فهرست کتاب


النوادر

سید فضل الله راوندی‏ احمد صادقی اردستانی‏

طهارت، وضو، مسواک و عروسی

329- علی علیه السّلام فرمود:
در حالی که رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم وضو می گرفت، گربه در خانه به آبی که آن حضرت وضو می گرفت زبان زد، رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم متوجه شد آن حیوان تشنه است، بدین جهت ظرف آب را به طرف گربه نزدیک کرد تا آب بنوشد، سپس با آب باقی مانده وضو گرفت!
330- علی علیه السّلام فرمود:
روش همیشگی رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم این بود که، در نماز عید فطر و قربان، سوره «سَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَی» و سوره «هل اتیک حدیث الغاشیة» را قرائت می کرد.
331- علی علیه السّلام فرمود:
پیوسته شیوه رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم این بود که، هر وقت می خواست برای خواندن نماز «عید فطر» از خانه خارج شود، با چند خرما یا کشمش افطار می کرد.
332- رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم فرمود:
آب پاک کننده است، حتی خود را، اما آب به وسیله چیز دیگری پاک نمی گردد.
333- امام صادق علیه السّلام روایت کرده که علی علیه السّلام فرمود:
آب جاری را چیزی نجس نمی کند.
334- علی علیه السّلام فرمود:
اگر آب جاری از روی لاشه حیوان مرده و نجاست و خون عبور کند، چیزی آن را نجس نمی کند، و می توان با آن وضو گرفت و نیز آن را نوشید.
335- علی علیه السّلام فرمود:
ادرار دختر بچه شیر خواری که غذا خور نشده، اگر به لباس برسد باید شسته و تطهیر گردد، چون شیری را که می خورد از «مثانه مادر» تولید می گردد، اما ادرار پسر بچه شیر خواری که غذا خور نشده، شستن لازم ندارد، چون از بازوها و زانوها به وجود می آید، و فقط می توان مقداری آب (روی لباس آلوده به ادرار) پاشید و پاک است.
336- علی علیه السّلام فرمود:
حسن و حسین علیه السّلام در حالی که شیر خوار بودند و هنوز غذا خور نشده بودند، به پیراهن رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم ادرار کردند، و آن حضرت پیراهن خود را نشست.
337- رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم فرمود:
هر کس ادرار می کند، باید (به عنوان استبراء و تخلیه مجرای ادرار) با انگشت وسط، سه مرتبه از محل خروج مدفوع تا اول دستگاه تناسلی بکشد.
338- علی علیه السّلام فرمود:
شیوه همیشگی اصحاب رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم این بود که، هر گاه ادرار می کردند، وضو می گرفتند یا تیمّم می کردند، چون بیم داشتند که، ساعت مرگ آنان برسد (و بدون طهارت باشند).
339- رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم فرمود:
وقتی وضو می گیرید، به چشم خود هم آب وارد کنید، به این امید که آتش پر حرارت نامشروع دایره زدن است.
344- علی علیه السّلام فرمود:
انصار از رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم سؤال کردند: وقتی عروسی می کنیم، چه بگوییم؟ رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم فرمود: بگویید، ما پیش شما می آییم، ما پیش شما می آییم، به ما تبریک بگویید، ما هم به شما تبریک می گوییم، اگر طلای سرخ (مهریه) نبود، دختران ما به محل شما نمی آمدند.
345- رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم فرمود:
عروسی ها را شب برقرار کنید، و غذا دادن و سفره پهن نمودن آن را روز ترتیب دهید.
346- علی علیه السّلام فرمود:
خدا «مخنّثین» و افرادی را که مورد تجاوز جنس موافق قرار می گیرند، لعنت کند، آنها را از خانه های خود بیرون کنید. 347- رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم فرمود:
فاصله بین چاهی که در کنار جایگاههای حیوانات قرار داد و آبشخوار آنهاست، با هم باید چهل ذراع باشد، و چاههایی که مربوط به آبکشیدن برای آبیاری است، باید با هم شصت ذراع، و چشمه ها باید با هم یک صد و پنجاه ذراع، و راههای عبور اگر برای افراد تنگ باشد، باید هفت ذراع فاصله داشته باشد.
348- امام صادق علیه السّلام روایت کرده، که رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم فرمود:
جبرئیل بر من نازل شد و گفت: ای محمد صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم! چگونه بر شما نازل شویم، در حالی که (بعضی از افراد شما) مسواک نمی زنید، طهارت با آب ندارید، و بند انگشتان خود را (که محل جمع شدن آلودگی هاست) نمی شویید؟
349- رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم فرمود:
مسواک زدن دهان را خوشبو، و پروردگار عالم را خشنود می کند، و هر وقت یار من «جبرئیل» بر من نازل می شد، در باره مسواک زدن به من سفارش می کرد، و من آن قدر به مسواک زدن می پرداختم، که بیم داشتم لب و قسمت جلو دهانم را بچینم!
350- رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم فرمود:
وضو گرفتن نصف ایمان است.
351- علی علیه السّلام فرمود:
رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم، (در حالی که وضو داشت) پایین شکم و لای ران حسین بن علی علیه السّلام را می بوسید، و سپس بدون اینکه تجدید وضو کند، به نماز می ایستاد.
352- رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم فرمود:
وقتی سایه می رود (خورشید غروب می کند)، و آنگاه که طوفان می وزد، حاجتهای خود را از خداوند متعال بخواهید، زیرا این وقتها، ساعت توبه توبه کنندگان است.

