فهرست کتاب


اسرار نماز

ملامحسن فیض کاشانی‏

تعقیبات نماز

سفارش شده است که بعد از اتمام نماز، سه مرتبه الله اکبر گفته شود و سپس آیة الکرسی: الله لااله الا هو الحی القیوم، لاتأخذه سنة و لانوم، له مافی السموات و ما فی الارض، من ذا الذی یشفع عنده الا باذنه یعلم مابین ایدیهم و ما خلفهم و لایحیطون بشی ء من علمه الابما شاء، وسع کرسیة السموات و الارض، و لایؤده، حفظهما، و هو العلی العظیم لااکراه فی الدین، قد تبین الرشد من الغی، فمن یکفر بالطاغوت و یؤمن بالله، فقد استمسک بالعروة الوثقی لانفصام لها، والله سمیع علیم الله ولی الذین امنوا یخرجهم من الظلمات الی النور، و الذین کفروا اولیاؤهم الطاغوت یخرجونهم من النور الی الظلمات اولئک اصحاب النار، هم فیها خالدون و تسبیحات حضرت زهرا سلام الله علیها (سی و چهار مرتبه الله اکبر) سی و سه مرتبه سبحان الله و سی و سه مرتبه الحمدالله خوانده شود و بعد سه مرتبه سوره توحید و سه مرتبه صلوات و سه مرتبه آیه مبارکه: و من یتق الله، یجعل له مخرجاً، و یرزقه من حیث لایحتسب و من یتوکل علی الله فهو حسبه، ان الله بالغ امره، قد جعل الله لکل شی ء قدرا سوره طلاق آیه 3 خوانده شود.
درباره عظمت آیه مبارکه فوق، همین بس است که ابوذر علیه الرحمة روایت می کند: (پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: من یک آیه در قرآن می شناسم که اگر همه مردم فقط آن را گرفته و نسب العین قرار دهند، کفایت می کند و رسول خدا مرتب آیه مبارکه فوق را تلاوت می کردند) اگر انسان توجه به کلام رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) داشته باشد و با حضور قلب و توجه به معانی آیه آن را برای هر مشکلی (چه مادی و چه معنوی) بخواند، خداوند به برکت این آیه مبارکه مشکلات او را حل می فرماید. آیه مبارکه فوق (اکسیر اعظم) است، اگر کسی قدرش را بداند و با اخلاص مشغول تلاوت آن باشد. (سری عظیم گفته شد، دریاب).
برای نمازهای روزانه تعقیبات مشترکه و مخصوص هر نماز، در مفاتیح الجنان مرحوم حاج شیخ عباس قمی (رحمه الله) موجود است به آنجا مراجعه فرمائید.
در ضمن بعضی آیاتی که خیلی سفارش شده با حضور قلب و باتوجه کامل به معانی آنها، بعد از هر نماز خوانده شود، عبارتند از:
1 - آیه 18 و 19 سوره مبارکه آل عمران (آیه شهادت:) شهدالله انه لااله الاهو، و الملائکة و اولوالعلم قائما بالقسط، لااله الا هو العزیز الحکیم ان الدین عندالله الاسلام و مااختلف الذین اوتوا الکتاب الا من بعد ما جائهم العلم بغیا بینهم و من یکفر بایات الله فان الله سریع الحساب
2 - آیه 26 و 27 سوره مبارکه آل عمران (آیه ملک): قل اللهم مالک الملک تؤتی الملک من تشاء و تنزع الملک ممن تشاء، و تعز من تشاء، و تذل من تشاء، بیدک الخیر انک علی کل شی ء قدیر. تولج الیل فی النهار و تولج النهار فی الیل و تخرج الحی من المیت، و تخرج المیت من الحی، و ترزق من تشاء بغیر حساب
3 - آیه 54 تا 56 سوره اعراف (آیه سخره): ان ربکم الله الذی خلق السموات و الارض فی ستة ایام ثم استوی علی العرش یغشی الیل النهار یطلبه حثیثاً و الشمس و القمر و النجوم مسخرات بامره الاله الخلق و الامر تبارک الله رب العالمین ادعواربکم تضرعاً و خفیة انه لا یحب المعتمدین ولا تفسدوافی الارض بعد اصلاحها و ادعوه خوفاً و طمعاً ان رحمت الله قریب من المحسنین
