فهرست کتاب


اسرار نماز

ملامحسن فیض کاشانی‏

پنج نامه بسیار مهم از عارف کامل کیمیانظر مرحوم حاج شیخ حسنعلی اصفهانی

نامه اول از حضرت حاج شیخ قدس سره به یکی از سالکان وادی طلب:

به عرض عالی می رساند، امید است به الطاف الهی، سرگشتگان وادی طلب به مقصد برسند، و لنعم ما قال:
دست از طلب مدار که در طی این طرق - از پا فتادنی که به منزل رسیدن است
و من یخرج من بیته مهاجراً الی الله و رسوله ثم یدرکه الموت فقد وقع اجره علی الله و کان الله غفوراً رحیما.
(سوره نساء آیه 100).
باری! اولا که امروزه در بسته است و آن طرق سابق تماما مسدود است، ولی آنچه که امروز تکلیف است: نخست نماز اول وقت است، دوم اهتمام در حضور قلب در وقت نماز و این کار مثل خوشنویسی است و به یک روز و دو روز درست نمی شود و طول زمان لازم دارد. از او که گذشت، بیداری پیش از صبح است:
هر گنج سعادت که خدا داد به حافظ - از یمن دعای شب و ورد سحری بود
بین الطلوعین را به چهار قسمت تقسیم کنید: یکی اذکار و تسبیح، دیگری ادعیه، سوم قرائت قرآن، و بالاخره فکری در اعمال روز گذشته. اگر موفق به طاعتی بوده اید شکر کنید و اگر خدای ناکرده ابتلاء به معصیتی یافته اید، استغفار کنید. دیگر آنکه هر روز صدقه دهید، ولو به وجه مختصر. شبها، قدری در بی اعتباری دنیا و انقلاب آن فکر نمائید و ملاحظه کنید که دنیا با اهل دنیا چگونه سلوک می کند.

نامه دوم از حضرت شیخ قدس سره در پاسخ کسی که طالب علم کیمیا بود:

ای طالب راه خدا و ای سالک طریق هدی!
جستن گوگرد احمر، عمر ضایع کردن است - روی بر خاک سیه آور که یکسر کیمیاست
و شیخ بهائی علیه الرحمه می فرماید:
گیرم که نحاس را تو زر کردی - زر کن مس خویشتن اگر مردی
ای برادر یقین دان که قنطار قنطار طلای احمر، برای کسی که از این عالم داخل آن عالم شد، به قدر ذره ای نفع و اثر ندارد.
چنان فرض کن که انسان عمری را صرف نمود و آن علم را پیدا کرد؛ بعد، امر به انتقال به آن عالم شد، از اینجا که رفته، در آنجا هم چنین عملی ذره ای نفع ندارد. پس اکسیری حاصل کن که برای آن عالم بدرد خورد، و آن اکسیر را حضرت حق توسط پیغمبر بر حق، حضرت محمد بن عبدالله علیه الاف التحیة و الثناء برای شما آورده است و هو: واستعینوا بالصبر والصلوة و انها لکبیرة الا علی الخاشعین انسان باید ابتدا مقدمه آن را که خشوع است، پیدا کرده و سپس درصدد ساختن آن اکسیر برآید، که هرکس دارای آن مقام شد، یقیناً رستگار شده است. ولی همین قدر بدانید که همچنانکه اگر کسی بخواهد خوشنویس شود، به آسانی ممکن نیست و باید زحمت بکشد و مواظبت نماید، تا درست شود و از همان اول مرتبه ممکن نیست، همچنین حضور قلب، برای انسان از ابتدا، مشکل است. باید مقید شد که نماز در اول وقت گزارده شود و برای انجام نمازها در اول وقت، باید از هر کاری دست کشید، سپس لازم است که معانی کلمات نماز را درک کرد، آنگاه نکات و مزایای دیگر. باری سعی کنید که معانی نماز را خوب بفهمید و در هنگام قرائت، به معانی مزبور توجه نمائید، و در طریقه حقیر اصل همه کارها، توجه به معانی نماز است، بعد چیزهای دیگر.