فهرست کتاب


ترجمه کتاب المواعظ

شیخ صدوق عطاردی

سخنی از امیر المؤمنین علیه السّلام

امیر المؤمنین علیه السّلام فرمود: جبرئیل بر حضرت آدم علیه السّلام- علیه السّلام فرود آمد و گفت: ای آدم خداوند تو را مخیر کرده که یکی از سه چیز را اختیار کنی و اینک یکی از آنها را برگزین و بقیه را رها کن، آدم گفت آن سه چیز که خداوند فرموده چیست؟ جبرئیل گفت: عقل، حیاء، و دین آدم گفت: من عقل را پذیرفتم، جبرئیل به حیاء و دین گفت: شما بروید، آن دو گفتند: ای جبرئیل ما مأموریت داریم هر جا عقل باشد با آن باشیم جبرئیل گفت: پس باشید و بعد به آسمان بالا رفت.

روایاتی از حضرت صادق علیه السّلام

امام جعفر صادق علیه السّلام فرمود: چهار چیز است که هدر میروند محبت و احسان در باره کسی که وفاء ندارد، کار نیکی که مورد سپاسگزاری قرار نگیرد، و تعلیم دانش به کسی که گوش نمیدهد. حضرت صادق علیه السّلام فرمود: خداوند را بقعه هائی است که به آن ها منتقمه میگویند، هر گاه خداوند به بنده ای مالی عطا کرد و او حق خداوند را نداد، پروردگار بقعه ای از آن بقاع را بر آن مال مسلط میکند و صاحب مال ثروت خود را در آن ساختمان خرج میکند و بعد از مدتی از جهان رخت می بندد و بقعه را برای دیگری ترک میگوید. امام صادق علیه السّلام فرمود: هر کسی باک نداشته باشد چه میگوید و یا مردم در باره او چه میگویند، و کسی که باک ندارد مردم او را بد کار مشاهده کنند، و کسی که با محبت حرام دلش خوشحال شده و به شهوت زنا خو گرفته، همه این افراد در دام شیطان قرار گرفته اند و از او پیروی میکنند. بعد از آن فرمود: برای ولد الزنا چند علامت هست که یکی از آنها بغض ما اهل بیت است، دوم آنکه او همواره میل دارد به حرام زیرا که از حرام خلق شده است، سوم دین را سبک میشمارد، چهارم در نزد مردم بد منظر است و کسی که در حضور دوستانش عمل بدی انجام دهد او یا ولد الزنا است و یا مادرش در حال حیض حامله شده است. امیر المؤمنین سلام اللَّه علیه فرمود: هر کس به اندازه کفایت زندگی از دنیا قناعت کند اندکی از دنیا هم او را کفایت میکند، و هر کسی در دنیا قناعت نداشته باشد هیچ چیز او را کفایت نمیکند. حضرت صادق علیه السّلام فرمود: کمک و مساعدت خداوندی به اندازه احتیاج است، و نیز حضرت فرمود: به طریق وحی از آسمان آمده است که اگر برای فرزندان آدم دو رودخانه از طلا و نقره جریان پیدا کند .... ای فرزند آدم شکم تو دریائی است از دریاها و رودی از رودها او را جز خاک چیزی پر نمیکند، حضرت رسول صلّی اللَّه علیه و آله فرمودند:
فحش و دشنام دادن به مؤمن موجب فسق میگردد، و جنگیدن با او کفر است و غیبت او نافرمانی خداوند است، و احترام مال او مانند خون اوست.

روایتی از حضرت رضا علیه السّلام در صفات امام

حضرت رضا علیه السّلام فرمود: برای امام چند علامت است: باید داناترین، استوارترین، پرهیزکارترین، بردبارترین، شجاع ترین و سخاوتمندترین مردم باشد، باید ختنه کرده متولد شده و پاک و پاکیزه باشد، از دنبالش اشخاص را مشاهده کند همان طور که از جلو مردم را می بیند. امام باید سایه نداشته باشد، و هر گاه از شکم مادرش بر زمین افتاد روی دو کف دست قرار گیرد و با صدای بلند شهادتین بگوید، و محتلم نگردد، هنگامی که دیدگانش در خواب است باید دلش در خواب نباشد، و باید محدّث باشد، و زره رسول خدا بر قامت او درست بیاید، بول و غایط او دیده نشود، و خداوند زمین را امر کرده است که بول و غائط او را در خود فرو برد. امام باید خوشبو باشد و بوی مشک از وی به مشام مردم برسد، از مردم به خودشان سزاوارتر باشد، و از پدر و مادر برای آنها مهربانتر باشد، و از همه مردم بیشتر در پیشگاه خداوند متواضع و فروتن باشد، و باید بیشتر از مردم به او امر و نواهی خداوند عمل کند، و دعایش مستجاب گردد، و بطوری که اگر در باره یک سنگ بزرگ دعا کند آن سنگ از میان دو نصف گردد. اسلحه جنگی حضرت رسول صلّی اللَّه علیه و آله در نزد او باشد، و کتابی که در آن نامهای شیعیان و دشمنان او تا روز قیامت در آن ثبت شده در دست او باشد، و جامعه که طول آن هفتاد زرع است و همه احتیاجات مردم در آن ثبت شده در دست او موجود باشد، و هم چنین جفر اکبر و اصغر که به اندازه پوست یک قوچ است و همه احکام فرعی در آن ثبت شده در دست امام باشد، و اینکه مصحف حضرت فاطمه علیه السّلام در نزد او باشد. فضل بن شاذان گوید: از حضرت رضا علیه السّلام شنیدم میفرمود:
هنگامی که سر امام حسین علیه السّلام بطرف شام برده شد، یزید که خداوند او را لعنت کند و از رحمت خود محروم سازد فرمان داد سر را در جایی نصب کردند و در آن جا بساط شراب و قمار پهن ساختند، خود و یارانش نشستند و شراب نوشیدند، پس از اینکه از شراب فارغ شدند سر را در طشتی قرار داده در زیر تخت خود گذاشت و روی تخت بساط شطرنج پهن کرد و مشغول شد، و شروع کرد به استهزاء امام حسین و پدر و جدش علیهم السّلام هر گاه به یکی از رفقایش که مشغول قمار بود غالب میشد فورا شراب را سر میکشید و سه جرعه از آن را میخورد و بقیه را در آن طشتی که سر امام حسین قرار داشت میریخت، اینک شیعیان ما باید از آشامیدن فقاع خود داری کنند و از بازی کردن شطرنج خود داری نمایند، و هر کس نظرش بر فقاع و یا شطرنج افتاد باید به یاد امام حسین باشد و یزید را لعنت کند و هم چنین خاندان او و زیاد را مورد لعنت قرار دهد، خداوند در برابر این عمل گناهان او را می آمرزد، حضرت رضا علیه السّلام فرمود: هر کسی که بدنش سالم باشد و راه زندگیش باز و فراخ گردد، و امور زندگی روزانه اش بگذرد، تمام خوبیهای دنیا برای او جمع شده است، و نیز فرمود: دلهای مردم بکسانی محبت دارند که مورد نیکی قرار گرفته باشند و به کسانی بغض پیدا میکند که دلها را برنجانند.