فهرست کتاب


اخلاق در خانه جلد 2

آیت الله حسین مظاهری‏‏

دعا آرامش روح

دعا، یک استفاده دیگری هم دارد که برای دنیای ما هم خوب است. اگر انسان غم و غصه اش را در دل بگذارد عقده می شود. بسیاری از این جنایتکارها مثل حجاج بن یوسف ثقفی، چنگیز و امثال آنها از نظر روانی عقده ای بودند. اغلب زنهای پرخاشگر و یا زنهایی که نمی توانند شوهر داری بکنند، عقده ای هستند. عقده از آنجا شروع می شود که غم و غصه از ضمیر آگاه به ضمیر ناآگاه برود. از این رو روانشناسها می گویند: اگر غصه ای داری، به کسی که امین می دانی بگو. زن به شوهرش و شوهر به زنش بگوید.
بسیاری از اختلافهای خانوادگی از همین جا سرچشمه می گیرد. مطلبی در دل دارند و به همدیگر نمی گویند. به جای اینکه در دل نگهداری، برو و درد دلت را به او بگو. بگو این گله را از تو دارم. اگر در دل گذاشتی برایت عقده می شود. عقده، ضعف اعصاب می آورد و ضعف اعصاب بدبختیها را به دنبال دارد.
از این جهت روانپزشکان دلسوز، مدتها طولانی با آدمهای افسرده، با مبتلایان به ضعف اعصاب صحبت می کنند و بالأخره با حرف زدن و حرف کشیدن، بیمار را خوب می کنند.
راز و نیاز با خدا، یعنی درد دل کردن با یک امین آن هم امینی مثل خدا؛ با قدرتمندی مثل خدا؛ با فرد رؤوف و مهربانی مثل خدا. چه کسی از خدا مهربانتر؟ چه کسی از خدا امین تر و راز دارتر؟ دعا و راز و نیاز با خدا، در واقع درد دل با خداست؛ ولو صلاح نباشد دعای شما مستجاب بشود، اما دل شما خالی می شود. به قول عوام، سبک می شوی. از این جهت کسانی که شبهای احیاء حالی پیدا می کنند، به هنگام بیرون رفتن از جلسه احساس آرامش و سبک شدن می کنند. احساس نشاط دارند. آن گریه ها، آن خدا خدا گفتن ها، برایشان آرامش آورده است.

دعا، عامل بازدارنده از گناه

نتیجه مهم دیگر دعا این است که کنترل کننده است:
ان الصلوة تنهی عن الفحشاء والمنکر ولذکر الله اکبر(124)
قرآن می فرماید: نماز نیروی کنترل کننده است؛ اما ذکر خدا، یاد خدا در دل، بیشتر از نماز، انسان را از گناه باز می دارد.
از این آیه استفاده کرده اند که اصلاً فضیلت دعا و راز و نیاز با خدا، از نماز هم بیشتر است. در روایات آمده است الدعاء مخ العبادة(125) ریشه نماز هم دعا است. عصاره همه عبادات، دعا است. این آیه شریفه می فرماید: نماز، نیروی کنترل کننده است، اما چه نمازی باشد؟ اگر نماز حقیقی و واقعی باشد، نمی گذارد انسان ابداً گناه کند. اگر کسی صبح دو رکعت نماز واقعی بخواند، نمازی که در دل تکبر نباشد، حسادت نباشد، خودبینی و کینه نباشد، نمازی که انسان آلوده به گناه نباشد، این دو رکعت نماز، علاوه بر اینکه بهشت را بر انسان واجب می کند، تا شب مراقب نمازگزار است تا گناهی نکند. قرآن، ضامن این مطلب شده است. نماز حقیقی در بن بست ها دست انسان را می گیرد:
واستعینوا بالصبر والصلوة(126)
یعنی العیاذ بالله، اگر زمینه دزدی، بی عفتی، غیبت و... پیش بیاید، نماز، مانع از آن می شود. نماز صبح نمی گذارد صاحبش رسوا شود. از این رو زنگ خطر بزنم برای بی نمازها، کاهل نمازها! مواظب باشید! خدای نکرده اگر نماز دست تو را نگیرد یک وقت، خدای نکرده، یک آدم کش، یک زنا دهنده، از کار در می آیی. مخصوصاً به جوانها سفارش کنم. جوانها! اگر می خواهید خدا در بن بست ها دست شما را بگیرد، نماز دست شما را بگیرد، به نماز اهمیت بدهید. مخصوصاً به نماز اول وقت، اگر به نماز اهمیت ندادید، بدانید در بن بست ها خدا به فریادتان نمی رسد؛ و وقتی که خدا به فریادتان نرسید، زمین می خورید، بد زمین خوردنی.
خداوند مهربان، در قرآن وعده داده است که دست آدمهای نماز خوان را در بن بست ها بگیرد. خدا وعده داده است در قرآن که دست آدمهایی را که با دعا سر و کار دارند، در بن بست ها بگیرد. لذا، نگوئید دعا کردم مستجاب نشد. شب بیست و سوم ماه مبارک رمضان در مجالس دعا و احیاء بروید و نیروی کنترل کننده برای یکسال تهیه کنید، و تا یکسال پیش خدا بیمه شوید. دعا کنید؛ اگر صلاح باشد مستجاب می شود، و اگر صلاح نباشد چیز بهتری به شما خواهند داد.
خلاصه بحث این باشد که دعا علاوه بر اینکه استجابت دارد، علاوه بر اینکه ثواب زیادی دارد، فواید بزرگ دیگری هم دارد که استجابت دعا در مقابل آن فوائد هیچ است.
بنابراین نه تنها در شبهای قدر، بلکه همیشه حالت راز و نیاز با خدا، حالت توبه و انابه را در خود ایجاد کنید. آن فطرت خدادادی را زنده کنید. همیشه از عمق جان دعا و توبه داشته باشید. آن چشمه را زلال کن. آن چشمه آب آور است. این آب را بگذار بیرون بیاید تا انشاءالله به طور ناخودآگاه، هم زبانت و هم دلت العفو بگوید و خدا خدا کند.
جلسه هفدهم: فضیلت دعا 2

علل عدم استجابت دعا

بحث درباره فضیلت دعا و راز و نیاز با خدا بود که از این بحث می گذریم. اما سؤالی درباره این بحث هست که در این جلسه به پاسخ آن می پردازم.
سؤال این است که: پروردگار عالم می فرماید: ادعونی استجب لکم(127) دعا کنید من اجابت می کنم، پس چرا ما دعا می کنیم، مستجاب نمی شود؟