچ شمرد.
سؤال در غیر حال ضرورت در اسلام حرام است و مساعدت مالی فقرا که جزء مقررات اسلامی است تنها شامل حال فقیرانی است که مزد کارشان با مخارجشان برابری نمی کند یا از کار بازمانده اند.

کم فروشی:

از نظر اسلام کم فروشی یکی از گناهان بزرگی است که خدای متعال در کلام خود مرتکبین آن را سرزنش و تهدید می کند و می فرماید:
ویل للمطففین... یظن اولئک انهم مبعوثون لیوم عظیم سوره مطففین آیه 1 خلاصه ترجمه:
وای بر کم فروشان... آیا اینان نمی دانند که برای روز بزرگی برانگیخته خواهند شد؟
کم فروش علاوه بر اینکه بمردم ستم کرده اموالشان را از راه دزدی می رباید اطمینان و وثوق مردم را از خود سلب و تدریجاً مشتریان و بالاخره سرمایه خود را از دست می دهد.