فهرست کتاب


ترجمه کتاب المواعظ

شیخ صدوق عطاردی

سخنی از حضرت رسول صلّی اللَّه علیه و آله

ابو حمزه ثمالی از حضرت باقر علیه السّلام روایت میکند که مردی خدمت حضرت رسول صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم رسید و عرض کرد:
یا رسول اللَّه بمن چیزی تعلیم فرما، حضرت رسول فرمود: از آنچه در دست مردم است مأیوس باش که استغناء در آن میباشد، عرض کرد:
هر گاه خواستی در امری وارد شوی عاقبت آن را خوب بسنج، اگر در آن خیر و سعادت باشد به آن رسیده ای و اگر در آن شر و فساد باشد آن را ترک گفته ای. حضرت صادق علیه السّلام فرمود: هر کس در خلوت وسائل گناه برایش فراهم باشد، و او از ترس خداوند مرتکب فساد نگردد و از فرشتگان حافظ انسان شرم کند، پروردگار همه گناهان او را می آمرزد اگر چه به اندازه گناهان انس و جن باشد.

سخنان امیر المؤمنین علیه السلام

امام حسین علیه السّلام از پدرش امیر المؤمنین علیه السّلام روایت میکند که آن حضرت فرمود: هر کس بعد از ظهر روز پنجشنبه تا زوال روز جمعه فوت کند و مؤمن باشد خداوند او را از فشار قبر حفظ میکند و شفاعت او را در جماعت زیادی مانند قبیله ربیعه و مضر میپذیرد. هر مؤمنی که روز شنبه درگذرد خداوند او را با یهود در دوزخ جای نمیدهد، و هر کس روز دوشنبه فوت کند خداوند او را با نصاری در دوزخ، جمع نمیکند، و هر کس روز سه شنبه بمیرد و مؤمن باشد خداوند او را با مادر مقام بلندی محشور خواهد کرد و هر کسی روز چهارشنبه فوت کند خداوند او را روز قیامت نگهداری میکند و او را در جوار رحمت خود خوشبخت میگرداند، و در مقام قرب و فضیلت خود جای میدهد، و از همه مشکلات و ناملایمات مصون میماند. سپس فرمود: در هر حال و هر ساعت و روزی که مؤمن از دنیا برود در زمره شهیدان و صدیقان مرده است از دوست خود رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم شنیدم فرمود: اگر مؤمن از دنیا بیرون برود و گناهان مردم روی زمین را داشته باشد، همان مردن کفاره گناهان او میگردد. حضرت فرمود: هر کس از روی اخلاص کلمه توحید بر زبان جاری کند از شرک بیزاری جسته است، و هر آن کس که از دنیا برود و شرک نداشته باشد داخل بهشت می شود و بعد این آیه شریفه را قرائت فرمود: که خداوند از مشرکین چشم پوشی نمیکند و لیکن از بقیه گناهان درمیگذرد، اینان شیعیان و دوستان تو هستند. امیر المؤمنین علیه السّلام فرمود: عرض کردم: یا رسول اللَّه این برای شیعیان منست، فرمود: آری به خدایم سوگند، شیعیان تو روز قیامت هنگامی که از قبرها سر بر آورند میگویند: لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ، مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ، علی بن ابی طالب حجة اللَّه، در این هنگام جامه های سبزی از بهشت و تاج هائی با اسبها برای آنان می آورند، و آنها جامه ها را پوشیده و تاج ها را بر سر گذاشته بر اسبها سوار میشوند و در بهشت پرواز میکنند، و از هول بزرگ روز قیامت اندوهگین نمیشوند، و فرشتگان با آنها بر خورده و میگویند: این همان روزی است که شما را وعده داده اند.

مواعظ حضرت صادق علیه السلام

از امام جعفر صادق علیه السّلام پرسیدند: حد حسن خلق چیست؟ فرمود:
توجه کامل و نرمش، و سخن با لطف و محبت و با چهره گشاده روبرو شدن، پرسیده شد: تعریف سخا چیست؟ فرمود: حقی را که خداوند در مال تو قرار داده بیرون کنی و آن را در محلش صرف نمائی. حضرت صادق علیه السّلام فرمود: انفاق کن و یقین داشته باش که در آینده به تو خواهد رسید، و بدان اگر در اطاعت خداوند انفاق نکنی مجبور خواهی شد که در معصیت پروردگار خرج نمائی، و هر کس در بر آوردن حاجات دوستان خدا قدم بر ندارد کارش بجائی خواهد رسید که در راه دشمنان خدا گام بردارد. امام جعفر صادق علیه السّلام فرمود: از فضل بن عباس روایت شده که استری از طرف کسری و یا قیصر به حضرت رسول صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم هدیه شد، روزی حضرت بر استر سوار شد و مرا هم با خود سوار کرد، بعد از آن فرمود: ای جوان خداوند را در نظر بیاور تا خداوند هم تو را حفظ کند، حدود خداوند را نگهدار تا پروردگار را در برابر خود مشاهده کنی. با خداوند شناسائی داشته باشد، تا خداوند هم در شدائد تو را حفظ کند، هر گاه خواستی چیزی بخواهی از خداوند بخواه و هر گاه خواستی از کسی یاری جوئی از خداوند استعانت بجوی، آنچه سرنوشت تو بوده بقلم تقدیر گذشته، و اگر مردم کوشش کنند بتو نفعی برسانند در صورتی که برایت مقرر نشده باشد از کوشش خود نتیجه نخواهند گرفت. و اگر کوشش کنند به تو زیانی برسانند، در صورتی که خداوند برای تو مقدر نکرده باشد زیان آنها بتو نخواهد رسید، اگر قدرت داری که با یقین به عواقب امور صبر کنی این عمل را انجام ده، و اگر توانائی نداشته باشی باز هم شکیبا باش که شکیبائی در مکروهات خیر زیادی دارد، و بدان که صبر پایانش موفقیت است، و با هر مشکلی آسانی هست، و هر سختی آسایشی بدنبال دارد.