فهرست کتاب


توضیح المسائل حضرت آیه الله العظمی امام خمینی (ره)

امام خمینی (ره)

احکام جماعت

مسأله :1460 - موقعیکه مأموم نیت می کند، باید امام را معین نماید. ولی دانستن اسم او لازم نیست، مثلاً اگر نیت کند اقتدا می کنم به امام حاضر نمازش صحیح است.
مسأله :1461 - مأموم باید غیر از حمد و سوره همه چیز نماز را خودش بخواند، ولی اگر رکعت اول یا دوم او رکعت سوم یا چهارم امام باشد، باید حمد و سوره را بخواند.
مسأله :1462 - اگر مأموم در رکعت اول و دوم نماز صبح و مغرب و عشا صدای حمد و سوره امام را بشنود، اگر چه کلمات را تشخیص ندهد، باید حمد و سوره را نخواند و اگر صدای امام را بشنود مستحب است حمد و سوره بخواند ولی باید آهسته بخواند و چنانچه سهواً بلند بخواند اشکال ندارد.
مسأله :1463 - اگر مأموم بعضی از کلمات حمد و سوره امام را بشنود، احتیاط واجب آن است که حمد و سوره را نخواند.
مسأله :1464 - اگر مأموم سهواً حمد و سوره بخواند، یا خیال کند صدائی را که می شنود صدای امام نیست و حمد و سوره بخواند و بعد بفهمد که صدای امام بوده، نمازش صحیح است.
مسأله :1465 - اگر شک کند که صدای امام را می شنود یا نه، یا صدائی بشنود و نداند صدای امام است یا صدای کس دیگر، می توند حمد و سوره بخواند.
مسأله :1466 - مأموم باید در رکعت اول و دوم نماز ظهر و عصر حمد و سوره نخواند و مستحب است بجای آن ذکر بگوید.
مسأله :1467 - مأموم نباید تکبیرةالحرام را پیش از امام بگوید بلکه احتیاط واجب آن است که تا تکبیر امام تمام نشد تکبیر نگوید.
مسأله :1468 - اگر مأموم پیش از امام عمداً هم سلام دهد نمازش صحیح است.
مسأله :1469 - اگر مأموم غیر از تکبیرةالاحرام و سلام چیزهای دیگر نماز را پیش از امام بگوید اشکال ندارد. ولی اگر آنها را بشنود، یا بداند امام چه وقت می گوید، احتیاط مستحب آن است که پیش از امام نگوید.
مسأله :1470 - مأموم باید غیر از آنچه در نماز خوانده می شود، کارهای دیگر آن، مانند رکوع و سجود را با امام یا کمی بعد از امام بجا آورد. و اگر عمداً پیش از امام یا مدتی بعد از امام انجام دهد، معصیت کرده ولی نمازش صحیح است امّا اگر در حال قرائت امام برکوع رود نمازش باطل می شود و نیز اگر دو رکن پشت سر هم از امام جلو یا عقب بیفتد بنابر احتیاط واجب باید نماز را تمام کند و دوباره بخواند اگر چه بعید نیست نمازش صحیح باشد و فرادی شود.
مسأله :1471 - اگر سهواً پیش از امام سر از رکوع بر دارد و دراین صورت زیاد شدن رکوع که رکن است نماز را باطل نمی کند ولی اگر برکوع برگردد و پیش از آنکه برکوع برسد، امام سربردارد نمازش باطل است.
مسأله :1472 - اگر اشتباهاً سر بردارد و ببیند امام در سجده است باید بسجده برگردد و چنانچه در هر دو سجده این اتفاق بیفتد برای زیاد شدن دو سجده که رکن است نماز باطل نمی شود.
مسأله :1473 - کسیکه اشتباهاً پیش از امام سر از سجده برداشته هرگاه بسجده برگردد، و هنوز به سجده نرسیده امام سر بردارد، نمازش صحیح است ولی اگر در هر دو سجده این اتفاق بیفتد، نماز باطل است.
مسأله :1474 - اگر اشتباهاً سر از رکوع یا سجده بر دارد و سهواً یا بخیال اینکه به امام نمی رسد، برکوع یا سجده نرود،نمازش صحیح است.
مسأله :1475 - اگر سر از سجده بر دارد و ببیند امام در سجده است چنانچه به خیال اینکه سجده اول امام است، بقصد اینکه با امام سجده کند به سجده رود و بفهمد سجده دوم امام بوده، باید بنابر احتیاط نماز را تمام کند و از سر بخواند.و اگربه خیال اینکه سجده دوم امام است به سجده رود و بفهمد سجده اول امام بوده، احتیاط آن است که نماز را فرادی تمام نماید اگر چه می تواند متابعت امام را بکند و به سجده رود و نماز را تمام کند.
مسأله :1476 - اگر سهواً پیش از امام به رکوع رود و طوری باشد که اگر سر بر دارد به مقداری از قرائت امام می رسد، چنانچه سر بر دارد و با امام برکوع رود نمازش صحیح است.
مسأله :1477 - اگر سهواً پیش از امام به رکوع رود و طوری باشد که اگر برگرددبه چیزی از قرائت امام نمی رسد، احتیاط واجب آن است که سر بردارد و با امام نماز را تمام کند و نمازش صحیح است و اگر سر برندارد تا امام برسد نمازش صحیح است.
مسأله :1478 - اگر پیش از امام بسجده رود، احتیاط واجب آن است که سر بردارد و با امام به سجده رود و اگر برنداشت نمازش صحیح است.
مسأله :1479 - اگر امام در رکعتی که قنوت ندارد اشتباهاً قنوت بخواند، یا رکعتی که تشهد ندارد اشتباهاً مشغول خواندن تشهد شود مأموم نباید قنوت و تشهد را بخواند ولی نمی تواند پیش از امام برکوع رود، یا پیش از ایستادن امام بایستد بلکه باید صبر کند تا قنوت و تشهد امام تمام شود و بقیه نماز را با او بخواند.

