فهرست کتاب


اسرار نماز

ملامحسن فیض کاشانی‏

نامه دوم از حضرت شیخ قدس سره در پاسخ کسی که طالب علم کیمیا بود:

ای طالب راه خدا و ای سالک طریق هدی!
جستن گوگرد احمر، عمر ضایع کردن است - روی بر خاک سیه آور که یکسر کیمیاست
و شیخ بهائی علیه الرحمه می فرماید:
گیرم که نحاس را تو زر کردی - زر کن مس خویشتن اگر مردی
ای برادر یقین دان که قنطار قنطار طلای احمر، برای کسی که از این عالم داخل آن عالم شد، به قدر ذره ای نفع و اثر ندارد.
چنان فرض کن که انسان عمری را صرف نمود و آن علم را پیدا کرد؛ بعد، امر به انتقال به آن عالم شد، از اینجا که رفته، در آنجا هم چنین عملی ذره ای نفع ندارد. پس اکسیری حاصل کن که برای آن عالم بدرد خورد، و آن اکسیر را حضرت حق توسط پیغمبر بر حق، حضرت محمد بن عبدالله علیه الاف التحیة و الثناء برای شما آورده است و هو: واستعینوا بالصبر والصلوة و انها لکبیرة الا علی الخاشعین انسان باید ابتدا مقدمه آن را که خشوع است، پیدا کرده و سپس درصدد ساختن آن اکسیر برآید، که هرکس دارای آن مقام شد، یقیناً رستگار شده است. ولی همین قدر بدانید که همچنانکه اگر کسی بخواهد خوشنویس شود، به آسانی ممکن نیست و باید زحمت بکشد و مواظبت نماید، تا درست شود و از همان اول مرتبه ممکن نیست، همچنین حضور قلب، برای انسان از ابتدا، مشکل است. باید مقید شد که نماز در اول وقت گزارده شود و برای انجام نمازها در اول وقت، باید از هر کاری دست کشید، سپس لازم است که معانی کلمات نماز را درک کرد، آنگاه نکات و مزایای دیگر. باری سعی کنید که معانی نماز را خوب بفهمید و در هنگام قرائت، به معانی مزبور توجه نمائید، و در طریقه حقیر اصل همه کارها، توجه به معانی نماز است، بعد چیزهای دیگر.

نامه سوم از حضرت حاج شیخ قدس سره به یکی از سادات علمای دزفول:

تا آنجا که می توانید در امر نماز اول وقت و حضور قلب در نماز و تلاوت چند آیه از قرآن، با تدبر در معانی آن، در سحرها مداومت نمائید. نمی دانم چه دوره ای شده است که وقت بودن سر کار به قدری موانع داخلی و خارجی غلبه کرد که به کل از مقصد و مقصود باز مانده ایم. بعضی مطالب است که به کتابت درنمی آید. باری دو مطلب را خاطر نشان سرکار می کنم:
اول: آنکه انسان باید جد و جهد کند تا اطمینان نماید که طریقی را که می خواهد سلوک کند طریق حق است. آنگاه که حقیقت طریق معلوم شد، اگر چند روزی فتح باب نشد، سالک نباید دلتنگ شود. نه آنکه انسان از اول بدون آگاهی وارد طریق شود و در آخر همچنان مشکوک باشد، که آیا این طریق حق است؟ و یا این راهنما راستگو است یا دروغگو و به خود بسته است؟
دوم: آنکه اگر انسان به وظائف خود عمل کند، خداوند مطالب را در هر وقت و هرجا که باشد به او می رساند. واستعینوا بالصبر والصلوة در باطن نماز تعمق نمائید و رساله اسرار الصلوة را که از شهید ثانی است، به دست آورید و قدری در آن نظر نمائید. همچنین در قرآن تأمل کنید، و از مناجات خمس عشره هر روز صبح یکی را بخوانید، وقتی به اتمام رسید از اول شروع کنید. آیه و من یتق الله، یجعل له مخرجاً، و یرزقه من حیث لایحتسب، و من یتوکل علی الله فهو حسبه، ان الله بالغ امره، قد جعل الله لکل شی ء قدراً. سوره طلاق آیه 3
را با تدبر در معانی آن مشغول باشید، انشاء الله امید است که کارها اصلاح شود:
هله نومید نباشی چو تو را یار براند - اگر امروز براند نه که فردات بخواند
گربه روی تو ببندد همه درها و گذرها - در دیگر بگشاید که کس آن راه نداند
چون دم میش نماند، زدم خود کندش پر - تو ببین کین دم یزدان به کجاهات رساند

نامه چهارم از حضرت حاج شیخ قدس سره به یکی از سادات علمای دزفول:

عرض می شود به تمام احباء اظهار فرمائید که طریقه فلانی غیر از طریقی است که شنیده اید. همه بدانند که طریقه حقیر، طریقتی است که تمام مطالب شرع را نهایت اهتمام دارد، خلاف باقی طرق که به مطالب شرعیه خیلی بی اعتناء هستند.
مثل آقا سید حسین مرتاض که گفت: اگر معصوم هم بگوید صوم ایام البییض خوب است، گوش به حرف او نمی کنم. در طریقه حقیر، خصوصاً نماز خیلی مورد توجه است، که هرچه زحمت و توجه است به نماز معطوف دارید.
واعلموا رحمکم الله ان مدار الامر یدور علی ثلاثة اشیآء: السهر، واکل الحلال، والتوجه فی الصلوة و حضور القلب فیها
بدانید و آگاه باشید خداوند رحمت کند شما را، براستی که اساس طریقت حقیر بر این سه پایه، محکم و استوار است: بیداری سحرها، غذای حلال و توجه به نماز و حضور قلب در هنگام نماز.