فهرست کتاب


تفسیر نمونه، جلد20

آیت الله مکارم شیرازی با همکاری جمعی از فضلاء و دانشمندان

3 - تفسیر و من یقترف حسنة...

((اقتراف )) در جمله ((و من یقترف حسنة نزد له فیها حسنة )) هر کس حسنه ای را کسب کند ما بر حسن آن می افزائیم )) در اصل از ((قرف )) (بر وزن حرف ) به معنی کندن پوست اضافی از درخت یا پوستهای اضافی از زخم است که گاه مایه پیراستن و بهبودی می گردد، این کلمه بعدا در اکتساب به کار رفته اعم از اینکه اکتساب خوبی باشد یا بدی.

ولی به گفته راغب این واژه در بدیها بیش از خوبیها به کار می رود هر چند در آیه مورد بحث در خوبیها به کار رفته ).

لذا ضرب المثلی در عرب معروف است که می گویند: الاعتراف یزیل الاقتراف ((اعتراف به گناه، گناه را از بین می برد )).

جالب اینکه در بعضی از تفاسیر از ابن عباس و یکی دیگر از مفسران نخستین بنام ((سدی )) نقل شده که منظور از ((اقتراف حسنة )) در آیه شریفه مودت آل محمد (صلی اللّه علیه و آله و سلّم ) است.**(مجمع البیان) ذیل آیات مورد بحث، و تفسیر صافی، و تفسیر قرطبی.***

در حدیثی که سابقا از امام حسن بن علی (علیهماالسلام ) نقل کردیم نیز آمده: اقتراف الحسنة مودتنا اهل البیت: ((منظور از بدست آوردن حسنه مودت ما اهل بیت است )) روشن است که منظور از اینگونه تفسیرها محدود بودن معنی اکتساب حسنه به مودت اهل بیت نیست، بلکه معنی وسیع و گسترده ای دارد ولی از آنجا که این جمله به دنبال مسأله مودت ذی القربی آمده است روشنترین مصداق اکتساب حسنه همین مودت است.

4 - این چند آیه مدنی است

این سوره (سوره شوری ) چنانکه در آغاز گفتیم از سوره های مکی است

@@تفسیر نمونه، جلد: 20، صفحه: 424@@@

ولی جمعی از مفسران معتقدند که این چهار آیه (آیه 23 تا 26 ) در مدینه نازل شده است، و شأن نزولی که در آغاز تفسیر این آیات نقل کردیم گواه بر این معنی است، روایاتی که اهل بیت را به علی (علیه السلام ) و فاطمه و دو فرزندان آنها امام حسن و امام حسین تفسیر می کند نیز مناسب همین معنی است، زیرا می دانیم ازدواج علی (علیه السلام ) و بانوی اسلام در مدینه انجام گرفت، و تولد حسن و حسین (علیهماالسلام ) در سالهای سوم و چهارم هجری طبق نقل معروف بوده است.



@@تفسیر نمونه، جلد: 20، صفحه: 425@@@

آیه 24 - 26

آیه و ترجمه

أَمْ یَقُولُونَ افْترَی عَلی اللَّهِ کَذِباً فَإِن یَشإِ اللَّهُ یخْتِمْ عَلی قَلْبِک وَ یَمْحُ اللَّهُ الْبَطِلَ وَ یحِقُّ الحَْقَّ بِکلِمَتِهِ إِنَّهُ عَلِیمُ بِذَاتِ الصدُورِ(24 )

وَ هُوَ الَّذِی یَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهِ وَ یَعْفُوا عَنِ السیِّئَاتِ وَ یَعْلَمُ مَا تَفْعَلُونَ(25 )

وَ یَستَجِیب الَّذِینَءَامَنُوا وَ عَمِلُوا الصلِحَتِ وَ یَزِیدُهُم مِّن فَضلِهِ وَ الْکَفِرُونَ لهَُمْ عَذَابٌ شدِیدٌ(26 )

ترجمه:

24 - آنها می گویند، او بر خدا دروغ بسته، ولی اگر خدا بخواهد بر قلب تو مهر می نهد (و قدرت اظهار این آیات را از تو می گیرد ) و باطل را محو می کند و حق را به فرمانش پابرجا می سازد، چرا که او به آنچه در درون دلها است آگاه است.

25 - او کسی است که توبه را از بندگانش می پذیرد، و گناهان را می بخشد و آنچه را انجام می دهید می داند.

26 - و درخواست کسانی را که ایمان آورده اند و عمل صالح انجام داده اند اجابت می کند، و از فضلش بر آنها می افزاید، اما برای کافران عذاب شدیدی است.

تفسیر: