فهرست کتاب


پرچم هدایت «سیمای شکوهمند حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف»

محمد رضا اکبری‏

مدت و گستره جهاد مصلح جهان

جبهه مبارزه و جهاد امام مهدی علیه السلام همه زمین را در بر دارد از مکّه آغاز می شود و با فتح کشورهای غیر اسلامی و غیر مذهبی پایان می یابد و همه مردم روی زمین را در برابر اسلام تسلیم می کند.
رسول خدا صلی اللّه علیه وآله فرمود:
تمام شهرهای مشرکین را فتح می کند.(228)
و امام باقر علیه السلام درباره قلمرو دولت کریمه او فرمود:
گویا اصحاب قائم را به چشم خود می بینم که تمام شرق و غرب عالم را تحت سیطره خود در آورده اند. وقتی امام مهدی علیه السلام کشورهای اسلامی را فتح کرد، نوبت به فتح کشورهای غربی می رسد و با گشایش آنها که بخش عظیمی از مردم روی زمین را تشکیل می دهند کشورهایی که نظیر چین، روسیه، کوبا که اعتقادی به خداوند ندارند تحت تاثیر تحول جهانی امام مهدی علیه السلام قرار گرفته و با رغبت یا اکراه تسیلم او می گردند. و به این صورت برای اولین بار همه کره زمین تحت حکومت جهانی یک مرد آسمانی قرار می گیرد.
بحث دیگر، مدت جهاد منجی عالم آسمانی عالم است. باتوجه به امکانات گسترده و خارق العاده او و حضور فعال و چشمگیر جبرئیل علیه السلام در لشکر رهایی بخش او و بسیاری از امتیازات دیگر نظیر: بهره گیری آن حضرت از میراث مؤثر و اعجاز آور انبیاء و شرکت جن و انس و ملک به ویژه عیسی بن مریم علیه السلام و رجعت شخصیت های کلیدی تاریخ و اقتدار فوق بشری آنها و قرار گرفتن طبیعت در جهت پیروزی آن یگانه جهان، به سرعت جهان فتح می شود.
امام حیسن علیه السلام در این باره می فرماید:
مدت هشت ماه شمشیر بر دوش خود می گذارد.(229)
این مدت کوتاه ترین زمانی است که می توان همه حکومت های روی زمین را وادار به تسلیم کرد و سختی غیر قابل تحملی هم برای اصحاب و انصار آن حضرت نخواهد داشت. امام مهدی علیه السلام مقتدر است و با امکانات حیرت آوری که در اختیار دارد با سهولت به پیش می رود و انتقال قدرت به سرعت و آسانی انجام می گیرد. چنان که امیر المؤمنین علیه السلام فرمود: یملا الارض
عدلاً بلا صعوبة.(230)
مهدی علیه السلام زمین را بدون سختی پر از عدل می کند.