4 - آیه 285 و 286 سوره مبارکه بقره: امن الرسول بماانزل الیه من ربه و المؤمنون، کل امن بالله و ملائکته و کتبه و رسله، لانفرق بین احد من رسله، و قالوا سمعنا و اطعنا غفرانک ربنا و الیک المصیر لایکلف الله نفسا الا وسعها لها ما کسبت و علیها ما اکتسبت ربنا لاتؤاخذنا ان نسینا او اخطانا، ربنا و لاتحمل علینا اصرا کما حملته علی الذین من قبلنا، ولاتحملنا مالاطاقة لنا به، واعف عنا و اغفرلنا و ارحمنا، انت مولینا فانصرنا علی القوم الکافرین جابربن عبدالله انصاری از رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) روایت می کند که پیامبر اکرم فرمودند: خداوند تبارک و تعالی به من فرمودند: برای تو و امت تو گنجی از گنجهای عرش خود عطا کرده ام و آن سوره مبارکه حمد و آخر سوره بقره است.
5 - آیه آخر سوره مبارکه کهف: قل انما انا بشر مثلکم یوحی الی انما الهکم اله واحد، فمن کان یرجوا لقاء ربه فلیعمل عملا صالحا ولایشرک بعبادة ربه احداً در روایت است که هر کس بخواهد خداوند او را موفق به عمل صالح گرداند، آیه مبارکه فوق را زیاد بخواند.
6 - آیه 35 سوره مبارکه نور (آیه نور): الله نورالسموات و الارض، مثل نوره کمشکوة فیها مصباح المصباح فی زجاجة الزجاجة کانها کوکب دری یوقد من شجرة مبارکة زیتونه لاشرقیة و لاغربیة، یکاد زیتها یضی ء و لو لم تمسسه نار، نور علی نور، یهدی الله لنوره، من یشاء، و یضرب الله الامثال للناس، و الله بکل شی ء علیم
7 - آیه آخر سوره مبارکه فتح: محمدرسول الله، والذین معه اشداء علی الکفار رحماء بینهم، تریهم رکعا سجدا یبتغون فضلا من الله و رضواناً، سیماهم فی وجوههم من اثر السجود، ذلک مثلهم فی التوریة و مثلهم فی الانجیل کزرع، اخرج شطئه فازره فاستغلظ فاستوی علی سوقه، یعجب الزارع لیغیظ بهم الکفار، وعدالله الذین امنوا و عملوا الصالحات، منهم مغفرة و اجراً عظیماً
8 - آیه 1، 2، 3، 4، 5، 6 سوره مبارکه حدید: اعوذبالله من الشیطان الرجیم، بسم الله الرحمن الرحیم، سبح لله ما فی السموات والارض، و هو العزیز الحکیم له ملک السموات و الارض، یحیی و یمیت و هو علی کل شی ء قدیر. هوالاول و الاخر و الظاهر و الباطن، و هو به کل شی ء علیم هو الذی خلق السموات فی ستة ایام، ثم استوی علی العرش یعلم ما یلج فی الارض و ما یخرج منها و ماینزل من السماء، و ما یعرج فیها، و هو معکم این ماکنتم و الله بما تعملون بصیر له ملک السموات و الارض، والی الله ترجع الامور، یولج الیل فی النهار و یولج النهار، فی الیل، و هو علیم بذات الصدور
9- چهار آیه آخر سوره مبارکه حشر: لو انزلنا هذا القرآن علی جبل لرایته خاشعا متصدعا من خشیة الله و تلک الامثال نضربهاللناس لعلهم یتفکرون هوالله الذی لااله الاهو، عالم الغیب و الشهادة هوالرحمن الرحیم هوالله الذی لااله الاهو، الملک القدوس السلام المؤمن المهیمن العزیز الجبار المتکبر، سبحان الله عما یشرکون هوالله الخالق الباری ء المصور له الاسماء الحسنی، یسبح له ما فی السموات والارض، و هوالعزیز الحکیم پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: هر صبح و شام سه مرتبه آیات فوق را با اعوذبالله من الشیطان الرجیم، بسم الله الرحمن الرحیم بخوانید.
10 - رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: هر که خواهد خداوند او را در روز قیامت بر اعمال زشت او مطلع نگرداند ونامه گناهان او را نگشاید، بعد از هر نماز، این دعا را با توجه به معانیش بخواند: اللهم ان مغفرتک ارجی من عملی، و ان رحمتک اوسع من ذنبی، اللهم ان کان ذنبی عندک عظیما فعفوک اعظم من ذنبی، اللهم ان لم اکن اهلا ان ترحمنی، فرحمتک اهل ان تبلغنی و تسعنی، لانها وسعت کل شی ء، یا ارحم الراحمین