چیزهائی که در نماز جماعت مستحب است

مسأله :1480 - اگر مأموم یک مرد باشد، مستحب است طرف راست امام بایستد و اگر زن باشد، مستحب است در طرف راست امام طوری بایستد که جای سجده اش مساوی زانو یا قدم امام باشد و اگر یک مرد و یک زن و یا یک مرد و چند زن باشند مستحب است مرد طرف راست امام و باقی پشت سر امام بایستند و اگر چند مرد یا چند زن باشند مستحب است مردها عقب امام و زنها پشت مردها بایستند.
مسأله :1481 - اگر امام و مأموم هر دو زن باشند احتیاط آن است که امام کمی جلوتر بایستد.
مسأله :1482 - مستحب است امام در وسط صف بایستد و اهل علم و کمال و تقوی در صف اول بایستند.
مسأله :1483 - مستحب است صفهای جماعت منظم باشد و بین کسانیکه در یک صف ایستاده اند فاصله نباشد و شانه آنان ردیف یکدیگر باشد.
مسأله :1484 - مستحب است بعد از گفتن قد قامت الصّلاة مأمومین برخیزند.
مسأله :1485 - مستحب است امام جماعت حال مأمومی را که از دیگران ضعیف تر است رعایت کند و عجله نکند تا افراد ضعیف به او برسند و نیز مستحب است قنوت و رکوع و سجود را طول ندهد، مگر بداند همه کسانیکه به او اقتدا کرده اند مایلند.
مسأله :1486 - مستحب است امام جماعت در حمد و سوره و ذکرهائی که بلند می خواند صدای خود را بقدری بلند کند که دیگران بشنوند،ولی باید بیش از اندازه صدا را بلند نکند.
مسأله :1487 - اگر امام در رکوع بفهمد کسی تازه رسیده و می خواهد اقتدا کند مستحب است رکوع را دو برابر همیشه طول بدهد و بعد برخیزد، اگر چه بفهمد کس دیگری هم برای اقتدا وارد شده است.

چیزهائیکه در نماز جماعت مکروه است

مسأله :1488 - اگر در صفهای جماعت جا باشد، مکروه است انسان تنها بایستد.
مسأله :1489 - مکروه است مأموم ذکرهای نماز را طوری بگوید که امام بشنود.
مسأله :1490 - مسافری که نماز ظهر و عصر و عشا را دو رکعت می خواند مکروه است در این نمازها به کسی که مسافر نیست اقتدا کند و کسی که مسافر نیست مکروه است در این نمازها بمسافر اقتدا نماید.