موانع نهضت امام مهدی علیه السلام

موانعی برسر راه انقلاب جهانی منجی عالم ایجاد می کنند و مخالفت هایی با او صورت می گیرد که سبب بروز فتنه هایی خواهد شد امّا هیچ کدام نمی توانند تأثیر مهمی بر سر راه نهضت آسمانی او داشته باشند. جنگ او با برخی از مخالفین به مراتب سخت تر از جنگ پیامبران و از جمله رسول خدا صلی اللّه علیه و آله با دشمنان است. جنگ او شبیه جنگ خوارج نهروان است که عدّه ای منحرف امّا مدعی اسلام با امیر المؤمنین علیه السلام جنگیدند. جنگ برای هدایت کفار آسان تر از مبارزه با منحرفین است. رسول خدا صلی اللّه علیه و آله درباره ماهیت جنگ امام مهدی علیه السلام فرمود:
او بر تأویل قرآن می جنگد همان گونه که من بر تنزیل آن می جنگیدم.(231)
مخالفان مصلح جهان کسانی هستند که خود را در علوم و معارف اسلامی صاحب نظر و اندیشه می دانند و بر اساس برداشت خود از اسلام، با او به مخالفت بر می خیزند و حتی آن حضرت را مخالف اسلام و قرآن و سیره رسول خدا صلی اللّه علیه و آله معرفی می کنند و با همین نگرش های خود، فتوا به جنگ با او می دهند و کشتن وصی رسول خدا صلی اللّه علیه و آله را یک عمل عبادی و اسلامی تلقی می کنند. این افراد که چه بسا فقهایی هم در میان آنها باشد خوارج زمان امام مهدی علیه السلام به حساب می آیند که جنگ با آنها مشکل تر از جنگ با دشمنان قسم خورده اسلام است.
ریشه جنگ فرقه های اسلامی با امام زمان علیه السلام از اختلاف قرائت های آنان با قرائت ولی عصر علیه السلام سرچشمه می گیرد. گروه هایی که نمی توانند و یا نمی خواهند بپذیرند که اسلام حقیقی تنها بر قرائت آل محمد علیهم السلام استوار است. گویا امام زمان علیه السلام بیش از غربی ها، با مسلمانان و صاحب نظران و تاویل کنندگان قرآن و طرفداری آنها درگیری دارد که عدّه ای را هم به دنبال خود می کشاند. مثلاً سیاست آن حضرت بر نابودی دشمنان است و بدون هیچ ملاحظه ای آنها را از میان بر می دراد. امّا این سیاست مهدوی که یک مأموریت الهی است با تفکر آنها که قرآن را بر اساس مبانی فکری غرب تاویل و تفسیر می کنند سازگار نیست. فضیل گوید: امام صادق علیه السلام می فرماید:
وقتی قائم ما قیام کند با انسان های جاهلی روبرو می شود شدیدتر از آنچه پیامبر صلی اللّه علیه و آله با آن روبرو شد. عرض کردم چگونه؟ فرمود: رسول خدا صلی اللّه علیه و آله به سوی مردم آمد در حالی که سنگ و صخره و چوب تراشیده را می پرستیدند امّا قائم ما وقتی نزد مردم می آید آنها کتاب خدا را بر او تاویل و تفسیر کرده و به وسیله آن علیه او استدلال می کنند. امّا به خدا قسم عدل خود را وارد خانه های آنان می کند همان گونه که گرما و سرما وارد آنها می شود.(232)
و در حدیث دیگری فرمود:
سیزده شهر و طایفه هستند که قائم ما با آنها می جنگد و آنها هم با او می جنگند: اهل مکه، مدینه، شام، بنی امیه، اهل بصره، اهل دمیسان از توابع هرات، کردها، اعراب، ضبّه، غنی، باهله، ازد و اهل ری.(233)
و در حدیث دیگری فرمود: قائم ما سخنی به شما می گوید که آن را نمی پذیرید و با او وارد جنگ می شوید و او هم می جنگد و شما را به قتل می رساند.(234)
هم چنین فرمود:
وقتی قائم قیام می کند از ولایت او خارج می شود کسی که گمان دارد اهل ولایت اوست.(235)
پیامبر صلی اللّه علیه و آله فرمود:
وقتی به معراج رفتم... به بالا نگریستم و نور علی و فاطمه، حسن و حسین، علی بن الحسین: محمد بن علی، جعفربن محمد، موسی بن جعفر، علی بن موسی، محمد بن علی، علی بن محمد و حسن بن علی را دیدم و حجة بن الحسن القائم مانند ستاره درخشنده در وسط آنها بود. گفتم: ای پروردگار من! اینها چه کسانی هستند؟ فرمود: اینها پیشوایان مردم اند و این که ایستاده است حلال مرا حلال و حرام مرا حرام اعلام می کند و به وسیله اوست که از دشمنانم انتقام می گیرم و او را حتی بخش دوستان من است و اوست که قلب های پیروان تو را از ستمکاران، منکران و کافران شفا می دهد و ولات و عزّا را از قبر خود خارج کرده و به آتش می کشد. در آن هنگام فتنه مردم به این دو نفر، از فتننه گوساله سامری شدیدتر است.(236)