اذکار مهم

برای عزیزانی که بیشتر دوست دارند با معنویت مأنوس باشند و خداوند در دل آنها را بسوی نور هدایت و صراط مستقیم و شاهراه ولایت مولی الکونین ولی الله الاعظم امیرالمؤمنین (علیه السلام) بازگرداند، بعد از هر نماز این ذکرها را با حضور قلب و اخلاص کامل، در محل خلوت مشغول باشند.
الف: صد مرتبه صلوات اللهم صلی علی محمد و آل محمد!
ب: هفتاد مرتبه استغفار استغفر الله ربی و اتوب الیه یا استغفرالله و اسئله التوبة
ج: صد و ده مرتبه لااله الاانت سبحانک انی کنت من الظالمین د: هفتاد بار لافتی الا علی، لاسیف الا ذوالفقار
ه: یازده مرتبه در حال ایستاده اللهم صلی علی ولیک القائم بامرک المهدی
و: مخصوص نماز صبح: ده مرتبه یا حی یا قیوم
ز: مخصوص نماز مغرب: چهل و یک مرتبه یا حی یا قیوم، یا حی و لااله الا انت، اسئلک ان تحیی قلبی بنور معرفتک یا الله
سی و سه مرتبه لاحول ولاقوة الا بالله العلی العظیم
برای اذکار فوق، ثواب فراوان و اثرات عجیب و آثار غریب و زاید الوصفی، از ائمه معصومین علیهم السلام، و مشایخ ذکر و صاحبان طریقت و عرفای بزرگ رحمه الله ذکر شده است، غفلت نفرمائید. چون هدف بر اختصار است لذا از نقل احادیث شریف درباره ثواب و اثرات اذکار فوق خودداری می شود. چه خوش و زیبا فرموده، عارف کامل حاج شیخ حسنعلی اصفهانی (قدس سره الشریف).
خوش آنکه دلش ز ذکر، پر نور شود - وز پرتو ذکر، نفس مقهور شود.
اندیشه کثرت از میان برخیزد - ذاکر همه ذکر و ذکر، مذکور شود.

چند تذکر مهم برای اهل ذکر

عزیزانی که مشغول ذکر هستند باید توجه کافی و لازم داشته باشند، اگر بخواهند در وادی ذکر قدم گذارند و از این دریای بیکران الهی، گوهرهای بی نظیر و گرانبها بدست آورند، شرایط ذیل را تا آنجا که مقدور باشد حتماً بجای آرند.
اول: باید در طول زندگی همیشه سعی کنند غذای حلال (که گیر نمی آید) بخورند و تا آنجا که به سلامتیشان ضرر نداشته باشد، غذا کم بخورند، چون فرموده اند:
اندرون از طعام خالی دار - تا در او نور معرفت بینی
غیر ناکامی در این ره کام نیست - راه عشق است این ره حمام نیست
دوم: نماز را باید در اول وقت آن بخوانند و هنگام نماز، نهایت سعی و کوشش خود را بکار برند که نماز با حضور قلب و با توجه به معانی آن ادا شود.
حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: الصلوة عمود الدین ان قبلت، قبل ماسواها، و ان ردت، رد ماسواها چون نماز به منزله ستون دین است اگر نماز مورد قبول پروردگار افتد سایر اعمال مقبول درگاه خواهد شد، و اگر مردود گردد، سایر اعمال نیز خودبخود مردود خواهد شد و این کار به یک روز و دو روز درست نمی شود بلکه طول زمان و صبر جمیل لازم دارد.
سوم: اذکار را باید در محل خلوت و خوشبو مشغول باشند، چون ملائکه های خداوند از مکانهای کثیف و بدبو، دوری می کنند.
چهارم: هر خواب خوش و یا نوری و یا سایر علائم روحانی را هنگام ذکر یا قبل و بعد دیدند، آن را به احدی نقل نکنند، حتی از نزدیکان و برادران صمیمی خود نیز مخفی دارند. چون در افشای سر، مفاسد بزرگی نهفته است.
پنجم: تا می توانند از مردم عادی مخصوصاً دوست و آشنای ناباب دوری کنند.
نخست موعظه پیر می فروش اینست - که از مصاحب ناجنس احتراز کنید.
از حقیقت بر تو نگشاید دری - زین مجازی مردمان تا نگذری
ششم: از اینها که گذشت اهل ذکر باید پیش اذان صبح بیداربوده و مشغول ذکر و نماز شب و دعا و راز و نیاز به درگاه بی نیاز باشد، چون:
هرگنج سعادت که خدا داد به حافظ - از یمن دعای شب و ورد سحری بود.
هفتم: اهل ذکر باید، همیشه قبل از شروع به ختم و بعد از پایان آن به چهارده معصوم علیهم السلام سخت متوسل باشند تا خداوند به برکت وجود مبارک ایشان اهل ذکر را هرچه زودتر به مقصد نهایی برساند.
تتمه: در هر حال از خدا نباید غافل بود
یک چشم زدن غافل از آن ماه نباشید - شاید که هنگامی کند آگاه نباشید.
اینهمه گفتیم لیک اندر بسیج - بی عنایات خدا هیچم، هیچ
بی عنایات حق و خاصان حق - گر ملک باشد سیاهتش ورق