آموزش دین

علامه سید محمد حسین طباطبائی

صفات نبی:

از بیان گذشته روشن شد که پیامبر باید:
1 - در انجام دادن مأموریت خود از خطا مصون و معصوم باشدو هیچگونه فراموشی و آفتهای دیگر ذهنی بوی راه نیابد تا آنکه بتواند آنچه را بوی وحی می شود درست دریافت نماید و آنچه را دریافت داشته است بدون لغزش و اشتباه به مردم برساند زیرا در غیر اینصورت هدایت الهی بهدف خود نمی رسد و قانون هدایت عمومی از کلیت خود افتاده در مورد انسان از تأثیر باز میماند.
2 - در کردار و گفتار خود از لغزش و معصیت مصون باشد چه با وجود معصیت اثری برای تبلیغ نمی ماند زیرا کسیکه کردارش با گفتارش مخالف است مردم ارزشی برای گفتارش قائل نیستند و حتی کردارش را دلیل بر دروغگوئی و شیادیش می گیرند که اگر راست می گفت بگفته خود عمل می کرد.
این دو امر را می توان در یک عبارت جمع کرد و گفت: برای اینکه تبلیغ صحیح و مؤثر باشد لازم است پیامبر از خطا و معصیت معصوم باشد خدای متعال در کلام خود نیز بهمین معنی اشاره نموده می فرماید:
عالم الغیب فلا یظهر علی غیبه احداً الا من ارتضی من رسول فانه یسلک من بین یدیه و من خلقه رصداً لیعلم ان قد ابلغوا رسالات ربهم.
خدائی که علم غیب پیش او است بغیب خود کسی را مسلط نمی کند مگر کسیکه خدایش برای اینکار می پسندد (پیامبر پسندیده) و در اینصورت خدای متعال او را تحت مراقبت قرار می دهد تا پیامهای خدائی دست نخورده بمردم ابلاغ شود(25).
3 - فضائل اخلاقی را مانندعفت و شجاعت و عدالت و غیر آنها داشته باشد زیرا اینها همه از صفات پسندیده شمرده می شوند و کسیکه از هر گونه معصیت مصون است و از دین متابعت کامل می کند هرگز با رذائل اخلاقی لکه دار نمی شود.

پیامبران در میان بشر:

از راه تاریخ مسلم است که در میان بشر پیامبرانی بوده و بدعوت قیام نموده اند ولی با اینوصف تاریخ زندگیشان چندان روشن نیست تنها تاریخ زندگانی حضرت محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) است که خالی از ابهام می باشد و قرآن کریم که کتاب آسمانی آنحضرت و مقاصد عالیه دینی را شامل است موضوع دعوت پیامبران گذشته را نیز روشن ساخته مقصد و هدف آنان را هم بیان می کند.
قرآن کریم بیان می کند که پیامبران بسیاری از جانب خدای متعال بسوی مردم آمده اند و باتفاق کلمه بتوحید و دین حق دعوت کرده اند چنانکه می فرماید:
و ما ارسلنا من قبلک من رسول الا نوحی الیه انه لا اله الا انا فاعبدون.
(پیش از تو هیچ پیامبری را نفرستادیم مگر آنکه بوی وحی می کردیم که جز من خدائی نیست، مرا بپرستید(26).

پیامبران صاحب شریعت:

قرآن کریم بیان می کند که همه پیامبران خدا دارای کتاب آسمانی و شریعت مستقل نبوده اند بلکه چنانکه آیه کریمه:
شرع لکم من الدین ما وصی به نوحاً و الذی اوحینا الیک و ما وصینا به ابراهیم و موسی و عیسی(27).
پنج تن از میانشان که پیامبران بزرگند صاحبان کتاب آسمانی مشتمل به شریعتند:
1 - حضرت نوح (علیه السلام).
2 - حضرت ابراهیم (علیه السلام).
3 - حضرت موسی (علیه السلام).
4 - حضرت عیسی (علیه السلام).
5 - حضرت محمد (صلی الله علیه و آله و سلم).
و شریعت هر یک از این بزرگواران مکمل شریعت سابقش می باشد.