رفتار مهدوی با دشمنان

نوع رفتار امام مهدی علیه السلام با مخالفین، در روایات بسیاری مورد توجه قرار گرفته است و البته نوع رفتار او که با اقتدار، عزت و قاطعیت همراه است نقش مؤثری در پروزی سریع او دارد. امیر المؤنین علیه السلام در عین برخورد جدی و هلاکت باری که با بسیاری از دشمنان داشت عفو و اغماض را همواره مورد توجه قرار می داد. زیرا به پس از خود می اندیشید که حکومت در دست دشمنان قرار می گیرد و تلافی خواهند کرد. امّا امام مهدی علیه السلام که حاکمیت دشمن، شیعیان او را تهدید نمی کند چنین مصلحت اندیشی را ندارد و با قاطعیت تمام عمل می کند و به این قاطعیت مامور است. سیره مصلح جهان بر اجرای ... و قاتلوهم حتی لا تکون فتنة ویکون الدین کله للّه(237) است و راهی برای تحقق هدف او جز قاطعیت وجود ندارد که ما به نمونه هایی از آن اشاره می کنیم. امام جواد علیه السلام فرمود: وقتی ده هزار مرد جنگی در مکّه برای او گرد آمدند، به اذن خدا خروج می کند و همواره دشمنان خدا را می کشد تا این که خداوند راضی شود. عرض کردم: چگونه می فهمد که خداوند راضی شده است؟ فرمود: ترحم بر آنها را در قلب او قرار می دهد.(238)
رسول خدا صلی اللّه علیه و آله فرمود:
سیفه کحریق النّار.(239)
شمشیر او مانند شعله آتش است.
و امام باقر علیه السلام فرمود:
لیس شانه الّل السّیف.(240)
شانی جز شمشیر ندارد.
و در حدیث دیگری فرمود: شانی جز قتل دشمنان ندارد.(241)
البته نه تنها شانی جز به هلاکت رساندن دشمن ندارد که راهی هم غیر از این ندارد زیرا تسلیم کردن دنیا و تحقق حاکمیت الهی بر سراسر جهان به صرف موعظه و گفتگو عملی نخواهد بود به ویژه این که هوای نفس بر همه سردمداران دنیا سایه انداخته است و برخوردی را که به انبیا و ائمه پیشین داشتند نسبت به امام مهدی علیه السلام هم خواهند داشت و در نتیجه وعده الهی که پیروزی و حاکمیت اسلام و مستضعفین است عملی نخواهد شد. از این رو با قاطعیت تمام با دشمن رفتار خواهد کرد.
امام باقر علیه السلام فرمود:
قائم به شدت با اعراب برخورد خواهد کرد و شانی جز شمشیر ندارد، طلب توبه نمی کند و در راه خدا از سرزنش ملامت گران باکی ندارد.(242)
و امام صادق علیه السلام نیز درباره نوع رفتار او فرمود:
و قتی قائم ما خروج می کند بین او و عرب و قریش چیزی جز شمشیر نخواهد بود.(243)
البته مراد حضرت اعرابی هستند که از سر عناد با امام زمان علیه السلام روبرو می شوند و گر نه تعدادی از اصحاب او نیز از اعراب هستند.
پیش از این به فلسفه قاطعیت امام مهدی علیه السلام اشاره کردیم و اکنون به برخی از روایات که در این زمینه وارد شده است می پردازیم.
امیر المؤمنین علیه السلام فرمود:
من می توانستم فراریان از جنگ را بکشم و مجروحان جنگی را به قتل برسانم امّا به خاطر عاقبت و آینده اصحابم چنین نکردم که اگر آنها هم زخمی شدند کشته نشوند امّا قائم می تواند فراریان و مجروحان را بکشد.(244)
رفید گوید: به امام صادق علیه السلام عرض کردم: فدایت شوم ای فرزند رسول خدا! قائم به روش علی بن ابی طالب در برابر اهل شام عمل می کند؟ فرمود: نه ای رفید، او در برابر اهل شام به روشی که در نوشته سفید است عمل کرد امّا قائم به روشی که در نوشته سرخ است عمل می کند. عرض کردم: نوشته سرخ چیست؟ حضرت اشاره به قتل آنها کرد.(245)
زراره گوید به امام باقر علیه السلام عرض کردم: قائم به سیره محمد صلی اللّه علیه و آله عمل می کند؟ فرمود: دور است، دور است، او به سیره محمد صلی اللّه علیه و آله عمل نمی کند. رسول اللّه صلی اللّه علیه و آله بانرمی عمل می کرد و با مردم مدرا می نمود امّا سیره قائم کشتن دشمنان است زیرا در نوشته ای که به همراه دارد امر شده است که دشمن را بکشد و از کسی طلب توبه نکند. وای بر کسی که با او مخالفت کند.(246)
شیوه امام مهدی علیه السلام کوبنده، قاطع و تمام کننده است به طوری که برخی به شک می افتند که اگر او از فرزندان فاطمه است چرا این گونه عمل می کند. امّا نمی دانند که شرایط آخر زمان با شرایط صدر اسلام کاملاً متفاوت است. کفّار حرمتی ندارند چه این که قرآن می فرماید: «همانا بدترین جنبندکان نزد خدا، کسانی هستند که کافر شدند.»(247) بنابراین رعایت آنها در صدر اسلام به خاطر مصالح مسلمین بوده است که مورد آزار بیشتری قرار نگیرند.
امام باقر علیه السلام فرمود:
وقتی مهدی به ثعلبیه می رسد مردی از سادات که قوی تر از او وجود ندارد و شجاع ترین مرد پس از صاحب الامر است به او می گوید: چه می کنی! به خدا قسم شما مثل گله گوسفند مردم را می ترسانی، آیا نوشته ای از رسول خدا صلی اللّه علیه و آله داری؟ یا به دلیل دیگری این چنین می کنی؟ در این هنگام کسی که مسئول گرفتن بیعت برای صاحب الامر است به او می گوید: به خدا قسم ساکت می شوی یا گردنت را می زنم. قائم به او می فرماید: ساکت باش و خطاب به آن مرد می گوید: به خدا قسم عهدی از رسول خدا صلی اللّه علیه و آله دارم. صندوقچه مرا بیاورید. آن گاه عهد خود را بیرون می آورد و آن را برای آنها می خواند. در این هنگام آن مرد عرض می کند: خداوند مرا فدای تو گرداند، سر خود را پیش آور تا ببوسم و او سر خود را پیش می آورد و آن مرد بین دو چشم او را می بوسد و می گوید: خداوند مرا فدای تو گرداند بیعت ما را تجدید کن و او بیعت خود را با آنها تجدید می کند.(248)