فهرست کتاب


ازدواج و خانواده

محمدرضا حسین‏زاده‏

1. طبیعت اجتماعی

با توجه به اینکه انسان اصالتا موجودی اجتماعی است، نخستین و مهم ترین بستر فعلیت یافتن این ویژگی در انسان، کانون مقدس خانواده است. بی گمان، خانواده با پیمان ازدواج و پیوند مقدس زن و مرد پایه گذاری می شود؛ یعنی با ازدواج ستون اصلی و حیاتی ترین نهاد اجتماعی شکل می گیرد؛ نهادی که خاستگاه آن در ذات انسان است **پرتوی از قرآن، سید محمود طالقانی، ج 2، ص 151 و المیزان. ترجمه موسوی همدانی، ج 4، ص 493.***. از این رو زن و مرد در همان آغاز ازدواج و تشکیل زندگی مشترک، در آن محیط کوچک، آرام می گیرند. همان گونه که خداوند منان به گونه ای به این مسئله اشاره می کند و خانواده را جای آسایش و آرامش معرفی کرده می فرماید: و من آیاتة أن خلق لکم من أنفسکم أزواجا لتسکنوا الیها** روم/21.***؛ و از نشانه های او این که همسرانی از جنس خودتان برای شما آفرید، تا در کنار آنان آرامش یابید.

2. سنت آفرینش

قرآن کریم زوجیت را قانونی فراگیر در میان همه جانداران بیان می کند، حتی گیاهان از این قانون بیرون نیستند. دستگاه بزرگ آفرینش برای رسیدن به هدف و کمال مطلوب خود و حفظ نوع بشر و موجودات، به همکاری و تعاون دو جنس مذکر و مؤنث نیازمند است؛ از این رو خداوند موجودات را به صورت نر و ماده آفریده است. در آیات فراوانی آفرینش زوج گونه انسانها از زن و مرد به عنوان قانون آفرینش بیان شده است: خداوند شما را از خاکی آفریده، سپس از نطفه ای، سپس شما را به صورت زوج هایی قرار داد** ر.ک: تفسیر نمونه، مکارم شیرازی، ج 1، ص 650 و ج 3، ص 358، و تفسیر آسان، جواد نجفی، ج 14، ص 294 و المیزان، ترجمه موسوی همدانی، ج 13، ص 487.***. و در آیه دیگر زوجیت را در گیاهان مطرح می کند: او لم یروا الی الارض کم انبتنا فیها من کل زوج کریم ** شعراء/7.***. آیا به زمین نگاه نکردند چه بسیار گیاهان از انواع مختلف، نر و ماده و پرفایده آفریدیم.
پس ازدواج، پاسخ مثبت به این قوانین الهی و حرکت در راستای نظام آفرینش است.

3. پاسخ به ندای فطرت

بی گمان، غریزه جنسی، غریزه ای نیرومند و ریشه دار است که بر اساس نظام حکیمانه الهی در نهاد بشر قرار گرفته است.
به طور طبیعی، هر دختر و پسری که به حد بلوغ و رشد رسیده باشد، یک کشش باطنی به جنس مخالف در خود احساس می کند که این کشش و جاذبه نهان و ناپیدا با گذشت زمان و بارور شدن توان جوانی، به تدریج تمایلی شدید می گردد تا آن جا که به صورت خواسته ای حتمی و ضروری خود نمایی می کند. تنها راهی که می تواند به همه خواسته های جنسی مرد و زن پاسخ مناسب دهد و روح پرالتهاب آنان را کاملا معتدل و آرام سازد ازدواج است ** انوار درخشان، حسینی همدانی، ج 4، ص 294 و بیان در علوم و مسائل کلی قرآن، هاشم زاده هریسی، ص 101.***. از این رو قرآن کریم افزون بر تشویق مردم به ازدواج، کسانی که این مسئله را ترک می کنند توبیخ کرده، می فرماید: و تذرون ما خلق لکم ربکم من ازواجکم ** شعراء/166.*** و (آیا) همسرانی را که خدا برای شما آفریده است رها می سازید؟ از این آیه و مانند آن بر می آید که زن و مرد برای یکدیگر خلق شده اند از این رو گرایش باطنی و در عمق فطرت آنان نسبت به یکدیگر دارند بنابراین ازدواج و تشکیل خانواده ریشه در فطرت انسان دارد** المیزان، ترجمه موسوی همدانی، ج 15 ص 436.***.