فهرست کتاب


حیوة القلوب جلد 1(تاریخ پیامبران علیهم السلام و بعضی از قصه های قرآن )

علامه محمد باقر مجلسی رحمة الله علیه

تألیفات عربی

1 - بحارالانوار
2 - مرآة العقول فی شرح اخبار آل الرسول (شرح کافی).
3 - ملاذ الاخیار فی شرح تهذیب الاخبار.
4 - شرح الاربعین.
5 - الفوائد الطریفة فی شرح الصحیفة.
6 - الوجیزة فی الرجال.
7 - رسالة الاعتقادات.
8 - رسالة الاوزان.
9 - رسالة فی الشکوک.
10 - المسائل الهندیة.
11 - الحواشی المتفرقة علی الکتب الاربعة و غیرها.
12 - رسالة فی الاذان.
13 - رسالة فی بعض الادعیة الساقطة عن الصحیفة الکاملة.

تألیفات فارسی

1 - عین الحیوة.
2 - مشکاة الانوار.
3 - حق الیقین.
4 - حلیة المتقین.
5 - حیوة القلوب.
6 - تحفة الزائر.
7 - جلاء العیون.
8 - مقباس المصابیح.
9 - ربیع الاسابیع.
10 - زاد المعاد.
11 - رسالة الدیات.
12 - رسالة فی الشکوک.
13 - رسالة فی الاوقات.
14 - رسالة فی الرجعة.
15 - رسالة فی اختیارات الایام.
16 - رسالة فی الجنة و النار.
17 - رسالة مناسک الحج.
18 - رسالة اخری.
19 - مفاتیح الغیب فی الاستخارة.
20 - رسالة فی مال الناصب.
21 - رسالة فی الکفارات.
22 - رسالة فی آداب الرمی.
23 - رسالة فی الزکوة.
24 - رسالة فی صلوة اللیل.
25 - رسالة فی آداب الصلوة.
26 - رسالة السابقون السابقون.
27 - رسالة فی الفرق بین الصفات الذاتیة و الفعلیة.
28 - رسالة مختصرة فی التعقیب.
29 - رسالة فی البداء.
30 - رسالة فی الجبر و التفویض.
31 - رسالة فی النکاح.
32 - رسالة فی صواعق الیهود فی الجزیة و احکام الدیة.
33 - رسالة فی السهام.
34 - رسالة فی زیارة اهل القبور.
35 - مناجات نامه.
36 - شرح دعای جوشن کبیر.
37 - انشاءات.
38 - مشکاة القرآن فی آداب قراءة القرآن و الدعاء و شروطهما.
39 - ترجمه عهدنامه امیرالمؤمنین علیه السلام به مالک اشتر.
40 - ترجمه فرحة الغری ابن طاووس.
41 - ترجمه توحید مفضل.
42 - ترجمه توحید الرضا علیه السلام.
43 - ترجمه حدیث رجاء بن الضحاک.
44 - ترجمه زیارت جامعه.
45 - ترجمه دعای کمیل.
46 - ترجمه دعای مباهله.
47 - ترجمه دعای سمات.
48 - ترجمه دعای جوشن صغیر.
49 - ترجمه حدیث عبدالله بن جندب.
50 - ترجمه قصیده دعبل.
51 - ترجمه حدیث ستة اشیاء لیس للعباد فیها صنع: المعرفة و الجهل و الرضا و الغضب و النوم و الیقظة.
52 - ترجمه الصلاة.
53 - اجوبة المسائل المتفرقة.
و کتابهای دیگری نیز غیر از آنچه ذکر شد به علامه بزرگوار نسبت داده شده است مانند کتاب اختیارات الایام و کتاب تذکرة الائمة و کتاب صراط النجاة و کتاب فی تعبیر المنام که به اثبات نرسیده است.(21)
حیوة القلوب
از مرحوم سید بحر العلوم علامه طباطبائی نقل شده است که او آرزو می کرد که تصانیف و نوشته های خودش در دیوان علامه مجلسی ثبت شود و به جای آنها یکی از کتابهای علامه مجلسی که ترجمه متون اخبار و به زبان فارسی می باشد، در دیوان او نوشته شود.(22) و این بدان جهت بود که عصر علامه مجلسی عصر شکوفائی دین بویژه مکتب اهل بیت علیهم السلام بود و علاقمندان به خاندان اهل بیت علیهم السلام رغبت زیادی به آشنائی با تاریخ و آثار این خاندان داشتند، ولی چون در آن عصر اکثر کتابها عربی بودند و کمتر کتابی در این رابطه به فارسی ترجمه شده بود، از این رو مرحوم علامه بزرگوار یکی از پیشگامان در این جهت بود که آثار و اخبار معصومین علیهم السلام را در قالب تألیفات فارسی بیان کرد که از میان آنها کتاب حیوة القلوب بود.
این اثر یکی از تألیفات نفیس بجای مانده از علامه مجلسی است، که جلد اول آن درباره پیامبران گرامی علیهم السلام، و جلد دوم در احوال پیامبر بزرگ اسلام صلی الله علیه و آله و سلم، و جلد سوم آن در امامت می باشد. و این کتاب ارزشمند مورد توجه علاقمندان در عصر علامه مجلسی و پس از آن بوده است بویژه برای کسانی که خواهان آشنائی با قصص انبیاء عظام علیهم السلام و جانشینان آنان و بعضی از قصه های مذکور در قرآن، و آگاهی از سیره سید البشر رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم و وقایع مربوط به عصر بعثت و قبل از آن و همچنین بعد از بعثت تا هجرت و از هجرت تا رحلت آن بزرگوار، و نیز در جلد سوم مسئله امام شناسی و وجوب وجود ائمه علیهم السلام و آیات درباره امامت مورد توجه قرار گرفته است.
نکته ای که قابل توجه می باشد در این کتاب، در برگرفتن تعداد بسیاری از روایات و اقوال مختلف در موضوعات مطرح شده در هر یک از جلدهای آن، از این رو در تحقیق سعی شده است که از بیشتر مصادری که مؤلف آنها را مد نظر داشته استفاده و به آنها ارجاع شود؛ و علاوه بر آنهایی که خود او ذکر کرده، در بعضی موارد از مصادر دیگری استفاده شده که آن مطالب یا روایات در آنها آمده است چه از کتابهای شیعه باشد و چه از کتابهای اهل سنت، تا بهره بردن از کتاب کاملتر شود.

وفات

علامه مجلسی پس از عمری تلاش و کوشش بی وقفه در جهت نشر و تبلیغ و ترویج علوم آل محمد علیهم السلام و هدایت جامعه با تدریس و تألیف و خطابه و احیاء سنتهای الهی و اقامه حدود و از بین بردن بدعتها و مبارزه مستمر با منکرات، سرانجام در روز 27 ماه رمضان سال 1111 در سن هفتاد سالگی دیده از جهان فرو بست و به سرای باقی و جوار رحمت الهی منتقل شد، و به مناسبت تاریخ وفات آن علامه بزرگوار بعضی گفته اند:
ماه رمضان چه بیست و هفتش کم شد - تاریخ وفات باقر اعلم شد(23)
علامه بزرگوار در کنار مسجد جامع اصفهان در جوار قبر والد معظمش ملا محمد تقی مجلسی در بقعه ای که عده ای از علمای دیگر نیز مدفون هستند بخاک سپرده شد، مرقد شریف او هم اکنون در اصفهان ملجأ عام و خاص می باشد.