فهرست کتاب


ترجمه کتاب المواعظ

شیخ صدوق عطاردی

کتابی ناشناخته از صدوق

در ضمن مطالعه و تحقیق در کتابخانه «ناصریه» رساله ای خطی از آثار شیخ صدوق- رضوان اللَّه علیه- نظرم را جلب کرد، کاتب نسخه کتاب را بنام «لآلئ الغوالی» ضبط کرده بود، و در فهرست کتابخانه نیز به همین عنوان ثبت شده است.
کاتب چون مشاهده کرده در آغاز نسخه نوشته شده: «و هذه لآلئ غوالی و جواهر زواهر» پنداشته است که باید نام این کتاب «لآلئ الغوالی» باشد، و در فهرست آثار و تالیفات شیخ صدوق چنین کتابی بنظر نرسید، در آثار وی کتابی بنام «مواعظ» آمده است و نگارنده احتمال میدهد که باید همین رساله باشد، زیرا موضوع کتاب مورد بحث در مواعظ و نصایح است.
یکی از دلائل صحت انتساب این کتاب به شیخ صدوق این است که چند روایت با بیان و توضیح مؤلف بعنوان قال مصنف، هذا الکتاب با همین روایت و بیان در من لا یحضره الفقیه و معانی الاخبار نقل شده که ما در محل خود آن را تذکر داده ایم، و نیز از سند چند روایت که مشایخ بلا واسطه صدوق در اول سند ذکر شده اند معلوم میگردد که این رساله باید از صدوق باشد. و العلم عند اللَّه.

مختصری از حالات شیخ صدوق

محمّد بن علی بن الحسین معروف به ابن بابویه و شیخ صدوق یکی از ستارگان فروزان و چهره های درخشان عالم تشیع است، این محدث جلیل القدر و خدمت گذار مکتب مقدس اهل بیت علیهم السّلام در شهر مقدس قم (حرم آل محمّد) علیهم السّلام متولد شد.
شیخ صدوق در شهر مذهبی قم به تحصیل پرداخت و ابتدا در نزد پدرش که خود از محدثین و رجال بزرگ مذهب تشیع بود به فرا گرفتن معارف مشغول شد، و سپس در حوزه درس رئیس محدثین قم محمّد بن حسن ابن ولید در آمد و از سر آمد شاگردان او گردید، و چون شیخ صدوق به دعای حضرت صاحب الزمان علیه السّلام متولد شده بود از این رو مردم قم او را بسیار گرامی میداشتند.

مسافرت صدوق به بغداد

ابن بابویه همراه پدرش وارد بغداد شد، با اینکه شیخ بزرگوار هنوز بسیار جوان بود مورد احترام رجال حدیث قرار گرفت، و از گفتار نجاشی چنان پیداست که در بغداد حوزه درس تشکیل داده و محدثین از وی اخذ حدیث میکردند، و از این جا معلوم است که شیخ صدوق در ایام جوانی هم شاخص بوده و دارای مقامی ارجمند بوده است، در هنگام اقامت بغداد، مشایخ شیعه از وی بسیار تجلیل و تکریم کردند، و از علوم و فضائل، وی استفاده نمودند،