آداب سخن و رفتار

353- رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم فرمود:
هر کس انگشتر عقیق سرخ به دست کند، خداوند عاقبت او را ختم به خیر می گرداند.
354- علی علیه السّلام فرمود:
بارانی که از آن روزی حیوانات تأمین می شود، از دریایی سرازیر می گردد که، زیر «عرش الهی» قرار دارد، بدین جهت شیوه رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم این گونه بود که، وقتی باران شروع می شد، زیر باران قرار می گرفت، تا اینکه سر و محاسن او تر شود، سپس می فرمود: این باران با عرش نزدیکی داشته، و آنگاه که خداوند اراده فرماید که باران بیاید، آن را از آسمانی به آسمان دیگر نازل می کند تا به زمین برسد.
گفته شده «مزن» همان دریاست، و باد از زیر عرش الهی می وزد، ابرها را آبستن می کند، سپس از «مزن» آب سرازیر می گردد، و با هر قطره ای که روی زمین در جای خود قرار می گیرد، یک فرشته همراه خواهد بود.
355- علی علیه السّلام فرمود:
نگویید «زن طمث شد» این سخن درست نیست، بلکه بگویید: زن «حیض- رگل شده» زیرا «طمث» به معنای عمل آمیزش جنسی است، و خداوند هم در باره «زنان بهشتی» می فرماید: جنّ و انسانی با آنان آمیزش نکرده است. همچنین نگویید: به سوی «خلا» رفتم، بلکه همان طور که خداوند متعال فرموده: اگر برای کسی از شما قضای حاجتی دست داد، با تعبیر کنایه بیان کنید، و نیز نگویید:
آب (ادرار) ریخته شد، زیرا درست نیست، بلکه بگویید:
می روم ادرار (دستشویی) کنم، و نیز مرد مسلمان را «مرد کوچولو» ننامید، همچنین، مسجد و قرآن را، مسجد کوچولو و قرآن کوچولو نگویید.
356- علی علیه السّلام فرمود:
هر کس پیراهن نازک (و بدن نما) بپوشد، دین خود را رقیق و نازک کرده است.
357- علی علیه السّلام فرمود:
باکی ندارم از اینکه به وارث زیان رسانم، یا این مال را صرف صدقه کنم.
358- علی علیه السّلام فرمود:
هر چیزی دورانی دارد، تا حمق و نادانی از عقل و خردمندی تشخیص داده شود.
359- امام موسی بن جعفر علیه السّلام فرمود:
شیوه همیشگی علی علیه السّلام این بود که، هر گاه سر خویش را از دو سجده بر می داشت، می گفت: لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ.
360- علی علیه السّلام فرمود:
رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم از اسب خود پیاده شد، و به آن خطاب کرد که: خدا در تو برکت قرار دهد، توقف کن تا من نماز بخوانم و نزد تو برگردم! بعد رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم به مسجد رفت و اسب هم بدون حرکت ایستاد، وقتی رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم از مسجد برگشت، باز خطاب به اسب فرمود:
خداوند در وجود تو برکت برقرار کند.
361- امام صادق علیه السّلام روایت کرده:
مردی نزد رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم آمد و سلام کرد، آن حضرت فرمود: و علیکم السّلام، مرد گفت: ای رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم! من تنها هستم و تو جواب جمع دادی! رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم فرمود: بر تو و اسب تو درود فرستادم.
362- امام صادق علیه السّلام روایت کرده، که رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم فرمود:
هر بازی ای برای تو باطل و بی اساس است، مگر سه مورد: تیر اندازی با کمان، تربیت، و بازی با اسب، و شوخی و مزاح با همسر، که این مورد از سنّت است.

