فهرست کتاب


اخلاق در خانه جلد 2

آیت الله حسین مظاهری‏‏

داستان مسلمان جاهل و نصرانی تازه مسلمان

یک مسلمان جاهل و مقدس مآبی، یک نصرانی را مسلمان کرد. امام صادق علیه السلام می فرماید: نمی دانست چکار بکند. خودش و نصرانی را بدبخت کرد و بالأخره دوباره او را از اسلام برگرداند. قبل از اذان صبح آمد دنبال نصرانی تازه مسلمان شده. گفت بلند شو و به مسجد برویم، این شخص را به مسجد آورد و نماز شب را تحمیل بر او کرد. بعد هم نماز اول وقت و تعقیبات نماز را تا اول آفتاب. وقتی که روز شد گفت در مسجد نشستن خیلی خوب است و مستحب است. تا ظهر نشستند و نماز ظهر و عصر را هم خواندند؛ و قبلاً به او گفت که روزه مستحبی در اسلام خیلی خوب است و روزه را بر او تحمیل کرد. بعد از نماز عصر نشستند تا مغرب و نماز مغرب و عشاء را خواندند و به منزل آمدند. باز قبل از اذان صبح آمد دنبال تازه مسلمان. این مرد گفت کیست که در می زند؟ گفت فلانی. گفت راستش را بخواهی من همان دیشب از اسلام برگشتم. زیرا این مسلمانی برای آدمهای بیکار خوب است؛ زیرا من کار و زندگی دارم. امام صادق علیه السلام فرمودند که این مرد خواست یک کار خوبی بکند، اما بدتر شد.
انسان باید اگر خود نمی داند بپرسد. خانم! لجوج نباش. حرف شنو باش. خانم! لجاجت و حرف نشنوی است که بعضی اوقات به طلاق کشیده می شود. آقا! استبداد نداشته باش. این استبدادهاست که بعضی اوقات تو را بدبخت می کند.

جلسه نهم: رذیله وسوسه

بحث درباره فضایل و رذایل بود که بعضی از آنها را عنوان کردم. بحث رسید به فضیلت یقین که درباره اش فی الجملة صحبت شد. سپس درباره یکی از اضداد این فضیلت، یعنی جهل صحبت شد. و از بحثها فهمیدیم که جهل، مخصوصاً جهل مرکب، رذیله بزرگی است. رذیله خطرناکی است.

وسواس یا دیوانه

بحث امروز درباره ضد دوم یقین است و آن وسوسه است، که به صاحب آن وسواس می گویند. وسوسه ضد یقین است، و یک رذیله بسیار بزرگی است. این رذیله از رذیله جهل خیلی مهمتر است. دنیا و آخرت انسان را تباه می کند. انسان را به بدختیها می کشاند. چه بسیار از خانواده ها را که از هم پاشانده است، و منجر به طلاق، منجر به بدبختیها و منجر به عقده ها برای بچه ها شده است. چه بسا که این رذیله، افراد را از جامعه مطرود کرده و یک حالت گوشه گیری به او داده است؛ و اگر اسم آن را به جای وسواسی، دیوانگی بگذاریم، اشتباه نکرده ایم. وسواس یعنی دیوانه.
مرحوم ثقة الاسلام کلینی ره در جلد اول اصول کافی، در باب عقل و جهل چنین نقل می کند: کسی آمد خدمت امام صادق سلام الله علیه و از عقل کسی تعریف کرد؛ در ضمن تعریف گفت: یابن رسول الله! این فرد در وضو و نماز وسواس است. حضرت فرمودند: عجب عاقلی است که تابع شیطان است و به اندازه ای تبعیت او از شیطان معلوم است که اگر از خودش بپرسند که کارهای تو کارهای عاقلانه است یا کارهای شیطانی، خودش هم می گوید کارهای شیطانی.(78)
سه بحث درباره وسواسی به طور فشرده باید بکنیم. یکی معنای وسوسه و اقسام آن. یکی هم اینکه وسوسه از کجا سرچشمه می گیرد؛ و یک بحث هم اینکه این صفت و رذیله خطرناک را چطور باید معالجه کرد.