آموزش دین

علامه سید محمد حسین طباطبائی

وجود و قدرت و علم خدای متعال

مشاهده اجزاء بهم پیوسته این جهان پهناور و گردش عمومی حیرت انگیز آن و نظامهای جزئی خیره کننده و مرتبط بهم که در هر گوشه و کنار آن در جریان است و در نتیجه هر یک از انواع پدیده ها بسوی هدف خاص و مقصد ویژه خود با نهایت نظم و ترتیب در سیر و حرکت می باشد، برای هر انسان خردمند روشن می سازد که جهان هستی و هر چه در آنست در وجود و بقاء خود از یک وجود و مقام فناناپذیری سرچشمه می گیرد که با قدرت بیکران و علم بی پایان خود جهان و جهانیان را آفریده است و هر یک از آفریده های خود را مهد پرورش قرار داده با عنایت و خاص خود بسوی مقصد کمالیش سوق می دهد. اوست که هستی اش فناناپذیر است و بهر چیز توانا و دانا می باشد.
خدای متعال در کلام خود می فرماید:
له ملک السماوات و الارض یحیی و یمیت و هو علی کل شی ء قدیر هو الاول و الاخر و الظاهر و الباطن و هو بکل شی ء علیم.
ملک و فرمانروائی مطلق آسمانها و زمین از آن خدا است و او زنده می کند و میمیراند، و اوست که بهر چیز توانا است اوست که بهر چیز از ناحیه اول و آخر و ظاهر و باطن (از هر ناحیه و جهت احاطه دارد و اوست که بهمه چیز داناست(18).

قدرت خدا

ولله ملک السماوات و الارض و ما بینهما یخلق ما یشاء و الله علی کل شی ء قدیر.
سلطنت حقیقی جهان فقط برای خدا است هر چه بخواهد می آفریند و به همه چیز قادر و توانا است(19).
توضیح: وقتی می گوئیم:
فلانکس توانائی خریدن ماشین سواری را دارد مقصدمان اینست که آنچه را که خریدن ماشین بدان نیازمند است (پول کافی) دارا می باشد و اگر بگوئیم فلانکس توانانی برداشتن سنگ بیست منی را دارد منظورمان اینست که نیروی برداشتن سنگ بیست منی در او موجود است.
روی هم رفته توانائی و قدرت نسبت بیک چیز داشتن وسیله لازم همان چیز است و چون هر پدیده ئی که در جهان هستی فرض شود نیازمندی آن در هستی و گردش زندگیش با خدای متعال رفع می شود باید گفت که خدای متعال توانائی و قدرت همه چیز را دارد و ذات پاک اوست که سرچشمه هستی است.

علم خدا

الا یعلم من خلق.
آیا خداوند آنچه را خود آفریده نمی داند(20)؟
توضیح: چون هر موجودی در پیدایش و هستی خود بهستی بی پایان خدای متعال تکیه زده است هرگز نمی شود که میان آن موجود و خدا حجاب و حائلی فرض نمود یا آنرا از خداوند پنهان دانست بلکه هر چیز برای او آشکار می باشد و او بدرون و بیرون هر چیز مسلط و محیط است.