نماز عید فطر و قربان

363- امام صادق روایت کرده:
در زمان علی علیه السّلام دو عید در یک روز واقع شد، آن حضرت برای مردم یک نماز عید خواند، و بعد فرمود: من به شما اذن دادم که هر کس دوست دارد، می تواند دنبال کار و مقصد خود برود، سپس استراحت و رفع خستگی نمود و برای جمعیتی که باقی مانده بودند، نماز عید دیگر را به جماعت برگزار کرد.
364- علی علیه السّلام فرمود:
روش رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم این بود که، برای نماز عید فطر و قربان و نماز باران تکبیر می گفت. در نماز اول هفت تکبیر و در نماز دوم پنج تکبیر، و نماز را قبل از خطبه و با قرائت بلند می خواند.
365- امام صادق علیه السّلام روایت کرده:
علی علیه السّلام به «عبد الرّحمن بن أبی لیلی» دستور داد، نماز عید فطر و قربان را برای افراد کهنسال و ضعیف در مسجد اعظم شهر برقرار کند، و خود با افراد دیگر به مصلّای بیرون شهر می رفت و نماز عید را، به جماعت برگزار می کرد.
366- امام صادق علیه السّلام فرموده:
پیوسته روش علی علیه السّلام این بود که، از شب عید فطر تا هنگام بازگشت از مصلّا تکبیر می گفت، و هنگام نماز صبح روز عرفه تکبیر می گفت، و پیوسته تکبیر گفتن او ادامه داشت تا بعد از نماز عصر «ایّام تشریق» یعنی (یازدهم و دوازدهم و سیزدهم ذی حجّه) و سپس تکبیر خود را قطع می کرد.
367- علی علیه السّلام فرموده:
رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم روز عید قربان برای مردم خطبه می خواند و می فرمود: ای مردم! امروز، روز «ثجّ» و «عجّ» است، روز «ثجّ» است بدین خاطر که خون قربانی ها را می ریزید، هر کس نیّت خالصانه و صادقانه داشته باشد، اولین قطره خونی که روی زمین ریخته می شود، کفّاره گناه او خواهد بود، و روز «عجّ» یعنی روز دعاست، پس به درگاه خدا ناله بزنید و انابه داشته باشید، زیرا به خدایی که جان محمد صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم به دست اوست، از این سرزمین کسی محروم و ناآمرزیده بر نمی گردد، مگر اینکه مرتکب «گناه کبیره» ای شده باشد، که بر آن اصرار و ابرام داشته، و تصمیم نداشته باشد، وجود خویش را از چنگال آن گناه آزاد گرداند!